Morgen hebben we Sint-Salpitius op bezoek ! ! !

18 Januari  2006 was een bewolkte dag met wat lichte regen.  Om 14u50 had het kwik met  7,5° zijn hoogste punt bereikt. De minimum temperatuur bedroeg toen  2,8° en die werd om 4u59 waargenomen.
18 Januari  2005 was een winderige dag met buien. De maximum temperatuur bedroeg die dag  8,4° en die werd  's nachts om 1u50 opgetekend. De minimum temperatuur noteerde men toen 's avonds om 18u10 en die bedroeg  2,7°
De warmste 18de januari sinds de waarnemingen was deze van 1924 met 12,5°.  De koudste 18de januari ooit kwam in 1838 voor met min 17,7° !

Door “stoel” verstond men in de 4^de eeuw te Rome, Petrus’ macht en leergezag.  Deze dag is er ook weer ene om in ’t oog te houden want als het morgen regent dan worden we met een regenachtig jaar geplaagd, lees maar eens hoe de weerspreuken ons dat duidelijk maken.

“ Staat Sint-Pieter’s stoel tot Romen,

in de sneeuw of in het nat,

’t staat een vochtig jaar op komen,

’t kan niet missen dat. “

Een andere vertelt het ons dan weer zo :

“ Op sint-Pieter en Sint-Paulus (25 jan) regen,

is voor de boer geen zegen. “

En mocht het morgen vriezen, dan ziet het er al veel beter uit,  of toch niet ?

“ Sint-Pieter’s stoel bevroren

Een droog jaar geboren. “

Maar ook……..

“ Sint-Petrus’ stoeltje koud,

Wordt veertien dagen oud. “

Zien dus wat morgen ons zal brengen ??? en dan vertel ik u wat Sint-Sulpitius ons op 19 januari  komt vertellen.

17 Januari  2006 was een pure regendag !  De maximum temperatur bedroeg  7,2° en die werd om 14u58 waargenomen.  De minimum temperatuur  bedroeg toen  5,1° en die werd om 8u47 opgetekend.
17 Januari  2005 was een bewolkte dag met 's avonds regen.  Het kwik steeg tot 7,3° en dat werd om 16u08 opgetekend. De minimum temperatuur bedoeg die dag  3,4° en die werd om 0u22  waargenomen.
De warmste 17de januari sinds de waarnemingen was deze van 1939 met  12,9°.  De koudste 17de januari ooit kwam in  1838 voor met min 16,7° !

Wanneer de broeders van S. Antoon op hun omhalingsronde waren, werden ze altijd vergezeld van een afgericht varkentje dat men een bel aan de hals, zo tam als een hond, al knorrende achter den broeder aan liep. De arme lieden, voor wie het varkentje zo nuttig was, aanriepen den H. Antonius om alle kwalen van dit dier, en later van alle staldieren af te weren. Het is dan ook geen wonder dat het “verken met de bel”, als onafscheidbare gezel van de gevierde kluizenaar wordt afgebeeld. Voeg ik hier nog aan toe dat men in het beeldschrift er de boze geest wil in afschilderen die,  onder de gedaante van een zwijn, de heilige kwam bekoren.

In menige kerk in ’t Vlaamse land wordt Sint-Antonius aanroepen tegen de ziekten van het vee. In Merchtem bijvoorbeeld waar de lakenweverij bloeide, was Sint-Antonius de patroon van de kamslagers. Laat mij dit hoofdstukje afsluiten met een erg oud maar mooi “gedicht” zal ik het maar noemen :

Siet, dits Sent Antoniusdach,

die hiere is, doe ic u ghewach,

van der plaghen van den helschen viere,

daer God onse heere goedertiere,

ons af bescherme, ende van alle tormente.

Morgen is Sint-Antonius met zijn verken bij ons te gast, en dat is de tweede harde kop weet u nog ?  En wat heeft die ons zoal te bieden, wel dat verneemt u van de volgende weerspreuken :

“ Sint-Antoon en Sint-Sebastiaan (20 jan.),

Gaan met ’t hardste van de winter aan. “

En wat gedacht van deze mooie .

“ Sint-Antonius met zijn verken,

Vader abt van kouderkerken,

Is er een die steeds verkiest,

Dat het op zijn feestdag vriest. “

Morgen is het ook weer een lotsdag en zo leert ons een weerspreuk ’t volgende :

“ Sint-Antonius

is ijsmaker of ijsbreker. “

En tot slot voor vandaag :

“ Sint-Antonius, schoon en helder,

Vult het vat en ook de kelder. “

Morgen verneemt u dan weer alles over : Sint-Pietersstoel te Rome (18 jan.)

16 Januari  2006  begon met zon in de voormiddag, na de middag was het bewolkt en om 14u27 had het kwik met  7,8° zijn hoogste punt bereikt.  De minimum temperatuur bedroeg toen min 3° en die werd 's nachts om 1u44 opgetekend.
16 Januari  2005 was een mooie zonnige dag met een maximum temperatuur van  5,8° om 14u36 waargenomen.  De minimum temperatuur bedroeg die dag  min 3,9° en die werd 's morgens om 8u06 genoteerd.
De warmste 16de januari sinds de waarnemingen was deze van  1947 met 15,3°.  De koudste 16de januari ooit kwam in 1838 voor met maar liefst min 19,6° ! ! !

een enkele heilige is in het Vlaamse land zo vereerd als den H. Antonius met zijn verken. De reden ervan steun ongetwijfeld op de geschiedenis.  In de 11^de en 12^de eeuw heerste in Europa ene pestziekte vergezeld van hete gezwellen, en gekend onder de naam van Heilig-vuur (le feu sacré). Schielijk verdween die ziekte door de aanroeping van den H. Antonius.

Ter gelegenheid van de algemene aanroeping des heiligen werd in Dauphiné (F) de vermaarde kloosterorde van S. Antoon ingesteld. In dit gesticht werden op het einde van de 11^de eeuw de relieken des vermaarden patroon uit Constantinopel overgebracht. De monniken of broeders van S. Antoon verspreidde zich welhaast in gans Europa, ook in Vlaanderen. In deze kloostergemeenten mestte men een groot aantal varkens, vooral bestemd tot de nooddruft van de arme mensen en tot een geneesmiddel voor die van S. Antoniousvier waren aangetast. Deze varkens, daarom S. Antoniusvarkens geheten, mochten niet alleenlijk in het vrijgeweide, maar zelfs langs de straten van steden en dorpen rondzwerven, ja zelfs in de bijzondere koten of stallen met de overige dieren eten, zonder dat ook maar iemand hun enig kwaad durfde te doen. ( Het gezegde : Het is een straatverken , dat gezegd wordt van een nietsdoende straatloper, heeft waarschijnlijk zijn oorsprong hier wel aan te danken)
Morgen vertel ik hier nog wat verder over, tot dan ?

Gisteren bezocht Sint- Hilarius ons met zon, dus....zou het nu wel eens vlug veel kouder kunnen zijn ?  En is het dat nog niet direct, dan komen muggen en mieren ons misschien  't volgende vertellen :

" Muggen in januari,
mieren in februari :
Veel te vroeg, een slecht begin;
De meimaand zet met vorst nog in. "

Morgen vertel ik dan weer wat de tweede harde kop (Sint-Antonius)  ons te bieden heeft die overmorgen bij ons op bezoek is. In een apart hoofdstukje breng ik u ook vanaf morgen een kort verhaal over deze heilige.

15 Januari  2006 was een tamelijke mooie dag met een maximum temperatuur van  5,2° om 14u35 waargenomen. De minimum temperatuur bedroeg toen  min 3,6° en die werd 's morgens om 8u09 opgetekend.
15 Januari  2005 was een mooie zonnige dag waar het kwik om 14u26 opgelopen was tot  6,7° .  De minimum temperatuur bedroeg die dag  min 1,5° en die werd om 9u07 opgetekend.
De warmste 15de januari sinds de waarnemingen was deze van 1939 met 14,2°.  De koudste 15de januari ooit kwam in 1881 voor met min 17,4° !

Morgen 15 januari is het de feestdag van Sint-Pauwel en in Brabant leert er ons een weerspreek ’t volgende :

“ Sint-Pauwel is de eerste

der drie harde koppen. “

Dat wil zeggen dat het vooreerst goed begint te vriezen. De drie harde koppen zijn : Sint-Paulus, Sint-Antonius (17 januari) en Sint-Sebastiaan (20 januari)  In Vlaanderen daarentegen zijn de drie harde koppen : Zoete Naam van Jezus ( zondag tussen 1 januari en 6 januari, zoniet 2 januari), Sint-Antonius en Sint-Sebastiaan.  Heden treden we ook uit de zes donkere weken en daarover kan u meer lezen in een apart hoofdstukje dat u hier wat lager kan vinden.

14 Januari  2006 was een mooie dag met een maximum temperatuur van 9° om 14u21 waargenomen. De minimum temperatuur werd 's morgens om 6u10 opgetekend en die bedroeg toen  min 1,2°.
14 Januari  2005 was eveneens een mooie en zonnige dag waar het kwik om 14u42 opgelopen was tot 7,9°.  De minimum temperatuur werd die dag om 8u10 waargenomen en die bedroeg min 2,7° !
De warmste 14de januari sinds de waarnemingen in 1833 was deze van 1930 met 14,3°.  De koudste 14de januari ooit kwam in 1838 voor met maar liefst min 18,1° !

eden treden we uit de donkere zes weken die drie weken voor Kerstmis begonnen zijn. Vroeger jaren werd dit altijd gevierd, dan brandde er altijd een extra keersken en moeder de vrouw roerde dan het koekenbeslag van boekweitbloem, eieren, een kluitje boter en Franse Gist. Dan kwam de oude Meze van zijn verre buitenparochie afgezakt en dan kreeg die een duit, een druppel en een pannenkoek of een wafel om zijn liedeke te zingen dat als volgt ging :

Acht Here God wat ben ik blij,

de slechte weken zijn voorbij.

Moeder bakt nen wafel,

zet de fles op tafel,

en zingt van Kerre-kerrekoe,

en houdt ons deurken toe.

Men moest ook de kwade geesten bezweren, die mogelijk waren overgebleven van uit de donkere zes weken. Men zette dan een brandend keersken bij de deur, en als de vlam begon te draaien en te sputteren, riep men verheugd :

“ Daar is er nog ne kwaje die er van onder trekt ! “ Gebeurde het dat een luchttocht het keerske uitblies, dan riep men vol geestdrift : “ ’t Is Barabas die er van deure muist ! “  Barabas was een jood die wegens moord en oproer in  de gevangenis zat, toen Christus voor Pilatus verscheen en wiens vrijheid het volk eiste toen Pilatus voorstelde Christus vrij te laten.  Bij uitbreiding betekent Barbaras een man met een boos hart. Om mijn verhaal af te ronde, men keek elkaar met verschrikte ogen aan : wie had dat nu durven peinzen, zes weken lang had de sombere geest Barabas, door het huis gewaard. Maar nu was hij weg en de koeken of wafels zouden er alleen maar beter om smaken

In afwachting van Sint-Paulus die ons overmorgen komt bezoeken, en waar u morgen weer alles over verneemt,  laat ik vandaag de dieren nog eens aan 't woord, en zo zien we dat de kat ons 't volgende leert :

" Als de kat in januari in de zon ligt,
dan kruipt ze in februari achter de stoof. "

Zon hebben we nog niet te veel gezien, maar toch vrees ik echt voor wat februari ons brengen zal !
Een andere weerspreuk zegt ons dan weer 't volgende :

" Als in januari de muggen zwermen,
dan moogt ge in maart uw oren wermen. "

Deze spreuken slaan uiteraard op een "warme" januari en de gevolgen ervan. Tot vandaag lijk 2007 een echte kopie te zijn van 2005 en toen begon de echte winter op 25 januari.  We zien wel ! ! !

13 Januari  2006  was een bewolkte dag waar het kwik om 14u09 opgelopen was tot 5,7°.  De minimum temperatuur bedroeg die dag  1,7° en die werd 's avonds om 22u10 waargenomen.
13 Januari  2005  was eveneens een bewolklte dag met een maximum temperatuur van  7,7° om 15u04 opgetekend. De minimum temperatuur werd 's morgens om 5u02 opgetekend en die bedroeg toen 3,1°.
De warmste 13de januari sinds de waarnemingen in 1833 was deze van 1993 met  14,8°.  De koudste 13de januari ooit kwam in 1838 voor met  min 15° !

Sommige bronnen spreken van 14 januari, andere dan weer van 13 januari en ik sluit mij bij de laatste groep aan en zie het bezoek van Sint-Hilarius dus morgen doorgaan ! En wat heeft die brave man zoal in petto voor ons ? Een eerste weerspreuk, die vooral in Limburg erg bekend is, zegt ons 't volgende :

" Als 't op Sint-Hilarius vriest,
zes weken winter aan een stuk. "

Wat dat betreft zitten we dus goed, want geen kat die momenteel aan vorst denkt.
Morgen is het ook een lotsdag en een andere weerspreuk vertelt ons dan dit weer :

" Geeft Sint-Hilarius zonneschijn,
dan zal 't weldra kouder zijn. "

Om eerlijk te zijn, denk ik dat deze laatste weerspreuk wel eens groot gelijk zou kunnen halen, uiteraard moeten we dan morgen of ten laatste overmorgen zonneschijn krijgen, en waarom zouden we die niet krijgen ?

12 Januari  2006   was een bewolkte dag met een maximum temperatuur van  4,9° om 0u01 waargenomen.  De minimum temperatuur bedroeg die dag  1,7° en die werd om 22u10 opgetekend.
12 Janauri  2005  was een licht bewolkte dag met af en toe wat zon. Om iets na middernacht noteerde men  11,2° als hoogste temperatuur, terwijl men 's avonds om 22u50 de laagste temperatuur optekende en die bedroeg toen 4,7°.
De warmste 12de januari sinds de waarnemingen te Ukkel was deze van 1974 met 13,2°.  De koudste 12de januari ooit kwam in 1987 voor met min 13,5° !

Een speciale aandacht zou nu ook het jonge graangewas dat sinds het najaar op de velden staat,  moeten genieten. Een voorbarige wasdom, als gevolg van dit extreem zachte weer, voorspelt niets goed; het zal door de nog te verwachten koude in zijn verdere groei geremd worden. Weerspreuken verwoorden dit als volgt :

" Wat het graan wel in Januare,
't en wast maar slecht de hele jare. "

Ook wat het gras betreft zegt ons een weerspreuk 't volgende :

" Groeide in januari 't gras,
nooit de zomer goed en was. "

Vandaag vroeg men mij wanneer de winter dan echt zal beginnen, ook al ben ik geen helderziende, de winter komt er dit jaar rond 25 januari aan ! ! !

11 Januari  2006  was een bewolkte dag met een maximum temperatuur van  4,9° en daar moest men toen tot 23u20 voor wachten alvorens men die kon noteren.  De minimum temperatuur bedroeg toen  1,7° en die werd  's nachts om 2u 36 waargenomen.
11 Januari  2005  was eveneens een bewolkte dag maar met een zachte temperatuur.   Om 14 u 44 noteerde men toen 11,4° als hoogste waarde.  De mininum temperatuur bedroeg die dag  8,1° en die werd om 6u51 opgetekend.
De warmste 11de januari sinds de waarnemingen was deze van 1946 met 13,5°.  De koudste 11de januari ooit kwam in 1938 voor met min 13,7° !

De twee vorige dagen zagen we al hoe een zachte januari zich zal wreken zegt maar, en dat wreken stopt niet  want een zachte januari is straks ook ten nadele van de oogst.  Ik laat twee weerspreuken aan 't woord en lees eens wat die ons te vertellen hebben :

" Knapt januari niet van kou,
men zit in d' oogstmaand in de rouw. "

Een andere zegt het nog een ietsje anders :

" Knapt januari niet van kou,
dan zit men 's zomers in de rouw. "

En tot besluit voor vandaag :

" Als de muggen dansen oppentop,
scheper bind uw orten op. "

Met andere woorden, draagt zorg voor ieder kruimeltje, het voedsel zal schaars zijn. Ort is namelijk datgene dat de beesten van hun voer overlaten.