Mijn reactie op de column 'Verdiensten maken gelijk' 

Filosofie kan best eng zijn. Zaken waarvan je dacht dat ze vaststonden, blijken dan toch op losse schroeven te staan. Kritisch denken is vaak tegen de stroom in denken. Mensen durven bepaalde dingen niet te zeggen omdat ze niet stroken met de status quo. Omdat ze bang zijn niet ernstig genomen te worden. Dan kan woede een goede drijvende kracht zijn om ze toch uit te spreken. Filosofie en woede zijn heel compatibel.

In verband hiermee volgende uitspraak van ex-Knack-journalist Chris De Stoop die in 'een opmerkelijk adieu aan de pers'zegt: De media willen steeds meer surfen op de golven van de publieke opinie en steeds minder roeien tegen de stroom in. (Knack - 30 09 2016)

Dit verklaart ook de hypokriete, 'angsthazige' houding van vele intellectuelen (politici, academici, journalisten, filosofen,...) over Esperanto.

Geachte mevrouw Peuteman,

In uw bijdrage in Knack van deze week stelt mevrouw Christine Hannes:

'Keer op keer werden ons hervormingen en coronamaatregelen opgedrongen die overduidelijk op maat van aso-leerlingen uit de middenklasse waren gemaakt. Nochtans zitten er meer Vlaamse jongeren in het tso en bso dan in het aso. Het probleem is dat zowel de beleidsmakers als de onderwijsspecialisten zelf allemaal uit het aso komen. De realiteit van het beroepsonderwijs is hun totaal vreemd.'

Exact dezelfde vaststelling geldt voor het talenonderwijs waar meertaligheid als norm wordt gesteld: iedere student wordt geacht minimum (!) twee vreemde talen te leren. Zelfs voor vele ASO-leerlingen is dit een utopie, laat staan voor leerlingen uit het TSO en BSO. 

Wie een open geest heeft en logisch-kritisch kán, wíl en dúrft nadenken, weet dit en kent ook de mogelijke oplossing voor het (Europees en mondiaal) communicatieprobleem: een Gemeenschappelijke, Eenvoudige, Neutrale, Tweede (G.E.N.T.) taal, zoals het Esperanto.

Ik heb dit alles de afgelopen 20 jaar al vele keren met onweerlegbare argumenten aangekaart bij journalisten (ook die van Knack), politici en academici maar iedereen blijft de andere kant op kijken. Zij blijven weigeren zichzelf en de burger objectief hierover te informeren. Ook zij komen allemaal uit het ASO...

Vriendelijke groet,

Dan Van Herpe

Wouwerstraat 160

2300 Turnhout

Van: "kabinet weyts" <kabinet.weyts@vlaanderen.be>

Aan: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Verzonden: Donderdag 24 juni 2021 09:04:20
Onderwerp: RE: Schooldirecteur Christine Hannes: 'Leerachterstand door corona? Daar geloof ik niet echt in'

Geachte heer Van Herpe
Beste Dan

Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts heeft uw mail goed ontvangen. Hij dankt u hiervoor en vraagt me u een antwoord te bezorgen.

Ik begrijp dat u het beste voor hebt met het talenonderwijs in Vlaanderen en dat u hier creatief over mee wil denken.

Zoals ik ook heb opgenomen in de beleidsnota Onderwijs 2019-2024, merk ik graag op dat talenkennis een echte rijkdom is voor de Vlaming. Het klopt dat het leren van twee vreemde talen een grotere uitdaging betekent in het bso dan in het aso. Ik onderstreep hier echter graag bij dat de eindtermen voor vreemde talen ontwikkeld werden op maat van de onderwijsvorm. Concreet betekent dit dat van leerlingen uit het bso, tso, kso, aso, a-stroom en b-stroom niet hetzelfde beheersingsniveau wordt verwacht in de vreemde taal.

Ook de Europese Unie stelt de doelstelling voorop dat iedere EU-burger twee vreemde talen beheerst. Ze herbevestigde deze doelstelling in haar Raadsaanbeveling van 22 mei 2019 inzake een alomvattende benadering van het onderwijzen en leren van talen. Deze aanbeveling is gericht aan alle EU-lidstaten.

Tot slot merk ik op dat de onderwijsdoelen uit de sleutelcompetentie m.b.t. het leren van vreemde talen zowel op Europees als op Vlaams niveau het puur communicatief-functionele aspect van een taal overstijgen. Naast schrijf-, lees-, spreek- en luistervaardigheid, betekent een taal leren ook literatuurbeleving, aandacht voor de wisselwerking tussen taal, cultuur en erfgoed,… Dit zijn aspecten die minder vanzelfsprekend aanwezig zijn bij het Esperanto.

We hopen dat deze informatie van nut was voor u.

  

Met vriendelijke groeten,

 Jonas De Smedt

 Raadgever Onderwijs

Kabinet minister Ben Weyts
Viceminister-president van de Vlaamse Regering
Vlaams minister van Onderwijs, Sport, Dierenwelzijn en Vlaamse Rand

Kreupelenstraat 2
1000 Brussel

 

---

Van: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Aan: "kabinet weyts" <kabinet.weyts@vlaanderen.be>
Cc: "Koen Daniels" <koen.daniels@n-va.be>, "bert bultinck" <bert.bultinck@knack.be>, "ann peuteman" <ann.peuteman@knack.be>
Verzonden: Vrijdag 25 juni 2021 07:03:41
Onderwerp: Re: Schooldirecteur Christine Hannes: 'Leerachterstand door corona? Daar geloof ik niet echt in'

Geachte heer Weyts, 

Geachte heer De Smedt,

Vooreerst hartelijk dank voor uw reactie en voor de nuttige informatie. Dat is eerder uitzondering dan regel.

Ik weet dat men bij NV-A de Esperanto-klok al gehoord heeft, maar de klepel heeft men blijkbaar nog niet gevonden... als men die al wil vinden: https://peterderoover.be/nl/n-va-parlementsleden-pleiten-voor-esperanto-als-officiele-taal-van-belgie )

Alle gekheid op een stokje, ik heb nooit betwist dat talenrijkdom een verrijking is, en niet alleen voor de Vlaming. Je bent immers zoveel malen man als je talen spreken kan (intellectueel prestige!). Esperanto doet daar geen afbreuk aan. Dat Esperanto zelfs een belangrijk hulpmiddel is voor talenstudie, doet voor beleidsverantwoordelijken blijkbaar niet ter zake. (Zie bijlage: De pedagogische troeven van Esperanto).  Onderwijsspecialisten verkiezen een forse investering van tijd, geld en energie om tot een (zeer) middelmatige kennis van twee vreemde talen te komen. Wat is daar de culturele meerwaarde van? Om voor 'iedereen' een goede kennis van Esperanto te bekomen, volstaat een minimale investering in die middelen.

Wat literatuur- en cultuurbeleving betreft, graag deze bedenkingen.

– Literatuur is slechts één vorm van cultuur. Er zijn meer vormen van cultuur die niet taalgebonden zijn: muziek, beeldende kunsten, dans, gewoonten en gebruiken (kleding, eten en drinken, vrijetijdsbesteding...)

– Hoeveel mensen lezen een boek, laat staan een boek in een andere taal? Hoeveel jaren moet je een taal leren eer je de fijnste schakeringen van die taal begrijpt en eer je (= de aso-leerling) bijgevolg een (deftig) boek kan lezen? M.a.w. literatuur is eerder voor een intellectuele (en sociaal-economische) elite. Dacht u overigens dat literatuur- en cultuurbeleving minder vanzelfsprekend is in het Esperanto? Kijk dan eens naar: https://nl.wikipedia.org/wiki/Esperantoliteratuur

– Taal is in de eerste plaats een communicatiemiddel en in de tweede plaats een vehikel voor cultuur.

De Zwitserse vertaler-schrijver-psycholoog Claude Piron, ex-vertaler voor de VN en de WGO, getuigt in een ruim acht minuten durend youtube filmpje 'The language challenge' over zijn wereldwijde taal- en communicatie-ervaringen, o.a. als deelnemer aan vele internationale conferenties waarvan een aantal Esperanto als voertaal had. Voor wie met een open geest wil bijdragen aan de discussie over de toekomst van de EU wat taal en communicatie betreft, is dit interessante informatie van een ervaringsdeskundige. Deze info wordt door de overheid, de academische milieus en de media al talloze jaren genegeerd en voor de E.U.-burger verzwegen.

Overtuig uzelf ! https://www.youtube.com/watch?v=Jb1txDSvmZ8

Mag ook ik hopen, geachte heren, dat deze informatie van nut was voor u ? Hopelijk komt de klepel nu wat meer in het vizier.

Vriendelijke groet,

Dan Van Herpe

Wouwerstraat 160

2300 Turnhout

Het lukt niet om de afbeelding 'Esperanto interligas' (bovenaan links) op deze plaats te zetten.

TOUS ENSEMBLE!

**************************************************

 

Hier volgt de toegevoegde bijlage: De pedagogische troeven van Esperanto

Pedagogische troeven van het Esperanto.

Esperanto biedt vele pedagogische voordelen voor het onderwijs. Verschillende studies hebben uitgewezen dat Esperanto als eerst geleerde vreemde taal:

- de leertijd voor andere talen tot 30 % verkort; Esperanto als basistaal;

- het logisch-kritisch-structureel denken bevordert, niet onbelangrijk voor wiskunde en wetenschappen. Wat het Latijn voor de (intellectueel-sociaal-economische) elite is, is Esperanto voor iedereen;

- het taalbewustzijn vergroot en tot meer inzicht in de moedertaal leidt: Esperanto als taalbasis, als taalinitiatie;

- de creativiteit stimuleert: Esperanto functioneert zoals het lego-systeem: met woordstammen uit Germaanse, Romaanse, Slavische talen en voor-en achtervoegsels kan het kind zelf woorden maken;

- het leerplezier verhoogt: kinderen leren spelenderwijs;

- het zelfvertrouwen opkrikt ten gevolge van de snelle succeservaring: hoera,ik kan iets;

- motiveert om andere talen te leren: via de woordstammen uit de andere talen komt het kind in contact met andere talen;

- de interculturele drempel verlaagt: brengt het kind reeds op jonge leeftijd interesse voor andere culturen bij: individueel en/of klassikaal contact met leeftijdsgenoten uit andere taal- en cultuurgebieden leidt tot meer wederzijds begrip.

**************************************************

De EU lanceert nog maar eens een praatbarak om de EU-burger de indruk te geven dat zijn mening telt: De toekomst ligt in jouw handen. (https://futureu.europa.eu/?locale=nl )

Dit platform is de spil van de Conferentie over de toekomst van Europa. Dit is uw kans om uw stem te laten horen, om te zeggen in wat voor soort Europa u wil leven, om onze toekomst vorm te geven.

Een van de thema's is Onderwijs, Cultuur, Jeugdzaken en Sport.

Hieronder twee ideeën wat Onderwijs en Cultuur betreft en mijn bijdragen (max 1.000 tekens) in de discussie.

1/ Official recognition of Esperanto as one of the languages of EU citizens – Louis v. Wunsch-Rolshoven

03/06/2021

Wie logisch én kritisch kan, wil en durft te denken komt onvermijdelijk tot de conclusie dat een Gemeenschappelijke, Eenvoudige, Neutrale, Tweede (G.E.N.T.) taal, zoals het Esperanto, VOOR DE MODALE EU-BURGER de meest democratische, economische en efficiënte oplossing voor het communicatieprobleem is. Ze doet geen afbreuk aan de meerwaarde van meertaligheid voor wie getalenteerd en gemotiveerd is. De in verschillende studies aangetoonde voorbereidende waarde van een plantaal is voor het leren van andere talen zelfs een waardevolle troef. Het officieel talenbeleid dat meertaligheid als norm stelt, is onrealistisch en discriminerend want elitair. Het officieus beleid, dat het Engels als lingua franca voorop stelt, is ondemocratisch en discriminerend. Het leidt tot een duale gemeenschap met enerzijds de NESsy's (native English speakers) als eersterangsburgers en de non-NESSy's als communicatief gehandicapte tweederangsburgers. Maar: waar onwil heerst, staat de rede machteloos!

17/06/2021

Louis v. Wunsch-Rolshoven: “It seems, even many language specialists are not well informed about Esperanto...”

It seems most of the language specialists (and EU-politicians) DON'T WANT to be informed about Esperanto.

They are HYPOCRITICAL because they are biased (Esperanto is an artificial and thus inferior language) and they are ARROGANT because they prefer intellectual prestige (multilingualism, being an unrealistic, unefficient goal or English as - undemocratic- lingua franca) to intellectual simplicity, to efficiency, to honesty (dual EU-community: native English speakers against communicative handicapped persons).

17/06/2021

De mythe van Esperanto als kunstmatige taal.
Net zoals een proefbuisbaby kunstmatig verwekt wordt met levende cellen en daarna uitgroeit tot een VOLWAARDIGE mens, is het Esperanto een proefbuistaal die kunstmatig verwekt is door samenbrengen van elementen uit levende talen. Vanaf haar geboorte in 1887 is de taal uitgegroeid tot een levende, VOLWAARDIGE taal. Ze wordt wereldwijd (zie internet) dagelijks gebruikt in woord en beeld. Zoals iedere andere taal genereert ze cultuur, literatuur, muziek en kunst. Ze brengt mensen uit alle taal- en cultuurmilieu's tot elkaar, maar dan wel op voet van taalkundig-culturele gelijkheid. En toch blijven de nationale en Europese instanties weigeren ze de status toe te kennen die ze verdient, deze van OFFICIËLE EUROPESE TAAL. Waar onwil heerst, staat de rede machteloos!

2/ The EU needs improved language learning – Sean O Riain

14/06/2021

Esperanto (Eo) biedt vele pedagogische voordelen. Verschillende studies hebben uitgewezen dat Eo als eerst geleerde vreemde taal: - de LEERTIJD voor andere talen tot 30 % verkort; - het LOGISCH-KRITISCH-STRUCTUREEL denken bevordert, niet onbelangrijk voor wiskunde en wetenschappen. Wat het Latijn voor de (intell-soc-econ) elite is, is Eo voor iedereen; - het TAALBEWUSTZIJN vergroot en tot meer inzicht in de moedertaal leidt; - de CREATIVITEIT stimuleert: Eo functioneert zoals het lego-systeem: met woordstammen uit Germaanse, Romaanse, Slavische talen en voor-en achtervoegsels kan het kind zelf woorden maken; - het LEERPLEZIER verhoogt: kinderen leren spelenderwijs; - het ZELFVERTROUWEN opkrikt ten gevolge van de snelle succeservaring: hoera, ik kan iets; - MOTIVEERT om andere talen te leren: via de woordstammen uit de andere talen komt het kind in contact met andere talen - het kind reeds op jonge leeftijd INTERESSE VOOR ANDERE CULTUREN bijbrengt wat leidt tot meer WEDERZIJDS BEGRIP.

24/08/2021 

Esperanto: van taalbasis (taalinitiatie, taalinzicht) tot basistaal (fundament voor het leren van andere talen). Esperanto heeft echter 4 belangrijke nadelen: het is EENVOUDIG (gemakkelijk te leren), EERLIJK (iedereen moet een kleine inspanning doen) ECONOMISCH (te realiseren met een minimale investering van tijd, geld en energie) en EFFICIËNT (het wérkt). Dat ligt blijkbaar moeilijk voor vele intellectuelen. En dat noemt zich, oh ironie, 'intelligentsia'!

16/10/2021

Rémi Houdaille

Je pense que la politique 1 + 2 langues vise à ce que chaque citoyen de l'Europe puisse pratiquer dans 2 langues européennes autres que sa langue maternelle. Mais avec les stratégies d'enseignement habituelles, cela me paraît illusoire pour la plupart des personnes. On n'arrive déjà pas à ce que tout le monde atteigne un niveau suffisant dans une langue étrangère pour communiquer confortablement.

Les expériences déjà menées ont montré qu'en passant par l'enseignement de l'espéranto comme première approche de langue étrangère, l'apprentissage des langues suivantes est bien meilleure. Ce principe nous donne donc une chance d'atteindre l'objectif 1 + 2 (voire 1 + 3).
De plus, une fois cette approche généralisée, on donnerait à nos enfants la possibilité très tôt de pouvoir échanger sans difficulté avec des enfants de tous les autres pays d'Europe. Quelle ouverture !
Je suis donc extrêmement favorable à cette proposition, qui me paraît de plus assez réaliste à mettre en œuvre.

Dan Van Herpe

 16/10/2021 17:45

Remi Houdaille: 1+2 is een utopie (in dit geval een E.U.topie) voor de modale burger. Het hoogst haalbare (en meest democratische) is 1+1 : moedertaal + een Gemeenschappelijke, Eenvoudige, Neutrale, Tweede (G.E.N.T) taal voor iedereen: Esperanto. De taal van William Shakespeare is echter zoveel maal prestigieuzer dan de taal van William Auld. (William who? W.A. is een Schots Esperanto-auteur, die in 1999, 2004 en 2006 genomineerd werd voor de Nobelprijs Literatuur.) Geef iedere burger die daartoe gemotiveerd en getalenteerd is dan de kans om zoveel talen te leren als hij/zij/x wil. Maar waar onwil heerst, staat de rede machteloos. ?

3/ Language as a mean to communication: Institutionalise a second language to be learned in all EU Member States - Barbara Polak-Labit

20/06/2021

David Rotkopf stelt in zijn boek "In Praise of Cultural Imperialism?": It is in the general interest of the United States to encourage the development of a world in which the fault lines separating nations are bridged by shared interests. And it is in the economic and political interests of the United States to ensure that if the world is moving toward a common language, it be English; that if the world is moving toward common telecommunications, safety, and quality standards, they be American; that if the world is becoming linked by television, radio, and music, the programming be American; and that if common values are being developed, they be values with which Americans are comfortable. De ‘brug’ die de US wil bouwen over de breuklijnen tussen naties, is in feite een eenrichtingsbrug : alle naties moeten ‘over de brug komen’, behalve de Amerikanen en bij uitbreiding: alle 'native English speakers'. Engels is een pletwals voor de taal-en cultuurverscheidenheid in de hele wereld,

20/06/2021

Wij betwisten NIET de noodzaak van kennis van het Engels in de huidige wereld. Wij stellen enkel vast dat het Engels, of eender welke van de 24 officiële EU-talen, niet de meest geschikte taal is om Europees of wereldwijd als lingua franca aanvaard te worden wegens de moeilijkheidsgraad van die taal/talen. Wij stellen ook dat dat niet WENSELIJK is, wegens discriminatie van de andere talen en culturen. Dit heeft een duale maatschappij tot gevolg met enerzijds de moedertaalsprekers als eersterangsburgers, als Übermenschen en anderzijds de tweederangsburgers, de communicatief gehandicapten, de Untermenschen. Iedereen gelijke kansen en gelijke rechten. Dat kan alleen gegarandeerd worden door een Gemeenschappelijke, Eenvoudige, Neutrale, Tweede (= GENT) taal, zoals het Esperanto, voor 'iedereen' haalbaar wegens haar eenvoud, voor iedereen aanvaardbaar wegens haar neutraliteit. Engels is zilver in veeltalig Europa, Esperanto: goud!

21/06/2021: als reactie op bijdragen van Danail Irinchev

1/Voor mensen die niet tot de Romaans-Germaanse taalgroep behoren is Engels véél moeilijker te leren dan Esperanto (Eo)

2/ Eo is voor 'iedereen' (= het grootst mogelijk aantal mensen) realiseerbaar met een minimale investering van tijd, geld en energie.

3/ Wij zeggen NIET dat Eo de ENIGE taal is die moet aangeleerd worden in het onderwijs. Eo is zelfs de ideale basistaal voor het leren van andere talen en een goede initiatie voor taal in het algemeen. Engels en Eo kunnen best complementair zijn.

4/ Eo als gemeenschappelijke tweede taal doet geen afbreuk aan het belang van het Engels als de, op DIT ogenblik, belangrijkste wereldtaal, noch aan de meerwaarde van meertaligheid voor wie daarvoor gemotiveerd en getalenteerd is. Ook via Eo kan u goed geïnformeerd worden over het reilen en zeilen in de wereld.

5/ Proficiat overigens met uw goede kennis van het Engels (wat niet voor iedereen is weggelegd) en uw liefde voor uw vaderland en de diverse culturen (die u deelt met alle Eo-sprekers)!

Beste mevrouw Peuteman,

Betreft:  Volgende alinea uit uw artikel in Knack: De teloorgang van het Nederlands op school: 'Schuld van schermtijd? Er is meer aan de hand.

Grammaticalessen dan maar helemaal laten vallen, vindt niemand echt een optie. 'Taal bestaat uit bouwblokken. Hoe beter je die kent, hoe meer je ermee kunt spelen', zegt Van de Poel. 'We moeten leerlingen dus helpen om de taal ook van binnenuit te bekijken. Wel zouden we daar creatiever mee kunnen omgaan dan we vandaag doen. Is het bijvoorbeeld nodig om aparte spraakkunstlessen te geven voor Nederlands, Frans, Engels en Duits? We zouden daar ook iets vakoverschrijdends van kunnen maken. Als leerlingen de bouwblokken van taal in het algemeen leren kennen, kunnen ze die ook op het Nederlands toepassen.'

Ik vind dit een zeer interessante bedenking! Daarom zou ik (nogmaals) uw aandacht willen vragen voor de pedagogische troeven van een plantaal, zoals het Esperanto, in dit verband. Een plantaal kan vanaf het basisonderwijs een dubbele functie vervullen.

1/ TAALBASIS: Dankzij haar dambordstructuur (strak, regelmatig, rechtlijnig) maakt het kind spelenderwijs kennis met taal in zijn eenvoudigste, zuiverste en meest logische vorm. Wetenschappelijke studies wezen uit dat dit het logisch denken stimuleert en het taalbewustzijn bevordert: het kind leert al spelend hoe taal functioneert. Een vak taalinitiatie (via Esperanto) in het basisonderwijs als fundament voor (grammaticaal) taalonderricht zou voor ieder kind zeer nuttig kunnen zijn. 

2/ BASISTAAL: Een plantaal (Esperanto) biedt eveneens een stevige basis, een kapstok, een referentiekader voor andere, meer ingewikkelde taalsystemen met een onlogische doolhofstructuur wegens de talloze onregelmatigheden, uitzonderingen en uitzonderingen op de uitzonderingen.

M.a.w.: Esperanto als iets vakoverschrijdends waarmee de leerlingen de bouwblokken van taal in het algemeen leren kennen!

 Als bijlagen voeg ik ter informatie nog 2 teksten toe: Van dambord naar doolhof en De pedagogische troeven van Esperanto. Mag ik hopen dat u er kennis van zal willen nemen? Hartelijk dank bij voorbaat.

 

Met vriendelijke groet,

 

Dan Van Herpe

’s Heerenveld 2, v8

8820 Torhout

 

P.S.: In het verleden stuurde ik u ook al een reactie, met name op het artikel:  Schooldirecteur Christine Hannes: 'Leerachterstand door corona? Daar geloof ik niet echt in'. Zie https://blog.seniorennet.be/admin.php?state=2&substate=W&ID=2408120

  Esperanto - Beste opstap naar taalkennis 

---

Pedagogische troeven van het Esperanto.

Esperanto biedt vele pedagogische voordelen voor het onderwijs. Verschillende studies hebben uitgewezen dat Esperanto als eerst geleerde vreemde taal:

- de leertijd voor andere talen tot 30 % verkort; Esperanto als basistaal;

- het logisch-kritisch-structureel denken bevordert, niet onbelangrijk voor wiskunde en wetenschappen. Wat het Latijn voor de (intellectueel-sociaal-economische) elite is, is Esperanto voor iedereen;

- het taalbewustzijn vergroot en tot meer inzicht in de moedertaal leidt: Esperanto als taalbasis, als taalinitiatie;

- de creativiteit stimuleert: Esperanto functioneert zoals het lego-systeem: met woordstammen uit Germaanse, Romaanse, Slavische talen en voor-en achtervoegsels kan het kind zelf woorden maken;

- het leerplezier verhoogt: kinderen leren spelenderwijs;

- het zelfvertrouwen opkrikt ten gevolge van de snelle succeservaring: hoera, ik kan iets;

- motiveert om andere talen te leren: via de woordstammen uit de andere talen komt het kind in contact met andere talen;

- de interculturele drempel verlaagt: brengt het kind reeds op jonge leeftijd interesse voor andere culturen bij: individueel en/of klassikaal contact met leeftijdsgenoten uit andere taal- en cultuurgebieden leidt tot meer wederzijds begrip.

 

dan van herpe

 

---

Van dambord naar doolhof

 Alle (zo niet: de meeste) opvoeders zijn het eens over het pedagogisch belang van structuur, orde en regelmaat in het leven, in de eerste plaats voor een kind maar ook voor volwassenen.

Een voorbeeld uit het begin van de 19de eeuw: Johannes Van den Bosch, generaal in het Nederlands leger, stichter van de Rijksweldadigheidskoloniën, eerst in de Noordelijke en daarna in de Zuidelijke Nederlanden. Hij wilde structuur, orde en regelmaat, belangrijke waarden voor een militair, in de geesten van landlopers en bedelaars brengen door hen in het dagelijks leven een strak leef- en werkritme op te leggen Op die manier wilde hij de verschoppelingen heropvoeden voor een nieuwe kans in de maatschappij. Dat weerspiegelde zich zelfs in de infrastructuur van de koloniën, de dambordstructuur: rechte straten, als symbool van orde en regelmaat.

Ook in de opvoeding van kinderen zijn structuur, orde en regelmaat van groot belang. Getuige daarvan de structuurmethode die men in het onderwijs gebruikt om kinderen te leren lezen. Het is in Nederland en Vlaanderen de meest gebruikte methode voor aanvankelijk lezen. Sinds het verschijnen van de eerste versie van de methode in 1960 hebben bijna 10 miljoen kinderen met deze methode leren lezen.

Waarom zou men de kinderen dan geen talen leren via een eenvoudige, gestructureerde, rechtlijnige, doorzichtige methode? Deze methode bestaat al 130 jaar: Esperanto. Ze kan niet alleen als basistaal voor het (sneller) leren van andere talen dienen, ze biedt ook een taalbasis voor het leren begrijpen wat taal is, hoe ze gestructureerd is (taalbewustzijn). Deze structuurmethode (16 basisregels, geen uitzonderingen) blijkt ook nog het logisch, kritisch, analytisch denken te bevorderen - wat van belang is in de wetenschappelijke vakken - de creativiteit te stimuleren, het zelfvertrouwen (succeservaring) op te krikken en het leerplezier te verhogen. Gevolg: enthousiaste leerlingen, tevreden leerkrachten!

Een pedagogisch principe waarover iedereen het eens is, is de geleidelijkheid: van eenvoudig naar moeilijk, van enkelvoudig naar samengesteld. Niemand haalt het in zijn hoofd de lessen rekenen te beginnen met het trekken van de vierkantswortel. Kinderen leren eerst tellen, dan de vier hoofdbewerkingen, enz. Toegepast op het taalonderwijs betekent dit: eerst een eenvoudige, gestructureerde ‘dambordtaal’, Esperanto, dan de andere, moeilijke talen zodat de leerlingen minder gemakkelijk verloren lopen in de doolhof van regels, regeltjes, uitzonderingen en uitzonderingen op de uitzonderingen, die alle etnische of nationale talen kenmerken. 

Zou een (Europees) taalbeleid volgens het pedagogisch principe: van dambord naar doolhof, niet de innoverende en alternatieve leest kunnen zijn waarop het taalbeleid dient geschoeid?

 

dan van herpe

---

Ik stuurde dit bericht:

Aan: "ann peuteman" <ann.peuteman@knack.be>
Cc: "bert bultinck" <bert.bultinck@knack.be>, "philippe vanparijs" <philippe.vanparijs@kuleuven.be>, "kabinet weyts" <kabinet.weyts@vlaanderen.be>, "Koen Daniels" <koen.daniels@n-va.be>, "lieven boeve" <lieven.boeve@katholiekonderwijs.vlaanderen>

---

Op 4 augustus 2022 stuurde ik deze mail naar professor Philippe Van Parijs.

Mijn tekst besloeg 29 pagina’s, te veel om hier te publiceren. Als bijlage voegde ik ook de verhandeling ‘Esperanto in het basisonderwijs’(31 pagina’s), van André Staes toe.

 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Geachte professor Van Parijs,

 

Eindelijk is het mij gelukt om, met veel intervallen (om allerlei redenen), een reactie te schrijven op uw boek: Taal en Rechtvaardigheid in Europa en de wereld en op de tekst die u mij toestuurde: Englisization as trap and lifeline. En omdat een beeld vaak meer zegt dan duizend woorden, heb ik er een aantal prentjes bijgevoegd.

Vooraf wil ik u erop attent maken dat ik hierbij af en toe naar mijn weblog https://blog.seniorennet.be/taaldemocratie verwijs. Dit is een persoonlijk, chronologisch archief sedert 01/09/2007 van mails, teksten (waaronder ook volledige kranten-en tijdschriftenartikels) en informatie over Esperanto, die ik als reactie schreef naar pers, media, politici, academici en vooraanstaande intellectuelen uit de culturele wereld. U hoeft enkel te scrollen naar de betreffende datum waarop ik de tekst plaatste. De esthetische opmaak van de blog laat echter veel te wensen over wegens onvoldoende kennis van de blogsoftware. Mijn schrijfsels van 1996 tot 2007, goed voor ± 1100 pagina’s, heb ik laten ‘ringbinden’ in vijf volumes.

Het was de bedoeling om via het verstrekken van informatie interesse te wekken in de hoop dat er in de media en in politieke, academische en culturele milieu’s aandacht zou komen voor de mogelijkheden van Esperanto als communicatiemiddel en als vehikel voor cultuur en zo een brede discussie op gang te kunnen brengen. Ik deed dit in navolging van geestesgenoot (samideano) Germain Pirlot, een Ardennees die in Oostende woont en daar leraar Frans en Latijn was en die in Franstalig België dezelfde strijd voerde. Daar was iets meer luisterbereidheid dan in Vlaanderen. In Vlaanderen leverde ook ingenieur Leo De Cooman vele jaren een belangrijke bijdrage. Spijtig genoeg konden wij ons doel niet bereiken: Esperanto zit nog altijd in het verdomhoekje. 

Ik weet zeker dat een aantal journalisten (wier kerntaak het toch is de maatschappij kritisch tegen het licht te houden) politici en academici op dezelfde golflengte zitten – want wie logisch-kritisch kán, wíl en dúrft denken, kan niet anders dan ons gelijk geven – maar bijna niemand durft zijn nek uitsteken. De enen uit vrees zich belachelijk te maken in de ogen van hun collega’s, de anderen omdat het geen stemmen oplevert of omdat het communicatieprobleem voor de gemiddelde student/de modale burger de minste van hun zorgen is. Zij surfen liever op de golven van de publieke opinie dan tegen de stroom in te roeien, zoals ex-Knack-reporter Chris De Stoop het zo mooi uitdrukte, weliswaar in een andere context.

Het enige resultaat van onze jarenlange strijd was af en toe een ingekorte lezersbrief in een krant/tijdschrift of een korte reactie in de zin van: ‘ik volg dit met interesse’ of: ‘ik neem dit mee naar mijn voordrachten’. Soms zelfs een wat uitgebreidere persoonlijke mening. Ik ben ervan overtuigd dat een groot deel van de aangeschrevenen mijn berichten nooit volledig las: zodra men immers ziet uit welke hoek de wind komt, volgt een pavloviaanse reactie: oogkleppen vóór, oordopjes ín en neusknijpers óp: wij zien niks, wij horen niks en wij ruiken niks. Waarom neusknijpers? De Esperantogemeenschap laat de geogemeenschap namelijk een poepje ruiken wat betreft eenvoudige, eerlijke, economische, efficiënte en elegante communicatie. Dit ruikt naar a priori weigeren van objectieve info over Esperanto, wat intellectueel oneerlijk is. Ik noem dit: intellectuele arrogantie.

Geachte professor, ik weet dat academici een zeer druk bestaan leiden, maar ik hoop toch dat u de tijd zal vinden om mijn proza, geïllustreerd met wat beeldmateriaal, te lezen.

  

Bij voorbaat van harte dank!

  

Hoogachtend en Respectvol,

  

Dan Van Herpe

’s Heerenveld 2, V/008

8820 Torhout

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

Hierop volgde volgende communicatie.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Van: "philippe vanparijs" <philippe.vanparijs@kuleuven.be>
Aan: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Verzonden: Vrijdag 5 augustus 2022 18:30:28
Onderwerp: Re: Taal en Rechtvaardigheid

 

Beste Dan Van Herpe,

Een zeer hartelijke dank voor deze nauwkeurige kritische discussie, die ik van de eerste tot de laatste lijn zorgvuldig gelezen heb. Ik heb er veel van geleerde — en ook genoten (vooraal https://www.youtube.com/watch?v=1edPxKqiptw en https://www.youtube.com/watch?v=13Z982q_UVw).

Met veel van wat u zegt ga ik akkoord. Maar één punt moet ik wellicht nog eens duidelijk formuleren. U schrijft:

Ik heb dit echter willen doen omdat ik mij niet kan neerleggen bij het feit dat u het Engels als lingua franca een rechtvaardige oplossing vindt voor de Europese en de wereldwijde taal- en communicatie problematiek.    

Mijn stelling is niet dat de keuze voor Engels neutraler en daarom rechtvaardiger zou zijn dan de keuze voor Esperanto. Die is eerder (1) dat we voor het strijden voor meer rechtvaardigheid (ook in veel domeinen die niets met talen te maken hebben) we een lingua franca nodig hebben en (2) dat Engels, maar niet Esperanto of andere talen, een kans heeft om die te bieden (op Europese schaal n nog meer op wereldschaal). Over (1) zijn we het eens. Over (2) zijn we het (nog) niet. Maar de snelle verbetering van de kwaliteit van IA-gestuurde vertaling en interpretatie leidt nu ook tot de betwisting van (1).

Een symbolische rol voor Esperanto in de Europese context lijkt me echter niet uitgesloten: de laatste video is daar een mooie illustratie van — mar zou overtuigender zijn indien de zingers jonger waren.

Nogmaals mijn zeer hartelijke dank voor uw stimulerende, grondige tekst en mijn grote waardering en respect voor uw engagement.

 

Philippe  

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

 

Van: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Aan: "philippe vanparijs" <philippe.vanparijs@kuleuven.be>
Verzonden: Zaterdag 6 augustus 2022 17:15:32
Onderwerp: Re: Taal en Rechtvaardigheid

 

Geachte professor,

 

Hartelijk dank voor uw snelle reactie, voor de tijd die u genomen hebt om mijn kritische bedenkingen te lezen en voor uw vriendelijke woorden. Ik ben wel licht teleurgesteld dat u ook nu niets zegt over de pedagogische troeven van Esperanto in het (taal)onderwijs...

Ik denk dat zelfs met een snelle verbetering van de kwaliteit van AI (dan vormt 'artificieel' plots geen probleem!) een lingua franca altijd nodig zal blijven, b.v. in noodsituaties, zoals bij ongevallen en rampen, waar vele mensen met verschillende moedertalen bij betrokken zijn en waar het van levensbelang kan zijn om rechtstreeks met elkaar te kunnen praten. Of als men tijdens verblijf in het buitenland in ziekenhuizen (als ge een lepel hebt ingeslikt!), bij dokters en apothekers terecht komt. Maar ook bij vele situaties in het dagelijks leven waar gewone mensen uit verschillende landen en culturen elkaar toevallig ontmoeten: in bars, restaurants, bij culturele of sportieve evenementen. Dan is een rechtstreeks, vid' al vide, face-to-face, tête-à-tête gesprek zoveel spontaner, natuurlijker dan via een smartphone of welk artificieel medium dan ook. En al wat technisch is, kan misgaan: platte batterij, smartphone vergeten, enz. 

Wat het seniorenkoor betreft: als er via pers en media, maar ook via het onderwijs, wat meer objectieve informatie over Esperanto zou verspreid worden, zouden de mensen misschien weten dat Esperanto een levende taal is en geen koffie (espresso), auto (Daewood Espero) of 'een soort Spaans'. Bovendien, zou het voor de beleidsverantwoordelijken enig verschil maken mocht de Europese hymne door een jongerenkoor gezongen worden?

Ik heb voor u nog een andere versie van de hymne, gezongen door een operastem en met Engelse vertaling: https://www.youtube.com/watch?v=hu07R-NwuIs 

 

Vriendelijke groet,

 

dan van herpe

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

 

Van: "philippe vanparijs" <philippe.vanparijs@kuleuven.be>
Aan: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Verzonden: Maandag 8 augustus 2022 19:57:02
Onderwerp: Re: Taal en Rechtvaardigheid

 

Hartelijk dank.

Allemaal nuttige opmerkingen om verder over na te denken.

Mvg,

Philippe 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

 

Van: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>

Aan: "philippe vanparijs" <philippe.vanparijs@kuleuven.be>
Verzonden: Donderdag 11 augustus 2022 18:17:30
Onderwerp: Re: Taal en Rechtvaardigheid

 

Geachte professor,

 

Het doet me plezier dat u bereid bent om verder na te denken. Bedankt daarvoor. 

Als afsluiter nog een berichtje uit de actualiteit (HLN 11 08 2022) dat aantoont dat het Engels nog geen globale lingua franca is geworden (uw boek op pag. 26), zelfs niet in ziekenhuizen!

Wielrenner Tiesj Benoot is maandag tijdens een training in Livigno (Italië) in botsing gekomen met een auto. Hij werd per helikopter naar het ziekenhuis van Sandalo gebracht.

Zijn commentaar leest u in de bijlage.

(‘Ik ben blij dat ik weg ben uit dat ziekenhuis. Het waren middeleeuwse toestanden. In mijn kamer was het meer dan 30 graden en niemand sprak deftig Engels.’)

 

Vriendelijke groet,

 

dan van herpe

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

Van: "philippe vanparijs" <philippe.vanparijs@kuleuven.be>
Aan: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Verzonden: Vrijdag 19 augustus 2022 11:51:30
Onderwerp: Re: Taal en Rechtvaardigheid

 

Hartelijk dank.

Merkwaardig dat niet verwacht wordt dat een Belgische fietser op bezoek in Italië wat Italiaans spreekt, maar wel dat het Italiaanse hospitaalpersoneel “deftig Engels” spreekt: geen “middeleeuwse toestanden" aub !

Stuur me dit soort ding maar door.

Mvg,

Philippe 

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

 

Van: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Aan: "philippe vanparijs" <philippe.vanparijs@kuleuven.be>
Verzonden: Maandag 22 augustus 2022 09:43:26
Onderwerp: Re: Taal en Rechtvaardigheid

 

Dus verwacht u, geachte professor, van iedere toerist op bezoek in Italië (Spanje, Duitsland…) dat hij/zij zich deftig kan uitdrukken in de lokale taal?

Maar van iedere Europeaan - en bij uitbreiding: iedere burger ter wereld, behalve de NESsy’s -  wordt wel verwacht dat hij/zij zwaar investeert om (een soort) Engels te spreken. Dat zijn hedendaagse toestanden. 😉

En zeggen dat ene Zamenhof reeds in 1887 een eenvoudige, eerlijke, economische, efficiënte en elegante oplossing had gevonden voor dergelijke (en andere) situaties!

Waar zit hier de logica?

Als de gelegenheid zich voordoet, zal ik u met veel plezier dit soort dingen doorsturen.

 

Vriendelijke groet,

 

dan van herpe

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

 

​​​----- Doorgestuurd bericht -----

​​​​Van: "philippe vanparijs" <philippe.vanparijs@kuleuven.be>

Aan: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>

Verzonden: Maandag 22 augustus 2022 09:58:48

Onderwerp: Re: Taal en Rechtvaardigheid

 

​​​​​> Dat zijn hedendaagse toestanden. 😉

Inderdaad. En onrechtvaardige toestanden. Daar heb ik een boek over geschreven. 😉

 

> En zeggen dat ene Zamenhof reeds in 1887

In een merkwaardige meertalige omgeving, las ik laatst: "Bialystok (then in Tsarist Russia, now in Poland), with 3000 Poles, 4000 Russians, 5000 Germans and 18000 Jews”.

 

> Als de gelegenheid zich voordoet, zal ik u met veel plezier dit soort dingen doorsturen.

Hartelijk dank!

Philippe

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

 

Van: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Aan: "bart eeckhout" <bart.eeckhout@demorgen.be>, "kris vandenbranden" <kris.vandenbranden@kuleuven.be>, "steven delarue" <steven.delarue@gmail.com>, "prefect" <prefect@sjt.be>, "info" <info@sjks.be>
Cc: "philippe vanparijs" <philippe.vanparijs@kuleuven.be>
Verzonden: Maandag 29 augustus 2022 21:42:47
Onderwerp: Taal - De Morgen - 20 08 2022 - Bart Eeckman


Geachte mevrouw,

Geachte heren,

 

“Misschien zit in die ene verbazend eenvoudige observatie – Nederlands is een verduiveld lastige taal – wel de kern van het taal- en leesonderwijs” (Danny Van Royen - Bart Eeckhout)

“Terwijl prestaties voor Nederlands een goede voorspeller zijn voor algemene slaagkansen. Wie zwak scoort op taal, zal maar moeilijk vooruitkomen. (Sherisse Vermeulen)

“ We moeten terug naar de essentie: eerst taal en rekenen, dan de rest.” (Philip Brinckman).

Deze en andere uitspraken in het artikel “Taal” van Bart Eeckhout (De Morgen - 27 08 2022, pag. 6-7) tonen aan dat het alle hens aan dek is in het (taal)onderwijs. Het zou dan ook onverantwoord zijn om in deze crisissituatie niet ALLE middelen met open geest, objectief en onbevooroordeeld te bestuderen en te beoordelen en dan de besluiten te trekken die zich opdringen, ook als dit inhoudt dat men de platgetreden paden moet verlaten.

Daarom wil ik uw aandacht vragen voor de pedagogisch-didactische troeven van het Esperanto als eerst geleerde vreemde taal in het basisonderwijs. Ik voeg hierbij een aantal ondersteunende teksten die een basis kunnen zijn voor discussie over dit onderwerp. Ik denk dat zowel de instructivisten als de constructivisten zich hierin kunnen vinden.

Mag ik hopen dat u er de nodige aandacht aan zult willen besteden? In naam van alle leerlingen en leerkrachten dank ik u bij voorbaat.

 

Vriendelijke groet,

Dan Van Herpe

’s Heerenveld 2/V008

8820 Torhout

 

P.S.: Geachte heer Eeckhout, mag ik vragen deze mail door te sturen naar mevrouw Sherisse Vermeulen. Ik vond haar mailadres niet. Dank bij voorbaat.

---

Volgende teksten voegde ik bij de mail:

- Pedagogisch-didactische troeven van Esperanto (eigen tekst)

- Van dambord naar doolhof (eigen tekst)

- Esperanto in het basisonderwijs (André Staes)