Dadelpalmen
PHOENIX THEOPHRASTII
Kretenzische dadelpalm
Kritikós fínikas
Deze zeldzame palmboom, een inheemse boom van het eiland Kreta, wordt tot 10 meter hoog en heeft geveerde, samengestelde bladeren gedragen door een centrale bladstengel, die een lengte van 2 meter of meer bereikt. De kleine witte bloemen zitten dicht opeen aan lange, pelsachtige pluimen. *April – Mei*.
De stam is rond en bestaat uit duizende dunne, draadachtige vezels die van boven naar beneden lopen. De boom heeft geen takken, alleen topbladeren die dicht op elkaar groeien, de een boven de ander, als een soort kwast. Als de onderste centrale bladstengel met de bladeren tot hun volle grootte uitgroeien, buigen ze onder hun eigen gewicht, verdorren, vallen af en maken zo plaats voor de langzaam groeiende stam. De bruingele vruchten van de Kretenzische palm worden donkerder als ze rijp worden. Ze zijn niet eetbaar. Ze zijn ca 1,5cm lang en vormen grote trossen met elk meer dan duizend dadels.
De dadelpalm werd in oude tijden vereerd. De boom was gewijd aan Aphrodite – de godin die kant en klaar uit het schuim van de golven van de zee geboren werd. Hij hield ook verband met Apollo die tussen een dadelpalm en een olijfboom werd geboren.
Evenals andere leden van dit geslacht gedijt de Kretenzische dadelpalm meest aan de kust en in laagvlaktes zoals de openingen van kloven en ravijnen en op vochtige of vrij moerassige plaatsen bij zee; te oordelen naar zijn groeiplaats, zou men zeggen dat de Kretenzische dadelpalm veel meer over het eiland verspreid was voor de mens er verscheen. Nu zijn er echter maar twee belangrijke streken over waar de boom nog overleeft. De ene is bij de opening van de kloof van Kourtaliotis aan de zeekant, dichtbij het klooster Preveli.
Het andere gebied, dat veel omvangrijker is, ligt bij het strand van Vai, aan de noordoostelijke punt van het eiland, ongeveer 25km ten oosten van de stad Sitia. Op beide plaatsen geven de dadelpalmen het strand een tropisch aanzien.
