Berichten van 19 september 2005 tot 25 september 2005

Op de Frans-Vlaamse Cultuurdag in Waregem is het eerste exemplaar van het “Woordenboek van het Frans-Vlaams” afgegeven aan auteur Cyriel Moeyaert. De publicatie is pas verschenen bij het Davidsfonds en is voor de auteur de oogst van een halve eeuw sprokkelen in Frans-Vlaanderen. Cyriel Moeyaert is een autoriteit op het vlak van liguïstisch onderzoek in Frans-Vlaanderen. Hij had veertien jaar lang tot de 23e jaargang in Ons Erfdeel een rubriek taaltuintjes, waarin hij uitlag gaf over Frans-Vlaamse woorden. Sedert 1982 publiceerde hij ook al 84 afleveringen met oude Frans-Vlaamse woorden in KFV-mededelingen van het Komitee voor Frans-Vlaanderen, waarvan hij trouwens bijna 15 jaar voorzitter was (1984-1998). Sinds het eerste jaarboek van "De Franse Nederlanden/Les Pays-Bas Français" in 1976 verzorgt hij een rubriek over de hedendaagse schrijftaal van de Westhoek in Frankrijk op basis van Vlaamse teksten van vroeger. Het woordenboek werd deze namiddag op de Frans-Vlaamse Cultuurdag aan het publiek voorgesteld door Dr. Fil. Frans Debrabandere.

Voor het Woordenboek van het Frans-Vlaams heeft de auteur beroep gedaan op zowat 160 zegslieden, die op hun beurt nog heel wat andere Frans-Vlamingen kennen die nog goed Vlaams spreken. Hij ontdekte heel wat mooie woorden, die kunnen wedijveren met ons “Wrikkelgat”, dat dit jaar bij radio 2 nog als mooiste dialectwoord van West-Vlaanderen is uitgeroepen. Denken we maar aan ‘Klinkebelle’ (belletje), Leuriinge van den avond (avondschemering), zoetebooomtei (zoethoutthee), tullepooize (tulp), kaffiemuzel (stoffen koffie-filterzak), piepebontje (onzelieveheersbeestje).

Nog op de Frans-Vlaamse Cultuurdag heeft Wim Chielens met de voorstelling van het boek “50 jaar Koekebroôd vor nuze menschen” hulde gebracht aan Flor Barby’s Volkstoneel voor Frans-Vlaanderen. Gouverneur Paul Breyne gaf in zijn toespraak toelichting bij de grensoverschrijdende culturele samenwerking van West- met Frans-Vlaanderen. Wegens de grote belangstelling voor deze 58e Frans-Vlaamse Cultuurdag in De Schakel te Waregem moest voor de plenumbijeenkomst uitgeweken worden naar de schouwburgzaal.

Woensdag 28 september krijgen vluchtelingen de kans om u hun verhaal te vertellen. OCMW-Waregem, de stedelijke Jeugddienst en de Dienst Ontwikkelingssamenwerking hebben de handen in elkaar geslagen om u te confronteren met het verhaal van de vluchtelingen. ’s Namiddags gebeurt dat met muziek, dans, film en spel op de esplanade (aan glazen piramide tussen het Pand en de Stadionvijvers) en de aanpalende vroegere pub Mustang en Schakelpand. ’s Avonds vanaf 19 u. biedt het OCMW u een informatief bad over de vluchtelingenproblematiek in het Lokaal Opvanginitiatief (OCMW-centrum).

Zeker een dertigtal landen in de wereld wordt verscheurd door oorlog. Daardoor worden miljoenen mensen geconfronteerd met veralgemeend geweld: mensenrechtenschendingen, verwoeste huizen, bombardementen… Vaak is vluchten de enige oplossing om te overleven, om veiligheid en bescherming te vinden. Naar schatting 34 miljoen mensen hebben geen andere keuze meer dan hun dorp en streek achter te laten en in ballingschap te gaan. Die 34 miljoen verhalen verdienen om verteld te worden, zodat we eindelijk een gezicht kunnen geven aan de mensen die schuil gaan achter de grijze anonimiteit van de statistieken.

In Waregem vangt het Lokaal Opvanginitiatief deze vluchtelingen op. Woensdag krijgen zij het woord en kunnen wij ons inleven in hun soms niet te vatten vluchtverhalen en ook misschien iets leren van hen. Dat gebeurt bij een aantal activiteiten voor jong en oud. Op de esplanade staat muziek en dans op het programma van 14 tot 17 u. Initiatie is aangekondigd van ‘capoeira’ en ‘didgeridoo’. We hebben nog niet kunnen achterhalen welke dansen of muziek daar juist wordt onder verstaan, maar het kan boeiend worden.

In het Schakelpand aan de jeugddienst worden aangrijpende films vertoond, om 14.30 u. “Aller simple vers l’hivers” van Mourad Boucif (België 1999) en een uur later “In this World” van Michael Winterbottom (UK 2002). De eerste, “Reis naar de winter”, is een verhaal van een lange moeizame reis naar Europa van een 13-jarige vluchtelinge. De tweede is een gruwelijk mooi verslag van de vlucht van twee Afghaanse jongens naar het rijke westen. In de Mustang wordt een informatief spel gespeeld, waarbij iedere speler een dubbele rol krijgt van vluchteling en sleutelfiguur.

Het avondprogramma biedt uitleg voer asielbeleid en –procedures in België, een getuigenis door een Congolese vluchteling en een Afrikaans muzikaal optreden. De asielzoekers van het Lokaal Opvanginitiatief bieden landeninfostandjes aan en er kan geproefd uit de wereldkeuken. Contactpersonen zijn Mark Fourneau (OCMW) en Marieke Vantieghem (Dienst Ontwikkelingssamenwerking).

Wa soet(er) ulder believen?

't Es nie meugelijk, 't es nie meugelijk. Wadde? Ah wel een standbeeld in Desselgem voor Briek Schotte en zinne veloclub. Zeg dat nie waar es. Toet toet, maar ze moeten 't zelve maken. Ja... en wie gaat er dat doen? A wel iedereen die naar straete kermesse komt op 25 september mag zijn stikske vélo meebringn en ze gaan dat aanéén lassen voor een monument, Een soort briek en brol of zo.?? Nee, nee ze gaan dat den IJZEREN BRIEK noemen. Ah wel ,k vind da een goe gedacht. Waar gaan ze dat just doen? In de skuurre van Lukkie Pauwels rechtover Duquenoos. Zoei geloven da 'k wel zoe meedoen, 'k ee daar wel nog wa liggen die daar voor zoe passen. Allé tot ton hé.

Bovenstaande tekst stond op het strooibriefje, dat ons op de Grote Prijs Brik Schotte werd in de hand gestopt door Jef Verhamme van de mysterieuze vereniging of actiegroep, die we maar "Wa soet(er) ulder believen" gaan noemen. Jef Verhamme kennen we als iemand die altijd klaar staat om zich in te zetten voor de goede zaak. Oudere Desselgemnaren zullen hem kennen als de zoon van wijlen bakker August Verhamme, een familienaam die teruggaat naar de actieve beginperiode van kajotters- en kajotsters onder impuls van onderpastoor Jan De Cuyper omstreeks 1930 in Desselgem. Eerder zagen we Jef al actief als verteller of medewerker bij de Kleinste Steeple in Waregem en andere initiatieven. Over de activiteiten tijdens Straete kermis in de Nieuwstraat in Desselgem schreven we al in het vorig bericht.

We willen hier graag ook aandacht geven aan Straete Kermis volgend weekeind 23-26 september in de Nieuwstraat in Desselgem. Het is één van de oudste wijkkermissen in de stad en zeker de laatste jaren terug één van de meest authentieke. Daar staat ondermeer hun gezin Reuzen voor, een traditie die in Desselgem al een voorloper kende op den Balling of was het daar ook alweer geïnspireerd op een vroeger gebruik in het dorp. Wie vertelt het mij ?

Nieuw dit jaar is de kroegentocht van vrijdagavond 23 september na de openingsreceptie van 19 u. in ’t Straetje zonder Ende met optreden van ‘De Gestemde Snaren’. Die gestemde snaren zijn Stephen Ron (niet onbekend voor dit blog met ondermeer Brik Schotte lied en V-Route) en Ronny Vanmaercke. ‘Desselgem Kroegt’ doet alle 9 café’s in de Nieuwstraat en Liebaardstraat aan en telkens is er wel wat te beleven van volksspelen tot optredens. Kaarten hiervoor zijn aan 8 Euro te bekomen in ’t Staetje, Jakkedoe, Case El Vid, Tapasbar, de Toren en ’t Gemeentehuis.

Dezelfde organisatie Jeugdhuis Jakkedoe presenteert zaterdagavond in eigen lokaal “De Drie Sleutels” wat ze noemen een ‘Stand up comedy’ met tijdloze absurde humor van twee André’s. Die avond vieren Chris en Gerda hun 5 jaar in ‘t Straetje zonder Ende met een niet nader genoemde speciale gast. Zondagmorgen om 10.30 u. viert de Straete-gemeenschap in de St Martinuskerk een concertmis met Paul Van Maele en Thijs Vanryckeghem op het oude orgelmonument en ook opgeluisterd door het trambonekwartet (Drie Vlieberghs en Martijn Balcaen) van KMV De Leiezonen. Aperitief, feestmaaltijd en koffie met taart worden dan op wandelafstand geserveerd in Jakkedoe en het Parochiaal Centrum.

Zondagnamiddag is het dan echt Straete Kermis, waarbij al om 14 u. de eerste parochianenkoers start. De Veloclub werkt voor het eerst weer mee met Straete kermis en staat in voor de koers, waar iedereen mag en kan aan deelnemen. Start- en aankomstlijn zijn getrokken aan ’t Straetje zonder Ende. Straete kermis is ook de rommelmarkt de zondagnamiddag met optocht van de reuzen, kindergrime, springkasteel, clown, dreupelkot, trampolinespringen, KMV De Leiezonen , Rustende Moeders, Diloo, Swinging Chickens, enz. Omstreeks 15.45 u. krijgen we zelfs internationale animatie met de Ugly Circus Brothers. Zondagavond blijft het feesten en ook maandagnamiddag op het rendez-vous in POC voor de senioren en bevriende Desselgemnaren.

Dit jaar moet Straete Kermis ook iets blijvends opbrengen voor de geschiedenis. Het ligt inderdaad in de bedoeling dat ook Desselgem een monument krijgt van zijn aller Brik Schotte. We kregen tijdens Desselgem Koerse aan de Poepe al een briefje in de handen gestopt van Jef Verhamme en zijn mysterieuze vereniging “Wa soet(er) ulder believen?”. Hierachter willen we de in Desselgems dialect opgestelde tekst wel eens meegeven. Zondagnamiddag wordt gevraagd om allerhande losse fietsonderdelen binnen te brengen in de schuur van Luc Pauwels, kleinzoon van Richard Delodder, Nieuwstraat 107. Daarvan wordt dan een geheel gelast, dat de “IJZEREN BRI(E)K moet in herinnering houden. De artiesten werken van 14.30 u. tot 18 u.

Zaterdag 24 september ontmoet de Guido Gezellekring de grote Vlaamse dichter in Waregem. We vermoeden dat Karel Platteau, de grote Gezellekenner uit Beveren-Leie, daar voor iets tussenzit. ’s Voomiddags vergadert de kring in de Briek Schottezaal op het stadhuis. Karel Platteau gaat alvast voor de bezoekers de band verduidelijken, die Gezelle had met Waregem. Een aantal van die elementen zijn naar verluidt bewaard in het archief van de stichting Magloire Loquet in de Stormestraat. Vermelden we hier ook dat Jan De Cuyper tijdens zijn Desselgemse periode (1927-1937) de jubileumuitgave samenstelde van Tijdkrans.

André Vandewiele van de Geschied- en Heemkundige Kring bracht reeds heel wat materiaal samen in zijn artikel “Gezelle en Waregem” in het 27e jaarboek (1999) van de Gaverstreke. Spreuken over Waregem en de ‘peerden’ vinden we in verschillende van zijn gedichten. Gezelle had het ook over ‘keukelen, gehoord te Waereghem’ en zijn pseudoniem ‘Petr. V. Waereghem’ hoeft geen toelichting. Gekend is ook de foto met Gezelle aan de ‘Mirakelkerk’ in Nieuwenhove.

’s Middags wordt een koninginnehapje gegeten in het chaletje ’t Boothuis, aan de oever van de vijver. De namiddag start met een toeristisch bezoek aan de hippodroom. Daar kan het Gezellegenootschap kennis maken met de grote obstakels waar de paarden over moeten en de roemrijke geschiedenis vernemen van Waregem Koerse. Om 15 u. gaat het dan naar Beveren-Leie met bezoek aan het geboortehuis van Leonard De Bo, naast café ’t Neerhof. Eindstation is het Stedelijk ontmoetingscentrum ’t Klokhuis rechtover de kerk, waar er op de tentoonstelling rond De Bo een korte uiteenzetting volgt over deze ‘edele, koelmoedige werkosse’. We hadden in dit blog reeds eerder aandacht voor het omvangrijke werk over De Bo van de Beverse heemkundigen Michel Debrouwere en Etienne Ducatteeuw.

Wie nog interesse heeft, kan nog een bezoek brengen aan de mooie Leieboorden, vlakbij een authentieke hoeve en schuur uit de tijd van Gezelle en De Bo. Tenslotte kan nog een glaasje worden gedronken in ’t Leckerke, een oud cafeetje op de verlaten oude Plaetse van Beveren-Leie.

In Waregem roept Rudy Devos van Groen het gemeentebestuur op om ook met de Paardestad in de toekomst deel te nemen aan de AUTOLUWE/AUTOVRIJE DAG Gisteren zondag 18 september 2005 was het voor het 4de jaar op rij een feestdag voor wandelaars en fietsers, in maar liefst 37 Vlaamse steden en gemeenten. Daar werden de centrumstraten gisteren verkeersvrij of autoluw gemaakt. Dat moet ook in Waregem kunnen, volgens Groen!, dat er ook op aandringt om de marktomgeving tijdens de zomer verkeersvrij te maken tijdens de marktdag op zaterdagvoormiddag en op zondagnamiddag.

Dat dit nadelig zou zijn voor de handelaars in het centrum, wordt volgens hen in Brussel tegengesproken. Het volledige Brusselse Gewest (160 vierkante km) werd autovrij gemaakt, mede op aandringen van de handelaars van Brussel Centrum. Alhoewel deze laatsten aanvankelijk tegenstander waren van dergelijke grootscheepse ingreep, hebben zij al snel de voordelen ondervonden. Hun handelszaken zijn immers veel vlotter en vooral veiliger bereikbaar zonder gemotoriseerd verkeer. En een niet te onderschatten bijkomend voordeel voor de handelaars is dat de mensen veel meer genieten van een terrasje in gezonde en onbezoedelde lucht dan als er een walm van uitlaatgassen rondhangt. Een win-win situatie dus voor iedereen, de duizenden wandelaars en fietsers, de handelaars en het milieu.

Dat Waregem gisteren ontbrak op het lijstje van deelnemende steden is voor GROEN!Waregem dus een gemiste kans. Rudy Devos wil niet alleen dat Waregem volgende jaar deelneemt aan de actie, maar volgens Groen! kan Waregem meer. De zaterdagvoormiddagen en zondagnamiddagen zijn voor hen ideale momenten om de marktomgeving verkeersvrij te maken. Ze zijn er alleszins van overtuigd dat een verkeersvrije markt op deze tijdstippen het sociale leven van de stad ten goede komt. En dat het praktisch realiseerbaar is, werd reeds bewezen met de komst van de winterkermis.