van oude dames, de dingen die voorbijgaan
.
de titel van dit stukje (niet de foto, zie hiervoor tweede deel) refereert naar de sublieme roman* van louis couperus (1863 - 1923), een bijna vergeten schrijver uit vorige eeuwen, wiens boeken ik indertijd allemaal wou uitlezen, omdat de stijl en de inhoud van zijn verhalen een onweerstaanbare melancholie en een literaire adel uitstraalden, eigenschappen die ik toen in de literatuur heel erg waardeerde.
.
oude mensenvmoeten doen wat 'past' bij hun leeftijd: lid worden van een seniorenclub, kaarten, schrabbelen, petanque spelen, tv kijken,enz....als ze dingen willen doen die een beetje extravagant zijn, zoals bergen beklimmen, zingen, dansen, schrijven, dan worden ze wel met scheve oogjes bekeken...
.
nochtans beklom de de 77-jarige nepalees min bahadur sherchan
nog in 2008 de top van de hoogste berg ter wereld, de 8848 meter hoge mount
everest. de stokoude japanse butoh-danser kazuo ohno (大野一雄 ohno kazuo (1927 – 2010) danste voor antony and the johnsons en
prijkte op de cover van hun schitterende cd the crying light, 2009.
.
maar ook de dames laten zich niet onbetuigd: de zangeres op blote voeten cesaria evora (geboren in 1941) uit de kaapverdische eilanden brengt nu in november nog een cd uit. en ik wil het hier eigenlijk niet hebben over bijvoorbeeld grace jones (geboren in 1948), die ook deze maand optreedt in rotterdam voor the night of the proms, waarbij zij nummers uit haar nieuw album hurricane zingt. deze krachtige reuzin staat bijna buiten elke categorie....en ik heb het ook niet over de dames in benidorm bastards, wier gedrag wij eens allemaal zouden moeten imiteren, de wereld zou misschien veel veel grappiger worden...
.
genoeg spectaculaire voorbeelden, genoeg small talk. ik keer terug naar de literatuur, naar het fragiel-mooie schrijven. ik wil hier de naam van een dichteres van bij ons vermelden, die ondanks haar leeftijd (81) nog genoeg materiaal heeft bijeengesprokkeld om een nieuwe dichtbundel uit te geven: niemand minder dan lydia schoonbaert (schuilnaam: jozefa van houtland). ik heb nog geen van haar nieuwe gedichten gelezen, maar bezit wel haar vorige bundel, op het terras van de maan.
ik citeer met graagte enkele van haar gedichten, parels van helderheid en concentratie:
.
Prehistorie
Je hebt de rots bekapt
met je vuistbijl
ik werd idool van vruchtbaarheid.
Met je vuistbijl
heb je gespeeld
op mijn huid
en de strelingen
werden zigzagband.
Je gaf mij ogen
van zilver
tepeltjes
en een ring.
Ik werd een ding.
Neolithicum
...
Wij hebben als goden gegeten
we hebben schuren
en huizen gebouwd
we hebben om land gevochten.
Nu wonen we in een dorp
en zijn we oud.
Maar ieder jaar weer
als de zomer komt
kras ik schreiend een zon
in het zand van mijn hut.
Ik zou als een rendier
willen vluchten.
Pelgrim
Ik word opnieuw mijzelf
een oude reis
op scheefgelopen stenen
het nestjong
in de mist
van onvervulbaarheid
.
opnieuw jezelf worden, als alles voorbij is (liefdes, huwelijk, werk, huishouden, kinderen...)
dames: ouder worden, het is niets....
*Van oude menschen, de dingen die voorbijgaan, 1906
* Lydia Schoonbaert, (Izegem 1930) is een Vlaamse conservator, docent en schrijfster. Zij studeerde aan de universiteit van Gent, waar zij verder doctoreerde in de Kunstgeschiedenis op het werk van Albert Servaes. Zij was later ook de hoofdconservator van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen. Zij schreef talrijke monografieën over voornamelijk kunstenaars uit haar tijd, onder meer James Ensor en Albert Servaes. Ze publiceerde ook eigen poëzie onder de pseudoniem Jozefa van Houtland.
De titel van haar nieuwe dichtbundel zou zijn: Mijn naam op het behang