Marokko, de keizerlijke steden 21-11-2010 -1-

't ziet er zelfs lekker uit!



een ingang naar de moskee en naar de souks



er wordt werk op gemaakt!



dezelfde 'ingang' naar de souks,
met zicht naar het plein



avondzicht op de Koutoubiamoskee
ons eerste bezoek aan Marrakech zit er op 

op weg naar Rabat via Casablanca,
even de benen strekken
een granaatappeltje proeven
en kopen... lekker!



ook het landschap is zeer gevarieerd



de 'Grande Mosquée Hassan II' in Casablanca

de bouw werd in 1987 gestart
de moskee werd in 1993 in gebruik genomen
het is het hoogste religieuze bouwwerk ter wereld!
het is de op één na grootste moskee met plaats
voor 25 000  gelovigen binnen, 
en nog eens 80 000 buiten



naast een moskee, is er in het gebouw ook:
een medersa (theologische hogeschool),
 conferentieruimten, gespecialiseerde bibliotheken,
 een nationaal museum, hammams (stoombaden)
en een ondergrondse parkeergarage





onze plezante groep (zonder de fotograaf)



ook binnenin zijn kosten nog moeite gespaard: 
alle graniet, pleisterwerk, marmer, hout en andere
 gebruikte materialen in het complex zijn afkomstig
 uit alle streken van Marokko, met uitzondering van
enkele witte granieten zuilen en de glazen
 kroonluchters die uit Italië komen



2500 arbeiders en 10000 kunstambachtslieden
hebben zes jaar gewerkt om al de ruwe materialen
te verwerken tot mozaïeken, stenen en marmeren
 vloeren, zuilen, houtsnijwerken en
geschilderde plafonds



het dak ± 40 x 85 m kan volledig
open geschoven worden!
een 'lichtgewicht' constructie van 1.100.000kg!

vrij stil...  op onze sokken...  volgen we locale gids ...  
en luisteren  aandachtig naar het verhaal van deze mooie moskee
 de opdrachtgever, de architecten, de grootte, de bouw, de gebruikte materialen, de uitvoerders en ambachtslieden, de kosten....  de opening en het gebruik nu.... 



enkel de lusters en enkele zuilen (carrara marmer) komen uit Italië

deze plaats, met extra matten, wordt dagelijks
 meerdere keren gebruikt voor het gebed



onder de moskee: de hamams,
wij zijn waarschijnlijk bij de laatste toeristen
die deze plek kunnen bezoeken..
binnenkort zal een privaat bedrijf
de uitbating op zich nemen







terug buiten,
schoenen terug aan,
en even naar de zee gaan kijken



en voor wie hier niet genoeg van kan krijgen:
http://www.mosqueehassan2.com/

bezoek aan het koninklijk paleis in Rabat
met groepsfoto



de ingang van het koninklijk paleis
..dichterbij komen mocht echt niet!



de wacht vertrekt naar de kazerne
(de aflossing was al gebeurd)



onze reisleider deed zijn best om zijn land
 positief voor te stellen in alle facetten



we wandelen over het plein van het koninklijk paleis
daar zijn ook de regeringsgebouwen gevestigd



na het koninklijk paleis, een ander stukje Rabat
de toegangspoort tot
Chellah = tuin, begraafplaats, oud stadje



een plaatselijke gids geeft uitleg bij het bezoek
 aan de oude tuin en de begraafplaats



er is een weelderige vegetatie: palmen, hibiscus,
 banaan- mandarijn- en vijgenbomen

de ruïne van een moskee dient als stek
voor ooievaars en er was ook het graf van
de zwarte sultan Abou el-Hassan (1331-1351)



een plaatselijk bloemetje
krijgt ook de nodige aandacht



de ooievaars palmen alles in







opgepast, uitkijken waar je loopt hier..
de ooievaars nemen het niet zo nauw..



in de schaduw van de bomen ligt "de bron van de heilige palingen"
hierin leven witte palingen die steriliteit zouden kunnen genezen

extra foto's van onze reporter:

over ooievaars en paling, wat volgens mij goed
 samengaat.. in het voordeel die eersten..

Chellah staat op de plek waar in de Romeinse oudheid
 de stad Sala lag -  de uitgestrekte begraafplaats
 ontstond in de 14de eeuw en wordt afgebakend
door imposante vestingmuren
de begraafplaats wordt gekenmerkt
door natuurlijk groen

naast de begraafplaats en de tuin hebben
we ook nog het oude stadje dat we bereiken
via deze imposante toegangspoort



straatanimatie...
maar, voor elke foto een centje (dirham) aub!



bezoek aan het oude stadje met zeer smalle straatjes - wit en blauw geschilderd



proeven van de plaatselijke zoete specialiteiten
met een kopje muntthee



de zoetigheden kunnen ook gekocht worden
 natuurlijk - let ook op de foto van de koninklijke
 familie, die staat zowat overal...



de poort van Chellah wordt 's avonds gesloten



bezoek aan het plein met aan de ene kant het
 Mausoleum van Mohammed V en aan de andere kant
 de Hassan toren met voorplein



op het plein tussen het mausoleum van
Mohammed V en de Hassantoren staan nog
de zuilen (resten) van de oude moskee

eerst een bezoek aan het mausoleum van
Mohammed V - plafond met
gebeeldhouwd mahoniehout



het mausoleum werd gebouwd tussen 1961 en 1969
 als huldebetoon aan de sultan die in 1956
 Marokko de onafhankelijkheid bracht
boven is een mooie rondgang - vandaar kijk je op
de sarcofagen van Mohammed V (midden)
en zijn 2 zonen (links en rechts van hem)



ook rond het mausoleum zie je prachtige ornamenten
 

de buitenkant van mausoleum



de Hassantoren, tegenover het mausoleum,
werd in 1196 gebouwd en zou onderdeel zijn van
een van de grootste moskeeën 
in de islamitische wereld,
ze bleef onvoltooid na de dood van de
opdrachtgever in 1199 - de zuilen op het plein zijn
 de overblijfselen na de aardbeving van 1755



achter onze reisgenoten zie je nog stukken van
de zuilen - en een zicht op het mausoleum



ook de koninklijke wacht is paraat



hij mag gezien worden - en zijn paard ook!

na de lunch in hotel Jasmine verlaten we Rabat en
 rijden we richting Fès - onderweg bezoeken
we Volubilis



Volubilis was een Romeinse nederzetting
die vermoedelijk gebouwd werd op de resten van
 een eerdere stad van de Carthagers
 uit de 3e eeuw voor Christus



bloemen fleuren de archeologische site op,
dit is familie van de middagbloem
(sluit in de namiddag, behalve als
zaadstengels dat beletten)



onze plaatselijke gids vertelt:
1000 jaar bleven er mensen wonen in Volubilis
de stad werd pas in de 18de eeuw verlaten
en afgebroken om bouwmateriaal te leveren
voor de paleizen van Moulay Ismail in Meknes

 zelfs in de herfst een bloemenveld



ondanks de leegroof zijn de ruïnes nog in goede staat



we lopen door de oude straten van de stad en
 onze gids geeft ons een idee hoe de (soms erg grote)
 huizen er vroeger uitzagen



zo'n 30 prachtige mozaïken van hoge kwaliteit
 bevinden zich nog op hun originele plaats

Volubilis is een zeer uitgestrekte site
en nog lang niet volledig "herontdekt"




geniet van de mooie avondfoto's





in de Franse periode heeft men gepoogd
sommige delen te reconstrueren



let ook op de zonsondergang





de hemel staat in brand!



het wordt donker - dus naar de bus, want we moeten
 nog verder naar Fès dat we morgen bezoeken

Woensdag 24 november 2010

Fès is de oudste keizerstad
 ze is gelegen op een knooppunt van wegen
 te midden van vruchtbare heuvels tussen
het Rifgebergte en de Midden-Atlas

ze is gekend voor haar kunstnijverheid,
 en is ook de religieuze, intellectuele en
artistieke hoofdstad van het land

ze werd gesticht in 789 door Idris I
en is nu onderverdeeld in het nieuwe Fès (Fès el-Jedid) en het oude Fès (Fès el-Bali)

we bezoeken de soeks - een mederse - een moskee -
 de blauwe toren - de joodse buurt en
het koninklijk paleis (van buitenaf)

we starten met de medina (unesco werelderfgoed)
 in één van de vele soeks

om te zorgen dat we niemand "verliezen"
 werd nog een extra hulp aangeworven buiten
de plaatselijke gids



het vervoer van goederen in de smalle straatjes
gebeurt alleen met ezels - "ballach" (opgepast)
hoor je dan ook vaak roepen!
(wij riepen ook wel eens Belleg.. )



er wordt echt "van alles en nog meer"
 te koop aangeboden



daar vinden we ook de mederse of de koranschool,
 één van de elf die de stad rijk is
 

de plaatselijke gids geeft uitleg
over het prachtig gebouw



de bijhorende moskee is verboden voor niet moslims



en we vervolgen onze weg in de soek



hier kan je een ezel huren 
om je goederen te vervoeren

ja.. zoooveel hadden we nu ook weer niet gekocht..



in een straatje hoorden we een kind iets opzeggen
het bleek een klasje waar een kleine knaap verzen
uit de koran declameerde
graag een bijdrage voor de klas...
en kijk dan maar binnen

we bezochten er ook een tapijt fabriek/winkel
en kregen er een glaasje muntthee aangeboden
zonder koopverplichting....



we kregen een degelijke uitleg over
de soorten matten die in de streek
gemaakt werden en hun kwaliteiten



van elke soort werd een exemplaar uitgerold



daarna mocht "gevoeld" worden welke de zachtste
 en/of de beste waren en was er gelegenheid om
 discreet te onderhandelen over de prijs



en verder ging onze tocht - langs accessoires
die konden gehuurd worden bij een bruiloft





alles om te naaien - van stof tot de kleinste
knoopjes en alle soorten draadjes en lintjes



 we passeerden weer een moskee



en ook een winkel met mooie marokaanse kleding

het  was behoorlijk druk in de soeks,
en de extra hulp was geen overbodige luxe
want de straatjes waren smal
en er waren er zoveel



de ezels waren wel zwaar beladen
deze ziet er moe uit..
zou gaya hiertegen protesteren?




dan komen we aan de leerlooierij
we krijgen een munttakje om de stank te verdoezelen
we mogen op de bovenverdieping een kijkje nemen
 (overzicht), en kunnen tegelijk ook onze inkopen
van lederwaren doen



verven van het leder - "gezond" werk is dit toch niet



weer bezoeken we een klein bedrijf waar we
vakkundig worden geïnformeerd over
stoffen weven: de methode en
de afgewerkte produkten





afgewerkte stoffen



verschillende werkwijzen



verschillende materialen, vriendelijke mensen!

nog enkele foto's van onze reporter over de lederbewerkingen



de huiden liggen te drogen - de stank wordt gecamoufleerd met mint blaadjes

in het stoffenatelier
werken met draad voor fijne weefsels



en nu grovere weefsels - andere technieken
de fotograaf mee op de foto (er werd afgesproken
 om contact te maken na de reis)

einde van de rondleiding in het stoffenatelier
 natuurlijk kon er ook gekocht worden..




op weg naar een
Marokkaans restaurant in de medina
 van Fes zagen we koereigers
 

lunchen in het Marrokaanse restaurant Les Remparts



we  worden verwacht
de tafels zijn al gedekt en even stijlvol
als het interieur



drinken bestellen en even wachten...



verzorgde en lekkere schotels



dag Fès, we zien je al van uit de verte kleiner worden

het koninklijk paleis van Fès - in Fès El Djedid, 
de zogenaamde nieuwe stad gebouwd in de 13de eeuw

we hebben alleen de buitenkant bekeken, waarvan
 vooral de "gouden" poorten opvielen



 in 1996 werd de buitenmuur en de poorten gerenoveerd
de poorten zijn van brons, belegd met handwerk (gekapt)
er werd 2 jaar aan gewerkt
 

daarna volgt een bezoek aan een koperslager  - gelegenheid tot het kopen van allerlei voorwerpen



het is zeer fijn bewerkt - zilveren theepotjes, bronzen voorwerpen, dienbladen, spiegels, deurkloppers, bellen ...



ook de blauwe poort is een toeristische attractie - blauw is de kleur van Fès

op weg naar Meknès
gesticht in de 17de eeuw door Moulay Ishmaël
onze nieuwe plaatselijke gids wordt verwelkomt
met een dansje



de Bab Mansourpoort werd gebouwd in 1732
en is een van de beroemste van Marokko
het is de toegangspoort tot de medina





de streek rond Meknès is een vruchtbare streek
de plaatselijke gids neemt ons dan ook mee naar
 soeks waar plaatselijke specialiteiten worden verkocht en waar handelaars dit ook heel aantrekkelijk tentoonstellen



of soms toch niet zo aantrekkelijk als het om zoetigheden gaat... je kan zien wat het zoetst is....



de kunst van het "stapelen" en schikken en inmaken....



natuurlijk waren hier ook nog andere koopwaren



terug buiten op het plein waren er nog standjes
met tajinnes in alle formaten...



tijdens het wachten op de laatste reisgenoten
geven ooievaars een demonstratie zweefvliegen...

De tuin van de 500 vrouwen van
Moulay Ismail heeft ook een (pret) vijver
tegelijkertijd ook een waterreserve



Moulay Ismail bouwde een dubbele muur omheen
zijn stad uit schrik voor een aanval van de Berbers
 hij bouwde ook graanschuren en paardestallen
waar voldoende graan kon bewaard worden
om een belegering te doorstaan



door de dikke muren is er een
constante temperatuur in de graanschuren
het complex bestaat uit 29 hallen
een groot deel van de plafonds in bij
de aardbeving in 1755 ingestort



watervoorziening, aan beide zijden van het rad
liepen ezels rondjes die elk een horizontaal
 aandrijfrad in beweging hielden



close-up van het oude waterrad



de paardenstallen