021. Ayco Duyster

het was do-15/11/2012   

Naar zijn begrafenis moest ik wel gaan, vond ik.
'k Heb hem nooit willen ontmoeten,
'k heb hem nooit willen onder ogen komen moet ik zeggen,
maar dat is eigen aan een platonische situatie, men bespaart elkaar de fysieke aanwezigheid.

Hij was een meester in verwondering en onderzoek,
'al zoekende ben ik gaande' schreef hij ooit.
Eigenlijk schreef hij dat zinnetje meer dan eens.
Men kan het interpreteren als 'het zoeken houdt me gaande'.

Het internet was een zegen voor hem, van nanometers tot lichtjaren.
En hij vertelde daarover in gewone taal, nooit betweterig, nooit schoolmeesterachtig.
Hij besefte dat wij gewone aardlingen waren en dat nam hij ons niet eens kwalijk.
Hij wist dat niet iedereen zijn techneuterijen kon volgen,
en daar hield hij mild rekening mee, voor ons gebruikte hij gewone woorden.

Iemand replikeerde ooit :
'al schreeft ge met een verroeste pen, ik zou het nog lezen' (JB)
en dat gold voor velen onder ons.

Al zoekende is hij gegaan.

Zijn urne was in een klein, strak opstaand rechthoekig houten werk geplaatst.
Sober, strak en kunstig. Zo helemaal zijn stijl, dacht ik.
Kan men bij een urne glimlachen van herkenning?
Heel efkes wel. Heel efkes.

Hebben wij mekaar ooit ontmoet? Ja.
In levende lijve? Nee.

voor WTL, HiH-04/2016, bijgewerkt

viering in 2026? ~ Yankees stay home 

In 1975 waren we op rondreis in de States en de voorbereidingen voor de viering van
de Bicentennial waren overal reeds duchtig aan de gang, met megafoons en al. Een jaar op voorhand. 

Over 6 jaar bestaan de States 250 jaar, zegt het rekenmachientje: 1776 + 250 = 2026.
'k Ben benieuwd hoe dat gevierd zal worden.
Ook met toeters & bellen en vlaggen & fanfares op elk plein van elke kleine gemeenschap?
Want in de States zijn patriottisch hè.
Of worden het sobere, sombere vieringen, mét mondmasker nog altijd.
En met een stoet lijkwagens op de achtergrond.
Of komen er helemaal geen feestelijkheden, omdat ze in de zoveelste lockdown zitten,
door hun eigen anti-alles houding, ook anti-vaccin.
Want in de States bestaat een sterke anti-houding tegenover vaccins hè.
Als The Lord (nee niet Trump) vindt dat uw tijd gekomen is, dan gaat ge.

Zodoende zou een vaccin tegen de wil van god zijn. Dat is de zienswijze.
Wat de medemens er van vindt -een medeschepsel van diezelfde god-
van dat totaal gebrek aan burgerzin of medemenselijkheid, is dan absoluut onbelangrijk.

Verdorie, wat kan ik mij kwaad maken op die stommekoppen, die maar blijven lullen over individuele rechten.
Blijf in uw kot, Yankees stay home!

https://nl.wikipedia.org/wiki/Yankee_(scheldwoord)

te gast bij Wim Helsen ~ Yves Desmet met een fragment uit
'The Declaration of Independence', USA July 4th, 1776

          We hold these truths to be self-evident,
          that all men are created equal,
          that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights,
          that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness.

vertaling, vroegste versie, van Thomas Jefferson, de 1^ste president :

          Wij achten deze waarheden heilig en onloochenbaar,
          dat alle mensen gelijk en onafhankelijk worden geschapen
          dat zij hieraan inherente en onvervreemdbare rechten ontlenen,
          waaronder behoud van leven en vrijheid
          en het nastreven van geluk.

in de vertaling van de latere versie, van Benjamin Franklin, de wetenschapper :

          de woorden heilig en onloochenbaar worden vervangen door 'vanzelfsprekend'
        maar waar is hier het woord 'creator' naartoe? Geschrapt? 

          

Desmet in gesprek met Helsen :  https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/6/winteruur-s6a9/ , 11min15
de knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, het rechthoekje aanklikken.
De video blijft beschikbaar tot 31-12-2025. En dat is geen typfout : er staat wel degelijk tot 2025 !

Over Yves Desmet : https://nl.wikipedia.org/wiki/Yves_Desmet ,
Een integrale Nederlandsen vertaling, voldoende scrollen : https://historiek.net/amerikaanse-onafhankelijkheidsverklaring/60311/ ,
Wat zegt Wiki : https://nl.wikipedia.org/wiki/Amerikaanse_Onafhankelijkheidsverklaring

heldin tegen wil en dank ~  zich staande houden in wankele tijden  

Ja, het zal u maar overkomen hè, een rustig leven willen
en dan verliefd worden op iemand die een oceaan verder woont.
En dan onze taal moeten leren. 
Met de zwakke en sterke werkwoorden is Nederlands zeker geen gemakkelijke taal.
Gelukkig hebben we geen verbuigingen (meer). Dat had er nog moeten bijkomen.
En dan het Covid 19 dat de broodwinning nog eens extra bemoeilijkt ...

Dat Jovanka Steele graag beeldverhalen leest, dat snap ik, de prentjes verduidelijken de tekst.
Eigenlijk zit ze de Assimil-methode te heruitvinden, beeld + tekst assimileren.
Maar dat ze juist de Thorgal-reeks gebruikt om Nederlands te leren ...?
Hoe gaat dat tijdens het boodschappen doen?

          Thorgal is een van de laatste overlevenden van een hoogbegaafd volk,
          leeft nu op een andere planeet dan de Aarde (hebben ze daar wel aard-appelen?)
          De verhalen verenigen elementen uit de Noorse mythologie en de sciencefiction
          en spelen zich af in de vroege Middeleeuwen. Moet kunnen hè.

Maar hoe rijmt men al dat wanneer men naar de markt gaat en daar wat schorseneren wil kopen
en bij de beenhouwer twee lamsboutsneden. Komt men dan met een Middeleeuwse ossenbout naar huis?
Of houden helden van hoogbegaafde volkeren zich niet bezig met de boodschappen ...
nee, ik denk niet dat de Thorgal-reeks veel helpt in het doen van elke dag.

In dít boek -De Onzichtbare Vesting- is Thorgal efkes helemaal van slag,
hij is zijn naam vergeten en denkt dat Kriss Van Valnor zijn vrouw is.
Dat doet een beetje denken aan Odysseus en Kalipso hè, of aan Aeneas en Dido.
Nee, voor de huishouding komt men er niet met mythen en legenden, 
daar bestaan meer aangepaste boekjes voor. En waarschijnlijk nu ook websites.

https://nl.wikipedia.org/wiki/De_onzichtbare_vesting , https://nl.wikipedia.org/wiki/Kalypso , https://romeinen.info/de-tragische-liefde-van-dido-en-aeneas/ ,

te gast bij Wim Helsen ~ Jovanka Steele met een fragment uit
'Thorgal - De onzichtbare vesting' van Rosinski en Van Hamme

            KRISS:  Je bent een wolf, Thorgal, geen schaap.
          Je bent geboren om in vrijheid te jagen, niet om elke avond terug naar de schaapskooi te sjokken.
          Dat weet jij even goed als ik.
          Jij en ik zijn van hetzelfde ras.
          We zijn vijanden geweest, dat is waar, maar we hebben dezelfde behoefte aan ruimte, dezelfde hang naar vrijheid.
          Kijk me aan, Thorgal. Ik ben jong, mooi en levenslustig. Jij zou mij moeten liefhebben in plaats van week te worden bij
          de herinnering aan die onnozele Aar…

          (THORGAL SLAAT HAAR HAND WEG)

          THORGAL: Zorg dat ik je nooit meer tegenkom, Kriss Van Valnor! Nooit meer!

          KRISS: Goed, je hebt erom gevraagd.
        
          KRISS SCHIET EEN PIJL IN DE HALS VAN HET PAARD VAN THORGAL
          PAARD: HHHIIIIIHHH

          KRISS: Met de groeten van Kriss Van Valnor! Wel thuis Thorgal het schaap! HA! HA! HA!

          THORGAL: Kreng!

Steele in gesprek met Helsen: https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/6/winteruur-s6a8/ , 10min44
de knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, het rechthoekje aanklikken.
Deze video blijft beschikbaar tot 31-12-2025. En dat is geen typfout hoor, er staat wel degelijk tot 2025 !

           'Het hoofdpersonage is Thorgal Aegirsson, een van de laatste overlevenden van een hoogbegaafd volk
           dat ooit de aarde ontvluchtte om een nieuw bestaan op andere planeten te zoeken.
           De strip verenigt veel thema's en legendes in één verhaal,
           variërend van Noorse mythologie tot sciencefiction.
           Het tijdperk waarin hij leeft lijkt zich af te spelen in de 8e en 9e eeuw, de vroege middeleeuwen, en
           de kleding, landschap en e.d. doet denken aan de Scandinavische landen.' (van 't Net)

           Thorgal raakt samen met Kriss van Valnor verzeild in een soort droomwereld en krijgt het in dit verhaal te stellen met de Noordse goden.
           Toen hun ondergang onontkoombaar werd, schreven de goden de geheimen van hun macht en
           de namen van hen voor wie ze verantwoordelijk waren, op een steen.
           Taimyr, de jongste van de walkuren kreeg vervolgens opdracht hem te verbergen in een “onzichtbare vesting”.
           Als Thorgal vrede wil vinden moet hij de steen vinden en zijn daarin gegrifte naam uitwissen.
           Thorgal ontmoet allerlei lieden uit vorige avonturen maar weet zich toch aan de ban van de droomwereld te ontworstelen.
           Wanneer hij weer bijkomt is hij zijn naam vergeten en denkt hij dat Kriss Van Valnor zijn vrouw is. https://nl.wikipedia.org/wiki/De_onzichtbare_vesting

Over Thorgal : https://nl.wikipedia.org/wiki/Thorgal,
Over Jean Van Hamme : https://nl.wikipedia.org/wiki/Jean_Van_Hamme ,
Over Grzegorz Rosiński : https://nl.wikipedia.org/wiki/Grzegorz_Rosi%C5%84ski,
Over Jovanka Steele : https://nl.wikipedia.org/wiki/Jovanka_Steele , een staaltje met klank : https://www.youtube.com/watch?v=4AyLiXyyepI

het origineel gevonden!

De tekst die Destadstbader brengt komt uit 'Zullen we handhaven?' de show van Fons Jansen uit 1980, zijn laatste programma. 
'Jansen zelf beschouwde dit laatste programma als het meest geslaagde: 
naar eigen zeggen ging hij daarin zo ver als hij altijd had willen gaan. 
Fons Jansen had een select publiek (dat hij zijn fonspatiënten noemde) en 
zijn humor kenmerkte zich door milde ironie, spitsvondige woordspelingen' (zegt wiki)

Persoonlijk reken ik Fons Jansen bij de Grote Drie van de conférenciers:
Wim Kan, Wim Sonneveld, Toon Hermans, Fons Jansen
Dat zijn er viér?
Ja, de musketiers waren ook met vier. Daarom mag het, de Grote Drie zijn met vier.

Middag : 
Nu kan ik dat allemaal wel zeggen over die show en 1980 en zo, maar ik kan het (nog) niet staven.

Avond : 
Na enkele uren spitten op het Net heb ik gevonden dat wat Niels Destadsbader voorleest 
-aframmelt eigenlijk, want hij praat veel te snel naar mijn goesting-
een herwerkt fragment is uit de Conference Prenatale http://www.tigch.nl/fonsjansen/conferenceprenatale.htm

Het origineel fragment : 

           Witteboordenkriminaliteit. Stilaan worden wij een krimineel volkje.
           Over kriminaliteit gesproken, hebt u dat gelezen? De kriminologen hebben vastgesteld: Je komt als kind gaaf ter wereld.
           Helemaal eerlijk, maar dood-nerveus. Nerveus? Natuurlijk. Die baby's hebben negen maanden in de rats gezeten.
           De eerste drie maanden: Mag ik blijven? (Je zult in het verkeerde bisdom wonen)
           De tweede drie maanden: Gaan ze nog trouwen?
           De derde drie maanden: Blijven ze bij elkaar?
           Dat had je vroeger toch niet?

           Ik weet niet hoe ver uw herinnering teruggaat, maar wat mezelf betreft moet ik zeggen:
           Ik heb aan die tijd de meest relaxte herinneringen. Ik zou zo wel terugwillen.
           Ik zeg altijd: We hadden het toch goed
           We hadden alle comfort: Centrale verwarming, warm en koud stromend water.
           Ik liet me maar zo'n beetje dobberen in dat vruchtwater.
           Had ik zo'n snorkeltje aan me buik voor de aan- en afvoer, prima!
           En niks te doen. Wat moest je doen? Wachten. Tot je een ons woog.
           Maar toen woog ik een ons, hebben ze me laten doorwachten tot ik vijf pond woog. Nog weinig, maar dat had z'n reden.

           Ik zat daar namelijk niet alleen. Hardstikke gezellig.
           Wij hebben wat prenataal gedonderjaagd! Hooglopende ruzies over 'je ligt op mijn helft'. Schold hij mij voor feut.
           Nou dan kneep ik gauw in zijn snorkeltje, kreeg-ie geen asem.
           Als m'n moeder moest overgeven zei ik: "He jongen, mams wordt van jou kotsmisselijk".
           Kwam m'n moeder terug van een feessie: hadden we hem om, alle drie.
           Maar ook heel ernstige gesprekken. Kijk, wij wisten niet wat er gaande was.
           Als je ooit wordt voorgelicht is het lang na je geboorte. Maar daarvoor: je zit in het hardstikke donker, niemand die iets zegt.
           Mijn broer en ik hadden dientengevolge ernstige twijfels.
           Wij vroegen ons bijvoorbeeld af: is er een leven na de geboorte?
           Is er een hierbuitenmaals. O, daar hadden we hele gesprekken over."

           "Moeten we hier altijd blijven?"
           "Weet ik veel. Wou je eruit? Zie je een deur?"
           "Nee"
           "Nou dan"
           "Hee"
           "Wat nou weer?"
           "Hoe zijn we d'r in gekomen?"
           "Dat vertel ik je later nog wel eens jongeman."

          En op zekere dag, dames en heren, was het in ene D-day: debarcation-day.
          Werd er, zonder enige inspraak onzerzijds, een ontruimingsprocedure in werking gesteld.
          Werden we vriendelijk doch dringend verzocht het pand te verlaten.
          Uitgerekend op onze verjaardag. Leuk hoor.

          En even later, daar lag je dan: voor het eerst van je leven in de open lucht. Helemaal bloot. Ik schaamde me rot.
          En allemaal hoofden over je heen die zeiden: "O kijk, het is een jongen". Dus ik vragen: "Hadden jullie een ouwe kerel verwacht?"
          Maar toen je daar lag, had je toch niet kunnen denken dat je een kleine zestig jaar later in een volle schouwburg zou uitroepen:
          "Aan het orgel Frans Oudhoff"

Voor de volledige tekst : http://www.tigch.nl/fonsjansen/conferenceprenatale.htm , https://fonsjansen.nl/category/platen/ ,

Late avond: gevonden !
Fons Jansen zelf aan het woord: het fragment duurt vier minuten, van 06min47 tot 10min50
klank aanzetten : https://www.youtube.com/watch?v=iBB1lxJe368

Nu snap ik wel dat voor een (Vlaamse) jeugdvoordrachtwedstrijd een aangepaste versie geschreven wordt,
maar toch vind ik dat Destadsbader of Helsen Fons Jansen als auteur en conférencier hadden kunnen vermelden. 
Huiswerk maken, heren! En dan zeker Helsen, want hij is de oudste van de twee. 

te gast bij Wim Helsen ~ Niels Destadsbader
met  'Geboorte' van Fons Jansen

          Ik heb aan die tijd de meest relaxte herinneringen. Ik zou zo terug willen.
          We hadden alle comfort: centrale verwarming, warm en koud stromend water.
          Ik liet me maar zo een beetje dobberen in dat vruchtwater.
          Had ik zo’n snorkeltje aan mijn buik voor de aan- en afvoer? Prima! En niks te doen!
          Wat moest je doen? Wachten. Tot iemand je kwam halen.

          Ik zat daar gelukkig niet alleen. Mijn broer was er ook bij. Hebben wij daar prenataal gedonderjaagd!
          Hooglopende ruzies over: “Jij ligt op mijn helft!”. Schold hij me uit voor feut.
          Dan kneep ik hem in zijn snorkeltje, kreeg hij geen adem.
          Als m’ moeder moest overgeven zei ik: gast, mam wordt kotsmisselijk van u!
          Kwam ons moeder terug van een feestje, waren we dronken. Alledrie.

          Maar mijn broer en ik hadden ook heel ernstige gesprekken.
          Wij vroegen ons bijvoorbeeld af: is er een leven na de geboorte? Is er een hierbuitenmaals? 
          En op zeker dag was het D-day. Debarcation Day.
          Werd er, zonder enige inspraak onzerzijds, een ontruimingsprocedure in werking gesteld.
          Werden we vriendelijk, doch dringend, gevraagd het pand te verlaten.
          Uitgerekend op onze verjaardag!

Destadsbader in gesprek met Helsen: https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/6/winteruur-s6a7/ , 10min48
de knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, het rechthoekje aanklikken.
De video blijft beschikbaar tot 31-12-2025. En dat is geen typfout : er staat wel degelijk tot 2025 !

Over Fons Jansen : https://nl.wikipedia.org/wiki/Fons_Jansen_(schrijver) ,
Over Niels Destadsbader, bezig baasje : https://nl.wikipedia.org/wiki/Niels_Destadsbader ,

Droom

In mijn droom 
zag ik engelen
hengelen
in de hemelvaart
geruisloos zaten ze
godallemachtig
prachtig
met hemelse gewaden omhuld
vissend naar zieltjes
met engelengeduld.

Majumau
mei 2007

'Droom' vind ik zo'n mooie kijk op de zaak, MajuMau.
'k Wou dat ik kon tekenen hoe ik uw gedicht voor ogen zie. Maar ik kan niet tekenen.

De engelen dragen godallemachtig prachtige gewaden vol gouden overdaden,
omdat zij enkel hemelse kledij hebben.
Bij het hengelen hinderen die pracht en praal natuurlijk.
Anders gezegd : die luxe-vodden zitten danig in de weg.
Als ze een dobber zien bewegen en de dichtstbijzijnde engel naar de hengel springt,
trapt zij/hij op de gouden zoom en valt op het engelachtig snuitenwerk.
Gelukkig zijn wolken mals.

Engelen zouden om te vissen hun gewaad ook kunnen uittrekken, maar dat komt niet bij ze op.
Ze zijn wel hemels de engelen, maar ze zijn niet bijzonder schrander. Daarom blijft het een gesukkel, dat vissen naar zieltjes.
En vandaar al eeuwen dat engelengeduld, ze wéten gewoon geen andere oplossing dan geduld oefenen.
Als ze nu eens een jeans of een jogging aantrokken, dan waren ze waarschijnlijk intijds bij die dobber.

11/2015 – gedicht van zijn blog geplukt : http://www.liefdesgedicht.nl/gedicht/19681/droom.html

mindfulness ~ bestaat daar nu écht geen Nederlands woord voor?

Zich concentreren op de ademhaling wordt in veel situaties gebruikt.
Hét gekend voorbeeld is de gecontroleerde ademhaling tijdens een bevalling.
Maar ook bij de tandarts of bij een andere inspuiting : adem in, adem uit.
Hou de aandacht zoveel mogelijk op het controleren van de ademhaling.
En in geval van koleire ook : adem, eerst ademen.
In geval van slecht nieuws : adem, blijven ademen.

( ...) Enkele misverstanden over mindfulness komen nog vaak voor.
Zo roept mindfulness bij veel mensen de associatie van 'zweverigheid' op, doordat het vaak geassocieerd wordt met spiritualiteit.
Mensen hebben de verwachting dat ze met mindfulness hun hoofd leeg kunnen maken of kunnen ontspannen.
Maar dat kan met een spelleke kaart ook hè, het hoofd leeg maken, de gedachten verzetten.

Mindfulness is een aandachttraining, waarmee een houding van alertheid getraind wordt.
Beoefenaars leren om de aandacht te vestigen op het moment, op alles wat zich aan hen voordoet.
Dit kan van het lichaam, emoties of gedachten zijn, maar ook zintuigelijke ervaringen door de omgeving. (...) Wikipedia 

onverdeelde aandacht, focus, oplettendheid    versnipperde aandacht, argeloosheid

Ja, ik noem het oplettendheid, het omgekeerde van argeloosheid.
Bij wie geboren werd en opgroeide buiten het aards paradijs zouden die onverdeelde aandacht en oplettendheid
dan een vaste verworvenheid zijn? Want in de wijde woeste wereld overleeft men niet argeloos als een boreling hè.
Men wordt alert, men concentreert zich op hetgeen hier en nu belangrijk is. Men leert netels en distels ontwijken.
Wel, die oplettendheid is niet vast verworven, vergeet het.
Gaandeweg komen er op het pad veel verantwoordelijkheden en stoorzenders (leed en/of pijn).
Teveel soms. En daar versnippert dan de aandacht. Soms is men zelfs de pedalen kwijt. (en hoe!)
Kan men bvb geconcentreerd rekeningen nakijken wanneer een kind loopt te wenen of terwijl men tandpijn (of erger) heeft ...
Dan vervloekt men de multitasking (ik heb maar twee handen!) en de alliantie die ons dat idee opgesolferd heeft. (doe zelf ook eens iets!)

Een interessante alinea over stress vermindering : Professor Jon Kabat-Zinn in Massachusetts (°1944)
( ...) ontwikkelde de training om patiënten met chronische pijn die uitbehandeld waren 
te helpen om zich op een andere manier tot hun klachten te verhouden.
Hij vermoedde dat deze meditatie de patiënten zou kunnen helpen om meer inzicht te krijgen in hun pijn, 
de zorgen en het verdriet daarover, en in de manier waarop zij hiermee omgingen.
Hoewel de MBSR training in eerste instantie ontwikkeld is voor gehospitaliseerde patiënten, 
wordt het inmiddels al jaren toegepast bij mensen met stress en burn-out klachten. 
Daarnaast wordt het ook steeds vaker ingezet bij algemene doelgroepen, zoals professionals, studenten, binnen bedrijven, etc. (...)
https://nl.wikipedia.org/wiki/Mindfulness#Mindfulness_Based_Stress_Reductie_(MBSR) , https://nl.wikipedia.org/wiki/Jon_Kabat-Zinn ,

Als ik het zo bekijk, dan is aandachttraining helemaal niet zweverig maar
is het voor wie opnieuw focus nodig heeft en zoekt, tamelijk hard werken.

het grafisch werk is van Astrid Stöppel

te gast bij Wim Helsen ~ Bart Hollanders
met een raadgeving van Thich Nhat Hanh uit de bundel Aandacht is als zonneschijn

           24. De ademhaling volgen

           Ik adem in en kom tot rust.
           Ik adem uit en glimlach.
           Thuisgekomen in het nu,
           wordt dit moment een wonder!

    

Hollanders in gesprek met Helsen: https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/6/winteruur-s6a6/ , 11min42
de knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, het rechthoekje aanklikken.
De video blijft beschikbaar tot 31-12-2025. En dat is geen typfout : er staat wel degelijk tot 2025 !

Over Bart Hollanders : https://nl.wikipedia.org/wiki/Bart_Hollanders ,
Over Thich Nhat Hanh : https://nl.wikipedia.org/wiki/Thich_Nhat_Hanh , https://ingspire.nl/thich-nhat-hanh/ ,

Over de bundel Aandacht is als zonneschijn :
Aandacht is als zonneschijn is een bundel met 49 becommentarieerde gatha': korte gedichten die je kunt opzeggen tijdens je dagelijkse bezigheden,
om te groeien in bewustzijn en aandacht. De vrede, rust, vreugde en inzicht die dit oplevert, kunnen we met anderen delen.
Die aandacht ('mindfulness') is een kernbegrip voor Thich Nhat Hanh.
Vaak vergeten we in onze drukte wat we aan het doen zijn, en zelfs wie we zijn. Dan raken we ook het zicht op en de band met anderen kwijt.
Door gatha's op te zeggen worden we ons weer bewust van onszelf; we zetten onze activiteiten voort, maar wel aandachtiger en bewuster.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Gatha 

Het artikel dat ik gevonden heb over Griet Op de Beeck (tekst 009) is zó interessant,
dat ik feitelijk liever efkes bij haar blijf dan dat ik het over haar gekozen tekst heb,
'Meisje', het gedicht van Toon Tellegen. Sorry Mr Tellegen.

Dit is een heel verhelderend artikel: https://npofocus.nl/artikel/7726/wie-is-griet-op-de-beeck  
Het artikel loopt onder elke foto door en lijkt vrij lang maar is het niet echt, een 1885 woorden in boeiende samenhang.
Het is een leesbare samenvatting met daarin soms zeer nauwkeurig verwoorde emoties en rake zinnen. Pakkend, zoiets.

Voor wie haar ook graag of liever gesproken aan het woord ziet, er zijn tien korte videofragmenten
die ongeveer de kern van het artikel weergeven, maar natuurlijk niet alles.
De tien fragmenten staan vlak onder de inleiding en volgen elkaar op, mits gebruik van de pijltjes in beeld.
Fragmenten overslaan en dat van uw keuze aanklikken kan. Maar ik raad ze allemaal aan hoor.

01^ste fragment : jeugdjaren in Turnhout,          bij Zomergasten = 02min23
02^de fragment : de gezinssituatie,                    bij Zomergasten = 07min14
03^de fragment : 'gezien' willen worden,            bij Zomergasten = 01min18
04^de fragment : de onthulling,                         bij De Wereld Draait Door = 01min45
05^de fragment : de therapie,                            bij De Wereld Draait Door = 02min19
06^de fragment : een eetstoornis gaat niet over eten,        bij Zomergasten = 05min17
07^de fragment : debuteren vraagt veel moed,                  bij Zomergasten = 00min35
08^ste fragment : de maakbaarheid van de mens,              bij Zomergasten = 00min34
09^de fragment : waarom zijn boeken zo herkenbaar?,       bij Pauw = 02min52
10^de fragment : boekenweekgeschenk,                            bij NOSjournaal  = 01min05

De samensteller van het artikel is Ronald Giphart, die zelf ook al te gast was in Winteruur
en zo zijn we rond, weer thuis : https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/3/winteruur-s3a26/ , 12min06

te gast bij Wim Helsen ~ Griet Op de Beeck
met het gedicht Een Meisje van Toon Tellegen

Eerst een fout rechtzetten.
Canvas -en misschien ook de programmaboekjes- kondigen voor aflevering 5
iemand anders aan dan Griet Op de Beeck en Canvas houdt dat vol tot in het onnozele :
1/ de foto onder de video is niet Op de Beeck én
2/ de tekst naast de video is niét de tekst die zij gekozen heeft (klik aldaar LEES MEER)

48hrs later: het is verbeterd, de juiste foto staat er nu, en de juiste tekst.
Dit issem:

           Een meisje

          Ze wacht.
          Nee, denkt ze, ik wacht niet,
          ik dans.

         Ze danst,
         ze danst met lange, ranke passen,
         langzaam en aandachtig,
         ze houdt haar ogen dicht,

         ze danst door deuren en door ramen
         en door lange lankmoedige dagen-
         hout, glas en uren vallen in splinters rond haar neer-

         en telkens als ze niet meer kan
         en bijna, bijna valt,
         denk ze: Ik?
         ik val niet, ik dans.

           Toon Tellegen
             Uit: Kruis en munt, 2000

    

Op de Beeck in gesprek met Helsen: https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/6/winteruur-s6a5/ , 11min22
de knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, het rechthoekje aanklikken.
De video blijft beschikbaar tot 31-12-2025. En dat is geen fout : er staat wel degelijk tot 2025 !

Over Toon Tellegen : https://nl.wikipedia.org/wiki/Toon_Tellegen ,
Over zijn bundel, Kruis en Munt :

Over Griet Op de Beeck : https://npofocus.nl/artikel/7726/wie-is-griet-op-de-beeck , https://nl.wikipedia.org/wiki/Griet_Op_de_Beeck ,

Over haar tweede boek dat nu verfilmd is :
Kom hier dat ik u kus is een roman over Mona, als kind, als vierentwintigjarige, en als vijfendertigjarige.
Een verhaal over waarom we worden wie we zijn, geschreven met humor, scherpte en veel schaamteloze eerlijkheid.
Over ouders en kinderen. Over kapotte mensen en hoe zij ongewild anderen ook kapotmaken. Over waar verantwoordelijkheid eindigt en schuld begint.
Over geheimen en eenzaamheid. Over ziekte en zwijgen. Over de gevaren van sterk zijn. Over vergeten en niet kunnen vergeten. Over jezelf durven redden.
En natuurlijk ook nog over de liefde. Omdat dat alles is wat we hebben, of toch bijna.
'Kom hier dat ik u kus is als een film waar je samen uit komt, je bent nog een poosje sprakeloos, je wilt de film vooral niet gaan verpesten door er allerlei meningen op los te laten, je kijkt elkaar alleen maar even aan, je knijpt in elkaars hand. "Goed hè?" zeg je.' - Herman Koch
'Griet Op de Beeck schrijft boeken die een effect op je organen beogen: longen slaan een beurt over, maag in de knoop, hart springt op. Haar personages zijn geloofwaardig dichtbij.' - De Standaard
'Kom hier dat ik u kus, dat onheilspellend, hartverscheurend verhaal over ons, mensen, en welke grote prutsers wij zijn. Griet heeft een prutsboek geschreven, maar 't is 't schoonste prutsboek dat ik ooit gelezen heb.' - Pascale Platel

Welke jaargang (serie) van Winteruur het was weet ik niet meer,
maar ik heb me toen verschillende keren geërgerd aan het manneke Joos, van tekst 007.
Hij presenteert Extra Time, een programma dat aan voetbalanalyse doet, of meent te doen,
en dat voorafgaat aan Winteruur met Wim Helsen, het tekst-snackje van om en rond de 10 minuten.

Waarom ik me erger aan manneke Joos : hij weet zijn gasten niet in toom te houden ivm met hun spreektijd.
Wanneer hij er dan eindelijk iets tussen krijgt zegt hij dat het tijd is om af te ronden en ...
serveert nog een beeldfragment van ettelijke minuten. Afronden noemt hij dat,
12 à 15 minuten voorbij de voorziene zendtijd het programma afsluiten.

En baas Raes is al niet veel beter, die krijgt/kreeg ook niet gedaan intijds.

Toen manneke Joos eens zei dat het gesprek hier-&-nu eindigde omdat Winteruur van Wim Helsen stond te wachten
keek een van de vaste studiogasten duidelijk smalend (die vent met zijn flodderlippen à la Jagger, eveneens 70+).
Zijn gelaatsuitdrukking was onmiskenbaar neerbuigend 'ach, moeten wij plaats ruimen voor die twee Belgen die kunnen lezen?'
Zoiets doet men niet in een gastland waar men betaald wordt per minuut gezwets. Gelukkig is hij
nu verhuisd naar VTM. Mogelijk wordt zijn praatvaardigheid daar beschouwd als kundigheid ter zake.

Waarschijnlijk had manneke Joos vanuit de regiekamer al verscheidene aanmaningen gekregen om af te sluiten
want de techniekers willen ook intijds naar huis en na Extra Time kunnen ze de uitzendingen in nachtlus zetten,
te beginnen met Winteruur van Wim Helsen: dat zijn twee mensen, een stukje tekst en een hond op de sofa, meer niet. 
Wat een rust.

PS: het is geen larie wat ik wat ik hierboven schreef hoor. 
Om mijn woorden te staven: Winteruur van ma-02/11 (na Extra Time) begon niet om 23h20 zoals voorzien, maar om 23h35.
15 minuten te laat. Da's ergerlijk hoor, voor die ene Belgische die zich ondanks het voetbalgezwets probeert wakker te houden.

te gast bij Wim Helsen ~ Filip Joos
met een fragment uit 'Leve Mij' Van Johan Anthierens

           Leven is voor hem een hartelijk iets,
           zijn hersens heeft hij testamentair vermaakt aan de universiteit van Madurodam.

           Aber, ik ben zijn vader, ik weet wat er te wachten staat,
           dat alwetenden hem hun achterlijkheid zullen betaald zetten.
           De wiskundeleraar zal met het windekind afrekenen,
           de juf van aardrijkskunde zal hem in een bergrivier onderdompelen,
           de leraar religie zal hem kruisigen en
           het schoolhoofd zal hem met een verguizend rapport uitdrijven naar de fabriek
           waar hij geen moer uitricht, maar aan de lopende band heimwee naar een verloren paradijs cultiveert.
           Vandaar dat ik tussen september en juli de trap naar zijn kamer insla, met slepende espadrilles,
           om grijze leerstof kleurrijk voor te stellen.

     

Joos in gesprek met Helsen:
de knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, het rechthoekje aanklikken.
De video blijft beschikbaar tot 31-12-2025. En dat is geen typfout : er staat wel degelijk tot 2025 !
https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/6/winteruur-s6a4/ , 10min00

'... maar aan de lopende band ...' Dat staat daar magnifiek hè.
Het kan een plaatsbepaling zijn maar ook een bepaling van tijd, naar gelang de lezer de klemtoon legt.
Eindigt het zoontje in een fabriek aan de lopende band
(dat was thuis het standaard-dreigement, bij elk slecht rapport voor wiskunde)
of staat hij continu, aan één stuk door, steeds maar weer, heimwee te kweken naar een verloren paradijs.

Ging zo'n dubbel gebruik vanzelf bij Anthierens? Of heeft hij er moeten op zoeken?
Nuja, als we het hem nog konden vragen zou hij ons toch op het verkeerde been zetten.

Over Johan Anthierens : https://schrijversgewijs.be/schrijvers/anthierens-johan/,  https://nl.wikipedia.org/wiki/Johan_Anthierens
Over Filip Joos : https://nl.wikipedia.org/wiki/Filip_Joos, https://www.iedereenleest.be/over-lezen/reeks/de-leeswereld-van-filip-joos
Over Madurodam : https://nl.wikipedia.org/wiki/Madurodam

Over het boek Leve Mij, 2003 : Uit de verschillende honderden artikels, reportages, interviews, columns en kronieken
die Johan Anthierens van 1959 tot 1999 voor tientallen Vlaamse en Nederlandse dag-, week- en maandbladen schreef,
maakte Brigitte Raskin, in samenspraak met Karel Anthierens, een selectie van de beste en belangrijkste teksten, ongepubliceerde brieven en schetsen.

Na Anthierens dood verschenen er twee bloemlezingen uit zijn werk door Brigitte Raskin en Karel Anthierens:
Leve mij (autobiografische teksten, 2003) en Ooggetuige (journalistieke teksten, 2005),
beide met de Anthierens typerende ondertitel Niemands meester, niemands knecht.

licht ~ een puber op zoek naar 'licht'

      "Ik voelde me ineens nogal vredig, maar dat kwam misschien door het strijklicht, dat is het mooiste licht dat er is
       en ik stelde me ineens de hele wereld voor als een veld zonnebloemen.
       Dunne, stekelige slungels die constant het licht zoeken
       en ik zie nu pas dat we natuurlijk zonnebloemen nodig hebben om iets van onszelf te begrijpen.
       Dat je groeit naar waar je het meeste licht opvangt, en dat je op die manier uit elkaar kunt groeien."

Bij de derde lijn, nog vóór dat ik de inhoud van het boek opgezocht had, wist ik dat de schrijfster het over pubers had.
Persoonlijk zou ik 'stekelige stuntels' gezet hebben ipv 'stekelige slungels'.
Slungels duidt naar mijn gevoel op mannelijke pubers, wezens die tijdelijk met hun armen en benen geen blijf weten.
Stuntels zijn ook de vrouwelijke pubers. Alle pubers stuntelen zich een weggetje naar de volwassenheid.
En op sommige gedeelten van dat parcours is men zeer stekelig. Daarom had ik liever stekelige stuntels zien staan.
Ook omdat ik alliteraties mooi vind natuurlijk.

        ' ... je groeit naar waar je het meeste licht opvangt,'

Dat heb ik zelf ondervonden, tijdens de schooljaren '69-'70 en '70-'71.
'k Was op eigen aandringen van school veranderd en het was ook een katholieke school, maar niet
zo'n nonnenbastion als de vorige, waar de jaren '60 nog niet doorgedrongen waren.
In deze tweede school, die in het stadscentrum lag, waren maar een stuk of zes nonnen, van wie slechts twee les gaven.
Bij de andere leerkrachten zaten enkele zeer gedreven mensen, mensen die ook buiten het onderwijs
in hun vakgebied bezig waren en daar naam en faam verwierven. En af en toe een staatsprijs of zo ...
Wij jonkies waren ijverig enthousiast doende met de leerstof (van sommige vakken) en of we nu Nederlands of Latijn kregen
van een staats- of een andere prijs hield ons eigenlijk en feitelijk niet bezig.
Het tempo en de besprekingen tijdens de les waren plezierig. Meer moest dat niet zijn.

Tijdens die twee jaren heb ik in denken en doen vooruitgang gemaakt met kangoeroesprongen.
(Behalve voor wiskunde natuurlijk, die achterstand was niet meer in te halen).
Die paar leerkrachten tilden de ganse klas naar een ander niveau en ik dreef mee omhoog, gedragen door de groep.
Het waren waarschijnlijk de twee meest intense jaren van mijn leven. 
Die school heeft veel interessante jonge vrouwen afgeleverd, 
mensen van wie ik de naam later tegen kwam in kranten of op TV,
dames die met interessante dingen bezig waren.

Ja, men groeit naar waar men het meeste licht opvangt en ontvangt, mee in de richting van die leerkrachten.
En zo groeide ik weer eens sneller weg van die twee betweters thuis, die dachten
dat leeftijd gelijk stond aan wijsheid en dat wijsheid kennis van zaken betekende. Mijn ouders.
Terwijl ik de weg van het meeste licht, leerstof & context volgde beseften ze niet
wat al sinds vroeger aan het gebeuren was,
wat ik al veel langer wist: 'dat je op die manier uit elkaar kunt groeien.'

te gast bij Wim Helsen ~ Frances Lefebure
met een fragment van Rebekka de Wit uit 'We komen nog één wonder tekort'

strijklicht = zijdelings licht, licht dat zijwaarts (bijna parallel) op het onderwerp van de foto valt.
Het 'strijkt' als het ware langs het onderwerp, waardoor alle oneffenheden extra geaccentueerd worden.
De bijzondere elementen van het onderwerp van de foto komen hierdoor nog mooier naar voren ...
https://www.dromodo.nl/begrippen_strijklicht.htm

      Ik voelde me ineens nogal vredig, maar dat kwam misschien door het strijklicht, dat is het mooiste licht dat er is
       en ik stelde me ineens de hele wereld voor als een veld zonnebloemen.
       Dunne, stekelige slungels die constant het licht zoeken
       en ik zie nu pas dat we natuurlijk zonnebloemen nodig hebben om iets van onszelf te begrijpen.
       Dat je groeit naar waar je het meeste licht opvangt, en dat je op die manier uit elkaar kunt groeien.
       Het licht is groter dan wij. Het ligt dus niet aan ons dat wij niet samen zijn, dat wij geen vereniging zijn,
       tenminste niet altijd, dat de wereld niet verenigd is in één grote estafette, dat ligt niet aan ons, maar aan de lichtinval.

 

Lefebure in gesprek met Helsen: https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/6/winteruur-s6a3/ , 10min52
de knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, het rechthoekje aanklikken.
De video blijft beschikbaar tot 31-12-2025. En dat is geen typfout. Er staat wel degelijk tot 2025!

Over Rebekka de Wit : https://denwetijd.be/over-de-nwe-tijd/rebekka-de-wit/ , http://www.citybooks.eu/nl/artiest/p/rebekka-de-wit
Over Frances Lefebure : https://nl.wikipedia.org/wiki/Frances_Lefebure
Over zonnebloem : https://nl.wikipedia.org/wiki/Heliotropisme

Over het boek, 'We komen nog één wonder tekort' : Het is zomer. Een meisje zit met haar vader, haar broer en haar zus in de achtertuin.
Ze hebben net twee begrafenissen achter de rug, het gezin is plotseling verre van compleet. Ze besluiten op reis te gaan om aan de rand van de wereld te zitten.
Daar liggen ze naar de wolken te kijken en luisteren ze naar Graceland.
Het meisje probeert zo dicht mogelijk bij haar herinneringen te blijven en zo ver mogelijk bij de wereld en de toekomst vandaan.
'We komen nog één wonder tekort' is een geestig en droevig coming-of-age-verhaal van de jongste uit een gezin dat altijd de tentstokken vergeet.

le coup de bambou ~ the trick with the stick
"...  using a two-metre-long bamboo cane tipped with charcoal to make preparatory sketches ..."

Het heeft efkes geduurd eer ik de foto's die Peter Verhelst bedoelde (tekst 003, op 03min09)
gevonden had, maar we zijn er geraakt. Hebbes. En het is niet één foto, het zijn er zes.

Mogelijk bedoelt Peter Verhelst de 3^de, misschien ook de 4^de foto.
In die twee stadia doet de schets me denken aan de gebeeldhouwde Koppen van Modigliani.
Verhelst vraagt zich af : "Een ovaal met (tjak) een lijntje in, wat wil dat zeggen?"
Awel, het wil niks zeggen, het is een korte fase in de ontwikkeling van een schets.
Maar Verhelst heeft wel een punt volgens mij :
de 3^de en 4^de fase van de schets zijn véél intenser dan het eindresultaat.

Hieronder twee linken naar twee artikelen:
over dit laatste project van Matisse (Paris Match) en
over zijn bewogen leven (Daily Mail).

https://www.parismatch.com/Culture/Art/Henri-Matisse-photos-1950-Chapelle-Rosaire-Vence-1707801 
https://www.dailymail.co.uk/home/event/article-2590862/Henri-Matisse-Guns-Girls-Gestapo-The-wild-final-years-Henri-Matisse.html  
Over Henri Matisse, voor de volledigheid : https://nl.wikipedia.org/wiki/Henri_Matisse

te gast bij Wim Helsen ~ Peter Verhelst
met een gedicht van Paul van Ostaijen

    Leg uw hoofd zo in mijn arm
     dat van uw voorhoofd naar uw mond mijn blik schuive
     over de kam van uw neus
     Leg uw hoofd zo
     ik leg op uw mond mijn hand
                                         wees rust

                            

Peter Verhelst in gesprek met Helsen: https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/6/winteruur-s6a2/ , 10min17
de knop voor de ondertiteling staat rechts onderaan, het rechthoekje aanklikken.
De video blijft beschikbaar tot 31-12-2025. En dat is géén typfout : echt waar tot 2025.

Op 02min17, na de eerste lezing, zegt Verhelst "kort", doelend op het gedicht.
En ik had verstaan (ondertiteling niet aangeklikt) "kom", denkend dat 'kom' het laatste woord van het gedicht was
en dus het begin van de handeling, van een euthanasie, of een liefdevolle moord of hoe men het wil noemen.

Moraal van het verhaal : altijd ondertiteling aanklikken want
er hebben ook al fouten en mankementen in de tekst naast de video gestaan.
Sommige heb ik er kunnen uitvlooien, maar het zijn er weinig,
het zijn enkel degene die ik toevallig op het spoor gekomen ben.

Over Paul van Ostaijen : https://nl.wikipedia.org/wiki/Paul_van_Ostaijen, https://literairecanon.be/nl/werken/nagelaten-gedichten , https://nl.wikipedia.org/wiki/Letterenhuis
Over  Peter Verhelst : https://nl.wikipedia.org/wiki/Peter_Verhelst

van de regen in de drup ~ al is dat hier zwak uitgedrukt

Ivm de tekst 001, uit : 'Laughter in the Dark' van Vladimir Nabokov

        'Hij was rijk, respectabel, gelukkig; 
          op een dag liet hij zijn vrouw in de steek voor een jonge maîtresse; 
          hij had lief; werd niet liefgehad; en zijn leven eindigde rampzalig.'

Een gelijkaardige en bestaande situatie heb ik jaren geleden ergens beschreven gezien:
in zijn midlife zoekt hij een tweede bestaan met een droom van een meisje, ttz : hij ziet in haar een ideaal.
Zij jaagt iets anders na, zij houdt het concreet materieel.
Hij eindigt waar hij 30 jaar eerder begonnen was, op een troosteloos appartementje in een grauwe voorstad.

Iets minder lang geleden heb ik het ongeveer van nabij zien gebeuren.
Een midlifer ging iemand 'redden' uit de prostitutie. '... hij had lief; werd niet liefgehad'
In twee jaar tijd heeft hij de spaarcenten er doorgedraaid
en zijn zelfbeeld heeft een zware knauw gekregen toen hij besefte
dat zijn gezond verstand (en zijn spaarzaamheid) hem in de steek gelaten hadden,
dat de toejuichers in de familie onbetrouwbare raadgevers waren en
dat die kleine zwijgende thuis
uiteindelijk gelijk had.

Alle cadeaus, alle geldsommen voor de zogezegd zieke moeder, voor de revalidatie-broer met het auto-ongeval (altijd handig zoiets),
voor 'hun' appartement ginder, voor haar studies ... al dat geld had gewoon gediend om de cocaïne verslaving van de pooiers te onderhouden.
Of zoiets.
Weg geld en dus ook weg droom. De droom ligt aan scherven en zijn geld is op. 
Dat laatste is nu de nachtmerrie: '... en zijn leven eindigde rampzalig.'
Mooie oude dag hè. En feitelijk is zijn oude dag amper begonnen.