Archief

Na de poëzieavond “Mijn Moedertaal” op vrijdag 20 oktober 2006  in het H.Hartcollege te Waregem ontvingen alle aanwezigen een kunstzinnig in vierkleurendruk uitgegeven bundel met poëzie van André Demedts. Het fraaie bewaarbundel van 20 bladzijden is een blijvende herinnering aan de poëzieavond. Hierin zijn 21 gedichten opgenomen, geïllustreerd met mooie kunstfoto’s, die tijdens de voordracht van de gedichten werden geprojecteerd op de achtergrond.

 

Later zullen de aanwezigen en hun volgelingen eraan herinnert worden dat :

De poëzieavond en deze publicatie ontstonden uit de samenwerking van

De Ouderraad van het H.Hartcollege Waregem & de Werkgroep Levend Archief.

Fotokring Focu Geraardsbergen zorgde voor de illustraties.

Het concept is van CDeSIGN.

Met speciale dank aan :

Dirk Adams

Leerkrachten: Fien Bostyn, Marc Crabeels, Thomas Kemseke, Tys Neirynck, Siska Vandenberghe, Emmanuel Vercruysse, Georges Vermaut.

Leerlingen: Annelies Colpaert, Sylvie Decabooter, Pieter Verhamme.

 

 

Zwartgele draad in het boekje of een tekst die discreet regelmatig terugkomt bovenaan of onderaan de kleurenbladzijden:

 

Nu lach ik soms.  Als wij te zamen konden,

Wij zouden lachen om het heimwee aan een jeugd

Om wat er in een mens al wordt gevonden

Een hunkering naar liefde en vreugd

 

Volgende gedichten zijn opgenomen in het bundel :

 

De Paarden

Het oude huis

Rijmoefening

Vriesganzen

Het Gedachteniskruis

Gelegenheidsvers

Zomer

Mei

Het water

Mijn moedertaal

Het kerkhof

De uil

De hagedoorn

Winterdag

De vlakte

De wilde kerselaar

De wilde pruimelaar

Lof van mijn land

Paasleliën

Geen heerlijker geel

De binnentuin

In zijn welkomwoord noemde leraar Georges Vermaut de poëzieavond rond André Demedts op 20 oktober in het André Demedtsauditorium van het H. Hartcollege te Waregem het derde luik van een triptiek rond de auteur en de ereleerkracht van het college. Samen met de tentoonstelling ‘Mijn dorp is de wereld’ en de gespreksnamiddag op 27 april ll. is deze poëzieavond het sluitstuk van de poging van het college tot hulde, tot eerbetoon aan André Demedts.

 

“Het doet de Oudervereniging en de medewerkers (leerkrachten en leerlingen) oprecht plezier u hierop te mogen begroeten.  Meer nog : het is voor ons een hart onder de riem (om een typische uitdrukking van dit huis te gebruiken) om u na een drukke werkweek te mogen begroeten. Mag ik heel in het bijzonder een paar mensen welkom heten die (om in hetzelfde collegejargon te blijven) ons heel nauw aan het hart liggen.”

 

Dat bijzonder welkom was bedoeld voor mevrouw André Demedts (de ondertussen 90 jaar geworden Germaine Ide), de jongste dochter mevrouw Hilde Demedts en de heer en mevrouw Rudolf Van De Perre. Opgemerkte aanwezige was ook Demedts-kenner en –verzamelaar Lucien Delange, tevens oud-leerling van het college. Door omstandigheden hadden Luc Verbeke en Oscar Martens zich laten verontschuldigen.

 

“We beschouwen het als een voorrecht deze kranige dame (Mevrouw André Demedts) vanavond hier te mogen begroeten.  Haar aanwezigheid is één van de mooiste geschenken die we ons konden inbeelden. Mevrouw Hilde Demedts, de jongste dochter van de schrijver, maakte zich vrij ondanks haar drukke agenda als schepen van ondermeer Burgerlijke Stand van de stad Kortrijk. Ze is Waregem en zijn deelgemeenten, alsook het college, bijzonder dankbaar om haar vader op een passende manier te herdenken. Haar thuisstad kan daar misschien iets van leren.”

 

“We zijn verheugd, meer nog vereerd, om dhr en mevr Rudolf Van de Perre te mogen begroeten. Dhr. Van de Perre is germanist van vorming, stond in het onderwijs en publiceerde talrijke dichtbundels, essays en monografieën. Hij behoorde tot de redactieleiding van het tijdschrift ‘Vlaanderen’, werkte mee aan de Boekengids, Dietsche Warande en Belfort, Ons Erfdeel en Het Teken. Deze bezige bij schreef ook talrijke kritische bijdragen voor tal van andere tijdschriften en periodieken zoals o.a.  de Standaard der Letteren, de Vlaamse Gids, Streven, Kultuurleven etc… We inviteerden hem hier vooral als dé biograaf van André Demedts.”

 

Inleider Georges Vermaut herinnerde ook aan de getuigenis van Oscar Martens tijdens de bijeenkomst op 27 april in dezelfde zaal. “Samen met Mevr. Demedts legde hij hier voor de lerlingen een gesmaakte getuigenis af als oud-leerling en latere collega van André Demedts.  Hij accentueerde dat A. Demedts altijd beklemtoonde dat iedereen gelijkwaardig maar niet gelijkaardig is.  In het onderwijslandschap van vandaag met de focus op de school als leer- en leefomgeving met het daaraan gepaarde zorgbeleid is dit uitgangspunt van fundamenteel belang.  We moeten jongeren durven accepteren in hun eigenheid en eigenaardigheid.  Modern vertaald : ondanks en dankzij de ‘troughput’ (‘throughput’ staat voor de inspanningen, de activiteiten die een organisatie pleegt om tot een resultaat te komen. Denk aan lesgeven, stage lopen, oefenen, enz.) van de leerkrachten en opvoeders blijft de input van de leerlingen de basis voor een evenwichtige output. Een bewijs dat de ideeën van André Demedts progressief waren”.

 

1937 betekende voor André Demedts een keerpunt in zijn leven.  Hij legde voor de examencommissie van het handeltechnisch onderwijs de bekwaamheidsproef af van gegradueerde in de handelswetenschappen. Meteen daarna werd hij door de visionaire principaal E.H. Gaston Deweer benoemd tot leerkracht Nederlands aan de Vrije Hogere Technische Handelsschool (de toenmalige titulatuur van het college). Tijdens de mobilisatie en in het eerste oorlogsjaar gaf Demedts ook geschiedenis (ter vervanging van een collega in militiare dienst). Demedts vestigde zich in Waregem, eerst in de Karel van de Woestijnestraat, daarna in de Guido Gezellestraat (waar een paar maanden terug nog een herdenkingsplaat bevestigd werd). Met andere woorden : zelfs zijn woonplaatsen refereerden naar boegbeelden uit zijn passie : de literatuur.

 

Eén van zijn leerlingen, wijlen Georges Leroy (zelf auteur, musicus en beeldhouwer) omschreef de leerkracht Demedts als een ‘katalysator’.  “Hij leerde in onszelf te kijken.  Hij had een moeilijk te omschrijven charisma waardoor hij als mens een hogere dimensie kreeg.”  André Demedts stond als opvoeder heel dicht bij zijn leerlingen.  Die leerlingen inspireerden hem.  Het bewijs ervan is dat zijn leraarschap hem aanzette tot het schrijven van jeugdboeken onder het pseudoniem Koen Lisarde. Het meest succesvolle was ‘Ik wil een dappere kerel zijn’ uit 1943.  Het boek geeft trouwens een beeld van de collegesfeer in die woelige oorlogsjaren. Meteen een aanrader om dit werk tijdens de donkere wintermaanden te lezen of te herlezen.

 

Georges Vermaut van de werkgroep Levend Archief had nog woorden van dank voor de  Oudervereniging van het Heilig Hartcollege,  die de werkgroep benaderde met het voorstel om een poëzieavond te organiseren in het André Demedtsauditorium.   “Deze avond en hun medewerking aan de multimediale projecten zoals Corpus bewijzen dat zij cultuur hoog in hun (wellicht rood-witte) vaandel dragen.  Dankzij hun gedrevenheid en in het bijzonder die van penningmeester-cultuurminnaar Dirk Adams kunnen we na een aantal constructieve werkvergaderingen u deze avond aanbieden. De oudervereniging zorgde ook voor een royale financiële injectie om alle aanwezigen een fraaie poëziebundel gratis aan te bieden.  Meteen een blijvende herinnering aan een minder bekend facet van André Demedts als poëet.”

 

Dank was er ook voor de directie, die dit initiatief genegen is.  Het was trouwens o.a. de huidige directeur dhr. Noreillie die in 1994 letterlijk en figuurlijk vorm gaf aan dit auditorium.  De fraaie Matisse-litho’s en de hifitoren maken het nog steeds tot één van de paradepaardjes van de rijke college-infrastrucuur. Expliciet en welgemeend dank was er tenslotte ook voor de leerkrachten-medewerkers die tijdens de drukke opstartmaanden toch tijd maakten om met hun radiofone stem of andere creatieve inbreng de poëtische pareltjes van Demedts tot zijn volle recht te laten komen.

 

Het waren Mevr. Siska Vandenberghe, germaniste  die Engels geeft in de handelshumaniora en o.a. ook de gedreven bezielster van de uitwisselingsprojecten op school. Mevr. Fien Bostyn, eveneens germaniste van vorming, die Engels en Nederlands doceert in de humaniora.  Fien is ook één van de zuilen van de tweejaarlijkse multimediale projecten zoals ‘Corpus’. Dhr. Emannuel Vercruysse, de laatste germanist en leraar Nederlands en Engels. Hij vormt samen met Tijs Neirynck de tandem van eindredacteurs van de schoolperiodiek ‘Hartslag’.  Straks vertrekt hij met een 10-tal leerlingen op een uitwisselingsproject naar Noorwegen. Vandaar kon hij niet ‘live’ van de partij zijn tijdens de poëzieavond. Dhr. Tijs Neirynck, leraar Nederlands en Duits … en medewerker van WTV en radio Mango.  Met die expertise als mediamieke wonderboy was hij de geknipte figuur om in te staan voor de technische omlijsting van deze avond. Tenslotte moeten zeker ook Thomas Kemseke (leraar klassieke talen en cultuurfreak) en Marc Crabeels (leraar teksverwerking en verantwoordelijk voor het schoolarchief) vermeld worden en de stille maar daarom niet minder gewaardeerde werkers in de coulissen  van het college.

 

Daarbij konden de organisatoren ook rekenen op een aantal muzikale virtuozen, versbakken promovendi van het college.  Het zijn Annelies Colpaert, die dit jaar de 6^de Latijnse op de school beëindigde en momenteel studente is in de de richting taal- en letterkunde Latijn en Engels aan de UG. Na een volgehouden studie van 9 jaar behaalde Annelies haar eindiploma dwarsfluit aan de Academie van Deinze.  In haar vrije tijd speelt Annelies ook dwarsfluit in de harmonie van Zulte, volgt Spaanse les en heeft ook een uitgesproken interesse voor de betere film. Pieter  Verhamme was  klasgenoot van Annelies en studeert nu voor handelsingenieur aan de Gentse Universiteit. Naast muziek (ook hij behaalde vorig jaar zijn einddiploma dwarsfluit) is sport zijn grote passie.  Pieter is volleybalspeler bij Kuros te Zulte. Sylvie Decabouter is momenteel leerlinge in de vijfde latijnse.  Sinds acht jaar volgt ze klarinetlessen aan de muziekacademie te Waregem. Sylvie is dan ook lid van een tweetal fanfares.  Daarnaast is ze een heel enthousiast lid van de Desselgemse Chirobeweging.

 

Bij de poëzieavond liepen woord en beeld (verzorgd door de leerkrachten) en muziek (verzorgd door de leerlingen) naadloos over in elkaar. De aanwezigen wisten de nogal ongewone manier van werken te appreciëren.  Om de poëtische pareltjes niet teveel geweld aan te doen werd ervoor geopteerd om niet tussen te komen, maar de nodige achtergrondinformatie te brengen in een  powerpointpresentatie.

 

Mevrouw Demedts genoot, niettegenstaande haar hoge leeftijd, van dit eerbetoon. Het deed haar zichtbaar deugd om, na al die jaren, nog eens in het college te komen en dan nog wel in het auditorium dat naar haar man werd genoemd. Op het einde van de avond werden een aantal verdienstelijke leerlingen in de bloemetjes gezet. Het Waregemse stadsbestuur en het stadsarchief waren zo vriendelijk om daarvoor een 5-tal fraaie en waardevolle monografieën van Harold Van De Perre over André Demedts te schenken. Marc Crabeels (de stille en veel te bescheiden collega in de coulissen) slaagde erin de exemplaren door de auteur zelf te laten signeren toen Dhr. Van De Perre in Waregem te gast was bij de officiële herdenking van A. Demedts medio augustus op het stadhuis. Anton Van Wilderode  omschreef dit werk terecht als een ‘opus magnum’.  “Dit werk is een ongemeen boeiende, intelligente en indringende studie die het omvangrijke oeuvre van één van onze belangrijkste auteurs eindelijk recht laat wedervaren. Dit lijvige boek is een uitnodiging om echte literatuur die meer is dan geheimschrift of relaas te (her)lezen.”

 

Zo ontvingen Charles Sobry en Kobe Pappijn (allebei uit 2e Latijn) uit de handen van Hilde Demdts dit boek voor de prachtige schilderijen (portretten van André Demedts) die ze tijdens de lessen PO maakten. Verder overhandigde Rudolf Van de Perre een exemplaar van zijn monografie aan Laura Van Hoorelbeke uit 5 IN voor het boekje "Het Leven - kennismaking met leven en werk van André Demedts" dat ze tijdens de lessen tekstverwerking maakte. Er werden ook nog twee gelukkige winnaars uitgeloot uit de deelnemers aan de wedstrijd over André Demedts vorig schooljaar. Het einde van de avond werd bezegeld met een receptie, eveneens aangeboden door het oudercomité.

Zondag 5 november om 17 u. presenteren  de vzw André Demedtshuis en het Festival van Vlaanderen Kortrijk wederom een magnifiek en niet te missen topconcert in de Sint-Bavokerk te Sint-Baafs-Vijve (Wielsbeke). De internationaal gerenommeerde Russische topviolist Valery Oistrakh en de befaamde pianist Thomas Dieltjens brengen drie prachtige, romantische composities. Op het programma staan de Vioolsonate nr. 5 in F groot van L. van Beethoven, de Vioolsonate nr. 3 in d klein van J. Brahms en de Vioolsonate nr. 1 in d klein van Camille Saint-Saëns.

 

De wereldvermaarde Russische violist Valery Oistrakh vertegenwoordigt de derde generatie van de beroemde violisten-familie Oistrakh en genoot zijn eerste vioollessen van zijn grootvader, de legendarische, wereldberoemde violist en altviolist David Oistrakh. Valery Oistrakh gaf zijn eerste concerten reeds op 14-jarige leeftijd. Hij won vele prestigieuze internationale wedstrijden. Oistrakh concerteerde met de voornaamste orkesten ter wereld zoals o.a. het Deutsches Symphonie Orches-ter Berlin, het London Symphonic Orchestra en het Royal Scottisch National Orchestra.

 

Pianist Thomas Dieltjens werd laureaat van verschillende pianowedstrijden zoals de J.S. Bachwedstrijd, de Wedstrijd Axion Classics, de S. De Jonghewedst rijd, de prijs B. Diongre, de prijs E. Durlet en de Tenuto-wedstrijd. Als solist werkte hij samen met het Collegium Instrumentale Brugense, het Nationaal Orkest van België en het BRTN Filharmonisch Orkest.

 

Het koffieconcert is het eerste in een nieuwe reeks. Na de concerten wordt U een drankje aangeboden in het André Demedtshuis en is er gelegenheid tot een informele babbel met de artiesten. Tickets aan 8 euro bij de Cultuurdienst Wielsbeke, tel. 056 67 32 70, mail francesca@hernieuwenburg.be

 

Van vrijdag 6 oktober tot en met 5 november loopt in het André Demedtshuis nog de tentoonstelling van Karl Mechnig.  Deze kunstenaar uit Aalst is heel veelzijdig en actief in verschillende kunstdiciplines. Zo is hij schilder, beeldhouwer en bronsgieter. Karl is de zoon van schilder Wilhelm Mechnig en leerde zijn kunst in het atelier van zijn vader. Hij werkt graag in reeksen en hanteert daarbij verschillende stijlen.  In het Demedtshuis kan u van Mechnig schilderijen en tekeningen zien.

De geschied- en heemkundige kring Juliaan Claerhout uit Ooigem, Wielsbeke en Sint-Baafs-Vijve bracht begin deze maand zijn jaarboek 2005-2006 uit. In de kleurencollectie kan deze uitgave herkend worden aan een zilveren band, dit naar aanleiding van het zilveren jubileum van de kring.  Ander herkenningsbeeld is de afwijking dat de traditionele drie beelden uit elke deelgemeente op de kaft, naar aanleiding van het André Demedtsjaar zijn vervangen door drie  foto’s van André Demedts.

 

In dit Demedtsjaar heeft de Juliaan Claerhoutkring vooral eer willen brengen aan zijn illustere ereburger. Dit jaar is André Demedts de blikvanger dit jaar met bijdragen van Lucien Delange (bibliografie),  Rudolf van de Perre (André Demedts als mentor en schrijver), Gabriële Demedts (herinneringen) en Monique Claerhout (Demedtsland in woord en beeld + Legenden, volksgebruiken en verhalen uit de geboortestreek van André Demedts).

 

Lucien Delange (°1935) uit Sint-Baafs-Vijve, het geboortedorp van André Demeds, leest en verzamelt al van jongs af het werk van André Demedts. Hij publiceert naar aanleiding van dit Demedtsjaar wellicht de meest volledige bibliografie van de boeken van de auteur. Hij komt aan 78 werken van Jasmijnen in 1929 tot Na jaar en dag in 1986. Van de verschillende boeken vermeldt Lucien Delange de verschillende versies en van sommigen zoals Het leven drijft (ook twee in het Duits) en Ik wil een dappere kerel (ook een Franstalige uitgave) komt hij aan zes verschillende uitgaven.

 

Boeken van André Demedts kwamen uit bij Steenlandt Kortrijk, De Kinkhoren Brugge, Balduin Pick Verlag Köln, Nijgh en Van Ditmar Rotterdam, Manteau Rotterdam-Brussel-Antwerpen, Desclée De Brouwer Brugge-Utrecht-Bussem-Breda, Verlag Die Rabenpresse Berlin, Eenhoorn Mechelen, Davidsfonds/Clauwaert Leuven, Die Poorte Oude God Antwerpen, Verlag Karl Alber München, Wereldbibliotheek Amsterdam, Kunstuitgevereij Pro Arte Diest, Librairie Saint-Charles Brugge, D.A.P. Reinaert-Uitgaven Brussel-Zele, Horizon-Uitgaven Mariakerke-Gent, Hernieuwen-Uitgaven Roeselare, Standaard-Boekhandel Antwerpen-Brussel-Gent, Arbeiderspers Brussel, ’t Groeit Antwerpen,  Paul Pattloch Verlag Aschaffenburg, Orion uitgeverij Waregem, Ons Leekenspel Bussum, Elsevier Brussel-Amsterdam, Sint-Sixtusabdij Westvleteren,  Het Spectrum Utrecht-Antwerpen, Sanderus Oudenaarde, B. Gottmer Nijmegem, Manz Verlag München, Biekorf Brugge, Heideland Hasselt, Algemeen Westvlaams Toneel Zwevegem, Belgische Boerenbond Leuven, Henry Fagne Bruxelles, Story-Scientia Gent-Leuven, Vlaamse Toeristenbond Antwerpen, De Rumberg Koekelare, De Nederlandse Boekhandel Antwerpen-Amsterdam, Provinciebestuur Oost-Vlaanderen Gent, Orion-Colibrant Brugge, Orbis en Orion Beveren, La Renaissance du Livre Bruxelles, Het Volk-Reinaert Gent, Lannoo Tielt.

 

“André Demedts, mentor en schrijver”, de titel van de bijdrage van Rudolf van de Perre, wijst op zijn minst op een dubbelaspect in het leven en het werk van de man. In het geval van André Demedts is er echter geen sprake van twee afzonderlijke werkzaamheden, omdat die twee aspecten een onverbrekelijke eenheid vormen, zoals ook de diversiteit van zijn literair oeuvre uiteindelijk als een sluitend geheel moet geïnterpreteerd worden. Rudolf van de Perre behandelt die aspecten wel even apart, maar op die wijze wordt ook duidelijk hoe sterk ze met elkaar verbonden zijn.

 

De bijdrage van de Demedts-kenner bij uitstek geeft aan dat André Demedts zich al vroeg geroepen voelde tot het schrijverschap. Hij besteedde al vroeg zijn vrije tijd (en zijn geld) aan lectuur en boeken. In literaire tijdschriften informeerde hij zich ook over de internationale stromingen. Maar al even vroeg openbaarde zich zijn Vlaams-sociale bewogenheid. Hij werd diep ontroerd door ‘Voor Vlaanderen, mijn Vaderland’ van Leonaert de Bo en ‘Vlaanderen Weezang aan den IJzer” en ‘Arm Vlaanderen’ van pater Stracke sterkten hem definitief in zijn overtuiging, dat ook Vlaanderen hem nodig had.

 

Rudolf van de Perre belicht in zijn bijdrage verder beide aspecten tijdens de verschillende stadia van zijn leven. Het is geweten dat het centrale thema van zijn omvangrijk prozawerk de onophoudelijke zoektocht is naar het geluk. In de loop der jaren is er wel een opmerkelijke verschuiving in deze thematiek. Uiteindelijk wordt na 1970 dit streven naar geluk verbonden met een historische en sociale dimensie en vindt het zijn bekroning in de monumentale romancyclus ‘De eer van ons volk’. Deze vierdelige cyclus is uitgegroeid tot het epos van een volksgemeenschap, waarin hoofdfiguur Karel Gillemijn het geloof belichaamt in een betere wereld, die op basis van evangelische naastenliefde en sociale rechtvaardigheid, geluk voor iedereen zou moeten waarborgen.

 

André Demedts’ ontzagwekkende bedrijvigheid als criticus en essayist kan niet onvermeld blijven, omdat het samen met zijn poëzie, proza en een paar toneelstukken, een onlosmakelijk geheel vormt. Als hij slechts deze discipline had beoefend, zou zijn naam al niet meer weg te denken zijn uit het Vlaamse literaire leven. Naast honderden bijdragen in periodieken (ondermeer Dietsche Warande & Belfort) en kranten, schreef hij een hele reeks monografieën, essays en studies.

 

Met “Ik herinner mij…” put Gabriëlle Demedts, zuster van de auteur, uit herinneringen aan hem die niet terug te vinden zijn in zijn ‘Dag voor gisteren’. Zo vertelde hij voor haar reeds op zeer jonge leeftijd boeiende verzonnen verhalen. Gabriëlle herinnert zich ook dat reeds van jongsaf een kracht van hem uitging. Zijn grote schuchterheid belette hem niet dat men onder de indruk kwam van zijn anders en méér zijn, wat een vriend-priester de uitspraak aan zijn grootouders ontlokte dat hij eens een groot missionaris zou worden. Toen hij in 1929 arrondissementeel leider werd van de Christelijke Arbeidersjeugd begonnen al zijn jaren van grote inzet, edelmoedigheid en kameraadschap. Dat betekende dat hij bijna elke avond per fiets door de modder, regen en wind of bitter vriesweer, soms driekwartier ver, op weg was om alles te helpen tot stand te komen. Het was toneel spelen, spreken, les geven, bezoeken brengen, bezoeken ontvangen, vriend zijn.

 

Monique Claerhout is in dit jaarboek al aan haar tweede bijlage over “Demedts-land in woord en beeld”.  Als men zelf afkomstig is van die streek en in het bijzonder van Sint-Baafs-Vijve, vormt het lezen van zijn werken niet alleen een verkenningstocht, maar zeker ook een herkenningstocht. Niet alleen gebouwen, gehuchten en landschappen uit zijn eigen geboortedorp, maar ook verscheidene locaties in de omstreken zijn in zijn romanoeuvre vervat. Meer bepaald analyseert Monique Claerhout voor dit jaarboek de vierdelige reeks ‘De eer van ons volk’ (De Belgische Republiek, Hooitijd, Goede Avond en Een houten kroon). De 15-bladzijden bijdrage met ondermeer korte tekstpassages wordt geïllustreerd met fotomateriaal van de kerk van Wakken, de Mandel, café Het Schaak, restaurant Het Bourgondisch Kruis, de omgeving van Ooigembos, het kasteel te Ooigem, hoeve ’t Goed ter Mote, het provinciaal domein De Baliekouter, beeldje uit de vroegere kapel aan ’t Blauw Kasteelke, de kapel ven de broeders-recoletten te Tielt, de Poelberg, Kapelletje op de Paanders, de Priesterage aan de Sint-Bavokerk, de kerk en De Posterij te Sint-Eloois-Vijve, kruisbeeld op de Dries te Wielsbeke, de omgeving van de Elsbos.

 

Van dezelfde Monique Claerhout is de bijdrage over ‘legenden, volksgebruiken en verhalen uit de geboortestreek van André Demedts’.  We krijgen het verhaal van de Kalle,  de vervloekte jager uit Kessenburg, hoe het spokenbos aan zijn naam kwam, het volksgebruik met de meitak, de varende vrouw, de vliegende geit of het spook van de Loverhoek.

 

Het negende jaarboek is opnieuw een lijvig boek van 366 bladzijden vol historische en volkse verhalen en foto’s uit het verleden van de drie gemeenten. Naast genoemde bijdragen bevat het jaarboek bevat bovendien een vijftiental andere bijdragen van archeoloog Johan Hoorne, Griet Claerhout, Rudy Verbrugghe,  José Tack,  Michaël Delange,  Geert Vroman,  Bernard Delange,  Guy Seyns,  Emiliëne Vandenbulcke,  Jos Colson,  Carlos Verbrugghe, Bert De Smet,  Marie-Christine Martens. Inleider is afscheidnement stichter-voorzitter Lode Beck, die 25 jaar heemkundige kring Juliaan Claerhout belicht.  

 

Het jaarboek Leiesprokkels 2005-2006 van de Juliaan Claerhoutkring is te bekomen aan 25 euro bij de bestuursleden of via rekening nr 068-2003593-85 van de Juliaan Claerhoutkring, Wandellaan 53 te 8710 Wielsbeke. Info bij Lucien Delange, tel. 056/603 192.  

Toespraak van Francis Persyn, leraar Nederlands in Frans-Vlaanderen, op de Frans-Vlaamse Cultuurdag 24 september te Belle (Bailleul).

 

Ik heb de pretentie niet André Demedts persoonlijk goed gekend te hebben. Ik ontmoette hem één à drie keer per jaar tijdens deze cultuurdagen of in Hulst of Ekelsbeke, d.w.z bij gelegenheden waar het over het algemeen moeilijk is een lang gesprek met iemand te hebben. Dat neemt niet weg dat elke ontmoeting met André Demedts voor mij een indrukmakende belevenis was.

 

Wat mij bij André Demedts uiterlijk telkens fascineerde en zelfs intrigeerde, was zijn glimlach, een glimlach die wel niet ontdaan was van een zekere schalksheid, maar die vooral de uiting van zijn belangstelling en van zijn genegenheid voor zijn medemensen was.

Al bij de eerste ontmoeting met André Demedts had je het gevoel dat hij onmiddellijk doorgrond had wat voor een mens je was. Deze behoefte om de andere grondig te leren kennen is ook een leidmotief in zijn literair werk.

 

Ik citeer uit het verhaal Loon naar werken: ”Grootvader hoorde graag verhalen. Hij had altijd belangstelling gehad voor de mens, een raadsel waar hij kop noch staart aan kon krijgen. Hij hoopte ooit het mysterie dat hij voor zichzelf was, te kunnen doorgronden langs de aandacht die hij aan anderen besteedde”. Hier kunnen wij ons afvragen of de houding van Grootvader Ivo ook niet typerend is voor die van de schrijver, van de kunstenaar überhaupt.

 

Uit deze bij André Demedts fundamentele houding vloeit zijn liefde voor de mens, de gewone mens voort, d.w.z de mens met zijn sterkten, maar ook met zijn zwakten. Ik citeer uit De levenden en de doden: “Onvolmaaktheid is de gewone vorm van menselijkheid”.

André Demedts’ glimlach ondervond ik persoonlijk als uiting van echt gemeende  vriendschap. Vriendschap was ook de drijfkracht van zijn sociaal, van zijn cultureel engagement.

 

In verband met Frans-Vlaanderen schreef hij in het tweede nummer van de vierde jaargang van de KFV-Mededelingen: “Als er een Komitee voor Frans-Vlaanderen bestaat, waarin vrijwilligers uit de drie Nederlanden, zonder persoonlijk voordeel en zonder lidkaarten, innig samenwerken is het omdat de vrienschap hen bindt. De vriendschap [is zoals de liefde van Paulus.] Ze kent geen afstand, geen berekening, geen verdeeldheid wegens stand of klasse, kleur of nationaliteit”. In dit citaat legt André Demedts ook de nadruk op het belang van verdraagzaamheid, een problematiek van schrijnende actualiteit.

 

Wat volgens mij André Demedts het meest typeert, is zijn humanisme, een humanisme gebaseerd op christelijke waarden die in praktijk gebracht moeten worden, een humanisme dat wars is van ideologie, doctrine en schijnheiligheid, een humanisme waar de mens in harmonie met zijn omgeving, met de natuur zou leven, zoals de personage van Ivo Capelle in de roman In uw handen: “Hij had geen slavenziel en voelde zich meer verwant met aarde en water, lucht en vuur, dan met de mensen die rekenden en telden, naar macht en bezit streefden [en, om hun waanzinnige dromen in vervulling te zien gaan, in een tredmolen van nooit eindigende zorgen en angsten liepen, tot zij er bij vielen]”. In dit citaat wordt ook een kenmerk van onze moderne samenleving aangestipt, namelijk onze groeiende vervreemding van onze natuurlijke omgeving.

 

Daarmee komen we op het terrein van de sociale kritiek, een onderwerp dat eveneens een belangrijke plaats inneemt in het werk van André Demedts.

Naar aanleiding van de viering van zijn 70^ste verjaardag in de Kortrijkse schouwburg deed André Demedts een oproep tot de jeugd: “bezweer degenen die veel bezitten zich om de minder gegoeden te bekommeren en de machtigen om een maatschappij in te richten waar alle vormen van verdrukking uitgebannen zijn”.  

Als katholieke schrijver schrikt André Demedts er zelfs niet voor terug de kerk scherp te bekritiseren, bijvoorbeeld wanneer hij Pastoor Bogaerts, de hoofdfiguur van zijn roman In uw handen, volgende woorden in de mond legt: “De kerk heeft altijd met de rijken samengespannen en nochtans had Christus niet eens een steen om zijn hoofd ter ruste te leggen. Voor ons, priesters, is het zeer erg als wij in Christus’ naam veroordeeld worden”.

 

Dames en heren, aangezien de korte tijd die mij toegemeten is, heb ik alleen enkele aspecten van de persoonlijkheid en van het werk van André Demedts kunnen aanstippen. Daaruit blijkt toch dat zijn oeuvre niets van zijn moderniteit verloren heeft en ik kan het maar ten zeerste betreuren dat zijn werken bij de boekhandel moeilijk verkrijgbaar geworden zijn. Vandaag de dag schenkt de uitgeverswereld meer aandacht aan wat trendy is dan aan de vaste waarden van de literatuur.

 

Dames en heren, ik zou graag willen sluiten met een citaat uit De dag van gisteren, aangehaald door Ward Corsmit in zijn boekje over André Demedts. In dit citaat gaat het over de maand september, de lievelingsmaand van André Demedts en toevallig ook de maand waar deze cultuurdag geregeld plaatsvindt. September wordt er gepersonifieerd als een glimlachende mens die grote gelijkenis heeft met André Demedts zelf en met de herinnering die we aan hem hebben: “September! Beeld van de enige mens waar het op aankomt, van de beminde die men niet missen kan en die toch weggaat, maar met een glimlach om ons die achterblijven geen verdriet aan te doen”.

 

Francis Persyn

Toespraak van Jacques Fermaut tijdens de herdenking van André Demedts n.a.v. de Frans-Vlaamse Cultuurdag op 24 september 2006 in Belle-Bailleul.

 

 

Dames en Heren

 

Twee duizend en zes is voor mij een belangrijke verjaardag. Knipoogje van het lot, werden honderd jaar geleden twee voor mij heel belangrijke personen geboren.

 

Zonder de ene zou ik niet bestaan : ’t was mijn vader, een moedige landbouwarbeider aan wie ik een pak waarden en een heel stuk maatschappelijke promotie heb te danken.

 

Zonder de andere, André Demedts en mensen zoals Luc Verbeke, zou ik vermoedelijk hier niet staan.

 

Ik heb het voorrecht gehad André Demedts tamelijk goed te kennen : een intelligente, lieve en bescheiden man. Toen ik hem Meneer Demedts noemde, zei hij altijd : “Zeg gy mo André, Jacques.” Typerend is zijn opvatting van het KFV : Frans-Vlaanderen helpen zo lang het nodig is en dan wegwezen.

 

Ik herinner me nog een uitstapje met hem naar het Lijsternest van Stijn Streuvels en naar zijn ouderlijke hoeve in Sint-Baafs-Vijve.

 

Het toekennen van het André Demedtsprijs werd dan ook voor mij dé bekroning.

 

André Demedts sterft nooit : de kerk heeft gelijk als ze zegt “opera enim eorum sequuntur illos” : de mensen overleven in de vruchtdragende gevolgen van hun daden. Daar zijn we hier allemaal getuigen van…

------

 

L’année 2006 est un anniversaire majeur pour moi. Clin d’œil du destin, il y a cent ans naissaient deux personnes capitales pour moi.

 

Sans la première, je n’existerais pas : c’était mon père, un ouvrier agricole courageux à qui je dois de solides valeurs et toute une promotion sociale

 

Sans l’autre, André Demedts et des gens comme Luc Verbeke, je ne serais sans doute pas ici.

 

J’ai eu le privilège de connaître assez bien André Demedts : c’était un homme intelligent, affable et modeste. Quand je lui donnais du Monsieur Demedts, il disait toujours : « Mais non, appelle-moi simplement André, Jacques ! ». Sa conception du KFV est typique : aider la Flandre française tant qu’il faudra

 

Je me souviendrai toujours d’une visite avec lui du Lijsternest, la propriété de l’écrivain Stijn Streuvels et de sa ferme paternelle à Sint-Baafs-Vijve.

 

Aussi ai-je éprouvé l’obtention du prix André Demedts comme un couronnement.

 

André Demedts ne mourra jamais : l’église a raison de dire que les œuvres des hommes les suivent et, si elles sont fécondes, leur survivent. Nous sommes tous là pour en témoigner…

 

Jacques Fermaut

Op vrijdagavond 20 oktober om 19.30 u. presenteert de oudervereniging van het H. Hartcollege een poëzie-avond rond oud leerkracht en auteur André Demedts. “Mijn Moedertaal” is de titel van een avondvullende activiteit met de medewerking van de leerkrachten (woord)  en leerlingen (muziek) van het college. De poëzie-avond gaat door in het A. Demedtsauditorium van het H.-Hartcollege.

 

Het voorbije schooljaar liepen al een drietal kleine projecten op de school rond André Demedts. Tijdens het derde trimester was er een informatieve tentoonstelling aan de ingang en langs de gang van het auditorium, waaraan ook een wedstrijd (kruiswoordraadsel rond André Demedts) verbonden was voor de leerlingen. Op donderdagnamiddag 27 april 2006 was er een infosessie in het A.Demedtsauditorium, waar oud-directeur dhr. O. Martens en Mevr. H. Demedts getuigden nog over A. Demedts als leerkracht resp. als vader en auteur.

 

André Demedts kwam ook aan bod in de lessen tekstverwerking en daarin werkten de leerlingen van de vierde handelsklassen rond hun oud-leerkracht een werkje uit, dat dan werd overhandigd aan de familie Demedts. Ook in de lessen Plastische opvoeding  van leraar Jan Callens maakten de leerlingen van 1ASO een tekening/schilderij van Demedts. Hieruit werden uiteindelijk een zestal werkjes weerhouden, die ook zullen te zien zijn op de literaire avond van 20 oktober. Uit die zes selecteerde directeur Rik Deweer er één en liet het prachtig inkaderen. Het geselecteerde werkje is van de hand van Charles Sobry (13 jaar), leerling uit het eerste Latijn (nu tweede latijn) en woonachtig in Beveren-Leie. Het werd op vrijdag 14 augustus, op het stadhuis in Kortrijk, aan Hilde Demedts overhandigd uit dank voor de goede samenwerking het voorbije schooljaar.

 

Als aandenken aan de poëzie-avond werd een fraaie poëziebundel samengesteld, dat aan alle aanwezigen wordt meegegeven.  Kaarten voor de poëzie-avond kunnen besteld worden aan 5 Euro (poëzie-avond, receptie, dichtbundel) op het secretariaat van het college (ingang Stationsstraat) of bij de leden van de oudervereniging.

 Theater Kunst en Eendracht droeg voor uit het werk van André Demedts bij de herdenking op 18 augustus 2006 in de raadszaal van het stadhuis in Waregem.

 

 

1.  Naijver, leedvermaak, slordigheid en wreedheid zijn slechts mogelijk bij iemand, die geen verstand gekregen heeft of weigert het te gebruiken.

 

2.  Waar de algemene welvaart bestaat, maar de geestelijke ontwikkeling van geen tel is, verzinkt de gemeenschap in een vulgair materialisme.

 

3.  Niemand kan de werkelijkheid ineens veranderen. Men kan er slechts in een andere houding er tegenover gaan staan.

 

4.  Een paradijs op aarde zou mogelijk zijn als er geen mensen waren.

 

5.  Als we in een onvolmaakte wereld de volmaaktheid belichamen, stoten we de mensen van ons af.

 

6.   De natuur is nooit zo menselijk, als wanneer ze door de mens verlaten is.

 

7.   Van waar verscheen het kwaad in de wereld, als het niet in de mens aanwezig is ?

 

8.   De liefde is als een vogel in de lucht, niemand kan haar dwingen uit onze handen te komen eten.

 

9.   Zoals de meeste bloemen slechts een keer bloeien om daarna te verwelken, bloeit een liefde slechts een enkele maal, bij sommigen duurt de bloeitijd niet lang.

 

10.   Ik ben niet gelukkig als er mensen die ik ken ongelukkig zijn.

 

11.  Het leven is veel eenvoudiger dan wijzelf.

 

12.  Op de meest dwaze en tragische ogenblikken van het leven worden we door de humor gered.

 

13.  Herinneringen zij het enige bezit dat men ons niet kan afnemen.

 

14.  Er kan altijd maar ee n wedder tevreden zijn.

 

15.  Groot is alleen wie van zichzelf afstand kan doen.

 

16.  Zijn geluk heeft hij zelf veroverd. Zijn ongeluk heeft hij gekregen.

 

17.  Tracht elkaar gelukkig te maken. Een moeilijker opgave is er niet, want we zijn al tevreden als we alleen gelukkig zijn.

 

18.  Het is de drang naar geluk die ons ongelukkig maakt.

 

19.  Wat naakt is, heerlijk naakt kan niet bedriegen.

 

20.  De beste mensen houden van de waarheid, de anderen kunnen niet tegen de waarheid.

 

21.  Kan er een trouwer vriendin dan de aarde gevonden worden?

Zij verstoot niemand; wat haar geschonken wordt geeft ze honderdvoudig terug.

 

22.  De geschiedenis wordt geschreven door wie de overwinning heeft behaald.

 

23.  Wie heel en al zijn land wil dienen. Moet vrij van alle banden zijn.

 

24.  We hechten nog altijd te veel belang aan wat interessant lijkt en te weinig wat degelijk is.

 

25.  Het is niet alleen ontzettend moeilijk om het leven met een lach op te nemen, het is nog veel moeilijker om de mensen ervan te overtuigen dat gij het recht hebt om het op die manier te doen.

 

26.  Als je op deze wereld goede zaken wil doen, moet je maken dat alle partijen menen dat ze er voordeel bij halen.

 

27.  Geschiedenis op zichzelf is zeldzaam. Wat wij gewoonlijk lezen is wat de mensen ervan gemaakt hebben.

 

28.  Als ik niet bekommerd ben om degenen die zichzelf niet kunnen behelpen, dan ben ik niet waard dat ik leef.

 

29.  Met het geluk gaat het als met de waren die in een grootwarenhuis uït gestald liggen, niemand heeft geld genoeg om ze allemaal te kopen, men is tot een keuze verplicht en wat men kiest kan nooit volledig voldoening schenken.

 

30.  Je zult niet oud worden zolang je nog van mensen houdt.

 

31.  Onwetenedheid sticht veel kwaad omdat er achterdocht en vijandschap uit voortspruiten.

 

32.  Je moet het woord mede-lijden in tweemaal uitspreken en dan besef je wat het betekend.

 

33.  Als de meeste mensen hun eer ontnomen worden schiet er niets meer over.

 

34.  Alle veroveringen van de mens zijn als de weerschijn van de  zon op het water.

 

35.  De mensen worden klein en dwaas als zu te dicht bij elkander wonen.

 

36.  Een mens die het kwaad niet zoekt, doet het ook niet.

 

37.  De waarheid bevrijdt de mens uit om het even welke gevangenis.

 

38.  Iedereen is ijdel op zijn manier.

 

39.  Wie op de spits van de gezagspyramide staat, is alleen.

 

40.  Er is maar zoveel geluk in de wereld als er liefde is.

 

41.  Als er niets meer overblijft en je vindt de liefde neet, dan ben je verloren.

 

42.  Beminnen is niet gemakkelijk. Onze lichamen vinden elkaar gemakkelijker dan onze zielen.

 

43.  De liefde aanvaardt en heeft geen uitleg nodig.

 

44.  Het volmaakte huwelijk vraagt niet dat man en vrouw op elkander gelijken, maar dat zij elkander zouden aanvullen.

 

45.  Hoe zouden we anderen kunnen gelukkig maken als we zelf niet gelukkig zijn ?

 

46.  Het geluk bestaat erin dat men met zijn ongeluk tevreden is.

 

47.  De doden leven niet waar ze begraven liggen.

 

48.  We hebben doorgaans te veel woorden en te weinig gedachten

 

met dank aan voorzitter Luc De Fraeye (tekst) en Dirk Verbeke (foto)

 

Vanaf 1975 organiseert het stadsbestuur van Nieuwpoort een Frans-Vlaamse veertiendaagse, telkens tijdens de Paasvakantie. Twee weken lang staat een bepaalde stad of streek uit Frans-Vlaanderen centraal en worden heel wat grensoverschrijdende activiteiten georganiseerd.

 

Bij ingewijden was het dan ook normaal dat André Demedts, voorzitter en later ere-voorzitter van het Komitee voor Frans-Vlaanderen, als één der eerste sprekers werd gecontacteerd. Een delegatie uit Nieuwpoort had hem ondertussen leren kennen en waarderen tijdens het bijwonen van de Frans-Vlaamse Cultuurdagen in Waregem en Ekelsbeke, alsook op de zomerse bijeenkomst van de Kon. Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde te Beauvoorde.

 

Samen met prof. Deveyer uit Hazebroek pleitte André Demedts (op 29-3-1975) voor een noodzakelijke samenwerking met de buren en voor het verbreden van de horizonten waar Vlaanderen een vooraanstaande plaats kan besteden. Over het programma van deze eerste veertiendaagse schreef hij: “Het ziet er, concreet en veelomvattend, schitterend uit.”

 

Anderhalf jaar later kwam hij, tijdens de culturele veertiendaagse spreken (op 2-11-1976) over zijn eigen werk als schrijver en dichter.

 

Ter gelegenheid van de twaalfde Frans-Vlaamse veertiendaagse werd André Demedts, door burgemeester Georges Mommerency, uitgeroepen tot ereburger van Nieuwpoort. Hij werd in 1986 immers 80 jaar oud. Dit gebaar werd zeer naar waarde geschat. De talentrijke auteur had zich immers hard ingezet voor Vlaanderen, voor Nederland maar ook voor Nieuwpoort en werd door menigeen op handen gedragen, als schoon mens (dit zei hij zelf vaak).

 

Geboren in St.-Baafs-Vijve op 8-8-1906 stierf hij te Oudenaarde op 4 november 1992. Hiermee kwam ook een einde aan de contacten met Nieuwpoort, maar leefde (leeft) zijn herinnering voort via zijn ‘luitenant’ Luc Verbeke, alsook door het verder zetten van de jaarlijkse Frans-Vlaamse dagen.

 

Dank zij de Culturele Raad, het Davids- en Willemsfonds en Oswals Maes zal hij nog één maal tussen ons vertoeven op vrijdag 29 september 2006.

 

(met dank aan Etienne)