In 1897 werd de " Wiener Secession" opgericht waarin Gustav Klimt, Koloman Moser, Josef Hoffmann zich hebben verenigd. Ze werden hierin gesteund door tal van kunstenaars en architekten zoals Otto Wagner, Otto Czescka, Dagobert Pèche, Michael Powolny, Josef Olbrich (architekt van het “Secessionhaus”), Franz Metzner, Richard Luksch..... De Jugendstil was geboren maar dat is een andere gebeurtenis .
Ik wil het hebben over een aparte stijlgemeenschap die zelfs niet vergelijkbaar is met de "Arts & Craft movement" van William Morris : de "Wiener Werkstaette" die in 1903 wordt gesticht. Deze kunstproductiegemeenschap verenigt ambachtslieden en kunstenaars die zich tot doel stellen, voorwerpen tot en met "totaalprojekten" te realiseren onder leiding van de architekt Josef Hoffmann en de kunstenaar Koloman Moser en gefinancierd worden door Fritz Waerndorfer. In de oprichtingsakte werd het doel van de vereniging omschreven als volgt: " de economische belangen van haar leden bevorderen door hen te scholen en te vormen in de kunstbranche, door het vervaardigen van voorwerpen uit alle disciplines van het kunstambacht op grond van artistieke, door de leden van de vereniging vervaardigde voorwerpen, door de inrichting van werkplaatsen en door de verkoop van de voortgebrachte artikelen." Ikea avant-la-lettre en voor de vermogenden. Josef Hofmann zegt het zo : "Als het niet mogelijk is om voor de hele markt te werken, dan concentreren wij ons op degenen die het kunnen betalen."

De Kus van Gustav Klimt
Hierna volgt een begeleidende tekst, overgenomen uit de catalogus die werd uitgegeven ter gelegenheid van de tentoonstelling " Europalia 87 Oesterreich" te Brussel, om enig inzicht te geven in de sfeer in de kunst rond de eeuwwisseling (1900).
Waarom Wenen en opnieuw Wenen zal men zich afvragen ? Deels omdat het de kunsthoofdstad van de 20ste eeuw wordt genoemd, een bevoorrechte teelgrond voor bloei van cultuurfenomenen. Maar vooral omdat het één van de onvolprezen plekken in Europa blijft waar de gegoede burger zoveel belang heeft gehecht aan de esthetische cultuur als een uiterlijk teken van de persoonlijke ontplooiing en als statussymbool van de sociale welstand. In die tijd lagen de grote Oostenrijkse verwezenlijkingen trouwens niet op het literaire of filosofische vlak, zoals in het protestantse Noorden, maar in het gevoelsrijke gebied van de toegepaste kunsten en van de expressie: architektuur, toneel, muziek. Het valt op hoe ontvankelijk en gevoelig de burgerij reageert op het einde van de 19de eeuw voor psychologische invloeden, voor sensuele en de esthetische "Gefuhlskultur", die haar "Moralkultur" hebben ondermijnd.

Sitzmachine van Joseph Hofmann
Sociale en politieke spanningen, een ongehoorde bevolkingstoename en ellende en nationale conflicten staken schril af tegen het verfijnde esthetisme of het symbolisme in de laat-19de-eeuwse bourgeoisiekunst. De verleiding is dus groot om de kunstrichting die daarop volgt te beschouwen als een reactie, een verdedigingsreflex tegen een dreigend en angstaanjagend klimaat. Enkele jonge intellectuelen en artiesten zetten zich vlak voor de eeuwisseling scherp af tegen de schittering en de ornamentiek van het Weense fin-de-siècle die ze cultuurhistorisch als maatschappelijk bedrog en als culturele agressie afwezen.
Esthetiek komt in het teken te staan van het functionele, maar fijn kunstambacht kwijnt weg. Zowat overal treden vernieuwingen en reacties op, van kunstweigering tot kunst voor de kunst. Nieuwe materialen en technieken richten ravage aan en brengen in de esthetische uitdrukking een ommekeer en verloedering teweeg. In die context kwam in 1903 de “Wiener Werkstatte” tot stand. Met die oprichting wilden Josef Hoffmann, Kolo Moser, Fritz Waerndorfer en Otto Czescka niet alleen een nieuwe stijl aanbieden overeenkomstig de nieuwe tijdsgeest, maar tevens het kunstambacht doen heropleven door het vervaardigen van kwaliteit-hoogstaande siervoorwerpen. Ze wilden reageren tegen de bedroevende banaliteit van de industriéle massaproduktie. Daarmee liepen ze, dan reeds vooruit op wat we nu onder de naam industriéle vormgeving of design samenvatten. Niet toevallig vertoont onze maatschappij een wat verrassende verwantschap met het Wenen van rond de eeuwwisseling.
Aan de Brusselse Tervurenlaan troont het door Josef Hoffmann gebouwde “Paleis Stocklet” als toonbeeld en incarnatie van de functionele rationele Weense stijl. Opdrachtgever was Adolphe Stocklet, Belgisch ingenieur en zakenman die open stond voor vernieuwing. Zo werd dit “Paleis” zowaar een laboratorium voor internationale vormgeving. Het aparte karakter van dit meesterwerk werd duidelijk ge-induceerd uit de cultuurkritiek die door de Weense artistieke en intellectuele avant-garde werd bedreven. Het vormt de bekroning van de Wiener Secession en de “Oostenrijkse Art Nouveau”. Achter de door bronsoxydatie groenglanzend geworden marmeren muren van deze a-tectonische constructie schuilt een raffinement dat elke verbeelding tart. Van dit ontoegankelijk heiligdom kon in de expositie helaas slechts een maquette getoond worden. De “Wiener Werkstatte” is beslist representatief voor de Oostenrijkse sierkunst tijdens die periode. Chronologisch opgezet, hangt deze tentoonstelling een totaalbeeld op van het esthetisch gevoel in de eerste drie decennia van de 20ste eeuw. “ Wiener Werkstatte” een schitterend stukje Wenen dat van grote originaliteit getuigt. Later wil ik nog terugkomen op de schitterende verwezenlijkingen van de “Wiener Werkstatte” met de voornaamste kunstenaars en ambachtslieden.
Ik herhaal dat bovenvermelde tekst gebaseerd is op het voorwoord voor de katalogus van de tentoonstelling te Brussel ter gelegenheid van “Europalia 87”en dus de verdienste van de heer Etienne Van Driessche .
Jos
11 reacties op dit bericht
@ Jeanine : Live long and prosper !
Dank voor de tip regus
Weet je regus, Clarke, Asimov hebben mij een venster naar de toekomst 'geschonken' zal ik maar zeggen.
Wat ik ooit kocht met mijn eerste gespaarde zakgeld waren science fiction omnibussen met verhalen van Heinlein, Dahl, Clarke (Het einde van het begin) Brown, Asimov (Het einde van de eeuwigheid) e.a.
Vermits boeken, zelfs een pocket, heilig zijn voor mij heb ik ze nog, ik denk dat ik er nog eens ga in beginnen sé.
@ Jeanine
NB: De mensachtige robot ontwikkeld in Japan (hij kan o.a. lopen, trappen beklimmen en afdalen, enz) heeft de toepasselijke naam van Asimo meegekregen ...
N-VA VERANDERT ZIJN NAAM IN N-VU
toemaatje voor regus
“The greatest tragedy in mankind's entire history may be the hijacking of morality by religion.”
Spiral Galaxy M100
Arthur Charles Clarke, Profiles of the Future
Arthur Charles Clarke.... de man die ons een blik liet werpen in de toekomst... ik las hem graag... omdat veel wetenschappelijk onderbouwd was... soms een tikkeltje gefrustreerd omdat ik niet altijd alles goed begreep als hij te technisch werd, soms las ik enkele passages over en over maar moest mij gewonnen geven...ik kende mijn grenzen... desalniettemin las ik door...en op het eind had ik toch nog het een en ander meegepikt.
Citaat van Clarke :
He was a Giant.
.
"Light Echo" Illuminates Dust Around Supergiant Star V838 Monocerotis (V838 Mon)
Verhofstadt XXIII
Gaat hij de Pausen achterna ?
Geef ons dan maar cyanamide,dan kies ik voor de korte pijn.
De geiten van Leterme
Staatshervorming en oplossing B.H.V.? Dag Jan. hij is premier en dat schrijf ik bewust in zijn "moedertaal"en de taal van zijn mentors uit Wallonië die uiteindelijk dezelfden zijn als die van Verafstoodt.
Waar is de Vlaamse Leeuw waar zoveel over gezongen wordt. ?
opprtunisme troef !
wie gelooft die mensen nog ??
Een mooi stukje science fiction
Zoals gedacht dan?
Is de Ministerzetel van Bourgeois, N-VA deze vernedering waard ? (18 maart)
Na het lezen van de verklaring van N-VA over hun stemgedrag aanstaande donderdag (iedereen stemt ja, enkel De Wever zal als 'krachtig signaal' nee stemmen) moest ik onwillekeurig terugdenken aan die warme middag in juni 2007.Samen met Marijke en Koen Dillen voerde ik toen op de braderij in Schilde campagne voor de federale verkiezingen. Ook aanwezig was Jan Jambon (foto), toen kandidaat voor de N-VA, ondertussen kamerlid én schepen.
En Jan, vol goede moed garandeerde ons dat hij nooit zou meewerken aan een bestuur zonder de beloofde staatshervorming en uiteraard ook niet zonder de splitsing van BHV.
Hij garandeerde ons zelfs, hand op het hart, dat hij onmiddellijk de politiek zou verlaten als hij iets van zijn principes zou moeten verloochenen.
Donderdag keurt Jan de regeringsverklaring zonder staatshervorming en zonder de splitsing van BHV goed.
En nee, het is niet nobeler om mee te draaien in de carrousel, dan aan de kant te blijven staan. Het is een kromme redenering die ondertussen een eigen leven is gaan leiden, maar op niets slaat.
Wie op de carrousel zit is medeplichtig.
Deze ganse vernedering, broek tot op de enkels, enkel en alleen om een Kabinet in de Vlaamse Regering te kunnen houden ? Beschamend N-VA.