Wij publiceren vandaag als voorlaatste in de rij, een interview van Jan “Tsjip” Maniewski, de oudste kleinzoon van Willem Elsschot. Vooraf in deze reeks verschenen er reeds gesprekken van de dochters Anna en Ida en de zonen Jan en Walter, alsook van Elsschots kleindochter Ida Dequeecker. Samen vormen zij een indringend portret van de unieke man die Alfons De Ridder was. Weldra 49 jaar na zijn dood zijn ze tegelijkertijd een onlosmakelijk onderdeel van een eerbetoon aan de onvolprezen schrijver Willem Elsschot.
.
Jan Maniewski (uiterst links), Elsschots kleinzoon "Tsjip"
WILLEM ELSSCHOT IS NIET MIJN GROOTVADER
“Mijn grootvader heet niet Willem Elsschot”, begint dokter Jan Maniewski, kleinzoon van Willem Elsschot, met een oneliner die kan tellen. “Mijn grootvader heet Alfons De Ridder. Een droom van een grootvader overigens. Ik bedoel: ik heb hem veel meer als grootvader gekend dan als schrijver…..Liefhebbend en zeer attent.”
“Er werd niet over literatuur gepraat, wel over alles wat een kind, later een scholier en nog later een student in de geneeskunde aanbelangt. Hij heeft me spijtig genoeg niet meer als arts in Antwerpen gekend. Daar zou hij als geboren Antwerpenaar ongetwijfeld erg opgezet mee zijn geweest. Elsschot was een fier man, zonder pretentie weliswaar.”
“Mijn grootvader viel niet op door zijn uiterlijk”, vervolgt Jan. “Hij was altijd gekleed met das, zwarte schoenen, hoed. Hij werkte zich niet in de belangstelling door protesterend op de straat te gaan. Als hij iets wou aanklagen, dan schreef hij het neer. Denk maar aan de gedichten over Borms en Van der Lubbe. Instinctmatig stond hij altijd aan de kant van de zwakkere.”
“Zijn beroep was de reclame”, zegt Jan. “Zijn oeuvre moest zijn weg vinden zonder publiciteit. Ik heb Elsschot ooit horen zeggen: “Een goed teken dat de jeugd mij leest, daar zal wel iets van overblijven.”
Jan Maniewski was de lievelingskleinzoon van De Ridder, al wil Maniewski dat niet echt horen.
“Ik was het reizende kind. Veel in Polen en Parijs gezeten. Op aanraden van mijn grootvader is moeder mij overigens bij mijn vader in Polen komen schaken. “Adèle, ga die kleine daar weghalen. Er zijn spanningen tussen Duitsland en Polen, daar komt oorlog van en dan zijt gij de kleine kwijt.” zei hij.
Het verhaal van “de ontvoering” is een boek op zich, sterk, net als de herinnering aan de grootvader die geregeld de kleine Jan van Bennek overnam in Keulen.
“We zaten een keer vlak naast de restauratiewagen en door een bepaalde koppeling maakte de locomotief een serieuze schok, waardoor nogal wat glas en goed sneuvelden. Tegelijk maakte mijn grootvader zo’n kabaal. “Pats, boem” en lachte hij hardop. Ik had de tijd niet om bang te zij. Een schitterende psychologische zet. Het werd “ons” verhaal, “samen” meegemaakt.”
In Brussel kwam grootvader elke donderdag op bezoek.
“En die donderdag is belangrijk, want ’s namiddags waren we vrij. Kwam pa mij ophalen van school. Elke keer als pa kwam, was het feest. ’s Zondags gingen wij naar Antwerpen.”
Een jaar of 15, 16 was de oudste kleinzoon van de schrijver toen hij de schok van zijn leven kreeg.
“Ge gaat verschieten”, had mijn moeder gezegd. Toen las ik het boek dat over mij ging, Tsjip. Ik was totaal verrast. “Is dat allemaal wel waar”? vroeg ik haar. “De grote lijnen toch”, knikte moeder.”
Nooit heeft Tsjip er met de schrijver over gepraat. Door alle vrienden van zijn grootvader werd Jan, Tsjip genoemd. De rest van de familie, Elsschot incluis, noemde hem Moena, omdat Moena dat als kind over zichzelf had gezegd. “ça, Moena, ça” en ook Elsschot had daar respect voor.
“Wat mijn moeder mij heeft verteld: op een zondag stond hij voor de deur bij ons in Parijs en ’s maandags vertrok hij weer. Zonder schijnbare aanleiding. Toen ze boodschappen moest doen, zei hij: “Doe maar, ik blijf wel bij de kleine.” Ik was toen drie of vier. Toen mijn moeder terugkwam en vroeg wat we hadden gedaan, zei hij: “We hebben gewandeld en steentjes in het poeltje gegooid. Mijn moeder schreef een brief naar haar moeder waarom hij zo op en neer was gekomen.
Enkele weken later kreeg ze het boek “Tsjip” in de bus. Hij had gewoon nog even alleen willen zijn met mij.”
We willen u niet op uw literaire honger laten en stelden te uwen behoeve een “The Best of Willem Elsschot”-zinnen samen waaruit we onder meer volgende pareltjes puurden.
Uit De Leeuwentemmer:
In haar angst draait zij om me heen als een verkleumde satelliet.
Uit Tsjip
Opeens staan mijn ouders aan mijn zijde en kijken mij aan. Ik neem mijn pijp uit de mond maar durf hen niet begroeten want ik heb indertijd mijn aandeel gehad in ’t breken van hun harten. Zij spreken mij toe. Samen hebben zij nog slechts één stem:“Zie je wel, jongen, dat er nog goede dagen komen. Laat ze allen trouwen. Laat ze alles medenemen. Als ze maar kinderen verwekken die je verkleumd hart zullen opwarmen.”
Nog uit Tsjip: (over dochter Adèle die liefdesverdriet heeft)
Zij zat stijf, als doodgebliksemd, haar armen opengespreid, de rechterhand op de sopraantoetsen, de linker- op de bassen, daar waar zij het laatste akkoord had aangeslagen. Eindelijk hoorde ik een geluid als van een orgelpijp dat haar uit de keel scheen te komen. En plotseling stond zij op en vluchtte het salon uit.
Nog over dochter Adèle aan haar piano: (het is terug aan met haar geliefde)
Ze speelt alles veel te vlug, want Allerseelen krijgt iets van een one-step.
Raymond
Het land B is infrequentable, te mijden
7 reacties op dit bericht
@Jos
Anderzijds vind ik de slogan van ene Schuurman Hermans op de Vld lijst ook niet mis " Muziek verenigt" staat op zijn affiche.
Een liberaal statement als een boom indien je het mij vraagt. Daarmee gaan we plots allemaal vele generaties lang onze rusthuis-facturen met gemak en de glimlach als beleg samen met fortispapier tussen onze boterhammen kunnen leggen.
"Muziek verenigt". Waarom niet "Drinken is plezant."of "Seks is poepen "? Enfin voor de troepen van Verafstoodt is àlles goed zo lang het maar niet verwijst naar hun wanbeleid en verpletterende verantwoordelijkheid.
Politiek fatsoen is in België een giller van jewelste. Een beetje als de marseillaise péteren met behulp van darmgassen . Leopoldeu was daar gek op naar het schijnt. Noblesse oblige. Antipolitiek, hoe bestaat het!
lachbui
het heeft ook een tijdje geduurd vooraleer ik bijkwam. gij ook lucky?
het waalse oostblok
Het Oostblok leeft verder in Wallonië, erger, het is zo goed als een kopie.
De opsluitingen van “ergerlijke individuen” door het parket in psychiatrische instellingen rijzen de pan uit, in 6 jaar tijd 40% meer interneringen, of zoals de sector madame onckel-links verwijt over « le sentiment subjectif d'insécurité », « l'intolérance face à ce qui dérange »,(De onverdraagzaamheid ten aanzien van wat stoort) Ils dénoncent également les déficiences du système : pas d'alternatives « à la prise en charge hospitalière contrainte » des soins psychiatriques.
Hoe lang moeten we met dat zothuis nog leven. Is er dan geen enkele waal die zich vragen stelt of zijn ze dan toch allemaal dom gehouden?
Allemaal dik betaalt om te zwijgen en mee te huilen met de wolven zal dichter bij de waarheid liggen.
Zijn die 40% opsluitingen dissidenten? Worden die platgespoten? Is het daarom dat we geen oppositiegeluiden horen vanuit het zuiden?
De overigen zullen dan maar voor de Parti Satanique kiezen. Uit zelfbehoud.
http://www.lesoir.be/actualite/belgique/les-asiles-belges-ne-2009-05-15-706747.shtml"echt"
De grootste leugenaars, zoals een Bart Somers, gebruiken dit woordje het meest.
U moet er maar eens goed op letten. Soms gebruiken zij het woord meerdere malen in één zin.
Door telkens het woordje "echt" aan hun beweringen toe te voegen, willen zij benadrukken dat zij die ene keer niet liegen (zij weten immers dat u goed weet dat zij meestal wel liegen).
Maar ondertussen liegen zij natuurlijk evengoed, zodat het woord al zijn betekenis aan het verliezen is.
Daarna gaan zij wel weer wat anders uitvinden om de (valse) waarheid van hun beweringen te benadrukken.
Benieuwd wat dat zal zijn.
Ray
Beste Ray
Laten we eerlijk zijn “Is dat nu niet tof, die 'woorden'oorlog tussen die criminele organisaties Parti Scandaleux en Méér Roven,”
Het is ‘genieten’ geblazen.
Wat die zwarte lola ook mag uitkramen zal ons worst wezen, ze zijn nu eenmaal ‘infréquentable’ van hoog tot laag, het is één pot corruptie, en zoiets durft nog een grote muil op te zetten!!!! Van een zootje gesproken.
Als ze nu nog zou doen wat ze zegt, nl. opkrassen, dan zouden zij en wij zéér blij zijn, want met die rotzooi valt er niet te regeren, óók niet met die blauwe rotzooi voor alle duidelijkheid.
Laat die van rompuy maar ander werk zoeken, zo’n slappeling hebben we nog nooit gehad, we hebben wel veel zakkenvullers, bedriegers, lafaards, verraders al meegemaakt maar dergelijk slap afkooksel is erover.
Daarom moeten de Vlamingen op 07-06-2009 de stekker eruit trekken want de criminele misdaad komende voornamelijk van dat franskiljons gespuis heeft al veel te lang mogen plaatsvinden.
U schrijft dat het land een bananenmonarchie is!!!!! Dat is nog netjes uitgedrukt, helaas is het véél erger, het is een ordinaire graaiersmonarchie van Noord tot Zuid, van Oost tot West, die maar één zaak nalopen, de miljarden op de rekening die bij de werkende burgers geroofd worden, niets op fier op te zijn, integendeel.
Daarom is het te hopen dat de Vlamingen op 07-06-2009 nu eens ‘éénmaal’ massaal hun stem geven aan het VlaamsE Belang, ik voeg er steeds een ‘E’ aan toe omdat de VlaamsE belangen primeren.
Er moet een einde gemaakt worden aan die reeds 180 jaren durende misdaad.
Eerst de welvaart, het welzijn, de veiligheid, de leefbaarheid van de Vlamingen op orde stellen, dan pas, als er nood aan is, vreemdelingen toelaten die dan eerst een document moeten ondertekenen waarin ze bevestigen zich te onthouden van bemoeizucht met ons land en waarin ze bevestigen dat ze de normen, waarden, wetten, taal, grondgebied en de Vlaamse cultuur zullen respecteren, in ons land géén multicul gelul, willen ze met hun bloot gat in de lucht liggen binnen hun eigen woning, so what, ze doen maar, maar NOOIT hun waanzin op ons grondgebied laten opdringen en zeker NOOIT subsidiëren.
Als nu alle Vlamingen ‘willen’ dat het verandert dan is er maar één keuze op 07-06-2009, nl. nummer 7.
Geniet mee van de Vlaamse sociale zekerheid
en sluit aan bij de Vlaams Neutrale Ziekenfonds.
De Waal die Vlaming wil worden sta op, leer Nederlands en jij bent welkom.
Hopelijk zijn er niet te veel ernstige, goedmenende Walen bij die het schandalig Wallonie beu zijn en zich gaan aansluiten in het onafhankelijke Vlaanderen waar we naar toe aan het gaan zijn.
to the point
Deze morgen overviel me een onbedaarlijke lachbui bij het lezen van de verkiezing slogan van de Vlaamse christen-democraten en socialisten.
Spa: Sociaal in denken, sterk in doen.
Cdenz: Sterk in moeilijke tijden.
Lucky zegt draai maar om!
Belofte maakt schuld, derhalve:
Spa:" Fascistoïde in denken, fantaisistisch in beloven en fascist in doen."
Stanny krets zou zeggen heeft er iemand nog een ziep?
Cdenz: "Stierlijk nietszeggend in gemakkelijke en Tomistisch moeilijk in moeilijke tijden."
Stanny krets zou zeggen heeft er iemand nog een vot?