
Journalistiek, commercie, politiek, televisie : op zijn Stalins, dat in het land B op zijn Woestijnvis' betekent
Voor een tweetal dagen stelden wij in een artikel een aantal kritische vragen bij het bedrieglijk opzet van Woestijnvis : deze televisie-producent, die hoofdzakelijk werkt voor de 0000 (de VRT) stuurt gedurende een jaar de resultaten rond van infantiele onderzoeken, die gretig door de kwaliteitsmedia overgenomen worden. Wij vroegen ons af, hoe professor Frank Thevissen of Luc van Balberghe over dergelijke handelwijze zouden oordelen.
Wij worden op onze wenken bediend : in Achter het Nieuws wijdt Luc van Balberghe een uitgebreid artikel aan deze ongezonde affaire. Enkele fragmenten. Zij doen onrecht aan het werk van de auteur, want zijn duidelijk geformuleerde mening vormt één geheel dat handelt over de manpiluatie van de media door allerlei instanties en dat wij nu in brokjes aan u serveren. In Achter het Nieuws kan u de volledige tekst lezen, maar dan moet u wel een abonnement betalen. De waarheid kost geld ... jammer. De leugen is gratis. Vandaar dat wij er zijn.
... Persmededelingen bevatten soms lekken om een situatie te kunnen bijsturen. Op internationaal vlak krijgen ‘embedded’ journalisten in oorlogsgebied briefings in functie van de strategie die het leger wenst te volgen.
Berichten die verspreid worden door Greenpeace, Oxfam, Amnesty International, enz… moeten àltijd dubbel gecontroleerd worden vanwege een bewuste eenzijdige en vaak gemanipuleerde informatie.
Deze week stonden de kranten vol met het bericht dat Afghanistan een bron van rijkdom was. In de bodem zou zich een overvloed aan lithium bevinden, het nieuwe goud!
Het verhaal schijnt te kloppen, maar is al jaren oud. Het werd precies deze week de wereld ingestuurd om de Amerikaanse burger te zussen, want die begint zich stilaan te roeren tegen de dure en uitzichtloze oorlog in een bergland dat ver van zijn bed ligt en waar hij verder geen heil in ziet. De recente overbrenging van een nieuwe lading gevulde bodybags, maakte het noodzakelijk dat enig positief nieuws verspreid werd.
In eigen land was het lekken van de bewuste peiling voor de laatste federale verkiezingen, eveneens een strategische zet om indien mogelijk de kiezer te kunnen beïnvloeden. Mensen kiezen nu eenmaal sneller voor winnaars dan voor losers.
Het feit dat de peiling bovendien ondersteund werd door een zelfverklaard ‘onderzoeksbureau’, in werkelijkheid een reclamebureau, dat in 2007 in opdracht van de VRT straatinterviews mocht afnemen en die paar antwoorden dan verkocht als een wetenschappelijke poll, is niet verwonderlijk. Het bureau wordt geleid door de beste vriendin van… een ex-tv-journalist.
Journalisten hebben niet de mogelijkheid om de betrouwbaarheid van internationale persagentschappen te controleren. Met één telefoontje kunnen ze wel de adelbrieven van een onderzoeksbureau opvragen. Maar dat wereldje is hen meestal vreemd ...
... Onderzoeksbureaus werken altijd in opdracht. Een onderzoek is tijdrovend, vergt veel mankracht en gesofisticeerde software. Het is bijgevolg duur. Geen enkele organisatie voert op eigen initiatief een ernstig onderzoek uit in de hoop dat er nadien iemand aan geïnteresseerd is.
De opdracht kan vanuit twee verschillende standpunten gegeven worden. Ofwel tracht een opdrachtgever een bepaalde stroming in de markt te achterhalen en gebruikt de resultaten dan om er de eigen marketing op af te stemmen en de concurrent een slag voor te blijven. Dit soort onderzoeken ziet nooit het daglicht. Het wordt in het grootste geheim bestudeerd door de opdrachtgever. Ofwel hoopt de opdrachtgever resultaten te bekomen die de waarde van zijn product bevestigen en pakt er dan groots mee uit.
Onderzoeksbureaus die niet in het wilde weg onderzoeken, maar zich vooraf al een doel stellen, bereiken meestal het resultaat waar de opdrachtgever het best mee kan uitpakken. Ten slotte is hij klant en blijft dat misschien ...
... Maar wat moeten we denken van media die onder één hoedje spelen met personen of organisaties die doelbewust valse informatie verspreiden?
Het bericht dat Hugo van Nicole een been had gebroken en dus niet meer kon optreden, werd met gips en al op een persconferentie meegedeeld. Men hield zelfs auditie om een tijdelijke vervanger te vinden.
In werkelijkheid was de zanger helemaal niet gekwetst. De stunt was reclame voor een nieuw tv-programma van Bart Peeters. Journalisten van Story en Het Nieuwsblad waren op de hoogte en speelden het spelletje mee.
Zij beseften niet dat ze de geloofwaardigheid van hun blad en van al hun collega’s te grabbel gooiden.
Het productiehuis Woestijnvis doet deze actie nog eens over met haar onbestaand onderzoekbureau Data Driven...
... Kunnen journalisten zich wapenen tegen dergelijke, gewiekste en vaak professioneel uitziende valkuilen?
Natuurlijk kunnen ze dat ! Ze zouden bij voorbeeld hun beroepseer kunnen oppoetsen en een zwarte lijst aanleggen van iedereen die ooit te kwader trouw of uit winstbejag probeerde om de geloofwaardigheid van de media te misbruiken.
Bart Peeters en Woestijnvis kunnen dan meteen doodgezwegen worden. Niemand zal er veel aan missen.
Journalisten die bewust meewerken aan vervalste informatie, moeten kunnen geschrapt worden en Binnenlandse Zaken moet hun erkenning intrekken.
Voor de media gaat het over erop of eronder. Hun core business is geloofwaardigheid. Bewuste of onbewuste lippendienst aan belangengroepen is het begin van hun ondergang.
Op den duur begint een mens immers alles in twijfel te trekken.
Wie zegt trouwens dat de Concentrakranten het valse verhaal van Data Driven-Woestijnvis wel écht ‘ontmaskerd’ hebben? Of hadden ze gewoon een afspraak dat ze het op het gepaste moment zouden uitbrengen om de hele strategie nog meer kracht bij te zetten?
Wie zal het zeggen ? En geloven we dat dan nog ?
Luc van Balberghe
2 reacties op dit bericht
een mooi weekend-begin
zoooooo mooi!