Quizvraag 26 (deel 5)

Dit is de kant van het Zand, waar ook de hoofdingang was.
Als impressie geef ik u een klein stukje uit de Gazette van Brugge van 12 juli 1886 mee:

"Plegtige inhuldiging der Brugsche spoorhalle.

Gister morgend heeft alhier de plegtige inhuldiging plaats gehad der Brugsche nieuwe spoorhalle.  Om voor 't oogenblik in niet te veel bijzonderheden te treden over den bouwtrant, die overingens tot eere strekt van de bouwkundigen, zullen wij enkel in 't voorbijgaan vermelden dat de werken van de nieuwe spoorhalle in 1878 aangevangen wierden, volgens de plans van M. Schadde, die de beurs van Antwerpen oprichtte.  Zij werden voortgezet door MM. Lacroix en Bertaux van Brussel, die de overdekte halle opmaakten en door M. Lecapitaine van Brussel, die de ontvangstbureele voltooide, - dit alles onder het geleide van den bouwkundige M. Beyaert en van M. Seulen, afdeelingsoverste bij den ijzerweg van den Staat.  De gevels, die dreigden in te storten, werden afgebroken, schoormuren werden in de plaats opgericht en verscheidene wijzigingen aan de overdekte spoorhalle toegebracht.
Dit gebouw komt wel overeen met de oude gebouwen van onze stad, die in de vijftiende eeuw opgericht werden.  Het is voorzien van een bevalligen toren; zijne twee wachtzalen met de schilderingen van M. Tony Marin, de gaztoestellen in gesmeed ijzer van M. Devooght onze stadsgenoot, zijn uitermate wel gelukt en leveren een prachtig geheel op.  ....."

En dan volgt een hele litanie van de officiële opening.

Ik laat u nog twee keer meegenieten van dit prachtige schaalmodel van het spoorwegstation dat Brugge gekend heeft.  Dit is de kant van de Vrijdagmarkt.
Het station moest uiteindelijk wijken voor een station aan de rand van de stad omdat er veel te veel klachten waren over de barelen aan de spoorwegovergang ter hoogte van de Smedenstraat die op den duur veel te lang dicht waren.  Het station en de spoorweg waren een te grote barrière tussen het ene deel van de stad en het andere.  Die klachten waren er al van aan het eind van de 19de eeuw en in 1899 al besliste het stadsbestuur om een nieuw station op te richten juist buiten de stadswallen aan de kant van Sint-Michiels.  Toch heeft het nog geduurd tot 1939 eer de Bruggelingen konden genieten van hun nieuwe station en tot 1948 eer het oude afgebroken werd.

Op de tentoonstelling "van aardeweg tot ijzerweg" in Ronse, nog tot overmorgen te bezichtigen, staat een prachtige maquette van het tweede spoorwegstation die nog tot in 1948 op het Zand stond.  Vergelijk maar eens met de voorgaande foto.  Die vorige foto werd trouwens genomen vanop de uitkijk van het huis 'Belvédère' in de Smedenstraat (een huis uit 1838 maar gesloopt omstreeks 1950).  Men kwam op het idee om van bovenop het huis de mensen op hun gemak de bedrijvigheid aan het station te laten gadeslaan terwijl men er iets kon nuttigen.   Die belvédère zie je hier vooraan op deze maquette.

Nog op de tentoonstelling te Ronse toont men deze oude foto (uit de verzameling van onze Jaak Rau) van het imposante station dat in Brugge op het Zand in de plaats kwam van dat eerste stationnetje dat Ronse cadeau (!?!) kreeg.
Dit nieuwe station, misschien het enige station ter wereld in neogotische stijl, werd gebouwd tussen 1879 en 1886 naar het ontwerp van architect J. Schadde.  Dit gebouw is nog blijven staan tot in 1948 alhoewel Brugge haar derde (en voorlopig laatste) station aan de rand met Sint-Michiels al in 1939 in gebruik was. 

Deze gravure is onderdeel van de expo 'van aardeweg tot ijzerweg' te Ronse en toont het eerste station te Brugge, datzelfde station dat nu nog altijd het station van Ronse is.

In Ronse loopt nog tot 31 mei de tentoonstelling 'van aardeweg tot ijzerweg'.  Dat is dus nog precies 2 dagen.  U zult zich nog moeten reppen wilt u het zien.  Het gaat over de geschiedenis van de spoorweg in Ronse, maar ook Brugge ontbreekt hier niet.  Eigenaardig dat in onze stad nooit melding werd gemaakt van deze tentoonstelling.

Vandaag wil ik nog wat verder vertellen over Ronse.  Ronse is Brugge niet natuurlijk, maar ze hebben ons eerste station eerlijk gekregen en hier netjes heropgebouwd.  Het mag een unicum heten in de 19de eeuwse Europesegeschiedenis dat een gebouw zo maar honderd kilometer verder verplaatst werd.  Op een oude prentkaart merkt u hoe de situatie moet geweest zijn aan het eind van die 19de eeuw. 

Nog maar eens een foto van de bewuste plek in Brugge.  Waar is het?  Deze foto werd gisteren nog midden in een regenbui genomen.

Er wordt beweerd dat toen men het oude station van Brugge hier in Ronse steen voor steen heroptrok men de hoofdingang langs de kant van de spoorlijn zette, dus dat het gebouw verkeerd staat.  Hoe dan ook verkeerd of niet verkeerd, veel verschil maakt het niet uit, die voorkant of achterkant.  Ziet u een verschil?  Ja, die klok, maar die was er in Brugge nog niet.   

Dit is hem dan: het oude station van Brugge, ooit geplaatst geweest in 1844 op het Zand maar enkele tientallen jaren later hadden ze hem al niet meer nodig omdat Brugge grootsere plannen had.  Het station werd steen voor steen afgebroken, opgeladen op de trein en 100 km verder in Ronse opnieuw gebouwd.  Op enkele heel oude foto's van Brugge kunt u dit station nog zien aan het Zand.
Ronse van zijn kant wil er graag prat op gaan hiermee het oudste (nog in gebruik zijnde) station van het Europese vasteland te hebben maar andere bronnen spreken dit carrément tegen.  Trouwens, dat pronken met het oudste station gaat eigenlijk over een paar jaartjes verschil maar.
Ik wil nog juist eens aanstippen dat dit gebouw in neo-classicistische stijl is en zo hebben (hadden) we uit die periode in Brugge nog enkele van die gebouwen.  Het verste, losstaande gedeelte werd er hier in Ronse later bij geplaats maar men heeft geen afbreuk willen doen aan de neo-classicistische stijl en zo is alles in harmonie gebleven.

Brugge is louter Nederlandstalig, maar om de toeristen te dienen wil een Bruggeling frans, Engels, Duits, Spaans, ja zelf Japans spreken als het moet.  Hier in Ronse gaat men er simpelweg fier op de twee belangrijkste landstalen te kennen.  Dit prentje is al een tweede bewijs dat ik deze namiddag aan het station van Ronse gestaan het.  A propos: links buiten beeld bevind er zich nog zo een verknipte haag waarin het woord 'Ronse' te lezen staat.  Buiten het feit dat het hier veel kalmer was dan ik in Brugge gewoon ben, viel mij ook de opvallende vriendelijkheid op van iedereen die ik tegenkwam.  Het mooiere weer in vergelijking met de afgelopen periode zal hier misschien wel een rol in gespeeld hebben, maar echt, het viel me enorm op.

Ik ben een aantal uren weg geweest want ik wilde het station van Brugge fotograferen, het oude station bedoel ik.   Het nieuwe zoals we het allemaal kennen, daarvoor zou ik maar enkele minuten wegblijven.  Neen, ik bedoel het station dat in 1844 in Brugge voor het eerst in gebruik werd genomen aan het Zand en later verplaatst werd naar Ronse.  Want daar staat het nog, in Ronse, Oost-Vlaanderen.  Deze koperen plaat die hangt aan de muur naast de ingang van het station van Ronse bevestigt dat ik niet lieg.

... of ook de ongeschoeide Karmelitessen genoemd.  Ik heb het al enkele keren gehad over dit gebouw midden in de stad waar verleden jaar gewoonweg de gelijkvloerse toegangswegen dichtgemetseld werden.  Dat betekent: definitief geen vandalenstreken meer aan het gebouw, maar dat betekent ook dat Brugge nog lang opgescheept zal zitten met een gebouw dat historisch toch tamelijk waardevol is maar dat hoe langer hoe meer zal vervallen (binnenin).
Deze reeks foto's dateert van de zomer van 2003 en is genomen met een klein digitaaltje uit die tijd (nog niet zo gesofistikeerd als de toestellletjes van nu) maar de beperkingen van het toestel accentueren wel de vervallen toestand van het gebouw.
Veel plezier-verbazing-verbijstering met de foto's.  Dit is ook Brugge.     

Een fotootje van boven in het gebouw gericht naar de straatkant.  Achter dit poortje ligt de Ezelstraat.     

Dit is de binnenkoer.  Het onkruid tiert er welig.  Dat zal op het ogenblik zeker opnieuw zo zijn.   

Op de achtergrond herkent u de vroegere kloosterkerk van de Theresianen in de Ezelstraat.  Die kerk werd wél gerestaureerd en is nu omgevormd tot de Joseph Ryelandzaal.    

geen commentaar.   

Dit is wat ze noemen 'Urban Photography'.