Quizvraag 55 (deel 3)

Als u nog eens een wandeling binnen Brugge maakt moet u eens letten op dergelijke ingemetselde stenen.  Op een tiental plaatsen zijn ze nog terug te vinden.  Het zijn grensstenen.  Stenen om aan te duiden tot waar de baljuws van de stad Brugge (de 'b' met het kroontje) bevoegdheid hadden en waar dat van de Proosdij, ook genaamd het Proosse, of het Proostsche begon (gesymboliseerd door de leeuw met het kroontje).  Omdat binnen Brugge het niet altijd eenvoudig was om te weten waar de kerkelijke enclaves eindigden en waar de stad, die een totaal ander soort wetten en regels op het gebied van belastingen, bestuur en rechtspraak had het voor het zeggen had werden deze grensstenen geplaatst.  Tot in 1795 (de komst van de Fransen) heeft deze vreemde en ingewikkelde manier van besturen in Brugge bestaan.  Dat leverde regelmatig hilarische situaties op.  Er werd bijvoorbeeld gebekvecht om wie het recht ging krijgen om een dader te arresteren en te berechten van een moord op iemand die neergeschoten werd in een straat die viel onder de jurisdictie van de stad maar die enkele meters verderop overleden teruggevonden werd op het grondgebied van het Proosse.
De grensstenen die u hier ziet zijn te bewonderen in de zijgevel van een huis in de Peperstraat. 

...  midden op het Huidenvettersplein die er geen is maar die wel geïnspireerd werd door een oude schandpaal die staat op een schilderij uit de 17de eeuw.  Vroeger stond hier wel een echte schandpaal maar die is in de loop der tijd verdwenen geraakt.  De paal die er nu staat en vervaardigd werd uit zandsteen en kwarts werd hier plechtig ingewijd op 5 augustus 1925 ter gelegenheid van het vijfentwintigste Oudheidkundig Congres dat toen te Brugge gehouden werd.  Bovenop de zuil staan twee leeuwtjes en de op 1 januari van dit jaar overleden (jeugd-) schrijver en volkskundige Johan Ballegeer gaf hen in zijn boekje 'Beertje van de Loge' (1972, 64 pagina's) de bijnamen Stellaatje en Stillietje.
Voor wie in het Brugse nog een echte, originele schandpaal wil zien moet ofwel naar de omgeving van het kasteel van Male naar de Pelderijnstraat ofwel naar de Veeweide in Sint-Michiels.  Vroeger waren schandpalen uit hout en onversierd maar vanaf het einde van de achttiende eeuw werden ze vervangen door stenen bouwsels met versieringen (een leeuwtje, een wapenschild, ...)  Beide authentieke schandpalen, zowel in Male als in Sint-Michiels, zijn vervaardigd uit arduin.  Daar, maar ook hier op het Huidenvettersplein en op nog verschillende plaatsen in Brugge werden schuldigen aan misdrijven vroeger echt 'aan de schandpaal genageld' vooraleer ze terechtgesteld werden.

Aan te treffen in de nis boven de poort van het huis langs de Naaldenstraat.  Nis en beeld zijn nog oorspronkelijk 17de eeuws en naar het schijnt is het beeld gesigneerd op de rug.  Door wie?  Geen idee.  Daarvoor zou ik mijn laddertje mee moeten hebben en het beeld eventjes draaien.