Zeus, Leda, ... (8)

Als straf werd Prometheus in het Kaukasusgebergte vastgeketend.  Elke dag kwam een arend zijn lever wegvreten die 's nachts terug aangroeide.  Pas na vele eeuwen werd de arme man opnieuw bevrijd.  Hier is hij niet vastgeketend aan een berg maar aan de koets.  Bevrijd is hij hier nog altijd niet maar bij mijn weten heeft hij geen last van arenden.  Duiven wel, die zitten en schijten soms eens op zijn bolhoedje, maar voor de rest kan hij niet klagen.

Prometheus.  Het hele verhaal van Prometheus uit de doeken doen zou ons te ver leiden.  Laat ik vooral stellen dat men in hem een soort van prometheïsche (*) mens ziet, een soort van (om te vergelijken met het Rooms-Katholieke geloof) lijdende en bevrijdende Christus, die in verzet tegen een tirannieke godheid de kant van de mensen heeft gekozen.   Prometheus betekent zo goed als 'vooruitdenker'.  Hij was als een soort weldoener voor de mensheid die dankzij hem de kennis had verworven van de geneeskunde, de bouwkunst, de mijnbouw en de scheepvaart.  Omdat hij tot twee maal toe het vuur stal (o.a. van de Olympus) en aan de mensen gaf strafte Zeus én de mensen én Prometheus.

(*) hemelbestormende, in kracht en grootte alles overstijgende (Van Dale)

Alle foto's in deze reeks zijn twee dagen geleden genomen, met uitzondering van dit fotootje hier.  Marc Willems nam het op 13 oktober 2005 en het toont duidelijk aan dat zelfs statische beelden voortdurend leven, voortdurend iets nieuws vertellen, een ander of bijkomend licht werpen op de zaak.  Hier zien we duidelijk dat een vergeeld boomblad (neen, 't is geen vijgenblad!) voor onze Zeuszwaan met haar begerige haviksoog geen onoverkomelijke hindernis is op weg naar de verovering van Leda die alle moeite van de wereld heeft om zich in dat hotsebotsend koetsje nog rechtop te houden.

Voor diegenen die graag van statistieken houden: mijn 2.500ste bericht heb ik vandaag geplaatst.  Het was het bakfiets-bericht.  Lezers heeft Bruggeblog ondertussen van Canada tot in Australië maar het merendeel (91% om precies te zijn) komt uit Vlaanderen en daarvan is dan nog eens meer dan drie vierden West-Vlaming.  Ook niet te onderschatten zijn de 7% die vanuit Nederland naar mijn blog surfen.

De fotoquiz nu.  Ik geef u een foto, u vertelt mij waar in het centrum van Brugge datgene is wat ik toon.  Zo simpel is het.  De eerste die juist antwoordt ontvangt van Bruggeblog de eeuwige roem.   De laatste winnaar die ik verwelkomen mocht is Freak Adel en we zullen hem voor altijd prijzen.  Zijn naam prijkt ondertussen op de erelijst.

Een grapje misschien van de kunstenaar Jef Claerhout, of bedoelt hij ermee dat Zeus de koets wil doen stoppen?  Hoe dan ook, Zeus, hier vermomd als zwaan, houdt één poot op het wiel.

In deze op hol geslagen koets zitten twee passagiers.  Het zijn Zeus en Leda.  Zeus is in de Griekse mythologie de oppergod, de 'vader van goden en mensen'.  Zeus kon gelijk welke gedaante aannemen en hier zien we hem als een 'halsreikende' zwaan.  Naast hem ligt een mooie naakte vrouw, Leda.  (Naar onze huidige normen is deze Leda mooi.  Rubens daarentegen zou haar als model nooit gekozen hebben)  Met dit beeld wordt gerefereerd naar het moment waarop Zeus verliefd werd op die Leda, een Spartaanse koningin en de gemalin van Tyndareus.  Toen Zeus in Sparta aankwam vermomde hij zich als een zwaan en verleidde haar.  Leda baarde later twee eieren.  Uit het eerste werd Helena ('la belle Hélène") geboren, uit het andere Polydeuces (Pollux).

Jef Claerhout haalde zijn inspiratie voor dit beeld niet rechtstreeks uit de Griekse mythologie maar wel uit het boek 'Malpertuis' van de Vlaamse schrijver Jean Ray, een boek dat trouwens ook al eens verfilmd werd door Harry Kümel en de opnames daarvan waren gedeeltelijk in Brugge.  Het thema van die roman is het geloof in het voortbestaan van de mythologische goden, zolang er tenminste 1 mens overblijft om in hen te geloven.  In het boek worden die goden door een zeeman opgesloten in het sombere 'Malpertuis' en het zijn geen verheven wezens meer maar alledaagse, gedemystificeerde figuren.
Even voorstellen wat Claerhout er van maakte:
Pegasus is het gevleugelde paard
Prometheus is de koetsier
Leda is de naakte vrouw
Zeus wordt voorgesteld als een zwaan.

Op het Walplein staat een kunstwerk met op de sokkel een opvallende titel: 'Zeus, Leda, Prometeus en Pegasus bezoeken Brugge".  Het werk stelt een paard met koets voor en daarin een koetsier en twee passagiers.  Het werk is van Jef Claerhout uit Oedelem.  We kunnen het beschouwen als een ode aan de koetsiers maar daarmee is lang niet alles gezegd.  In mijn komende berichten geef ik u er wat meer uitleg.  Zoals de titel doet vermoedden haalde de kunstenaar zijn inspiratie vooral uit de Griekse mythologie.

De straten van Brugge lenen er zich niet altijd voor maar toch is de fiets een belangrijk vervoermiddel in onze stad.  Men gaat er bijvoorbeeld mee naar de winkel en als het moet dan neemt men zelfs de kinderen mee.  Waarom niet allemaal samen gezellig in en op een en dezelfde bakfiets?  En terwijl moeder binnen haar aankopen doet zitten de kindjes braafjes te wachten?  Braafjes?  De oudste van de drie werd plots heel ongeduldig en hij wist waar de fietsbel stond, vandaar....
 Het fotootje is wat onscherp maar ik wou en moest het u toch eens tonen.

Hier zijn we al met de oplossing.  Tot iedereens verbazing is er al iemand die, afgaande op de vorige foto, weet dat dit de skateramp in het Jakobinessenpark is.  Freak Adel is de persoon die vandaag met de bloemen gaat lopen.  Hij e-mailde mij vanmorgen de juiste oplossing door.  Sterk, heel sterk gevonden, Freak Adel!   Dat parkje is te vinden tussen de Jakobinessenstraat, de Gentpoortstraat en de Oude Gentweg in.

Bruges-la-morte is niet dood.  Bruges-la-morte is jammer genoeg nog altijd levendig in ons stadbeeld aanwezig.  Kijk vandaag op deze speciale dag maar eens goed naar dit door zuur en zwart aangevreten beeld van onze Heilige Niklaas (op de hoek van de - hoe kon het ook anders - Sint-Niklaasstraat met de Oude Burg),  en kijk maar eens hoe dit heiligenbeeld omringd wordt door de schandelijke heidense symbolen van onze tijd.  Ik heb het namelijk over de verkeersborden die ons Bruggelingen tegenwoordig nooit meer iets toelaten maar altijd verbieden.  Ach, Heilige Nicolaas van daarboven, wat zijn tijden en normen toch zo rampzalig verschoven!  Tot voor kort stond Gij daarboven nog te gapen over een pand 'Suzy Wong' geheten, ach, wat zult Gij binnenkort hier op deze hoek nog voor vreselijks moeten vreten?

Tussen alle Sinterklaasgedoe in geef ik u een nieuwe fotovraag mee.  We zoeken het zoals altijd in het centrum van Brugge.  Waar in 's hemelsnaam stond ik toen ik dit zag?

Heeft u ooit al eens gezien dat Sinterklaas hoogtevrees heeft?  Dan is het nu het moment.  Maar het kan natuurlijk ook zijn dat de Goedheilige Man eerder bevreesd is voor de wind die vanavond over de Brugse daken raast en dat hij niet graag door een plotse rukwind zijn mooie mijter plots kwijtspelen wil.  Zeg nu zelf: een Sint zonder mijter is als een ..... (*).
Met dank aan Marc Willems voor de foto.

(*) : vul zelf maar aan.

Een dringende oproep aan alle ouders en grootouders:  u heeft het toch niet vergeten hé dat Sinterklaas tijdens deze donkere nacht binnengaat in elk huis waar brave kinderen wonen?  Deze overenthousiaste kinderen hier op de Burg verzameld rond die lieve Sint en zijn Zwarte Piet zullen het in alle geval niet vergeten zijn.  Goh, ik wenste dat ik vannacht dezelfde dromen dromen kon als hen.  Daarom deze oproep aan alle ouders: heeft u uw schoorsteen onlangs nog gekuist of laten kuisen?  Indien neen, heeft u uw voor of achterdeur deze keer niet dubbel vergrendeld?  Want vannacht komt men voor deze ene keer per jaar niks uit uw huis pikken maar men komt integendeel fantastische cadeautjes brengen! Weest voorbereid, weest voorbereid!

Mijn reportagereeks over deze bunker langs de Gentpoortvest blijft interessante reacties opleveren die ik u zeker niet wil ontzeggen.
Gisteren kreeg ik nog zo een bericht binnen van iemand (J. Desouter) die hier lang geleden als kind opgroeide.  Hij schreef:
"Die bunker werd gebouwd in de jaren 1938-1939 door de Belgen en niet in de oorlog door de Duitsers.  Die plotkamer werd wel door de Duitsers ingericht om de schepen die in Engeland vertrokken te volgen.  Dit gebeurde in samenwerking met een inrichting op de wijk Kaas en Brood in Sint-Michiels.  Die laatste werd op Sinksendag van (waarschijnlijk het jaar) 1943 platgebombardeerd.  Nadien heeft men hier aan de watertoren masten geplaatst met een soort van antennes.  De kabels daarvan moesten door het dak van de bunker naar binnen.  Helaas voor hen was die beton van zo'n uitzonderlijke hardheid dat men na 8 dagen en nachten onverpoosd boren met de krachtigste machines die men toen had nauwelijks een opening gemaakt had van 2 meter lang en 25 à 30 cm diep.  De werken werden dan maar stilgelegd.  De bemanning van de bunker (allemaal officieren) logeerden in het huis op de hoek van de Boninvest en de Gentpoortstraat."

Frederik Cloetens kwam als eerste met de juiste oplossing.  Dergelijke brievenbussen staan op verschillende plaatsen in Brugge maar er staat er momenteel maar één met zo een groen hoedje op en dat is aan het Wijngaardplein, in de onmiddellijke nabijheid van Maurits Sabbes borstbeeld en vlakbij de zwanen, het begijnhof en de halte van de koetsen.
Al die grote gietijzeren brievenbussen zijn eind de 19de eeuw gemaakt in de Luikse metaalgieterij J.G. Requilé.  Vroeger stonden er meer van dergelijke brievenbussen maar op een gegeven moment begon men ze te vervangen door kleinere 'modernere' bussen die ofwel aan een gevel werden bevestigd ofwel op een paal geplaatst.  Dankzij protest mochten er nog enkele van die oude brievenbussen het Brugs straatbeeld blijven sieren.  Wijzelf staan er misschien niet meer bij stil maar die oude brievenbussen zorgen er voor (samen met nog veel andere elementen natuurlijk) dat Brugge het cachet van een leuk en gezellig-ouderwets stadje blijft behouden.

Eigenlijk is volgens mij Frederik Cloetens nu al de winnaar want die had het door dat ik gisterenavond naar het televisieprogramma 'Willy's en Marjetten' gekeken heb.  Chapeau, Frederik. Ik had gisteren nochtans met opzet het woord 'dink' niet laten vallen.  Viel het zo op?  Kijk, het moet er uit: ik voel me heel nauw verwant met die arme Marcel uit dat televisieprogramma.  De gelijkenissen met Marcel zijn overigens treffend: ook ik zat vroeger achter de knoppen bij een vrije radio, ook ik kom uit West-Vlaanderen, ook ik zeg, als ik wil spreken, voortdurend euh  en kom nooit terzake.  En, tot slot, als ik me enkele maanden niet meer verzorg, dan zie ik er precies uit als die stomme maar vertederende stuntel van een Marcel.
Maar kom, het gaat hier niet over Marcel, ook niet over een televisieprogramma, ook niet over mij, maar over een fotoquiz over Brugge.  Ik zal proberen zonder euh nogmaals de vraag te stellen:  waar in de binnenstad van Bruggeuh bevindt zich dit knalrode maar bemoste dink?  Als u als eerste weet waar dit dink staat dan krijgt u als prijs de taart die Marcel gisteren niet kwijtraakte, dat is beloofd!

Aan de zijgevel van de kunstgalerij in het Stoofstraatje kan iedereen die passeert een woordje uitleg lezen over de oorsprong van de benaming 'Stoofstraat'.  Dat komt van stoof, stove, badstove of badstoof.  Zo waren er vroeger vrouwenbadstoven en mannenbadstoven; er waren  ook potstoven en, zoals deze fotokopie van een oud schilderij aantoont, ook nog gemengde stoven.  Daar kon de rijke middeleeuwer van mannelijke kunne zich blijkbaar aan verschillende geneugten tegelijk tegoeddoen: een lekker warm bad, lekker eten, enne ... lekkere blote madammen.  Ze kregen er zelfs nog een muziekje bij ... Of dit hier in dit Stoofstraatje vroeger echt gebeurd is laat ik in het midden maar de kans dat men dergelijke taferelen ook in Brugge achter gesloten deuren in de 'betere stoven' aantrof is heel groot.

Ook al op de oude kaart van Marcus Gerards uit 1562, hét referentiepunt, staat dit smalle steegje getekend als verbindingsstraatje tussen de Katelijnestraat en het Walplein.  En daarstraks heb ik echt niet gelogen hé: hier aan de linkerkant voeren de chocoladewinkeltjes de boventoon.