Bleek dikkopmos

Iets heel anders. Dit is een voorjaarsbloeier die men nu veel kan vinden. In de grond heeft het aan de wortels kleine knobbeltjes "speentjes" genoemd en vandaar de naam. Verder is het heel interessant omdat het vroeger goed gekend was bij de zeelui die met scheurbuik van een lange zeereis terugkwamen. Het bevat veel vitaminen C en vandaar zeer doeltreffend. Ook een echt geneeskrachtig "kruid" dus. Over het gebruik ervan spreken we natuurlijk van heel lang geleden!

De naam voor dit levermos is weer goed gekozen. Op het blad dat hier goed glimt met de regen zien we ook "halve maanvormige structuren" met daarin kleine groene bolletjes die men "gemmen" noemd. Het zijn minituuraanzetten voor nieuwe mossen die door de regen verspreid worden en nieuwe "klonen" van het mos zullen vormen. Men vind het nogal veel in oude tuinen.

Een aardster komt men niet vlug tegen en zeker geen "Baretaardster". Het zijn bodembewonende saprofyten (leven van dood materiaal). De buitenwand scheurt stervormig uit (vandaar de naam). Bij deze is er een bolvormig hoofdje dat op een steeltje staat. Van boven onsnappen de sporen als ze rijp zijn en er regendruppels opvallen. Als ze oud zijn zoals deze lijkt dat bolletje echt op een "barretje". Een weinig bekende vorm voor een zwam!

Dit is een zeer klein bladvormig levermosje dat op de bodem groeit en zich rozetvormig ontwikkelt. Op het einde is het ook wat gevorkt en is er in het blad precies een "voortje" getrokken. Alleen te vinden op kale bodem. (Ernaast is ook nog het "Blaasjesmos" te zien met opgeblazen bladeren). Om het wat beter te zien, is op de foto klikken om hem te vergroten wel aangewezen. Hieronder (foto op 18-02-08) vind u nog een "vorkje" nml. het "Boomvorkje". Het verschil is zeer goed te zien. Blijkbaar zijn het mosjes die zich perfect hebben aangepast aan de groeiplaats.

Dit mosje groeit als een epifyt (op bomen groeiend). Het is zeer klein en bij droogte beginnen de bladeren erg te kronkelen. De blaadjes  hebben dan het uitzicht van sikkeltjes die stervormig ineenkronkelen (vandaar de naamkeuze). Ze staan ook met vele plantjes samen, zodat er echte bosjes gevomd worden. Bijzonder mooi zijn echter de sporenkapsels die donker van kleur zijn met een rood dekseltje op dat bijzonder opvalt. Bovenop is er nog een huikje dat er als een petje opstaat maar minder opvalt. Best de foto vergroten door er 2 maal op te klikken.

Op 't eerste zicht zou men nooit aan een weerschijnzwam denken als men dit ziet. Het lijkt een boomkanker en hij wordt ook zo wel genoemd. Het is nochtans een "berkenweerschijnzwam" maar in een imperfecte vorm (geeft geen echte sporen). Hij verschijnt parasitair op de berk en eerst later als de boom dood is (dus als saprofyt) zal de echte weerschijnzwam verschijnen en sporen vormen! Een wat ingewikkeld procedé dus. Verschijnt meestal op berk maar ook op els en andere loofbomen.

Wat we hier speciaal zien zijn de "perianten" dit zijn de buisvormige omhulsels die bij bebladerde levermossen het jong sporenkapsel omgeeft. We zien ze hier met een sporenkapsel dat er uitgroeit. Een witte stengel en een zwart bolletje er boven op. In het zwarte bolletje zitten de sporen. Nadat het bolletje openbarst met vier kleppen zullen de sporen zich kunnen verspreiden! Van het mosje zelf zien we niet veel omdat het door een ander mosje overgroeid wordt. Alleen de "perianten" met sporenkapsels steken er bovenuit. Het mosje zelf ruikt wat naar cederhout.

Meestal staat hij op beuk maar hier vonden we hem op een berk en dat gebeurt niet zo vlug! Wij schreven er al iets over de Echte tonderzwam bij foto op 09/12/07. Deze agressieve parasiet zal de berk aantasten en zelfs als hij geveld is verder als saprofyt (dood hout aantastend) verteren!

Dit is een bladvormig levermos zoals men het noemt. Het groeit op de schors van bomen en het vertakt zich vorksgewijs. De naam is dus goed gekozen. In het midden zien we een nerf lopen. Omdat het zo groen is vind men het niet gemakkelijk. Het is ook maar 1 à 2 mm breed! Even tweemaal op de foto met de muis klikken is wel aangewezen om het beter te zien!

Ook dit is een korstmos (licheen) dat op bomen groeit met een tamelijk gladde schors. Het is tamelijk heldergrijs (vandaar een licht vlekje) maar kan wat groen bealgd zijn. Verder is het glad tot wat bobbelig met een wat lichtere randzone.
Het geheel geeft een witte wat wattige indruk. Merkwaardig is wanneer men hier een druppel KOH opdoet dit helemaal rood verkleurd zoals we hier gedaan hebben. Met deze proef zijn we helemaal zeker dat het om een "Lichtvlekje" gaat!

Op een berkenstam vonden we deze "schoteltjes op een steel", bekertjes die fijnmelig bestoven leken. Het is weer een wondere constructie van een zwam en een alg die dit licheen (korstmos) dit uitzicht geven! Wel prachtig om te zien.

Van dit korstmos (licheen) zien we doorgaans alleen de vruchtlichamen (apothecia) van de zwamcomponent. Droog zien zij er bruinzwart uit en wat berijpt (vandaar de naam) maar als ze nat zijn worden ze rood. Hier zien we de vruchtlichamen wat roodachtig omdat ze wat vochtig zijn. Het korstmos komt op kalk voor en hier stond het op een schelpje, gevonden op zandig terrein in Terhagen van een opgespoten kleiput. (Even op de foto klikken om te vergroten.)

Dat ze "kronkelen" valt op! Deze speciale vorm  van dit licheen (korstmos) is weer heel apart. Soms vormt het ook wat bekervormige structuren met wat uitgroeiingen zodat men van een "inktvisbekertje" spreekt. Verder is het geheel fijnmelig "bestoven" met poederige korrels: "sorediën" genoemd.
Op zandige gronden (heidegebied) te vinden.

Een klein mosje dat ook zijn naam niet gestolen heeft. De mosplantjes zijn zeer klein maar opvallend zijn de kapselsteeltjes die in bosjes omhoog staan zodat het mosje al van ver kan herkend worden, vooral aan de kleur. Hier zijn de kapselsteeltjes met de kapsels nog jong en staan rechtop. Later zal het kapseltje bovenaan, waar de sporen in gevormd worden, wat schuiner gaan staan. Het is een van de meest voorkomende mossen en groeit bijna overal ook zelfs in stedelijke omgeving op muren!

Een klein mosje dat op dood hout groeit en dat gemakkelijk te herkennen valt omdat er bovenaan een steeltje groeit met een knopje als een speldekopje. Het is een "broedknopje" bestaande uit korrels die bij verspreiding opnieuw een mosplantje zullen geven, allemaal "klonen" dus.

Er zijn verschillende mosklokjes die als saprofyt op mossen leven. (Zij tasten de levende mossen aan.) De hoed is klokvormig en deze is kaal en wat gestreept. De kleur is "barnsteenachtig. Een goede naamkeuze dus. Het geheel is niet groot: maximaal een 4 cm. Verassend is wel dat het er zo goed uitziet in februari, eigenlijk het midden van de winter!

We hadden het nog niet tegengekomen of er over gehoord dat dit mogelijk was, maar we vonden op een konijnenkeutel het begin van een Cladonia (korstmos of licheen)!. De groenige onderblaadjes zijn onmiskenbaar op te merken en er is ook een aanzet tot een staafvormige structuur dat we podetium noemen. Het geheel is verder nog zeer klein als je bedenkt dat dit op één konijnkeutel staat! Klik even op de foto om te vergroten! Het verder op naam brengen was ook voor specialisten niet direct mogelijk.

De onderzijde is geheel glad! En geel, grijsgeel of okerachtig. Bij beschadiging b.v. als men er over wrijft, zal hij heldergeel verkleuren!
Typische kenmerken dus. Hij komt voor op dood loofhout (saprofyt)vooral veel op els en wilg.

Het vruchtlichaam is okerbruin of meer roestbruin met een witachtige aangroeizone. De hoeden zijn nauwelijks aflopend. Vaak zijn ze waaiervormig en soms met een versmalde voet aangehecht. Bovenzijde is fijnviltig of fluwelig en smal gezoneerd. Veel te vinden op dode bomen vooral op es, els en wilg. Het gezoneerd zijn en het waaiervormige is wel kenmerkend. Ook de onderzijde is bijzonder wij doen er ook een foto van bij (zie hierboven).