Kaal barnsteenmosklokje

We hadden het nog niet tegengekomen of er over gehoord dat dit mogelijk was, maar we vonden op een konijnenkeutel het begin van een Cladonia (korstmos of licheen)!. De groenige onderblaadjes zijn onmiskenbaar op te merken en er is ook een aanzet tot een staafvormige structuur dat we podetium noemen. Het geheel is verder nog zeer klein als je bedenkt dat dit op één konijnkeutel staat! Klik even op de foto om te vergroten! Het verder op naam brengen was ook voor specialisten niet direct mogelijk.

De onderzijde is geheel glad! En geel, grijsgeel of okerachtig. Bij beschadiging b.v. als men er over wrijft, zal hij heldergeel verkleuren!
Typische kenmerken dus. Hij komt voor op dood loofhout (saprofyt)vooral veel op els en wilg.

Het vruchtlichaam is okerbruin of meer roestbruin met een witachtige aangroeizone. De hoeden zijn nauwelijks aflopend. Vaak zijn ze waaiervormig en soms met een versmalde voet aangehecht. Bovenzijde is fijnviltig of fluwelig en smal gezoneerd. Veel te vinden op dode bomen vooral op es, els en wilg. Het gezoneerd zijn en het waaiervormige is wel kenmerkend. Ook de onderzijde is bijzonder wij doen er ook een foto van bij (zie hierboven).

Hier treffen we enkele oude parelstuifzwammen in januari. Alle parels zijn weg en er blijft nog juist een skelet achter met bovenaan een mooie ronde opening waar de sporen ontsnapt zijn. Het is zijn laatste fase in het bestaan van deze zwam die we in volle glorie trokken. Zie foto op 31-12-2007!

Het vruchtlichaam hier is volledig plat aanliggend zonder hoedvorming er zijn hoogtens wat knopvormige verdikkingen. Hij is helder oranjerood tot dooier- of chromaatgeel. De centrale delen zijn meer vleeskleurig. Heel de vruchtbare bovenzijde is kamachtig gerimpeld of gegroefd en gelatineus. Komt voor op dode stronken, stammen en dikke takken (veroorzaakt witrot). Is altijd prachtig om te bekijken!

Hij is dik en ligt korstvormig op meestal eik zoals de naam aangeeft. Hij is rozeachtig grijsbruin maar kan ook paars of blauwlila zijn. De vruchtlaag ligt helemaal bovenaan, mooi zacht hobbelig op de tak. Zoals de meeste korstzwammen is hij een opruimer van doodhout.

Hier zien we de Paarse korstzwam op een liggende beukenstam met zijn kleurrijke purperviolette of lila-vleeskleurige hoed. De bovenzijde is behaard en hij is gedecoreerd met twee beukenblaadjes. Het geheel is overgoten met een winterzonnetje.

Een bekermos (geen echt mos maar een licheen of korstmos) dat nu wel brede bekers heeft met daarin nogal ruwe schubben. Vandaar dat het Plomp bekermos genoemd wordt. Het heeft ook wel spectaculaire rode vruchtlichamen (apotheciën). Te vinden in stuifzanden en daar vallen ze door die rode kleur wel op.
Uit de rode vruchtlichamen zullen de sporen van de zwam ontsnappen als ze rijp zijn. Dan moeten ze natuurlijk nog de geschikte alg tegenkomen om opnieuw dit korstmos te kunnen vormen!

Een bekermos met tamelijk smalle bekers op onderblaadjes waarop korrels te zien zijn. Soms zijn de korrels er afgevallen en zien we het wit -roze van de schimmel. De groen/grijze kleur aan het oppervlak geeft aan dat daar de algen inzitten. De ene beker kan ook op een andere staan. De verscheidenheid is soms zeer groot toch zijn de bekers hier niet zo breed en de korrels niet zo grof dat we van een Fijn bekermos mogen spreken. Te vinden o.a. op rottend hout, maar je moet er wel wat naar zoeken.

Hier hebben we dan terug nog eens een korstmos of licheen en wel uit het geslacht "Cladonia". Dit komt van het Griekse "clados" = tak +
'-nia' (als uitgang geeft een gelijkenis weer). Het zijn inderdaad takjes of staafjes die uit grondblaadjes opgroeien. Bovenaan zijn er soms zeer kleine (smalle) bekertjes die praktisch niet breder zijn dan de opstaande staafjes. Vandaar de Nederlandse naam "Smal bekermos". Het is opnieuw een "wonderlijk samenleven" van een alg en een zwam, die deze vorm hebben aangenomen!

Als men dit langs de ontschorste stam van een boom ziet is dit toch wel spectaculair! Als platte kabels lijken er strengen over te lopen. Zij zijn taai en sterk, met de hand niet stuk te trekken! Het zijn de myceliumdraden van de honigzwam die over de stam onder de schors van de boom gelopen hebben en die de boom uiteindelijk geveld hebben! Het is de enige zwam die zulke sterke myceliumdraden heeft. Het vruchtlichaam de Honingzwam zelf fotografeerden we reeds op 29/11/2007 en de Knolhoningzwam op 30/11/2007.

Over het Geweizwammetje hebben we reeds een uitleg gegeven op 09/12/2007 (zie aldaar). Hier hebben we eigenlijk de perfecte vorm zoals men zegt. Er zijn hier vruchtlichamen (kleine zakjes) men ziet het als bolletjes op het oppervlak. Daar worden door bevruchting echte sporen gevormd die daar later uit de bolletjes (zakjes) zullen ontsnappen. Het geheel is natuurlijk niet zo spectaculair al het Geweizwammetje dat ongeslachtelijke witte sporenvorming heeft.

Naar gelang de weersomstandigheden en volgens de leeftijd kan de kleur wat verschillen nml.: lila, purperviolet, purperbruin of lila-vleeskleurig. De bovenzijde is harig zoals we kunnen zien. Het vlees is elastisch-kraakbeenachtig en iets gelatineus. Komt voor op levend én dood hout. Hij kan dus eerst parasiteren en daarna het dood hout verder verteren. Hij veroorzaakt uiteindelijk "witrot". D.w.z. hij zal de celstructuur van het hout verteren. Wel prachtig om tegen te komen!

Dit is een klein meestal onvertakt, helder oranjegeel knotsvormig lichaam. Het oppervlak is kleverig glibberig en draagt de vruchtbare laag van het zwammetje. Te vinden op meestal vermolmd hout van naaldbomen of stronken. Ook weer een saprofyt (levend op dood hout).

Het is een stuifzwam die bij rijpheid zijn sporen in stofwolkjes zal verspreiden wanneer hij openscheurt en er gewoon maar een regendruppel opvalt. Jong heeft hij wat de kleur van café-au-lait tot grijswitachtig. De zeer fijne stekeltjes vallen gemakkelijk af en laten geen patroon achter op de buitenste huid van de zwam. Jong zou hij eetbaar zijn maar minder smakelijk dan de parelstuifzwam?

Er zijn al wel wat Mycena's hier aan bod gekomen en dat is er nog een die wel te erkennen valt in het veld. Ze komen altijd in toefen voor op dood hout. De hoed is kegel-tot klokvormig rood- tot kastanjebruin. de steel is wittig berijpt, bleek tot donkerbruin met witviltige basis. Hier valt duidelijk het wittig berijpt zijn op.

Deze heeft roomkleurige kleine tandjes over heel zijn oppervlakte. Er zijn wel verschillende soorten in en niet altijd gemakkelijk verder in het veld te onderscheiden. Maar als men dit ziet mag men wel zeggen dat het een Tandjeszwam is. De natuur heeft een verbazende verscheidenheid in zich!

Deze inktzwam kwam nog even door het bladerdek van beuken naar boven in een herfstzonnetje. Je kunt er echt inkt van maken! Hier het recept: "Neem wat goed verslijmende hoofdjes en stelen van deze inktzwam. Kook dit goed door met 5 kruidnagels er bij. Eventueel iets water er aan toevoegen. Daarna alles door een zeefje gieten." Als het wat lang gestaan heeft moet je wel eens schudden voor gebruik. Ideaal om met een ganzenveer te gebruiken, maar met een gewone pen gaat ook!

Soms zie je op een arduinen boord of kalksteen een rond gelig vlekje.
Bij nader toezien kunnen dat verschillende zijn. Deze heeft rondom smalle lobben en in het midden kunnen er vele fijne korrels zichtbaar zijn, daarom wat "stoffig" lijkend. Daarnaast heeft het natuurlijk ook wat de kleur van een citroen. "Stoffige citroenkorst" is wel en goede naam. Het is een "korstmos" of "licheen" een symbiose tussen een alg en een zwam. Meer uitleg over lichenen ook bij het Bosschildmos op 22-12-2007.