Pissebed met harnas

In de buurt van Drieboomkensberg in Oostmalle na een koude nacht zagen we dit geweizwammetje in wel bijzondere omstandigheden. Over deze "broekjes van Napoleon" staat meer uitleg bij de foto over dit onderwerp op 09-12-2007 ingebracht in dit blog (zie aldaar).

Na een koude nacht in december 2007 was alles ook nogal aangerijmd. Ook een grashalm had een vrachtje ijskristallen over zich heen. Foto opgenomen in het Zevenbergenbos te Ranst.

Hij staat op levende en dode naaldbomen. Hij is dus een parasiet en gaat dan verder als saprofyt de boom aanvallen en verteren. Zijn naam dus niet gestolen! De kleur is middelbruin tot donker roodbruin bij de aanhechting (die we hier niet kunnen zien) soms bruinzwart. De aangroeizone aan de rand is wit. Deze is wat "gesluierd" door gras dat er overhangt.

Deze is okergeelachtig en wordt later donkerder. Ook schelp- of cirkelvormig en wat ingesneden . De steel is in de kleur van de hoed en kleiig bepoederd. Onderaan zijn de lamellen ook weer goed afgelijnd tegen de steel aan.
De smaak zou bij doorkauwen scherp zijn als peper! Staat veel op loofbomen. Hij is ook zeer resistent daardoor is hij het hele jaar te zien en hij is ook moeilijk verwisselbaar met andere zwammen, dus goed herkenbaar!

Ook onderaan is hij speciaal. De lamellen lopen allen mooi tot aan het steeltje en vormen er ook een halve cirkel! Echt een schelpvorm. Fijn lichtgeel tot okerkleurig!

Hier hebben we een groenige schelpvormige of spatelvormige zwam. Een beetje als de oesterzwam maar niet zo lekker. De hoedhuid is droog op een gelatineuze laag. Met een steeltje is hij kort zijdelings aangehecht. Staat nogal veel op dode loofbomen zoals beuk. Het is dus een saprofyt. Prachtig van vorm en kleur!

Mossen worden veel naar de vorm van hun vruchtlichaam (hier een kapsel op een kapselsteel) genoemd. We zien hier veel rode dikke kapsels vandaar dus de naam. Ook de wetenschappelijke naam geeft dit aan: brachy = dik en thecium (theca)= kop (hoofd). De tweede naam "rutabulum" is ook plezant d.w.z. "vuurpook". Als we het geheel bekijken stengel + kapsel kunnen we ons een "gloeiende vuurpook" voorstellen!

Dit is wat men noemt een levermos. Het zijn glanzend lichtgroene plakkaten die men veel in tuinen kan tegenkomen. De broedkorrelorganen zijn halvemaanvormig! Daarin zien we de broedkorrels liggen die er met de regen kunnen uitspatten en die nieuwe "halvemaantjesmossen" gaan opleveren. Het is een ongeslachtelijke voortplanting. Als wij er zo veel naast mekaar zien, zijn dit dus allemaal klonen.!

Het vruchtlichaam is helemaal berijpt als hij jong is. De kleur is violet en droog lilagrijs. Het is wasachtig en glad als men er aan voelt.
Het is ook een saprofyt op hout niet zo opvallend maar toch ook mooi met die kleur! Op deze liggen nog enkele waterdruppels.

Zoals reeds vermeld kunnen zij massaal op dood hout verschijnen. Hier bedekken zij de nog rechtopstaande flank van een dode boom. We namen een gedeelte op foto uit wel 2 meter dat zij verspeid waren op de boom. Een indrukwekkend zicht!

Hier staat al een heel groepje samen van het Stobbezwammetje. Zij zijn ook "hygrofaan" dit wil zeggen dat zij verkleuren van nat naar droog en omgekeerd natuurlijk. Deze worden steeds bleker van uit het centrum van de hoedjes. Zij zijn aan 't drogen!

Dit is nog een zeer jong zwammetje! Mooi hieraan is dat we nog gedeeltelijk het vlies (velum) zien dat de lamellen heeft afgesloten. Veel paddenstoelen hebben dit! De lamellen zijn hier ook nog wittig, terwijl ze vleeskeurig zullen worden.

Het heeft hoedjes tot 6cm. Olijfkleurig of meer okerbruin tot roodachtig bruin. Vanaf de kruin verbleekt het. De hoedhuid zelf is droog, kaal of fijnvlokkig (hier kunnen we nog wat vlokjes zien!). De lamellen zijn vleeskleurig tot roestbruinachtig. De steel is bleek geelachtig met een vliezige ring. De ring is hier al verdwenen en van onder wordt de steel meer en meer bruin. We vinden ze veel op dood hout (saprofyt) waar ze massaal kunnen opstaan.

Eerst is hij helder goudgeel en later bleek geelachtig. Deze was echter bevroren en volledig stijf ! Daardoor was hij ook wat meer samengetrokken en is er waarschijnlijk meer pigment in de randen terechtgekomen zodat deze wat oranje kleurden. Een bijzonder moment om hem zo te zien!  Hij komt voor op dode takken van loofbomen in het voorjaar en late herfst. Een opvallende verschijning!

Normaal is hij is donker barnsteenkleurig tot roodbruin. Hier hebben we ook twee tinten. Hij is ook bevroren en "trilt" helemaal niet meer maar is hard en stijf. Daarbij is er ook nog een laagje rijp opgekomen na een nacht met vorst. We konden hem fotograferen, december 2007, in het Zevenbergenbos van Ranst , waar hij op vlier groeide.

Hij is aan alle kanten zwart en met een versmalde voet aangehecht. De vruchtbare laag is matglanzend en blijft lang glad. Later komen er deukjes en plooien in en dat gebeurt hier al wat. Als we goed kijken staan er klierwratjes op de vruchtlaag. Hij staat op dode niet ontschorste takken van loofbomen en dan vooral op eiken zoals zijn naam doet vermoeden.

Op een dode liggende boomstam zagen we dit elfenbankje onderaan. De kleur kan nogal variabel zijn: licht tot donkerbruin of olijfbruin tot bruinzwart maar steeds bont gezoneerd. De aangroeizone is wit en scherp begrensd. Het heeft ook altijd zones met een zijdeglans. We zien echter ook vele ronde vlekken in het midden wat roodbruin en daarond wat groenig. Dit zijn de beginfases van nieuwe elfenbankjes!
Wanneer we een jaartje later komen kijken zal dat helemaal vol staan!

Deze groeit uiteraard op dennenhout. De hoed is breed aangehecht en in vochtige toestand violetachtig. Prachtige kleur! Hij is viltig lang behaard en daardoor zullen er zich vlug algen op vestigen en dan wordt hij groen. Ook de buisjes onderaan zijn violet tot lila-vleeskleurig. Deze poriën zijn rondachtig tot langwerpig maar dat kunnen wij hier op de foto niet zien.

Dit is wel en zeer speciale boleet en zeldzaam. Hij parasiteert op de Gele aardappelbovist! We zien hier twee aardappelbovisten (met gespikkelde huid) en verschillende Kostgangersboleten die er op parasiteren. Zij zijn geelbruin tot olijfgeel en fijnviltig. Daarom doen doen ze soms aan een fluweelboleet denken. De aardappelbovist zal veel schade lijden want hij wordt van binnen hol en zal geen rijpe sporen vormen!