Gewoon schorsmos (al is het niet zo gewoon)

Dit is geen mos maar een korstmos of licheen en bestaat uit een schimmel die in symbiose leeft met een alg. Het is struikvormig en vrij onregelmatig en dicht vertakt. De takken zijn plat, bovenzijde is groengrijs. Het is onder deze bovenlaag dat de algen zich bevinden. Onderaan ziet het er wat wittig uit. Aan de randen kunnen er wat poedervormige korrels zijn die men soralen noemt. Merkwaardig is dat men dit korstmos vroeger gebruikte om gedroogd te vermalen en met geurstoffen te mengen. Het moet zeker in de poederdoos van Lodewijk XIV gezeten hebben! Het moet dan ook veel meer voorgekomen zijn dan nu om aan deze "industriële" vraag te kunnen beantwoorden. Nu vind men het regelmatig op vooral eik zoals de naam doet vermoeden maar niet massaal.

Dit is een imperfecte vorm van het meniezwammetje dat we hier vonden op de vrucht van een linde (lindebolletje). Toch wel heel bijzonder dat we dit op deze vrucht vonden. Gewoonlijk staat dit op hout. We gaven hier reeds een foto van op 25-12-2007. Interessant om daar ook eens te gaan kijken met nog meer uitleg daarbij.

Dit is een klein mosje dat in kleine plukjes voorkomt. Het ziet er groen- tot zilverwit uit en is maar 3 tot 15 mm groot. De blaadjes liggen sterk op elkaar zodat het stengeltjes lijken. Het staat op allerlei ondergronden en kan best tegen wat vervuiling. Met zijn zijdeachtige zilveren weerschijn is de naam zeer goed gekozen en niet te verwarren met andere knikmossen (mossen die een kapsel hebben dat naar beneden knikt).

Het Judasoor kan men in alle seizoenen wel tegenkomen. Dit is begin maart getrokken op zeer geliefde standplaats nml. een vlier. De bovenkant is gewoonlijk fijnviltig en vaak geaderd. Onze exemplaren hier laten dit duidelijk zien. De onderlaag is hier de vruchtlaag met de sporen. Bij de foto op 04-01-08 gaven we nog meer uitleg over deze bijzondere zwam met een apart verhaal.

Bij droogte is het bleek olijfbruin en het wordt donkerder als het nat wordt. De hoed wordt niet groot maximum 3 cm en het heeft een kort steeltje dat soms nog wat exentrisch staat maar dat we hier niet kunnen zien. Door het bobbelig oppervlak is heeft het een mat uitzicht. Dat hebben alle "matkopjes" wel, vandaar ook wat de naam. Deze is daarbij nog wat olijfkleurig dus...

Het is een trilzwammetje. Het heeft dus gelatineuze vruchtlichamen nadat ze eventueel uitdrogen kunnen ze terug vocht opnemen en er opnieuw fleurig bijstaan. Met het indrogen kunnen ze oranjerood worden. Men vind ze op sterk vermolmd hout en ook op bewerkt hout! Zo kan men ze tegenkomen op hekpalen, kozijnen en vensterbanken als deze er vermolmd uitzien natuurlijk. Kleurig zijn ze wel!

Het heeft rolronde opstijgende takken met dicht aanliggende en zwak geplooide bladeren, die duidelijk toegespitst zijn. daarom staan deze takken zo rechtop en praktisch naast elkaar. Men ziet het vooral op droge open zandige zure grond ook langs paden. Het uitzicht is ook meestal bleekgroen en met een zijdeachtige glans. Hier is het inderdaad zo zeer goed te zien, het valt echt op!

Iets heel anders. Dit is een voorjaarsbloeier die men nu veel kan vinden. In de grond heeft het aan de wortels kleine knobbeltjes "speentjes" genoemd en vandaar de naam. Verder is het heel interessant omdat het vroeger goed gekend was bij de zeelui die met scheurbuik van een lange zeereis terugkwamen. Het bevat veel vitaminen C en vandaar zeer doeltreffend. Ook een echt geneeskrachtig "kruid" dus. Over het gebruik ervan spreken we natuurlijk van heel lang geleden!

De naam voor dit levermos is weer goed gekozen. Op het blad dat hier goed glimt met de regen zien we ook "halve maanvormige structuren" met daarin kleine groene bolletjes die men "gemmen" noemd. Het zijn minituuraanzetten voor nieuwe mossen die door de regen verspreid worden en nieuwe "klonen" van het mos zullen vormen. Men vind het nogal veel in oude tuinen.

Een aardster komt men niet vlug tegen en zeker geen "Baretaardster". Het zijn bodembewonende saprofyten (leven van dood materiaal). De buitenwand scheurt stervormig uit (vandaar de naam). Bij deze is er een bolvormig hoofdje dat op een steeltje staat. Van boven onsnappen de sporen als ze rijp zijn en er regendruppels opvallen. Als ze oud zijn zoals deze lijkt dat bolletje echt op een "barretje". Een weinig bekende vorm voor een zwam!

Dit is een zeer klein bladvormig levermosje dat op de bodem groeit en zich rozetvormig ontwikkelt. Op het einde is het ook wat gevorkt en is er in het blad precies een "voortje" getrokken. Alleen te vinden op kale bodem. (Ernaast is ook nog het "Blaasjesmos" te zien met opgeblazen bladeren). Om het wat beter te zien, is op de foto klikken om hem te vergroten wel aangewezen. Hieronder (foto op 18-02-08) vind u nog een "vorkje" nml. het "Boomvorkje". Het verschil is zeer goed te zien. Blijkbaar zijn het mosjes die zich perfect hebben aangepast aan de groeiplaats.

Dit mosje groeit als een epifyt (op bomen groeiend). Het is zeer klein en bij droogte beginnen de bladeren erg te kronkelen. De blaadjes  hebben dan het uitzicht van sikkeltjes die stervormig ineenkronkelen (vandaar de naamkeuze). Ze staan ook met vele plantjes samen, zodat er echte bosjes gevomd worden. Bijzonder mooi zijn echter de sporenkapsels die donker van kleur zijn met een rood dekseltje op dat bijzonder opvalt. Bovenop is er nog een huikje dat er als een petje opstaat maar minder opvalt. Best de foto vergroten door er 2 maal op te klikken.

Op 't eerste zicht zou men nooit aan een weerschijnzwam denken als men dit ziet. Het lijkt een boomkanker en hij wordt ook zo wel genoemd. Het is nochtans een "berkenweerschijnzwam" maar in een imperfecte vorm (geeft geen echte sporen). Hij verschijnt parasitair op de berk en eerst later als de boom dood is (dus als saprofyt) zal de echte weerschijnzwam verschijnen en sporen vormen! Een wat ingewikkeld procedé dus. Verschijnt meestal op berk maar ook op els en andere loofbomen.

Wat we hier speciaal zien zijn de "perianten" dit zijn de buisvormige omhulsels die bij bebladerde levermossen het jong sporenkapsel omgeeft. We zien ze hier met een sporenkapsel dat er uitgroeit. Een witte stengel en een zwart bolletje er boven op. In het zwarte bolletje zitten de sporen. Nadat het bolletje openbarst met vier kleppen zullen de sporen zich kunnen verspreiden! Van het mosje zelf zien we niet veel omdat het door een ander mosje overgroeid wordt. Alleen de "perianten" met sporenkapsels steken er bovenuit. Het mosje zelf ruikt wat naar cederhout.

Meestal staat hij op beuk maar hier vonden we hem op een berk en dat gebeurt niet zo vlug! Wij schreven er al iets over de Echte tonderzwam bij foto op 09/12/07. Deze agressieve parasiet zal de berk aantasten en zelfs als hij geveld is verder als saprofyt (dood hout aantastend) verteren!

Dit is een bladvormig levermos zoals men het noemt. Het groeit op de schors van bomen en het vertakt zich vorksgewijs. De naam is dus goed gekozen. In het midden zien we een nerf lopen. Omdat het zo groen is vind men het niet gemakkelijk. Het is ook maar 1 à 2 mm breed! Even tweemaal op de foto met de muis klikken is wel aangewezen om het beter te zien!

Ook dit is een korstmos (licheen) dat op bomen groeit met een tamelijk gladde schors. Het is tamelijk heldergrijs (vandaar een licht vlekje) maar kan wat groen bealgd zijn. Verder is het glad tot wat bobbelig met een wat lichtere randzone.
Het geheel geeft een witte wat wattige indruk. Merkwaardig is wanneer men hier een druppel KOH opdoet dit helemaal rood verkleurd zoals we hier gedaan hebben. Met deze proef zijn we helemaal zeker dat het om een "Lichtvlekje" gaat!

Op een berkenstam vonden we deze "schoteltjes op een steel", bekertjes die fijnmelig bestoven leken. Het is weer een wondere constructie van een zwam en een alg die dit licheen (korstmos) dit uitzicht geven! Wel prachtig om te zien.

Van dit korstmos (licheen) zien we doorgaans alleen de vruchtlichamen (apothecia) van de zwamcomponent. Droog zien zij er bruinzwart uit en wat berijpt (vandaar de naam) maar als ze nat zijn worden ze rood. Hier zien we de vruchtlichamen wat roodachtig omdat ze wat vochtig zijn. Het korstmos komt op kalk voor en hier stond het op een schelpje, gevonden op zandig terrein in Terhagen van een opgespoten kleiput. (Even op de foto klikken om te vergroten.)