Penseeltandjeszwam

Groot is relatief! Dit wordt maar 1 cm maximaal! Het is te vinden tussen haarmos, waarop het leeft als een saprofyt (op dood mos). Het vruchtlichaam is wel opvallend mooi oranje tot oranjerood en valt daarom wel op tussen de mossen!

De vormenrijkdom van de zwammen is toch wel enorm! Dit is een Stekeltrilzwam. Links zien we hier de in de steel versmalde bruinige hoed en rechts de onderzijde met de wittige stekels. Deze stekels dragen de sporen. Het geheel is gelatineus zoals andere trilzwammen. Zij zijn daarom ook zeer waterachtig en bij verdroging kunnen ze sterk verschrompelen. Vooral op dood hout van dennen te vinden. Verder vertelt men er van dat ze eetbaar zijn b.v. geblancheerd in salades bruikbaar.

Nog een gelijkaardige maar deze is gerimpeld korstvormig en is te zien op ontschorste stammen of dikke takken. Hij is steen- tot wijnrood (zie naam) en kan later oker- tot roestbruin en zwart worden. Bij beschadiging scheidt hij zwarte druppels af. Hij breekt dus wel niet door de schors heen zoals bij de vorige soorten!

We blijven nog even bij de zwammen die erg gelijkend zijn. Dit wordt nu het "Wilgenschorschijfje" genoemd en staat inderdaad steeds op Wilg. Het is ovaal kussenvormig, breekt ook weer door de schors heen. De boven,zijde is ruw en regelmatig met papillen bezet. De kleur is bruinzwart te noemen tot grijszwart. Daar het alleen op Wilg staat is het ook zeldzamer.

Helemaal glad is hij niet maar hij doet glad aan door de onopvallende papillen. Het is een harde zwam, donkerbruin en komt algemeen voor op takken van loofbomen. Het zijn reeds dode takken want het is een saprofyt. De doormeter is niet meer dan 4 tot 6 mm. De opname is wel van erg dichtbij. (Foto vergroten door er op te klikken).

Deze zwam breekt door de schors heen naar buiten. De bovenzijde is wrattig, de papillen zijn nauwelijks zichtbaar en zwart. Vooral op dode takken (saprofyt) van eiken te vinden, zoals de naam reeds doet vermoeden. (Steeds op de foto klikken om te vergroten).

Het is een bruine dikke en balkonvormige zwam die een geelwitte aangroeizone heeft. Het vlees is ook donkerbruin en hij heeft bruine sporen die soms onderaan de zwam te zien zijn op de stam van de boom en door de termiek van warme lucht ook op zijn hoed neerdwarrelen. Het is een parasiet. Die we op loofbomen vinden maar meestal op oude Beuken. Later als de boom dood is zal hij verder ook de dode boom "opeten" en "saprofytisch" doorgaan. Deze vonden we op een grote prachtige beuk in Vordenstein.

De hoed van het Wieltje is maar ongeveer 1 cm of zelfs kleiner. Hij is nogal dunvliezig en de hoedrand is in en brede zone geribd. De lamellen zijn witachtig en zeer ver van mekaar stand en rond de steel vergroeid zodat zij de steel niet raken! En dat is er nu juist zeer speciaal aan! Vandaar ook de naam. De steel is bruinzwart maar naar de top toe lichter. Het staat op houtige plantenresten en ziet er wat uit als een parachute!

Deze russula is eerst vuilwit tot bruin maar wordt spoedig zwart zoals dit exemplaar. Wel een raar zicht! De lamellen zijn zeer dik staan wijd uiteen zijn ook bros zijn eerst strogeel tot olijfkleurig maar zoals hier worden ze spoedig ook zwart. Hij staat bij vele loofbomen waar hij mee in symbioose leeft. Maar het blijft toch een aparte ervaring als men hem tegenkomt, zoals dit prachtig exemplaar!

Deze russula vinden we bij Beuk waarmee hij dus vooral in symbiose  leeft. Het hoedcentrum is okergeel en met ouder worden gaat die kleur helemaal over de hoed verschijnen. Dit is nu wel een gehavend exemplaar, in onze bosssen groeien nu eenmaal niet zoveel beuken daarom komen we hem dus ook niet veel tegen. De smaak is hier scherp tot brandend scherp zoals bij heel wat russula's.

We gaan nog even verder met een russula. Deze heeft een gewelfd tot verdiepte hoed. Kleur is rood tot wijnroodbruin of donker purperviolet. De lamellen zijn cirroen- tot botergeel en jong wat tranend. Dit exemplaar is al wat ouder. De steel is licht wijnroodachtig bruin tot purperviolet. De geur is fruitig maar de smaak daarentegen is ook weer brandend scherp! Hij is ook giftig voor de mens. Samen met de kleur heeft hij zijn naam dus weer niet gestolen.

Zijn hoed is okergeel of geelbruin tot broodkleurig. In vochtige toestand is hij zeer slijmig en de rand kamachtig geribbeld. De geur is tranig- of ranzig-olieachtig, soms ranzig visachtig! De smaak is duidelijk ook scherp. Hij doet zijn naam alle eer aan en is zeker geen paddenstoel die men lekker zou vinden.

De (echte) Braakrussula brachten we reeds op 24-11-07 op het toneel. (Zie aldaar). Deze Naaldbosbraakrussula is een nauwe verwant, (eigenlijk een variatie). Wat opvalt is vooral de lange steel. Verder proeft hij ook zeer bitter!  "Braak"-russula's hebben hun naam niet gestolen. De vurig rode kleur is ook niet te miskennen. Hij is vooral in naaldbossen te vinden. Gezien hier heel wat russula's ten tonele worden gevoerd, kan ik ook nog vermelden dat op 31-12-07 de Berijpte russula te bewonderen is.

Nog een russula. De kleur kan hier ook varieren maar doorgaans appelroze of -rood tot oranjebruin of bleekoranje. Zijn naam heeft hij natuurlijk van het appelrood zoals onze exemplaren er hier uitzien. Hij is vooral te vinden bij naaldbomen, waarmee hij in symbiose leeft. De zwam krijgt langs de wortels suikers van de boom en de zwam geeft meer water en mineralen aan de boom. Een perfecte verstandhouding!
Alle russula's zijn op deze wijze symbionten.

Eerst is deze russula wel wat roze verkleurend maar daarna is hij grijs tot zwart. Ons exemplaar is al zeer donker aan 'tworden. Verder zijn de plaatjes relatief dun en dicht opeen. Vandaar zijn naam natuurlijk.
De smaak is hier matig scherp. Om russula's op naam te brengen speelt de smaak praktisch altijd een rol. Men proeft een beetje van het vlees van de hoed op het puntje van de tong, maar men houd zich klaar om het onmiddelijk uit te spuwen want het brandend scherp zijn!

Ook een russula maar welopvallend met zwart in het midden, een rode boord en in een inzinking met een bultje of papil. Zo tamelijk gemakkelijk op naam te brengen. Als men nog verder wil zeker zijn , de smaak is bitter! Hij is wel zeldzaam. Maar deze is een schoolvoorbeeld.

Deze russula (een Nederlandse naam voor dit geslacht bestaat niet) behoort tot de zwammen waarvan de steel breekt als een krijtje. (Hun vezelstructuur is zeer kort). Hij heeft een mooi gele kleur en onderaan ook wat gelig. Het vlees verkleurt zwart als hij gekwetst wordt. Hij is vooral bij Berk te vinden op vochtige plaatsen, maar ook bij Els en Ratelpopulier en zelfs vaak tussen Veenmos.

Er zijn verschillende soorten vuurzwammen. Zij leven als saprofyten op dood hout. De vruchtlichamen zijn korstvormig, of met hoedjes, of consolevormig. De onderzijde is wel het belangrijkste die is geelbruin tot roestkleurig (vandaar ook hun naam). De poriën (gaatjes) die we hier zien zijn klein en rond. Daar worden de sporen gevormd en bij rijpheid losgelaten. Om ze echt op naam te brengen moet men de sporen gaan nakijken en deze heeft cilindrische sporen die 6 tot 7,5 µm lang zijn. Hier dus niet te doen. Maar ze hebben wel een mooie kleur!

Een van de vele "russula's". Hij is breed (tot 8 cm), steenrood, tot bruinrood soms oranje verblekend. De hoedhuid glanst niet en is in het midden altijd wat gelig. Men spreekt van een "zonnetje" in 't midden.
De rand is geribd of kort geribd en op de lamellen kan het rood van de hoed wat overgaan. Heeft een zachte smaak en lijkt eetbaar te zijn.