Witkopschorsmos

Dit licheen heeft veel samenhangende ronde schubben die bij vochtig weer sterk opgezwollen zijn. Het heeft dan een "geleiachtig" aanvoelen. Het ziet er bruinzwart uit. De ronde schijfjes (vruchtlichamen of apotheciën) hebben een iets lichtere kleur en zijn tamelijk groot. Hier kunnen we ze zeer goed zien. De zwam van het licheen heeft hier een symbiose met "nostoc" een cyanobacterie of blauwalg, die we ook vrij apart in de natuur levend aantreffen. Het is dan een glibberige massa.

Deze vruchtlichamen zijn echt zwart te noemen. De rand ervan is dik en heeft de kleur (wit tot grijswit) van het vlak (thallus) van het licheen.
Het vlak (thallus) zelf is gebobbeld en nogal dik. Dit korstmos is op zure baksteen te vinden. Deze vonden we op een oude kerkmuur.
(Steeds op de foto klikken om te vergroten.)

Even wat meer kleur inbrengen. Tenslotte is het ook maart en vinden we het kleurrijk "Maarts viooltje". De zoete geur van de bloem is zeer bekend omwille van de parfun die er uit gewonnen wordt. De kleur "violet" is ook nog eens afkomstig van dit bloemetje. Het verspreidt zich door bovengrondse uitlopers en de zaadjes die het maakt zijn voorzien van kliertje met een zoete stof. De mieren lusten deze zoete stof en zo dragen de mieren ook nog eens bij aan de verspreiding van het viooltje. Het is de eerste van de viooltjes die in bloei komt.

Nog een symbiont van een alg met een schimmel, een licheen of korstmos dus. Aan de rand zien we een reeks aan elkaar liggende lobjes. Ze zijn langwerpig en aanliggend. De kleur is heldergrijs tot wit. Meer naar het midden zijn er korrelige hoopjes (soralen) die er wat groenig uitzien. Deze foto geeft maar een stuk weer. Het gehele korstmos ziet er van ver uit als een witte vlek en zou bij een eerste idee aan een "kauwgomvlek" op de steen kunnen lijken! Goede naamkeuze dus!

Geen mos maar een korstmos of licheen. Dit is een groot exemplaar voor onze streken! Het hangt aan één punt vast en vertakt in verschillende smalle en vertakte takjes en groeit zo aan. De kleur is rondom hetzelfde: wat gelig groen. Op de zijkanten vinden we ronde , ovale soralen (poedervormige groepjes). Zo één poederig korreltje is een stukje schimmel met alg en op deze wijze kan dit licheen zich gemakkelijk voortplanten, op een asexuele wijze, maar zeer efficient!
(Steeds op de foto klikken om te vergroten)

Nog een korstmos of licheen van de familie van de "bekermossen".
De staafvormige structuren (podetiën) staan rechtop en zijn mogelijk vertakt aan te top. Deze podetiën zijn bovenaan grofkorrelig en naar beneden toe ook met schubjes bedekt. De vruchtlichamen zijn rood en knotsvormig aan de top. Echt "lucifers" op heidegrond te vinden! 

Een mooi naam voor dit licheen dat weer tot de familie van de "bekermossen" hoort. We vonden het op de aarde in een bloemenbak van een graf. De bekers zijn volledig fijn bepoederd en zijn niet hoog en gaan breed uit echt een "frietzak"! Onderaan staan de grondblaadjes nogal dicht opeen. Vroeger noemde het Patatzak-bekermos naar de naamgeving van de Nederlanders maar nu mocht uiteindelijk de Vlaamse naamgeving hier de bovenhand krijgen.

Dit licheen is heel wat minder kleurrijk dan de onderstaande. Het vlak is grijzig wit en de vruchtlichamen zijn zwart over het geheel gespreid en hebben een lichtgrijze rand. Bij sommige vruchtlichamen ligt er nog een wit poeder op: dit zijn fijne kristallen die het een berijpte indruk geven. Ook te vinden op baksteen of harde kalksteen. En niet zo gemakkelijk, want het is eerder zeldzaam! (Op foto klikken om te vergroten)

Een kleurrijk korstmos of licheen. Rondom zijn er lichtgele tot oranjegele lobben die opvallend plat zijn. de vruchtlichamen van de schimmel zijn de ronde schoteltjes meer in het midden die oranje zijn met een donkergele rand. Dit korstmos is te vinden op harde kalksteen of baksteen en valt op door zijn prachtige kleur! De naamkeuze ligt voor de hand....

De vormenrijkdom van lichenen of korstmossen is zeer groot! Hier het "Eikenmos". Het staat meestal op eik maar is natuurlijk geen echt mos maar een korstmos of licheen (symbiont tussen schimmel en alg!). Het is een zuurminnend korstmos (eikenschors is van nature zuur). Vroeger werd het veel gebruikt door de Franse koningen voor hun parfum productie. Gedroogd en gemalen met geurstoffen was het zeer geschikt voor hun poederdoos! Men moest er natuurlijk veel van kunnen oogsten!

Onderaan zijn de grondschubben van dit licheen grijsgroen. Zij vormen dichte zoden. De podetiën (rechtopstaande delen) zijn staafvormig , kronkelend en onderaan met kleinere schubjes of blaadjes bezet, naar boven toe worden deze kleiner, tot men spreekt van grof korrelig. Ook worden ze bruiner naar de top (vandaar de naam). Meestal goed herkenbaar omdat het de enige staafvormige soort is die vrijwel geheel fijn bebladerd is.

Dit korstmos behoort tot een grote familie van de bekermossen. Merkwaardig als men beseft dat dit ook weer een samengaan is van een schimmel met een alg (symbiose). De schimmel bepaald het geslacht maar de alg induceert hoe het korstmos er ook gaat uitzien! Hoe dat in zijn werk gaat is nog onduidelijk. Dit korstmos is met zijn fijnmelige podetieën (de rechtopstaande structuren en de bekervorm bovenaan) tamelijk goed herkenbaar. Het bekertje is hier echt een "kopje" bovenaan een steel en vol met fijnmelige korreltjes (soralen).
Prachtig hoe ze hier naast elkaar staan op een vermolmde stronk!

Dit korstmos of licheen heeft een gele tint. Het is helemaal aan de ondergrond gekleeft. Het heeft doorgaans niet veel vruchtlichamen (de ronde structuren in het midden ongeveer) maar dit exemplaar heeft er toch enkele, deze zijn ook gelig met een randje van dezelfde kleur als de lobben (zie naamgeving) aan de zijkant. Daar het geel is, valt het meer op! (Op foto klikken om te vergroten).

Ook deze is een samenlevingsvorm van een schimmel met een alg. Dus een licheen of korstmos! De ondergrond is nogal wit, glad en dun, vooral aan het uiteinde is er een wit randje (de aangroeizone van de schimmel). De vruchtlichamen zijn nogal groot (kunnen tot 3mm worden) ze zijn plat tot bol, hoe ouder hoe boller en dan verdwijnen de witte randjes aan het vruchtlichaam. Het is een prachtig korstmos!

Ook een licheen! Het bestaat uit samenhangende schubben, bruinzwart en nat zijn ze sterk opgezwollen en ook wat bruinig. De ronde vruchtlichamen hebben dezelfde kleur rondom, maar zijn iets lichter van kleur in het midden. Het aanvoelen is glibberig en mals, vandaar dat het er wat "geleiachtig" uitziet. De alg waarmee de schimmel hier een symbiose vormt is een cyanobacterie (nostoc)! Deze kan ook vrij levend in de natuur voorkomen. Het ziet er dan uit als een groenige slijmerige massa. Op paadjes met kalkkorrels kan men er soms op uitglijden!

Een merkwaardige naam voor een korstmos of licheen. Het is wel te vinden op steen en de vruchtlichamen die in een grijs midden staan zijn zwart en hebben een zwart randje (met een loep te zien). Van ver lijkt het dus wel een zwart gestippeld vlekje te zijn. De zwarte vruchtlichemen, die van de schimmel zijn , zijn ook niet groot, slechts +/-0,3 mm! (Op foto klikken om te vergroten)

Dit korstmos of licheen is bladvormig, heldergrijs en gewoonlijk dicht aan de takken aangedrukt. Het vormt lobben die vrij rond zijn en diep ingeneden. Er zijn ook altijd "bepoederde korrelige vlekken" (wat men soralen noemt) op. Deze zijn groenig tot blauwig of wittig grijs. Hier zien we ze meer groenig en gevormd op de lobben die naar boven toe geplooid zijn. Dit is er typisch aan! Vandaar ook wat de naam "gebogen" schildmos.

Een korstmos of een licheen! U weet wel dat dit een organisme is dat een symbiose is tussen een alg en een zwam of schimmel. Dit korstmos groeit op steen. Het heeft een grijze ondergrond (thallus) bestaande uit wirgrijze tot blauwig grijze hoekige, vrij dunne korrelachtige structuren. De vruchtlichamen hier zijn mooi bruinrood en staan bol. Soms ziet men er als ze jong zijn nog een randje aan zoals de basiskleur. (Best vergroten door op de foto te klikken!)

Een speciaal mosje dat bij ons niet zo veel voorkomt! Het is zeer fijn. de blaadjes liggen sterk tegen elkaar op de vertakkingen vanuit een centrale steel (enkelvoudig geveerd zoals het beschreven staat). Het staat in geel- tot goudgele groene losse zoden op vochtige plaatsen. Altijd verrassend als men zo een plukje tegenkomt!