Grofplaatrussula

De "Gele aardappelbovist" (Scleroderma citrinum)  kan er in de winter heel anders uitzien. Duidelijk zien we zijn huid die ruw schubbig is en zelfs met groene algen bedekt. Zijn donkerbruine sporenmassa is hij reeds kwijt en hier vervangen door wat sneeuw. De wetenschappelijke naam,"sclero" = ruw en "derma" = huid, komt goed tot uiting! (Steeds klikken op de foto om te vergroten). Vroegere opnames van de Gele aardappelbovist kunt u reeds zien op 15/12/2007, even op die datum hiernaast klikken, daar is nog meer informatie over deze speciale paddenstoel te vinden.

Toch verrassend dat we nu al de "Hazelaar" (Corylus avellana) in bloei kunnen aantreffen. Het is onze eerst bloeiende struik. We zien hier het meest opvallend, de kersrode stampertjes van het vrouwelijk bloempje. Het komt uit wat we voor een "bladknop" zouden kunnen houden. De mannelijke katjes met stuifmeel hangen in de buurt en zijn wat groenig geel (op de foto vaag tezien in de achtergrond). Terwijl nu de bestuiving optreed zal de bevruchting zelf eerst in begin mei plaatsvinden, wel merkwaardig! De bloem is voorzien op kruisbestuiving. Deze struik is al lang gekend ook bij de Grieken en Romeinen om de hazelnoten als voedsel. De streek rond Avellino in Zuid-Italië is bekend om zijn plantages van Hazelaar. De wetenschappelijke soortnaam "avellana" komt daar ook van. Nog een tweede opname kunt u bekijken in de "bijlage" (even op klikken).

Nog een aparte verschijning de "Zwavelschorszwam" (Phlebiella vaga)! Het is een saprofyt op hout, hij leeft dus van dood hout. Het vruchtlichaam is wasachtig en dun. Jong is hij volledig zwavelgeel met een vliezige randzone. In het midden wordt hij okerbruin. Hij is te vinden op loof en naaldhout. De zwavelgele kleur is wel opmerkelijk!

Het "Spatelhoorntje" (Calocera pallidosphatulata ) behoort tot de "hoorntjes" maar het vruchtlichaam is duidelijk gescheiden door een steeltje en een spatelvormig verbreed kopje. De kleur is mooi geel tot oranje. Het wordt maar één cm groot en wordt als zeldzaam bestempeld.
Een kleine maar mooie verschijning ook de wetenschappelijke naam verwijst naar die kwaliteiten: "Calo = mooi en cera = hoorn". Ze zijn te vinden op dood hout als saprofyten.

Het "Hulstdekselbekertje" (Trochila ilicina) is ook een waardspecifieke saprofyt. Het staat op een specifieke plant , hier een dood hulstblad. Dekselbekertjes staan ook op klimop bv.. Op dode bladeren in december tot februari kan men ze vinden op de onderzijde van het blad. Het is dus wel wat gericht zoeken om ze te vinden! De donkere vruchtlichamen zijn niet groot (0,4 tot 1mm) en doorboren de huid van het blad als een dekseltje. Als we dus deze donkere schijfjes vinden op een afgevallen en dood blad van hulst weten we welk dekselbekertje we onder handen hebben. Zeker even klikken op deze foto om te vergroten!

Op vele planten is er een specifieke parasiet. Als we alleen een wit poederachtige laag zien is het een imperfect stadium, het is nog geen sexule voortplanting. Hier zien we op een eikenblad de "Eikenmeeldauw" (Microsphaera alphitoides) met vruchtlichamen , kleine bolletjes die gekleurd zijn en waar sporen gevormd worden (sexuele voortplanting door deling en versmelting). Ze zijn kleiner dan 0,5 mm! Ook aan deze schimmel lopen we gewoonlijk achteloos voorbij al hebben die gekleurde vruchtlichamen wel hun schoonheid. Met een loepe mooi te zien! Hier op de foto zeker klikken om te vergroten.

Deze "Uitlopersschimmel" (Rhyzopus stolonifer) is wel heel apart onder de schimmels. We zien het vooral op hondendrollen die we langs de weg toch nog tegenkomen. We lopen er natuurlijk aan voorbij zonder aandacht aan te besteden. Toch is deze schimmel een opruimer, een saprofyt van mest en soms andere plantenresten. De schimmel vormt sporagiumdrager (sporendragers) die in bundeltjes ontspringen uit een klompje van gevorkte wortelstrengen (die we hier niet zien). Wel zien we de uitlopende zwamdraden (sporendragers) met de ronde bolletjes waar de sporen gevormd worden. Eerst zijn die wit (zoals hier, wat doorschijnend) later zijn ze zwart als ze rijpe sporen hebben. Ze zijn maar 0,1 tot 0,3 mm! Zeker op de foto klikken om te vergroten om er iets van te ontdekken!

De "Geelstelige rupsenzwam" (Paecilomyces tenuipes) staat heel dicht bij de Gewone rupsenzwam (zie op datum van 30-12 2010 om even te vergelijken). Hij parasiteert ook op begraven larven en poppen van insecten maar is dus niet volledig wit. De steel is geel. Hij zou wel tamelijk algemeen te vinden zijn maar is natuurlijk niet zo groot. (Even op deze foto "klikken" om te vergroten). Op 29-12-2010 vindt u de kleurrijke "Rupsendoder"!

Nog een knotszwam: nu een "Gele knotszwam" (Clavulinopsis helveola). Hij is ook slank en knotsvormig en vaak ook wat gebogen/gedraaid. Bovenste deel is wat spits, glad en dooiergeel. Hij staat vooral tussen gras en mos in grazige bermen en in open bosranden en leeft van dood materiaal (saprofyt). De "Gele knotszwam is ook tamelijk zeldzaam. Een mooie verschijning! In "bijlage" nog een opname, dus daar ook even op klikken om te bekijken.

Deze "Draadknotszwam" (Macrothyphula juncea) is draadvormig en wel de dunste onder de knotszwammen. Zie bv. ook op 27/12 en 29/12/10. Ze kunnen wel tot 10 cm groot worden. Het is en saprofyt op bladeren of stengels van kruiden en varens. De kleur is bleek honing-bruin en aan de basis wat wit-viltig. Als men ze ziet, komen zij gewoonlijk massaal voor verspreid over de bladeren of het andere afgestorven materiaal. (Even op foto klikken om te vergroten)

Deze "Paarse korstzwam" (Chondrostereum purpureum) heeft zijn hoedjes wel erg mooi in een cirkelvorm op deze dode boomstronk laten groeien. Gewoonlijk vind men deze hoedjes boven elkaar op de zijwand van een boom. De randjes zijn golvend met wittige haartjes bezet. De onderzijde is glad en donker- of bruinviolet. Het is een beginnende parasiet die later als saprofyt op de boom verder groeit. Hij zou ook de veroorzaker zijn van de loodglansziekte bij kersenbomen, maar dat is me niet bekend. (Even klikken op de foto om te vergroten.)

Hierbij de "Gewone franjezwam" (Thelephora terrestris). Het vruchtlichaam is helemaal waaiervormig. Het vormt een geheel! (Vergelijk hieronder met de "Penseelfranjezwam".) De bovenzijde is roestvormig tot donkerbruin en op het einde komen de witte vezelige uiteinden (de "franjes"). Even op foto klikken om te vergroten. Deze "Gewone franjezwam" is veel algemener dan zijn soortgenoot de "Penseelfranjezwam".

Deze "Penseelfranjezwam" (Thelephora penicellata) heeft vrij korte en smalle takjes die bovenaan lang wit blijven en pas later van onderuit roodkleurig verkleuren. Van boven zijn ze fijnwit ingesneden. Het geeft een wat "penseelachtige" indruk. Zij worden bij de symbionten geklasseerd en komen meer op arme bodems(zandgronden) voor. (Even op foto klikken om te vergroten). In "bijlage" nog een opname van een verouderende "Penseelfranjezwam".

Het "Kruipend waskorstje" (Sebacina incrustans) is wel een zeldzaamheid onder de zwammen. Het vruchtlichaam is niets speciaals maar gelatineus en wasachtig, korstvormig. Het leeft van dood hout (saprofyt) en toch te vinden op de bodem tussen gras en mossen, waar ook die dode houtresten te vinden zijn.. De kleur is doorgaans wat roomkleurig. In "bijlage" nog een opname met vooraan nog een stukje Gewoon gaffeltandmos.(Even op "bijlage" klikken en op deze foto om te vergroten.)

De "Gewone rupsenzwam" (Paecilomyces farinosus - 'farinosus' betekend melig) leeft van begraven larven en poppen van insecten. Ze zijn wat wit bepoederd (melig) en groeien draadvormig of wat vertakt. Zij maken geen echte sporen aan maar eerder ongeslachtelijke voortplantingselementen die men "conidiën" noemt. Zij gaan zich vestigen op levende larven of poppen of ook dode. Het zijn dus parasieten of/en saprofyten. Hieronder staat de "Rupsendoder" op 29/12. (Op deze foto klikken om te vergroten).

Het "Gestreept nestzwammetje" (Cyathus striatus) is aan de binnenzijde inderdaad gestreept en ook wat gevoord. De bekervorm bevat ook grijswitte "eitjes" die met een draadje zijn vastgehecht. Het zijn de voortplantingselementen van het zwammetje. Met de regen worden zij bij rijpheid weggespoeld. De buitenzijde is borstelig harig en bruin. Ze komen voor op spaanders, grof strooisel en op stronken. Zij voeden zich met dood hout (saprofyt). Op 6/12/2010 staat er ook nog een "Mestnestzwammetje" echter zonder "peridiolen" of "eitjes". In "bijlage" nog het gestreept nestzwammetje maar nog helemaal gesloten. De harige buitenzijde is hier nog goed te zien met ook het nog gesloten witte bovenvlies. (Even op "bijlage klikken).

De "Rupsendoder" (Cordiceps militaris) is te vinden op poppen van (dag)vlinders waarop hij parasiteert. Hij is tong- tot knotsvormig en kan tot 6 cm groot worden. Het oppervlak is fijn wrattig (in de "wratjes" zitten de bolvormige vruchtlichamen van de zwam). De kleur is doorgaans mooi bleekoranje waardoor hij in het groen nogal opvalt, zoals hier tussen haakmos. In "bijlage" nog een opname van deze "moorddadige" zwam. Op "bijlage" ook even klikken.

Een zeldzame "Wormvormige knotszwam" (Clavaria fragilis - Clava= knots en fragilis= fragiel, breekbaar). Hij is volledig wit en soms bovenaan wat geel. De vorm is wel typisch cilindrisch en "wormvormig" gekromd. Het is een bodembewonende  zwam die van dood materiaal leeft (saprofyt). (Even op foto klikken om te vergroten).

Een zeldzame "Heideknotszwam" (Clavaria argillacea), die naar men vermoed als saprofyt op dood materiaal leeft op voedselarme, zure heidegrond. Het bovenste deel is hier stomp. Verder is hij mat en bleek- tot vuilgeel. Hij kan wel plaatselijk veel te voorschijn komen, als hij er voorkomt. (Steeds even klikken op de foto om te vergroten).