Rups van de Donsvlinder

"Bitterzoet" (Solanum dulcamare) is familie van de Aardappel (zie hiervoor 22/08). Het is ook een Nachtschadige.Aan de bloem kunnen wij het vermoeden. De stamper steekt hier in het midden ook weer uit de meeldraden die als een "gouden kroontje" een cirkel vormen rond de stamper. Daarrond de paarse kroonbladeren van de bloem. De plant klimt wat tussen andere struiken of grassen. Speciaal is dat men vroeger de bladeren gebruikte om er op te kauwen. Eerst was het wat een bittere smaak en daarna werd het zoet! De wetenschappelijke naam draait de smaken om: eerst "dulce" = zoet en "amarus" = bitter. Het was in tijd van nood een surrogaat voor de pruimtabak. Trouwens tabak is ook van de familie van de Nachtschadigen, die allen wat giffen bevatten. In "bijlage" de rode vruchten van het "Bitterzoet". (Ook even op klikken.)

De rups van de Dagpauwoog (Inachis io) ziet er niet zo mooi uit! De tamelijk goedgekende vlinder wel!(Een foto van de Dagpauwoog kun je vinden op 27/09/2010 samen met de Atalanta). De rups ziet er zwart uit, met witte punten en zwarte "doornen". (Even op de foto klikken om het goed te zien) Dank zij de Grote brandnetel kan de soort zich goed handhaven. Deze rupsen zaten trouwens op brandnetelbladeren. Als ze uitkomen zijn deze rupsen maar 3 mm groot. Zij komen uit en groen eitje dat maar 1 mm is. Dan begint hun aanval op de netelbladeren die ze helemaal kaal kunnen vreten. Ondertussen vervellen ze ook een viertal keer en als ze volgroeid zijn hebben ze de kleur van op de foto. Dan zoeken ze een plekje om te verpoppen. Daarna kan de vlinder te voorschijn komen en gaan vliegen als de aderen volgepompt zijn met bloed en de vleugels uitgehard zijn. Soms kan in één seizoen tot een derde generatie van deze vlinders verschijnen. In "bijlage" nog een opname van een verzameling "veelvraten" op de Brandnetel!

Inderdaad is dit een bloem van de "Aardappel" (Solanum tuberosum). Deze plant behoort tot de "Nachtschadigen" die veelal giftig zijn, zo ook delen van de Aardappelplant. Alleen de knollen ("tuberosus"= knoldragend) niet. De stamper steekt er in het midden uit en wordt omgeven door een "kegeltje" van gele stuifmeelklompjes. Dit geeft wel een speciaal uitzicht aan de bloem. Het loond de moeite om deze bij gelegenheid eens van nabij te bewonderen. De bloemen zelf kunnen wit, lila of paars zijn afhankelijk van de soort. In "bijlage nog een opname van deze bloem. (Even op klikken)

De "Wilde kamperfoelie"(Lonicera periclymenum) heeft wel een bijzondere bloem! Vier van de vijf kroonslippen zijn vergroeid tot een vierlobbige bovenlip. De vijfde kroonslip is met de overige (de zesde) veel minder ver vergroeid en vormt de onderlip. De bijzonder lange stijl loopt uit in een knopvormige stempel. De bloeiwijzen zijn ook wat klierachtig behaard. 's Avonds gaan de bloemen open en verspreiden dan hun sterke geur om de insecten te lokken. Het zijn vooral de langtongige nachtvlinders die best geplaatst zijn om uit die lage buis de nectar op te halen. Het zijn vlinders die voor de bloem kunnen zweven zoals pijlstaarten en uilen. De tong van pijlstaarten is meer dan 2 cm. Die van de uilen is korter maar zij komen toch aan hun trekken omdat de nectar soms tot halweg de kroonbuis staat! De bessen die gevormd worden zijn glanzend dieprood maar giftig voor de mens! De naam "Kamperfoelie" is een verbastering van Caprifolium dat "geiteblad" betekent!(Zeker even klikken op de foto om te vergroten.)

Deze "Eikenbladrolkever" (Attelabus nitens) kwam zomaar op de rand van een boek aangevlogen. Hij leeft vooral op jonge eikebomen. Het vrouwtje rolt een eikenblad op en daar leeft de larve van deze kever van. Waarschijnlijk heeft hij zijn naam daar wel van overgehouden! In "bijlage" nog een tweede opnamen van de kever! (Even op "bijlage" klikken, ook op de foto hierbij om te vergroten)

Hier hebben we een vrouwtje (links) en een mannetje (rechts) van de
" Sint-jansvlinder" (Zygaena filipendulae). Deze vlinder heeft op de voorvleugels zes rode vlekken en heeft zwarte antennes. De rupsen leven vooral op Gewone rolkleaver of Moerasrolklaver. Merkwaardig is dat de vrouwtjes hun eitjes niet op de bladeren van de waardplant van de rupsen leggen. De verpopping vind plaats in een kanovormige perkamentachtige coccon bovenzijde is geelachtig en onderzijde witachtig. In "bijlage" kunt u dergelijke cocon even bekijken. De vlinders hebben ook een zeer lange vliegtijd. Zij kunnen al in mei aangetroffen worden en vliegen vooral tussen eind julie en midden augustus!

Het "Timoteegras" (Phleum pratense) heeft ook een speciale aar. Alle bloempjes staan opeengepakt rond een as. De kelkkafjes aan de top zijn plotseling afgeknot en gaan dan verder uit in een naar buiten gebogen naaldvormig groen spitsje. Zo zien we in het midden een wit lijntje en darnaast precies twee groene "hoorntjes" (de spitjes) uitsteken. Er wordt wel eens over "duivelshoorntjes" gesproken om een vergelijking te maken.Verder zien we enkele witte stijlen die een fijne vertakking of beharing hebben. Ook enkele meeldraden hangen buiten de bloempjes. Zeker even klikken op deze foto om te vergroten, de bloempjes zijn niet groot!

Dit gras heeft wel een speciale naam "Kweek" (Elitrigia repens)! Hier zien we een gedeelte van de aar met een gedeelte van de aartjes. Deze zijn wel heel bijzonder ingeplant op de as van de aar, nml. met hun brede zijde naar de as toegekeerd. Dit is heel anders dan bij het "Engels raaigras" waarvan een foto en uitleg op 25/07/2011 staat. Zeker daar ook eens gaan kijken en vergelijken! Bij het "Engels raaigras" staan de aartjes met een kelklkafje tegen de aar. Hier dus niet! Dat maakt in het veld ook een onderscheid tussen die twee zeer gemakkelijk. Het "Kweekgras" is ook minder geliefd het werd meer als een onkruid beschouwd door de landbouwers. Kweek zou stoffen afscheiden die de kieming of groei van landbouwgewasen afremt. Het fijne is nog wel niet bekend maar Kweek werd toch zoveel mogelijk verwijderd wat ook moeilijk is. De wortelstokken kunnen in en schrikbarend tempo ondergronds groeien en vertakken. Omploegen was ook niet zo doeltreffend omdat stukjes wortel toch ook nieuwe planten kon geven. Alleen een gewas dat in het groeiseizoen veel schaduw geeft kan het onderdrukken, zoals aardappelen al is ook waargenomen dat  de wortels van Kweek de aardappelen kon doorboren! Daarnaast speelde "Kweek" in de volksgeneekunde ook een groete rol. Van de geraspte wortelstok wordt thee gezet, die als middel tegen huidaandoeningen, reumatiek en stoornissen in de de stofwisseling gedronken werd. Zo werd in artsenijtuinen een plekje voor "Kweek" voorzien terwijl de meeste hoveniers het bestreden! Wel een heel ander grasje dan "Engels raaigras" dat integendeel veel wordt gezaaid als diervoeding! (Hier op de foto even klikken om te vergroten).

Hier is een mug de dader van galvorming op het Gewoon boerenwormkruid. Ze wordt "Boerenwormkruidgalmug" (Rhopalomya tanaceticola) genoemd. Een mondvol! Tussen normale bloemhoofdjes van het Boerenwormkruid zien we gallen die eivormig en dikwandig zijn. Eerst zijn ze groen (zoals hier) maar later worden ze zwart. Ze zijn dus meer cilindrisch en steken boven de normale bloemen uit. De top van de gal gaat open met enkele achteroverbuigende slippen. De binnenwand is met uitzondering van de bodem witbehaard. De galmuglarve is rood. In "bijlage" nog een opname van enkele van die gallen op verschillende bloemhoofdjes van het Gewoon boerenwormkruid. (Even op klikken).

Ook bladeren van de Zwarte els worden aangetast hier door de "Elzenwratmijt" (Eriophyes laevis). Deze mijt legt eitjes op de bladeren op een willekeurige wijze. Daar ontstaan halfbolvormige of ovale aan de basis ingesnoerde knobbeltjes, die maar 1-2 mm groot zijn.(Op de foto even klikken om te vergroten)! Het oppervlak is geelbruin tot roodachtig. Aan de onderzijde van het blad is er een opening op de top van een uitsteekdsel en deze is kaal. De binnenwand is echter bekleed met cilindrische haren.Deze gallen van de mijt zijn nogal algemeen te vinden op de bladeren van Zwarte Els.

Op alle planten zijn er heel wat belagers. Hier is de Veenwortel aangetast door de "Veenwortelgalmug" (Wachtliella persicariae). Het is een mug die haar eitjes op een blad deponeert, de randen van de bladeren gaan zich oprollen en de wand wordt onregelmatig verdikt en is geelachtig tot roodachtig. De gal is zeer stevig en kan niet ontrold worden zonder te breken. In de langwerpige larvenkamer leven rode galmuglarven. Die later zullen uitkomen...In "bijlage" nog een opname.

De "Gewone kropaar" (Dactylis glomerata) heeft ook een goede naamkeuze. De aartjes zitten in dichte kluwen in een grotere pluim, het zijn inderdaad precies "kropjes"! Wij hebben er eentje uit geselecteerd in deze foto (even op klikken). Het zijn bloemen die wat rood zijn aangelopen door de zon. Dit "kropje" is nog niet in volle bloei. In de "bijlage" is er een foto waar deze wel in bloei staan het zijn enkele kropjes samen. De meeldraden ziet men hier en daar uitsteken! (Even op "bijlage" klikken. Bij deze grassen hebben we ons beperkt tot de bloeiwijze. Dit is ook het duidelijkste kenmerk en het mooiste om te bekijken!

De "Zachte dravik" (Bromus hordeaceus) kan tot 1 meter groot worden. De ganse pluim van de bloeiwijze wordt maar 10 cm of is zelfs armbloemig te noemen als er maar één aartje (trosje bloemen) op staat. Opvallend is dat de bloempjes in een aartje zo dik samen staan en allemaal genaald zijn. Dit maakt het ook weer goed herkenbaar. De pluim hangt ook meestal wat naar beneden door dat gewicht van die trossen bloemen en heeft ook een "zacht" aanvoelen. (Even op de foto klikken om te vergroten!

Dit zijn een viertal trosjes bloemen of aartjes van het "Engels raaigras" (Lolium perenne) dat gemakkelijk kan herkend worden. De gans aar (van 3 tot 30 cm) is samengesteld uit verschillende trosjes bloemen (8 tot 10 samen). Hier zien we een viertal trosjes bloemen samen . Zij staan zijdelings langs de stengel van de aar en zijn niet genaald. Komt vooral voor op voedselrijke en sterk bemeste gronden. (In tegenstelling met het Reukgras). Het wordt sinds eeuwen opzettelijk ingezaaid als veevoeder. Even op de foto klikken om te vergroten.

Het "Reukgras" (Anthoxantum odoratum) is een gras dat de sterkste geur van hooi kan weergeven als men er op wrijft. Ook de wetenschappelijke naam "odoratum" (= geurend) is hier een aanduiding voor. Men vind het tamelijk veel in graslanden, vochtige heide, bosranden en wegbermen die toch niet te veel stikstof bevatten. Het wordt beschouwd als een bewoner van een goede bodem. Ook de bloeiwijze is mooi! Hiet zien we een deel van een aartje met de meeldraden die naar buiten hangen. Deze zijn een 3à4 mm groot. (Even op de foto klikken om te vergroten).

Ook de "zegge's" zijn te bewonderen. Doorgaans moet men deze wel van wat dichterbij gaan bekijken. Deze "Blaaszegge" (Carex vesicaria) Heeft urntjes in zijn vrouwelijke aar staan die 7 tot 9 mm kunnen zijn en schuin afstaan. Gelijdelijk gaan ze uit in een +/- 2 mm lange snavel. Dat kunnen we hier wel zien op de foto (even klikken om te vergroten). Van boven steken hier en daar nog de drie stijlen van de vrouwelijke bloem er nog uit! Deze planten staan wel op meer vochtige terreinen. In "bijlage" nog een meer gedetailleerde opname.

"Gele lis" (Iris pseudocarotus") is een plant die nogal zeer bekend is. Men vind het aan waterkanten, in moerassen maar ook als tuinplant langs de vijvers. Deze foto is alleen verassend omdat we niet dikwijls in de bloem zelf gaan zien en er dan deze prachtige tekening in terugvinden. Het is een aanrader om dat een volgende keer zeker eens te doen! Even klikken op de foto om te vergroten!

Het "Echt duizendguldenkruid" (Centaurium erythraea) heeft ook nog een oud-Nederlandse naam van o.a. "Koortsbloem". Bij inwendig gebruik heeft de plant een aansterkende en koortswerende werking. "Duizendgulden" is ook een verwijzing naar de kostbaarheid van de plant. Bij de Galliërs was hij zeer in trek en hij werd ook heel de middeleeuwen door gekweekt. Om zijn bittere smaak werd hij ook verwerkt in vermouth. Zijn wetenschappelijke geslachtsnaam komt dan weer van de centaur ( een paard-mens) Cheiron die er volgens de legende een voetblessure van Herakles mee behandeld zou hebben..Bijzonder is echter ook dat de meeldraden van de bloem bij het loslaten van hun stuifmeel "kurkentrekkervormig" oprollen. Hier ook te zien (even klikken op de foto om te vergroten). In "bijlage" nog de afbeelding van een andere bloem met "getorste" meeldraden!