Wetenschappers hebben duizenden nieuwe stoffen geïdentificeerd die de basis kunnen vormen voor een middel tegen malaria. In het toonaangevende tijdschrift Nature beschrijven ze hoe ze een nieuw deel viseren van de parasiet die de ziekte overbrengt.

Nature publiceert twee verschillende studies waarin wetenschappers nieuwe chemicaliën identificeren die interessant kunnen zijn in de strijd tegen malaria. In een eerste studie onderzocht een team van het St. Jude's Children's Research Hospital in de Verenigde Staten meer dan 310.000 stoffen, waarvan er 1.100 veelbelovende effecten vertoonden.

De tweede studie is het werk van het ontwikkelingslabo Tres Cantos van geneesmiddelenfabrikant GlaxoSmithKline's (GSK). Een team van onderzoekers doorzocht er bijna 2 miljoen stoffen en selecteerde 13.500 stoffen die werkzaam zijn tegen malaria. Daarvan bleken er 8.000 goed te werken tegen de parasiet Plasmodium falciparum, die resistent is tegen veel van de huidige medicatie.

In totaal geeft GSK 11.000 stoffen vrij die voortaan door de hele wetenschappelijke gemeenschap onderzocht mogen worden. Het is de eerste keer dat een geneesmiddelenfabrikant dat op die schaal doet. (ips/jv)

Indonesië heeft een ambitieus plan gelanceerd om energie te tappen uit de vulkanen in het land. Op die manier zou het land marktleider worden in geothermische energie.

Indonesië bestaat uit ongeveer 17.000 eilandjes die zich uitstrekken van de Indische tot de Stille Oceaan. Op die eilanden liggen honderden vulkanen, die naar schatting ongeveer veertig procent van het geothermische potentieel omvatten. Tot nu toe wordt echter maar een kleine fractie van die energie benut.

De regering van Indonesië zoekt financiële steun bij investeerders, de Wereldbank en partners als Japan en de VS. Geld is dan ook het grootste probleem in Indonesië. Het land is momenteel afhankelijk van vervuilende centrales op fossiele brandstoffen. Een geothermische centrale zou twee keer meer kosten en het duurt veel langer voor ze in gebruik kan worden genomen.

Maar na de bouw kunnen centrales wel gebruik maken van de eindeloze voorraad vulkanische hitte om elektriciteit op te wekken. Daarnaast valt ook de vervuiling weg waardoor de CO2-uitstoot van Indonesië fel zou dalen. Indonesië heeft één van de snelst groeiende economische markten.

Op dit ogenblik heeft slechts 65 procent van de bevolking toegang tot elektriciteit. Tegen 2020 wil Indonesië dat aantal optrekken naar 90 procent. De regering zal wel in beschermde bossen naar geothermische energie moeten boren, omdat de meeste bronnen hier liggen. Maar Indonesië belooft wel dat de eigenlijke centrales buiten de natuurgebieden zullen liggen. (gb)

In Oost-Vlaanderen zijn ruim 300 kinderen onwel geworden na het eten van een americainschotel. Het zou vooral gaan om kinderen uit Astene, Deinze, Kruishoutem en Nazareth. Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) onderzoekt of er effectief sprake is van een voedselvergiftiging.

De problemen deden zich voor bij lagere schoolkinderen van Scholengroep 24 uit het gemeenschapsonderwijs, waar een traiteur vanmiddag twee soorten maaltijden leverde. Van de kinderen die een americainschotel aten, werden er in de loop van de namiddag en avond ruim 300 onwel.

"Heel wat kinderen die de schotel aten, kregen in de loop van de namiddag last van braken en diarree," bevestigt Lieve Busschots van het FAVV. "Onze inspecteurs zijn onmiddellijk naar de traiteur van de scholengroep gegaan en namen stalen van het middagmaal. De eerste resultaten worden morgen verwacht".

Het is nog niet duidelijk of er een oorzakelijk verband bestaat met het eten van de americainschotel, maar vast staat dat de zieke kinderen bijna allemaal de bewuste schotel consumeerden. Bij de scholengroep wordt voorlopig nog niet gereageerd. Wel is te horen dat zowel in de Oost- als West-Vlaamse afdelingen de laatste dagen heel wat leerlingen last hebben van griepsymptomen. (belga/sam)

"Dit is een paradoxale vaststelling en we kennen de oorzaak van dit fenomeen niet, nog niet", zegt Pernilla Jonsson, onderzoekster aan de universtiteit van Göteborg in de krant Dagens Nyheter. "Maar feit is dat patiënten die meer dan tien dagen per maand pijnstillers tegen hoofdpijn slikken na drie maanden van pillengebruik een groter risico lopen op aanhoudende hoofdpijn." Dat blijkt uit een studie onder 45.000 vrijwillig geselecteerde proefpersonen die ondervraagd werden over hun gebruik van pijnstillers tegen hoofdpijn.

Volgens de krant Dagens Nyheter lijden 150.000 Zweden aan chronische hoofdpijn. Uit het onderzoek blijkt verder dat vooral het
gebruik van 'triptans'-een populair middel uit de jaren tachtig tegen migraine- het snelst chronische hoofdpijn veroorzaakt. Het regelmatig slikken van medicijnen als Alvedon veroorzaken dan weer het vaakst aanhoudende hoofdpijn.

De onderzoekers waarschuwen dan ook tegen het overdreven gebruik van pillen tegen hoofdpijn. Op termijn maken ze de toestand alleen maar erger en ze kosten de ziekteverzekering handenvol geld. "Het is beter om het gebruik van pijnstillers af te bouwen. Op korte termijn gaan patiënten meer afzien maar dat weegt niet op tegen het effect op lange termijn want aanhoundend gebruik van pijnstillers maakt de hoofdpijn alleen maar erger", besluit Jonsson. (vsv)

Onderzoekers van het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) ontdekten dat de slaapziekteparasiet naast de hersenen ook in de testikels schuilt. De ontdekking kwam er nadat de vorsers een lichtgevende versie van de slaapziekteparasiet ontwikkelden.

Slaapziekte eist jaarlijks een dodentol die kan oplopen tot 20.000 mensen. Daarnaast is het de meest voorkomende ziekte bij vee in sub-Saharisch Afrika. Wanneer de Trypanosoma-parasieten in een laat stadium van de ziekte tot in de hersenen geraken, zijn erg giftige middelen nodig. Zonder behandeling leidt een besmetting onherroepelijk tot de dood.

De trypanosomen komen in het bloed terecht door een besmette tseetseevlieg. De parasieten vermenigvuldigen zich eerst in het bloed en de lymfe en nestelen zich uiteindelijk in de hersenen. Daar zitten ze achter de roemruchte bloed-breinbarrière, die ervoor zorgt dat veel geneesmiddelen niet in de hersenen binnenkomen.

Onderzoeker Filip Claes kwam op het idee om de parasieten licht te laten geven. Zo kon hij zien of een geneesmiddel werkte, maar ook hoe de parasieten zich door hun slachtoffer verspreidden. "Toen we mannelijke muizen met de parasieten infecteerden, zagen we dat ze 'shiny balls' kregen. Ook in testikels geraken geneesmiddelen minder gemakkelijk naar binnen, maar het was nog niemand opgevallen dat trypanosomen daar hun voordeel mee doen."

Verschillende onderzoekers tonen alvast belangstelling om hun kandidaat-geneesmiddelen met de nieuwe techniek te testen of onderzoek te doen naar de resistentie tegen bestaande geneesmiddelen. Of de trypanosoom zich ook in mensentestikels verschuilt, is nog niet bekend.

Slapende baby's van 1 of 2 dagen oud zijn beter in staat om te leren dan voorheen werd gedacht. Een onderzoek aan de universiteit van Florida bewees dat de pasgeborenen in staat waren om te reageren op geluiden. Volgens de wetenschappers kunnen de resultaten leiden tot het vroegtijdig opsporen van dyslexie of autisme.

De wetenschappers herhaalden bij 26 baby's geluidstonen, gevolgd door een zuchtje lucht tegen de oogleden. Na ongeveer 20 minuten bleek dat de oogleden bij 24 van de 26 baby's bewogen na het horen van de geluidstoon, zonder dat een zuchtje lucht in hun richting werd geblazen. Bovendien toonden hersenscans een verhoogde werking van het zenuwstelsel. Om niets aan het toeval over te laten, werden tegelijkertijd dezelfde metingen uitgevoerd op een controlegroep slapende baby's.

"Pasgeboren baby's slapen zestien tot achttien uur per dag, maar nemen veel meer informatie op dan we voorheen dachten", aldus psychologe Dana Byrd van de universiteit van Florida in het vaktijdschrift Proceedings of the National Academy of Science.
 
"De resultaten geven duidelijk weer dat slapende baby's niet enkel informatie verwerken, maar er ook op reageren."

De aangeleerde oogbewegingen wijzen volgens de wetenschappers op het normaal functioneren van de kleine hersenen. "De resultaten kunnen een nieuw licht werpen op het vroegtijdig opsporen van afwijkingen in het zenuwstelsel, die tot autisme of dyslexie kunnen leiden." (belga/lb

Uitwerpselen van nachtegaal smeren is de nieuwste trend op vlak van anti-agingbehandelingen, het zou zorgen voor een zachte huid en een stralende teint. Deze behandeling is alvast verkrijgbaar in tal van Amerikaanse schoonheidssalons.

De uitwerpselen van nachtegalen zijn al eeuwenlang van Japanse geisha's om hun huid jong en fris te houden. Daarom bieden steeds meer schoonheidssalons nu een behandeling aan op basis van dit product. De uitwerpselen werden wel behandeld en tot een poedervorm verwerkt, zodat je geen vieze ziekten kunt oplopen wanneer je ze op je huid smeert. Schoonheidsspecialisten verzekeren ook dat het niet stinkt. Vaak worden de uitwerpselen verwerkt in een crème samen met collageen en groene thee.

De behandeling is ontzettend populair, zeker sinds Posh bekende  het ook op haar gezicht te smeren. Het maakt je huid niet alleen zachter dankzij het scrubeffect, het geeft je een wittere tint. Wat nu zeker in de mode is dankzij de hype van Twilight. Het New Yorkse schoonheidssalon Shizuka NY biedt onder meer een Geisha behandeling van een uur aan. Je betaalt er ongeveer 150 euro voor. (ep)

De Belgische wet laat artsen toe euthanasie toe te passen mits het naleven van strikte voorwaarden. In de praktijk dienen verpleegkundigen vaak de levensbeëindigende middelen toe, aldus een VUB-studie in het vakblad Canadian Medical Association Journal. In het geval van euthanasie gebeurde dat in 12 procent van de gevallen. Bij het toedienen van levensbeëindigende middelen zonder expliciet verzoek, liep dat op tot 45 procent.

In die laatste situatie hielp 48 procent van de verpleegkundigen de middelen te prepareren, was 56 procent aanwezig bij het toedienen en diende 45 procent de middelen zelf toe. In 82 procent van die gevallen gebeurde dit zonder de aanwezigheid van de arts maar bijna altijd (98 procent) wel onder diens bevel.

In totaal werden 1.265 verpleegkundigen ondervraagd over hun ervaringen met mogelijk levensverkortende levenseindebeslissingen. 128 verpleegkundigen gaven aan dat hun laatste patiënt, bij wie een beslissing rond het levenseinde genomen werd, euthanasie kreeg.

Nog eens 120 verpleegkundigen gaven aan dat hun laatste patiënt die levensbeëindigende middelen toegediend kreeg hier zelf niet expliciet om gevraagd had.
 
Dat is eigenlijk onwettig omdat euthanasie enkel mag verleend worden op expliciet verzoek van de patiënt zelf. In de praktijk gebeurt het wel dat de zorgverleners samen met de familie hierover beslissen wanneer de patiënt in coma ligt of door zijn fysieke of geestelijke toestand niet meer in staat is om zelf een beslissing te nemen.
 

Het onderzoek legt volgens de onderzoeksgroep een belangrijk knelpunt bloot, want wanneer niet aan de wettelijke criteria wordt voldaan, lopen zowel arts als verpleegkundige risico op gerechtelijke vervolging. (belga/edp)

Onderzoekers hebben het ontbreken van een specifiek gen bij leukemiepatiënten ontdekt, waardoor de kankercellen sneller kunnen overleven en groeien. De resultaten zijn belangrijk voor de ontwikkeling van therapieën die te verkiezen zijn boven chemo.

Maria Kleppe en Jan Cools onderzochten, samen met onderzoekers van het Centrum voor Menselijke Erfelijkheid in Leuven en het Hôpital Saint-Louis in Parijs, het DNA van 200 patiënten en ontdekten bij 13 van hen dat het PTPN2-gen verloren was in de leukemiecellen. "Dat gen fungeert als een rem op de groei van de cellen. Het verlies ervan gaat gepaard met een sterkere woekering en verhoogde overlevingskansen van de leukemiecellen", klinkt het.

De resultaten hebben betrekking op één soort leukemie, de T-cel acute lymfatische leukemie (T-ALL). "Naast de specifieke inzichten voor T-ALL verschaft de studie ook nieuwe inzichten in het ontstaan van kanker in het algemeen. De studie toont aan dat fouten in enzymen (kinasen en fosfasen), die bepaalde functies in de cel aan- en uitschakelen, ook samen kunnen voorkomen en elkaars kankerverwekkende effecten kunnen versterken."

Bij leukemiepatiënten nemen de witte bloedcellen ongecontroleerd in aantal toe, zonder volledig te volgroeien. Omdat correct werkende witte bloedcellen virussen en bacteriën bestrijden, zijn leukemiepatiënten bijzonder gevoelig voor infecties. Naar schatting 700 Belgen, vooral kinderen, worden jaarlijks getroffen door lymfatische beenmergkanker. (belga/ep)

In de buurt van de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul is afgelopen maand een ongeveer 500 jaar oude mummie opgegraven. Onderzoekers denken dat de vrouwelijke mummie de echtgenote was van een vooraanstaande functionaris in de Joseon-dynastie (1392-1910).

De mummie werd begraven in een houten kist. Ze werd begraven met waardevolle bezittingen als sieraden en een handtas. Aan de hand van die voorwerpen hopen de onderzoekers een beter beeld te krijgen van de manier waarop vrouwen in die tijd leefden.

In de Joseon-dynastie was mummificatie erg gebruikelijk, al verschilt de manier waarop wel met die van de Egyptische. In Korea werden de lichamen ingesmeerd met een mengsel van kalksteen en vervolgens in een dubbelzijdige kist begraven, zodat ze als het ware 'vacuum verpakt' werden. De onderzoekers denken op de site ook nog het lichaam van de echtgenoot te vinden. (sps)