Bevers bouwen reuzendam die zichtbaar is vanuit de ruimte

Canadese bevers zouden de langste dam ter wereld gebouwd hebben. Het huzarenstukje is te zien vanuit de ruimte. De dam zou 850 meter lang zijn. Ter vergelijking: de Hooverdam tussen de Amerikaanse staten Arizona en Nevada heeft een lengte van 379 meter.

De harige bevers gebruiken bomen, modder en stenen om een soort gracht te maken, waar ze dankzij hun zwemkwaliteiten een confrontatie met hun vijanden kunnen vermijden.

De dam, gelegen aan de zuidelijke rand van het Wood Buffalo National Park in het noorden van Alberta in centraal Canada, werd gespot door deskundigen, die de omvang en de verspreiding van dammen gebouwd door bevers in Noord-Amerika onderzochten.

Roofdieren te slim af zijn
Biologe Sharon Brown zei dat bevers dammen bouwen om een goede habitat te creëren. Zij creëren een omgeving met veel water als een gracht rond hun hol, zodat ze kunnen zwemmen en drijven, en roofdieren zoals coyotes en beren te slim af kunnen zijn."

Vermoed wordt dat een aantal bevergezinnen hun krachten gebundeld hebben om de enorme dam met duizenden bomen te bouwen. Een werkje dat vele maanden in beslag nam. (jv)

Speciale WHO-website voor slangenbeten

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft een nieuwe website gelanceerd die ervoor moet zorgen dat jaarlijks minder mensen om het leven komen door een slangenbeet.

Honderdduizend mensen sterven jaarlijks nadat ze door een gifslang zijn gebeten, vooral in tropische en subtropische landen. Volgens de WHO zijn de meeste doden echter te voorkomen.

Tegengif
De nieuwe site bevat onder meer een database met goedgekeurde tegengiffen. De WHO verklaart dat Veel bekende tegengiffen onbetrouwbaar zijn, waardoor artsen ze niet graag gebruiken. Daar wil de gezondheidsorganisatie nu verandering in brengen met de informerende website.  (hlnsydney/kve)

Partner met Alzheimer verzesvoudigt risico op dementie

Ouderen die een partner met dementia verzorgen, hebben zes keer meer kans om zelf deze verwoestende aandoening te krijgen. Dat toont recent onderzoek aan.

Dementie
De onderzoekers bestudeerden gedurende twaalf jaar de gezondheid van meer dan 1200 koppels die gemiddeld 49 jaar getrouwd waren. Niemand van hen was dement aan de start van het onderzoek, maar tegen het einde werden 225 koppels hierdoor getroffen. Bij 125 gevallen was de patiënt een man, 70 van hen waren vrouwen. Bij 30 koppels werden beide partners getroffen. Daaruit blijkt dat het hebben van een man of vrouw met deze ziekte, je risico op Alzheimer met zes keer verhoogt.

Oorzaak?
Mannen blijken ook drie keer zo kwetsbaar dan vrouwen te zijn, hoewel dit volgens de onderzoekers ook aan toeval te wijten kan zijn. De onderzoekers geloven dat de emotionele stress van het toekijken op de mentale achteruitgang van een geliefde deels de oorzaak kan zijn. Dementie komt vaak voor op latere leeftijd, waardoor de psychologische last hiervan zwaarder is voor mensen op leeftijd. Maar het kan ook komen doordat koppels dezelfde levensstijl delen en blootgesteld worden aan dezelfde omgevingsfactoren. (ep)

Kan supercomputer van 1 miljard de mensheid redden?

Kent u het populaire game Sim Earth, waarin spelers hun eigen planeet bouwen en onderhouden? Een supercomputer van 1 miljard euro zou een werkelijke versie daarvan kunnen worden. Het gigantische 'brein' bootst de hele werking van onze planeet na, zowel het verleden als het heden en de toekomst. De redding van de mensheid?

Het was Dirk Helbing, wereldleider als techno-socio-economische goeroe, die deze week zijn visie op de toekomst van de Aarde uiteenzette, of liever de manier om er vat op te krijgen. Voor een slordige 1 miljard euro zou men de zogenaamde Living Earth Similator kunnen bouwen, die zoveel mogelijk informatie verzamelt over de mensheid met alle mogelijke beelden van waar we aan toe zijn en waar we naar toe gaan. Een beetje als Google Earth, maar dan met een onvoorstelbare schat aan extra details, namelijk info over zowat ALLES.

Toekomst voorspellen
De supercomputer zou gebouwd worden in Zwitserland, waar ook dat andere ongelooflijk ambitieuze project zijn thuisbasis heeft: de Large Hadron Collider. Helbing maakt zich sterk dat zelfs de toekomst kan voorspeld worden.

Economie, pandemieën, uitstoot, het weer, transport, oorlog, als het de mensheid raakt of beïnvloed, dan gaat het de simulator in. En idealiter is de output dan een scherper beeld van waar we met zijn allen op afstevenen. Of we dat ook werkelijk wíllen zien, is een andere vraag. Het zou kunnen zijn zoals je eigen genoomsequentie ontdekken en daarmee ook dat je doodgaat op het einde van het jaar.

'Kennisversneller'
Helbing hoopt de simulator, die hij omschreef als een 'kennisversneller', klaar te hebben tegen 2022. Volgens hem zouden wereldleiders er gebruik van kunnen maken in crisissituaties.

"Dankzij onze kennis van het universum hebben we mensen naar de maan gestuurd", schrijft Helbing in een paper over het project. "De mensheid kampt nu met serieuze crisissen, waarvoor we nieuwe manieren moeten bedenken om de globale uitdagingen van de mensheid in de 21ste eeuw het hoofd te bieden. We kennen microscopische details van voorwerpen rondom ons en in ons. Maar toch weten we relatief weinig over hoe de maatschappij werkt en hoe ze reageert op veranderingen."

Gevaar voor misbruik
De grootste kopzorg is niet hoe we de Living Earth Simulator kunnen gebruiken, maar hoe het zou misbruikt kunnen worden. Voor wereldbedrijven die handelen in financiën zou het een goudmijn zijn. In de handen van terroristen kan het dan weer enorm verwoestend zijn.

De kosten om het spectaculaire project op te starten draaien rond de 1 miljard euro. Tot nog toe is het de Europese Unie die alles financiert. Dat betekent dat de EU het project en al zijn mogelijkheden alleszins heel serieus neemt. (jv)

Zomerbaby's lopen meer kans om MS te krijgen

Baby's die worden geboren tijdens de zomermaanden, lopen een groter risico om multiple sclerose (MS) te krijgen, dan 'winterbaby's, zo meldt de Sunday Times. Dat komt doordat de moeder tijden de zwangerschap onvoldoende zon - en dus ook vitamine D - krijgt. Tot die ontdekking kwamen vorsers van het Royal Children's hospital in het Australische Melbourne en van de Australian National university.

Met name blootstelling aan de zon tijdens de eerste drie of vier maanden van de zwangerschap is cruciaal voor de ontwikkeling van het immuniteitssysteem en het zenuwstelsel bij de foetus. Kinderen die werden geboren in de maanden november en december (dus tijdens de Australische zomer) en hun eerste vier maanden in de baarmoeder tijdens de winter doorbrachten, lopen 32 procent meer kans om MS te krijgen dan kinderen die in de Australische winter werden geboren en dus tijdens de Australische zomermaanden ontwikkelden.
 
De onderzoekers bestudeerden patiënten met MS die werden geboren tussen 1920 en 1950. Daaruit bleek dat er een duidelijk verband bestond tussen de kans op MS en een 'winterse geboortedatum'. Opvallend daarbij is dat er tijdens de laatste vier maanden van de zwangerschap geen link meer was met de hoeveelheid zon die de moeder had kunnen opnemen.
 
Dat heeft te met het feit dat de zon ons vitamine D brengt, waarvan de positieve werking ook al is gebleken voor astmapatiënten en bij de strijd tegen darmkanker en hartziektes. Een kwartier zon is goed voor 500 microgram van die vitamine. (belga/jv)

Slaapendoscopie middel in onderzoek tegen snurken

Snurken en slaapapneu kunnen gerichter behandeld worden na het uitvoeren van een slaapendoscopie. Uit het onderzoek, waarbij de keelholte van de patiënt onderzocht wordt tijdens het slapen, blijkt dat de tong naar achteren valt en de keelholte tijdelijk afsluit. Dat ontdekte dr. Evert Hamans, verbonden aan het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA), tijdens zijn doctoraatstonderzoek.

Twee tot vier procent van de Belgen kampt met slaapapneu waardoor hun slaappatroon verstoord wordt. De belangrijkste klachten zijn luid snurken, overmatige slaperigheid overdag en concentratiestoornissen. Daarnaast hebben deze patiënten op lange termijn een verhoogde kans op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten.
 
Tong
Slaapendoscopie wijst uit dat de tong vaak verantwoordelijk is voor slaapapneu. De huidige behandeling van slaapapneu bestaat uit een beademingsmasker of een mondprothese waarmee de patiënt elke nacht dient te slapen. Hoewel deze behandelopties hun werk doen, verdraagt een belangrijke groep patiënten deze behandeling niet. Bij hen wordt een operatie overwogen.
 
Nieuwe behandelingstechniek
De bestaande ingrepen zijn ingrijpend en hebben bijwerkingen. In het doctoraatsonderzoek van dr. Hamans wordt een nieuwe behandelingstechniek beschreven. Met dierexperimenteel onderzoek werd een prototype van een tongimplant onderzocht en vervolgens klinisch toegepast. Het implant bestaat uit een tonganker dat minimaal invasief wordt ingebracht en vervolgens op individueel aanpasbare wijze de tong kan opspannen om slaapapneu te voorkomen. De patiënten die met het implant behandeld werden, hadden beduidend minder slaapapneu, snurkten minder en voelden zich overdag veel fitter. (belga/vsv)

Vulkanisch as smeren is goed voor je huid

Het vulkanische as mag dan wel het vliegverkeer danig verstoord hebben, het heeft wel heel wat beautyvoordelen. Een Japans beautymerk gebruikt het in tal van schoonheidsproducten en zegt dat het wonderen verricht voor de huid.

Cosmetica
Het gebied Kagoshima in zuidelijk Japan is voor de helft bedekt door vulkanisch as, de lokale bevolking kent het beter als 'shirasu'. De industrie gebruikt het er voor tal van doeleinden, het zit ondermeer in funderingen van gebouwen en in daken.  Schoonheidsspecialist Kayoko Matano gebruikt in de producten van beautymerk Tengen grond waarin vulkanisch as aanwezig is. "We gaan hier in Japan op zoek naar het witte as van vulkanen en mengen het met olie en sodium hydroxide. Daar maken we reinigende producten die de poriën vrijmaken zonder agressief te zijn. Deze zijn ontzettend populair, maar we bieden ook gels en crèmes aan. We weten nog steeds niet waarom vulkanisch as zo goed is voor je huid, maar ik wil het effect blijven bestuderen."

De fabriek produceert dagelijks 200 tot 400 kilogram van huidverzorgende producten. Vorig jaar kreeg Tengen een beauty-award voor zijn producten. (ep)

Verpakkingen van voeding vaak misleidend

Volgens Test-Aankoop spelen bedrijven in op de goedgelovigheid van de consumenten. De boodschappen op de verpakkingen zouden niet altijd overeenkomen met de verplichte ingrediëntenlijst. Zo zouden de herkomst van het product, de verpakking en de benamingen of de samenstelling van het product vaak misleidend zijn.

Verdoezelen
Volgens Test-Aankoop is er op zich niets mis mee om een voordeel van een product te beklemtonen. "Zolang het maar geen trucje is om andere, minder fraaie kenmerken te verdoezelen of om verwarring te zaaien in het hoofd van de consument", klinkt het.

Aroma's
Uit de steekproef blijkt dat aroma's vaak gebruikt worden ter vervanging van natuurlijke ingrediënten. "Een product zoals soep, dat zich trots profileert met 'op basis van 100 procent natuurlijke ingrediënten', bevat nochtans natuurlijke aroma's", aldus de consumentenorganisatie. Ook de geringe verhouding natuurlijke ingrediënten tegenover de aroma's wordt door Test-Aankoop op de korrel genomen.

Ambachtelijk
Een gelijkaardige kritiek geldt voor de herkomst van streekproducten. Een treffend voorbeeld is een zakje chorizo in de kleuren van de Spaanse vlag en versierd met de afbeelding van een toreador maar die in Frankrijk werd gefabriceerd.  Uit de steekproef blijkt nog dat veel van de producten die zich als ambachtelijk profileren afkomstig zijn van een industriële productie en verschillende additieven bevatten.

Test-Aankoop zal klacht neerleggen bij de algemene directie controle en bemiddeling van de Federale Overheidsdienst Economie en stuurt een kopie van deze klachten naar de minister van Consumentenbescherming Paul Magnette. (belga/ep)

Mammoeten hadden antivriessysteem in bloed

Mammoeten hadden meer dan een dikke vacht om zich te beschermen tegen de ijzige koude van hun habitat. De uitgestorven kolossen hadden antivriesbloed dat hun lichamen van zuurstof voorzag bij vriestemperaturen.

De Britse krant The Guardian geeft de resultaten van wetenschappelijk onderzoek weer, gebaseerd op het dna dat aan 43.000 jaar oude resten van een mammoet werd onttrokken.

Eiwit houdt warmte bij
Een genetische aanpassing in de hemoglobine, een eiwit dat in het bloed voorkomt, verloren mammoeten in koude streken veel minder lichaamswarmte dan gebruikelijk is.

Voorouders van de mammoet kwamen zeven miljoen jaar geleden vooral voor in Afrika, maar dik een miljoen jaar geleden migreerden een aantal populaties noordwaarts. Dat gebeurde in een periode waarin de temperatuur op aarde als gevolg van klimaatsverandering sterk daalde.

In tegenstelling tot de hedendaagse olifanten, die heel wat eigenschappen ontwikkelden om beter bestand te zijn tegen de hitte, overleefden de oeroude mammoeten dankzij manieren om warmte te bewaren. Zo hadden ze veel kleinere oren en staarten dan hun hedendaagse afstammelingen.

Bloed stroomt koud
In de jongste studie over het onderwerp, uitgevoerd aan de Universiteit van Manitoba, in Canada, ontdekte met een andere fysiologische eigenschap de mammoeten aanwendden om de ijstijd door te komen.

Het team van onderzoeksleider Kevin Campbell isoleerde hemoglobine-dna dat bij een Siberische mammoet uit de ijstijd werd aangetroffen, en vergeleek het met de genetische code van olifanten die vandaag in Azië en Afrika leven.

Het dna van de mammoet vertoonde kleine maar belangrijke verschillen. Aanpassingen in één procent van de bestudeerde eiwitten toonden aan dat de hemoglobine van mammoeten veel minder energie nodig had om zuurstof in het lichaam te laten. "Dankzij de aanpassing  kon het bloed van mammoeten letterlijk koud stromen", stelde Campbell vast.

Geen extra voedsel nodig
"Zonder deze genetische aanpassing, zouden de mammoeten veel meer energie verliezen gedurende de winter. Dat energieverlies zouden ze dan moeten opvangen door meer te eten, uitgerekend in een periode waarin voedsel schaars is. Het extra eten vermijden, is dus duidelijk een voordeel."

Volgens de wetenschapper wordt het dankzij nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen steeds beter mogelijk om oude natuurgeheimen te ontrafelen. "Dna van een mammoet opbouwen, dat is alsof we met een tijdmachine 40.000 jaar terug in de tijd kunnen gaan en een bloedstaaltje van het dier nemen", zegt hij. (tw)

Vier collega's ontslagen voor ontstopper in cola van baas

Vier collega's werden op staande voet ontslagen voor een wraakactie op hun baas. Het kwartet kon de man niet meer uitstaan en goot ontstopper in zijn fles cola. Toen de man doodziek werd, biechtte een vrouw de daad op.

Volgens de krant Nürnberger Nachrichten slaagde de 39-jarige vrouw erin om drie van haar collega's te overtuigen. Ze goot met instemming van haar collega's ontstopper in een fles cola maar aanvankelijk gebeurde er niets. Een dag later liet de vrouw niets aan het toeval over. Ze goot de rest van het middel in de fles frisdrank. Plots werd haar baas geveld door hevige maagkrampen, tot groot jolijt van de dader en haar drie medeplichtigen.

Later kreeg ze spijt en biechtte alles op. Haar baas toonde geen begrip voor haar berouw en zette haar meteen op straat. Ook de medeplichtigen konden ophoepelen en de man diende klacht in tegen het kwartet. (vsv)