Categorie: Klassieke muziek

Buste van de Duitse componist Christoph Willibald von Gluck, door Jean-Antoine Houdon  (1740-1828).

Telemaco

In het Britse radioprogramma Afternoon on 3 van de cultuurzender BBC Radio 3 kunt u op donderdag 16 januari ─ tussen 15:00 uur en 17:30 uur ─ luisteren naar de inhoud van de aflevering met de titel Schwetzinger Festspiele Die inhoud bestaat in de uitvoering van de opera in twee bedrijven Telemaco uit 1765 [1] van de Duitse componist Christoph Willibald von Gluck (1714-1787), die meer thema's uit de mythen, sagen en legenden van het oude Griekenland op muziek heeft gezet. Men denke daarbij aan Orfeo ed Eurydice uit 1762. [2] Dit muziekdrama wordt uitgevoerd onder leiding van Anu Tali, vocaal-solistische medewerking wordt verleend door countertenor David DQ Lee.

Beschermer van Penelope

Telemachos was/is de zoon van Odusseus. Toen laatstgenoemde twintig jaar lang van huis was: de eerste helft van die tijd in verband met het beleg van Troje ─ beschreven in Homeros' [3] Ilias ─ en vervolgens tien jaar als gevolg van zijn avontuurlijke omzwervingen ─ beschreven in de Odusseia van dezelfde dichter, bleef de jongen bij zijn moeder Penelope op het eiland Ithaka, en beschermde hij haar later toen allerlei vrijers zich aandienden en wilden dat Penelope de gedachte aan een terugkeer van haar echtgenoot opgaf en één van hen tot nieuwe wederhelft zou accepteren. 
__________

[1] De complete titel van dit muziekdrama luidt: Il Telemaco ossia L'isola di Circe. Deze opera is op 30 januari 1765 in het Wiener Burgtheater in première gegaan. Het libretto stamt van Marco Coltellini (1719-1777) naar een bestaand stuk van Carlo Sigismondo Capece (1652-1728), die als vooraanstaand librettist en één der meest belangrijke Italiaanse theaterauteurs gold.

[2] Een tweede versie van dit muziekdrama stamt uit 1774.

[3] Van de Griekse dichter Homeros (ca. 800-ca. 750 vóór onze jaartelling) wordt beweerd dat hij blind was, al weten we nog steeds niet zeker of hij heeft bestaan en als dat wel zo is, of hij de teksten van Ilias en Odusseia wel allemaal zelf heeft geschreven.

'Prisma Musik'

De Duitse regionale radiozender NDR Kultur besteedt op zaterdag 21 januari, vanaf 20:05 uur, bijna vier uur aan de in 1712 geboren koning Friedrich II van Pruisen, onder wiens scepter het culturele leven ─ en met name de muziek ─ een grote bloeiperiode heeft beleefd. Dat kan overigens niet los worden gezien van het feit dat deze monarch zich niet alleen heeft gemanifesteerd als uitvoerend musicus, maar tevens als componist. In tal van boeken over muziekgeschiedenis en op hoezen van grammofoonplaten en in boekjes ter begeleiding van de inhoud van cd's komen we de afbeelding tegen van het concert op Paleis Sans Soucis, aan het hof van deze Frederik, veelal in verband met fluitmuziek van Joachim Quantz (1697-1773).

In het programma 'Prisma Musik' wordt aandacht besteed  aan die tijd.

'Variationen zum Thema'
Om 22:05 uur volgt een nieuwe aflevering van het programma Variationen zum Thema. Ook daarin komen we Pruisische Fredmans tegen: de titel van de aflevering luidt: Musik am Hof Friedrich II.

Het Negenentwintigste Fluitconcert van Johann Joachim Quantz wordt uitgevoerd, gevolgd door een Sonata da camera van Johann Gottlieb Janitsch (1703-1783). Daarna kunnen de luisteraars kennis nemen van een fragment uit Cleopatra e Cesare van Johann Gotlieb Graun (1703-1771), gevolgd door een fragment van das Musikalische Opfer BWV 1079, op een thema uit 1747 van Friedrich II, door Johann Sebastian Bach (1685-1750). 

Het radioconcert wordt besloten met de Sonate in b-klein voor fluit en basso continuo van de Koning zelf, die voor een regerend vorst, die eigenlijk meer staatszaken behartigt dan andere kwesties, heel wat heeft gecomponeerd. Een deel van die werken bewijst dat het bij de maker om een zeer agressief mens ging.
__________

Afbeeldingen
1. Friedrich II, geschilderd in 1763 door Johann Georg Ziesenis junior (1716-1776). Het is het enige bestaande portret waarvoor Friedrich II model heeft gezeten.

2. De componist en fluitvirtuoos Johann Joachim Quantz, geschilderd ─ waarschijnlijk in mei 1741 ─ door Johann Friedrich Gerhard. Het origineel bevindt zich in het Musikzimmer van het Neue Schloss te Bayreuth.

In het programma 'Radio 3 live in concert' van de Britse cultuurzender BBC Radio 3, waarvan op donderdag 19 januari een nieuwe aflevering zal worden uitgezonden tussen 20:30 uur en 23:00 uur onze tijd, kunt u niet alleen luisteren naar, onder meer, de Zevende Symfonie ─ Leningrad (1942) ─ van Dmitri Sjostakovits (1906-1975), maar ook naar een pauze-programma ─ Twenty minutes, tussen 21:00 uur en 21:20 uur onze tijd ─ vooraf gaande aan genoemde symfonie die onderwerp van gesprek zal zijn gedurende die twintig minuten.

Dmitri Sjostakovitsj. Schilderij van Michael Buter, Groningen, 2010. Tevens ©.

Het Royal Liverpool Philharmonic Orchestra speelt deze symfonie  en voor de pauze eerst nog twee andere moderne werken, onder leiding van Vasily Petrenko. Het concert wordt rechtstreeks uitgezonden vanuit de Philharmonic Hall in Liverpool.

Meer over deze symfonie valt te lezen in een artikel van zaterdag 8 mei 2010 op onze zustersite Cultuur in Groningen en omgeving.

Giacomo Sagripanti. Foto van Rocco 
Casaluci, overgenomen van de
website van IMGartists.

Terwijl op de regionale Duitse zender NDR Kultur de rechtsreeks de ether ingestuurde uitvoering in de Hamburgse Staatsopera van het muziekdrama Lear van Aribert Reimann nog in volle gang is, begint op een andere Duitse zender, WDR3, de uitvoering van een niet zo dikwijls gespeelde opera van Gaetano Donizetti (1797-1848), Gianni di Parigi uit 1831.

Librettist Felice Romani.

De première werd nog in hetzelfde jaar, op 30 mei, gerealiseerd in het Teatro San Carlo te Napels.

Het Wesford Festival Orchestra staat onder leiding van Giacomo Sagripanti.

Vocale solisten zijn Suszanna Markova, Alessandro Lunogo,

Edgardo Rocha, Lucia Spina en Fiona Murphy.

Het libretto voor Gianni di Parigi is afkomstig van Felice Romani (1788-1865) ─ die flink wat libretti voor Donizetti en voor Vincenzo Bellini (1801-1835) heeft gerealiseerd, die gebruik heeft gemaakt van een oud tekstboek voor de opera Francesco Morlacchi, die is ontstaan op een tekstboek van de toen vermaarde Franse librettist Claude Godard d'Aucourt de Saint-Just (1768-1826), bedoeld voor de opera Jean de Paris uit 1812 van François-Adrien Boïeldieu (1775-1834).

In de nacht van zondag 15 op maandag 16 januari presenteert Arte-televisie een concert met de Symphonie fastastique van Hector Berlioz onder leiding van Jos van Immerseel. Het concert begint om 00:50 uur en eindigt om 02:00 uur. Het orkest Anima Eterna voert het werk uit. Het is in 2010 opgenomen in het Cité des Congres de Nantes.

Voor een uitgebreide toelichting op dit opus kunt u terecht in een artikel dat op de Nederlandse (aan Cultuurspectrum gelieerde) muzieksite Tenpel der Toonkunst is opgenomen op 19 juli 2008. Het gaat dan weliswaar niet om die uitvoering, maar wel een opname met hetzelfde ensemble en dezelfde Jos van Immerseel.

Dit concert zal door Arte-tv worden herhaald op in de nacht van donderdag 19 op vrijdag 20 januari, tussen 03:45 uur en 04:45 uur.

Componist Gioacchino Rossini.

Bekend sprookje

De Nederlandse klassieke zender Radio 4 biedt, in het programma 'Opera live', op zaterdag 14 januari, tussen 19:02 uur en 23:00 uur, een uitvoering van het muziekdrama La Cenerentola uit 1817, van Giacchino Rossini (1792-1868), door de Opéra Nationale Paris. Bruno Campanella leidt koor en orkest van dat muziekinstituut.

Cenerentola (Assepoester) wordt, evenals de rol van Angelina, gezongen door Karine Deshayes. De figuur van Don Ramiro wordt 'ingevuld' door Javier Camareno. Riccardo Navoro zingt de partij van Dandrini. Don Magnifico mag rekenen op de stem van Carlos Chausson.

Alidoro wordt bezet door Alex Esposito; Jeannette Fischer vertolkt de rol van Clorinda. En Anna Wall is voorzien voor de rol van Tisbe.

Het verhaal van Assepoester wordt algemeen bekend verondersteld, waardoor het niet nodig is dat hier synoptisch uit de doeken te doen. Voor meer informatie over deze opera zij verwezen naar een artikel, op deze Nederlandse site Tempel van het Muziektheater, opgenomen op 11 februari 2008.

De Amerikaanse componist George Gershwin (1898-1937) is de protagonist in twee muziekprogramma's die de Britse tv-zender BBC Four op vrijdag 6 januari direct achtereen zal uitzenden.
Dat begint om 20:30 uur onze tijd met een half uur uit een optreden dat het BBC Concert Orchestra onder leiding van Charles Hazlewood heeft gegeven tijdens een van de concerten in het kader van de BBC Proms in 2006. Voorafgaande aan een nieuw arrangement van My Man's Gone Now uit de opera Porgy and Bess (1935) kunt u luisteren naar het beroemdste stuk muziek dat binnen de categorie symfonische jazz valt: de Rhapsody in blue uit 1924. Solist is de pianist Kevin Cole. Voorts wordt, uit een optreden van datzelfde ensemble in de Proms, maar dan uit 2008, de ouverture Strike up the band uit 1927 uitgevoerd.
Direct in aansluiting, tussen 21:00 uur en 22:00 uur onze tijd, volgt de documentaire Gershwin's Summertime: The song that conquered the world, over de achtergronden ─ en met veel parafernalia ─ aangaande het over de gehele wereld befaamd geworden lied Summertime uit de opera Porgy and Bess.
__________

Afbeelding: George Gershwin, op 28 maart 1937 gefotografeerd door Carl Van Vechten (1880-1964).

In het Avondconcert dat Radio 4 op maandag 2 januari zal uitzenden tussen 20:02 uur en 23:00 uur, presenteert Maartje Stokkers het oratorium Elijah uit 1846 van Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809-1847). Het werk wordt uitgevoerd door the Gabrieli Consort & Players onder leiding van Paul McCreesh. 

Rosemary Joshua verzorgt de sopraanpartij

Jony Ward neemt deel als jongenssopraan

Sarah Connolly is de deelnemende mezzosopraan
Robert Murray treedt op in zijn functie als tenor
Simon Keenlyside neemt de bartionpartij voor zijn rekening.

Gedeelte van de ouverture van het oratorium Elijah. Bewerking door de componist voor pianoduet. Bevindt zich in de Library of Congress, Washington.

Dit oratorium werd gecomponeerd voor het Birmingham Festival van 1846. De tekst voor Elijah is niet alleen afkomstig uit het gelijknamige Bijbelboek der Profeten, maar tevens uit I Koningen en II Koningen.

De Britse cultuurzender BBC Radio 3 biedt op zondag 1 januari 2012, in een aflevering van het programma 'Opera on 3' ─ tussen 15:45 uur in de middag en 22:15 uur in de avond, onze tijd ─ een uitvoering van Die Meistersinger von Nürnberg van Richard Wagner (1813-1883).

Koor en orkest van het Royal Opera House Covent Garden staan onder leiding van Antonio Pappano.
Nadere gegevens over het muziekdrama zijn te vinden in een artikel op deze site, opgenomen op zaterdag 26 juli 2008.
___________
Afbeelding: Dirigent Antonio Pappano. Foto van IMGartists.

Nauwelijks is de herhaling van Tsjajkovski's muziekdrama Jevgeni Onegin in de versie van het Bolsjoj Theater door Arte-tv gerealiseerd, of de NTR komt in het programma Podium met een eigen versie, begeleid door het Concertgebouworkest onder leiding van Mariss Jansons.

De uitzending van deze versie komt tot stand op Nederland 2-tv, op nieuwjaarsdag vanaf 13:05 uur. Maar voordat de muziek en het daarbij behorende drama losbarst, geeft Hans Haffmans een inleiding, en spreekt hij niet alleen met genoemde dirigent, maar tevens met regisseur Stefan Herheim en solisten. Voor de televisieregie tekent Misjel Vermeiren.
Meer gegevens over deze opera en de achtergronden zijn te vinden in een artikel dat op zondag 18 december jongstleden op deze Nerlandse site Tempel van het Muziektheater is gepubliceerd.
_________

Afbeelding: Hans Haffmans. Foto Radio 4.