BBC Four-documentaire over de grammar school en de opheffing ervan
Schoolsysteem
BBC Four-tv presenteert, op donderdag 12 januari, de één uur durende documentaire The Grammar School: A secret history.
Schrijver Arthur van Schendel.
Borstbeeld te Amsterdam,
door Jobs Wertheim
(1898-1977).
De eerste keer dat ik met het begrip grammar school werd geconfronteerd ─ en dat is inmiddels ruim een halve eeuw geleden ─, was in het tweede hoofdstuk getiteld De Grammar School draagt, in een boek dat ik voor een habbekrats had gekocht bij een antiquariaat annex opruimingsboekhandel. Het betreft een bundel met de titel Herdenkingen [1] van Arthur van Schendel (1874-1946), uitgegeven in 1950 in de reeks De Eik van uitgeverij J.M. Meulenhoff te Amsterdam. In zeven gedrukte bladzijden, op schrift gesteld in 1937, vertelt Van Schendel over zijn avontuur, als docent in Engeland, toen hij éénentwintig jaar oud was. Hij had toen vernomen dat het gemakkelijk zou zijn om aldaar een baan te vinden als leerkracht. Al snel werd hij in de gelegenheid gesteld, zijn krachten te beproeven in de Midlands.
Verschillen met Nederland
Per schip reisde Van Schendel uit nederland naar Hull, vandaar verder per trein, totdat hij op een uur loopafstand van een treinstation belandde in een gehucht met een rood bakstenen huis met het opschrift The Grammar School 1628.
Eén van de eerste confrontaties met het anders zijn en anders doen van de leerlingen dan in Nederland gebruikelijk was, bleek de uitspraak van het Latijn: met aldaar de niet humanistisch-Erasmiaanse uitspraak [2].
Uitzendingen
De documentaire ─ waarin de nadruk ligt op de positieve kant van de grammar school in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw, toen kinderen uit kansarme gezinnen de mogelijkheid kregen uit te groeien tot maatschappelijke posities die voordien eigenlijk alleen waren weggelegd voor kinderen van welgestelde ouders ─ wordt uitgezonden op genoemde datum, tussen 22:00 uur en 23:00 uur onze tijd, en zal, eveneens door BBC Four, worden herhaald in de nacht op vrijdag 13 januari, vanaf 04:00 uur onze tijd.
Foto: BBC Four-television.
[1] De bundel Herdenkingen uit 1950, werd relatief snel, in de tweede helft van de jaren vijftig, door de uitgever opgeruimd, en is in het alternatieve circuit beland voor één gulden. Ook heden ten dage kan men het nog met enige regelmaat tegenkomen in krat of doos met opruimingsboeken van antiquariaten, voor prijzen variërend van vooral 50 cent tot en met twee euro.
[2] Eén van de definities van het begrip grammar school luidt volgens de Concise Oxford Dictionary:
"A school founded in or before the 18th century for teaching Latin, later becoming a secundary school teaching academic subjects."
