Naar de inhoud

De Mannen 2005

Brouwer voor één dag
seniorennet.beseniorennet.be

Proeven

15u 20' : einde kookproces. Brouwsel wordt overgepompt naar opslagtank en te gelijker tijd gekoeld (van 100° tot zo'n 25/30°). Toch is dit nog te warm om de gist erbij te doen; dat zal later moeten gebeuren
16u 15' : blindproeven, en niet enkel van bier! Ook de verschillende watersoorten worden aan een smaakproef onderworpen. Ivan en Johan (wie anders) scoren echter zeer goed in de bierbepaling.....

Reageer op dit bericht
Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Een titel of je eigen website toevoegen

De blogger leest alles eerst na: je tekst verschijnt zodra die goedgekeurd is.

De kuisploeg

14u 15' : Na de filtering en alle doorspoelen ten spijt blijft een serieuze laag drab achterdrab in de kuip. Dit uitscheppen uit de filterkuip is een taak voor een echte "werkmensch"

Reageer op dit bericht

Hop

HOP of volgens de officiële benaming Humulus Lupulus is een plantensoort uit de hennepfamilie.  Het geslacht Humulus telt drie soorten klimplanten, die voorkomen in het noordelijk gematigd gebied.  De plant is in Europa inheems en komt in het wild voor in loofbossen en heggen op voedselrijke grond. De mannelijke bloemen staan in pluimen (augustus - september), de vrouwelijke vruchten in eivormige vruchtkegels (hopbellen).

hop.gif
Hopharsen  I
n de hopchemie maakt een onderscheid tussen harde en zachte hopharsen, al naar gelang ze oplosbaar zijn in bepaalde organische oplosmiddelen. De harde hopharsen zijn in bier eigenlijk ongewenst. De zachte hopharsen worden verder onderverdeeld in drie fracties:

Humulon ofwel alfa-hopbitterzuren
Lupulon ofwel beta-hopbitterzuren
Hulupon

Hopolie is een vluchtige, ofwel etherische olie. Deze olie, bestaat onder andere uit terpenen, die verantwoordelijk zijn voor de karakteristieke hopgeur, die vooral in september rond de hopvelden hangt. De hopolie zou aan het bier een hoparoma kunnen geven. Gedurende het koken van de wort gaan echter 88 - 95 % van deze aromastoffen verloren. Hun invloed op de geur van het bier is dus niet van wezenlijk belang. Wil men toch een typisch hoparoma aan het bier geven, dan kan men de hop toevoegen aan het einde van het kookproces. Ook kan men gebruik maken van zuivere hopolie.

Vetten en vetzuren   Vooral de mannelijke hopplant rijk aan vetten en vetzuren. Deze hebben een slechte invloed op het bierschuim. Daarom mogen in veel West-Europese landen, zoals België, alleen maar vrouwelijk hopplanten worden verbouwd en is de teelt van mannelijke planten wettelijk verboden. Vermeerdering van de planten gebeurt door deze te stekken.

Tanninen   De looistoffen, waaronder de tanninen vallen,  zijn vooral aanwezig in de dekblaadjes en het steeltje van de hopbel. Ze hebben de eigenschap oplosbare eiwitten om te zetten in onoplosbare verbindingen. Looistoffen komen tijdens het koken vrij en achteraf worden de verbindingen door filtratie uit het bier verwijderd. Wanneer niet alle eiwitten bij deze bewerkingen zijn neergeslagen, kan dat aanleiding geven tot eiwittroebel in het eindproduct.

Teelt

hop1.jpgHop wordt speciaal verbouwd, om aan de behoefte van de brouwindustrie te kunnen voldoen. Hopvelden worden bij voorkeur aangelegd in vruchtbare leemgrond met een goed waterhoudend vermogen. Omdat hop een klimplant is die een hoogte van ongeveer 10 meter bereikt, is een dradenstelsel vereist. De richting van de rijen is voor de goede ontwikkeling van de hopbel van belang; belichting door de zonnestralen dient in de hand gewerkt te worden. Het vrijmaken van de hopstoelen (de wortelstokken, die in de grond blijven) en het plukken van de rijpe hopbellen (dwz. hopbellen met tot rijpheid gekomen harskliertjes, die lupuline of hopmeel bevatten, waar hopolie en harsen in voorkomen) van de afgesneden stengels gebeurt tegenwoordig mechanisch.

Verwerking    Hop is voor de amateurbrouwer verkrijgbaar in de vorm van gedroogde hopbloemen, samengeperste korrels (pellets).   Op de verpakking wordt de hoeveelheid bitterstoffen (voornamelijk de humulonen) aangegeven met het percentage alfazuur. Vaak worden tijdens het brouwen twee soorten hop gebruikt,

  • bitterhop, om het bier zijn bitterheid te geven
  • aromahop voor de geur van het bier

Om de kwaliteit te behouden, kan hop het beste koel, droog en donker bewaard worden. Hoge temperaturen, vocht, licht en zuurstof, kunnen de bitterzuren afbreken.

Reageer op dit bericht

Hoptoevoeging 2

Tijdens het laatste kwartuur koken voegt men (een becijferde) dosis aromahop bij, die vooral de geur zal bepalen. Opnieuw heeft men daarvoor een specialist nodig en Pa neemt deze taak op hem.

In dit brouwsel werd 1,2 kg hop in het totaal gebruikt plus niet te vergeten : 8 kg suiker. 

Reageer op dit bericht

Hoptoevoeging

13u 50' : Hoptoevoeging

Bij het begin van de koking stort men (een becijferde) dosis bitterhop toe, die een mengeling kan zijn van meerdere soorten hop.

Dit delicate werkje mag enkel door specialisten uitgevoerd worden, zoals b.v. Ivan...

Reageer op dit bericht

Frietjes 2

Het stevige ontbijt ten spijt, hebben de ééndagsbrouwers blijkbaar terug al een behoorlijke appetijt.  De frietjes en toebehoren gaan er vlot in.
Reageer op dit bericht

Frietjes 1

13u 25' : Van al dat werken (en proeven) krijgt men honger en er worden frietjes met wat bij  besteld per PC ...

Het weer is schitterend en iedereen installeert zich buiten aan de grote tuintafel.

Reageer op dit bericht

Filteren

10u20' : brouwsel doorverwarmen naar 78° ( ideale temperatuur voor het filteren). 
10u 55' : de volledige inhoud overpompen naar een 2de ketel. Hier steekt Ivan de procedure van overpompen in gang.  Het brouwsel zal dan moeten rusten opdat de zware en zwevende deeltjes zouden kunnen bezinken.
11u 45' : start van het filteren : via geperforeerde buisfilters in vatje 30 liter aftappen. Eerste, nog te troebele vloeistof door netfilter terug in vat gieten. Wat later wordt het meer heldere brouwsel teruggepompt naar eerste ketel.  Dit levert maar 200 liter vloeistof op; de rest is drab (gezwollen gerst). Er wordt 125 liter "vers" zeer warm water via ketel 2 toegevoegd om opnieuw aan het oorspronkelijk volume te komen.  Vuur eronder om op kooktemperatuur te geraken.

Reageer op dit bericht

Op flessen trekken

9u 15' : brouwsel doorverwarmen tot 70° (opnieuw bestaat een speling van 68° tot 73°).  Dan werd een rusttijd van 35' ingebouwd. Bemerk wel dat de duur van de rusttijden op de gekozen temperatuur uiteindelijk het karakter van het bier zullen bepalen.  Hier komt dus het ware vakmanschap naar boven. 
Ondertussen zitten de deelnemers niet stil : een vorig brouwsel wordt op flessen getrokken (per twee flesjes).

Reageer op dit bericht

Koffie

De tijd begint te dringen en na een laatste potje koffie, zal de tafel afgeruimd worden en zal iedereen een taak toegewezen krijgen.
Reageer op dit bericht

Stevige bodem

Het ontbijt is lekker en terwijl de mout in het water van de brouwketel verder wordt opgewarmd, hebben voluit de tijd om van alles eens te proeven.

Er zal geen excuus zijn om niet deel te nemen aan het "zware" werk dat zal volgen.
Reageer op dit bericht

Mantepeirden

8u 30' : uitgebreid ontbijt met koffie en ontbijtkoeken, onder andere de typisch West-Vlaamse "mantepeirden" 


Mantepeirden zijn "Sinterklaaskoeken". Het is het dialect voor "Sinterklaaspaarden" of MAN TE PAARD :  "Mantepeirden".  Het is een koffiekoek, in de vorm van een paard (zoals hierboven) of Piet of Sinterklaas, gebakken uit een zoet zacht deeg, genre sandwich. Ze bestaan in alle maten en gewichten en worden gegeten als ontbijt of tijdens de Sinterklaasperiode ook vaak 's avonds. Wij eten ze met een dikke laag boter ertussen, sommigen eten zefs kaas ertussen maar ik heb ze liever puur.  Meestal worden ze gegeten met warme chocolademelk. Het zijn dus buiten marsepein en chocolade ook snoepspecialiteiten rond Sinterklaas of Kerstmis. 
Reageer op dit bericht

Mout

Barley.GIFMout

Mout is een basisbestanddeel voor het brouwen van bier. Mout wordt gemaakt van brouwgerst. Onbewerkte gerst is namelijk niet geschikt voor het brouwen van bier. Het zetmeel, waar de gerst rijk aan is, kan niet door gist worden omgezet in alcohol. Gist kan namelijk alleen van suiker alcohol maken. Door gerst eerst te laten ontkiemen, worden enzymen in de gerstkorrel geproduceerd. Deze enzymen kunnen tijdens het maisproces gebruikt worden om het zetmeel om te zetten in suiker.

De gerst kan niet direct na het oogsten verwerkt worden. Dit is een natuurlijk proces zodat de gerstekorrel pas in het voorjaar gaat ontkiemen. Na de rustperiode wordt de gerst geselecteerd op grootte, gewassen en geweekt. Het vochtgehalte van gerst ligt rond de 12 tot 16%. Door het weken kan de gerst water opnemen. Als het watergehalte rond de 40% ligt kan de gerst ontkiemen. Het laten ontkiemen van het gerst wordt ook wel
mouten genoemd. Men stopt het kiemproces op het tijdstip, dat genoeg enzymen zijn vrijgemaakt en niet teveel zetmeel uit de korrel is verbruikt. Dit is na circa 7 tot 10 dagen en men noemt dit groenmout. Men stopt het kiemproces door het te verwarmen met hete lucht; ook wel eesten genoemd. Op grote geperforeerde platen wordt het groenmout uitgespreid. Vanaf onderen wordt lucht van een bepaalde temperatuur door de mout heen geblazen. Hoe hoger de temperatuur en hoe langer wordt verhit, hoe donker het mout wordt. Men spreekt nu ook niet meer over groenmout, maar over mout. Afhankelijk van kleur of droogmethode worden ze naar soort ingedeeld.

Reageer op dit bericht

Mouttoevoeging 2

Ook Kris en Rik laten zich niet kennen en als volleerde "Dolle Brouwers" steken ze ook een serieuze hand toe.  Zo geraakt de totale hoeveelheid in de ketel en zal de water/mout combinatie verder opgewarmd worden.
Reageer op dit bericht

Mouttoevoeging

8 uur : Er moet eerst een slagske gewerkt worden want de 120 kg mout (gekiemde gerst) dient in de 300 liter water gegoten te worden om dan onder continu roeren (gelukkig machinaal) op ongeveer 60° graden gebracht te worden  (de ideale plage schommelt tussen de 58° en 63°). Sterke mannen, zoals Johan en de brouwer zelf, offeren zich op om met de zakken te sleuren.
 

Reageer op dit bericht

Vraagjes

De brouwers zullen al vlug vast stellen dat ze met een geïnteresseerde groep te maken hebben.

Iedereen heeft bijkomende vragen te stellen en hun uitleg wordt netjes genoteerd.

Nu we weten wat ons te wachten staat, zullen we straks maar een stevig ontbijt nemen, zodat we de zware brouw- en proefkarwei goed overleven.

Reageer op dit bericht

Uitleg

Onmiddellijk na de aankomst en de kennismaking, wordt er al gestart!

In de grote brouwketel staat het water al op te warmen dus valt er niet te treuzelen. Eén van de brouwers legt ons en de grote lijnen van het brouwprocédé uit.  Dit komt natuurlijk overeen met hetgeen we reeds in andere brouwerijen mochten horen, maar hier zullen we het stap voor stap meemaken en zelf doen.

Reageer op dit bericht

Meer van De Mannen 2005

↑ Terug naar de berichten