Berichten van 1 januari 2018 tot 31 december 2018

Zilvermeeuw

De zilvermeeuw is een algemene vogel van de kust en het binnenland. De jonge zilvermeeuw is overwegend bruin en krijgt stap voor stap het verenkleed van de volwassene. De zilvermeeuw eet vrijwel alles, ook brood en patat. Hij broedt in kolonies in duingebieden. Omdat vossen de nesten daar vaak leegroven neemt de zilvermeeuw steeds vaker zijn toevlucht tot daken in steden.

Zilvermeeuw (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Zilvermeeuw in de vlucht (Foto: Greet BOTTERMAN

X

Hebben planten een geheugen en kun je dan van intelligentie spreken?
(Een natuurbericht uit Knack ingestuurd door Jan DIRKX)

'Planten, met hun intelligentie, worden zwaar onderschat', schrijft Sara van Duijn in haar nieuwe boek 'Natuurlijk Biologie'. Planten zijn immers bijzonder goed in het oplossen van problemen. Ze zijn ook sociaal en hoogsensitief. Factoren die in het mensenrijk hoog gewaardeerd worden.

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige artikel te lezen.

Daguitstap Zeeland - Zaterdag 10 februari 2018

Sinds onze daguitstap heeft Juliana haar hart verloren aan Zeeland !!
Ze is daar dan ook met een camping begonnen! Als je deze zomer niet weet waar je naar toe moet...

Camping "Julianahoeve" - Foto's en samenstelling: Greet BOTTERMAN

Daguitstap Zeeland - Zaterdag 10 februari 2018

Liefst 43 Bunters hadden zich ingeschreven voor deze daguitstap en beleefden een onvergetelijke dag, want hier mag natuur nog natuur zijn! We liepen over dijken, wandelden door uitgestrekte vlaktes met weidse uitzichten, met kleine en grote plassen, en hier heeft de wind nog vrij spel. We struinden door kleine bosjes, langs heidevelden, en langs de branding van de zee....

Alle foto's: Karel VERBRUGGEN.

Daguitstap Zeeland - Zaterdag 10 februari 2018

Het is niet bij de deur, 136 km volgens Paul (onze chauffeur) maar die Zeelanders weten perfect hoe ze die Belgen naar hun regio moeten lokken.....

Daar doen we het voor.... (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Daguitstap Zeeland - Zaterdag 10 februari 2018

Tijdens onze daguitstap werden we voortdurend geconfronteerd met het feit dat een heel groot stuk van Nederland onder het niveau van de zeespiegel ligt. Met dijken en stormvloedkeringen probeert men have en goed te beschermen tegen overstromingen....maar dat lukt niet altijd! De meest recente zware overstroming (1953) ligt bij vele mensen nog vers in het geheugen. De combinatie van een langdurige zware noordwesterstorm en een springvloed had rampzalige gevolgen (1836 doden). Deze ramp was aanleiding voor de ontwikkeling van een sterk verbeterde kustverdediging met de bouw van uitgebreide stormvloedkeringen, de zgn Deltawerken.

Jef ADRIAENSEN, onze gids, gaf regelmatig de nodige uitleg.
Klik op onderstaande afbeelding om een kaart uit 1812 te vergelijken met een recente kaart.

Daguitstap Zeeland - Zaterdag 10 februari 2018

Bij aankomst in Zeeland haddden we eerst nog een koffiestop in Burgh-Haamstede. Hier werden we getrakteerd op een lekker gebakje dat de streeknaam "bolus" draagt. Maar volgens onze gids Roger DAMEN is het gewoon "een gesuikerde hondendrol"....

Koffiestop met bolus of "gesuikerde hondendrol" (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Daguitstap Zeeland - Zaterdag 10 februari 2018

Ik heb gisteren nog geïnformeerd naar de betekenis van de kleuren waar de diverse zeehonden in "A Seal" mee gemerkt zijn. Er zaten er met een rood en met een geel merkteken op hun hoofd. Nu blijkt dat de zeehonden niet allemaal dezelfde medicatie en eten krijgen. Met de kleuren weten alle vrijwilligers precies wat ze aan elke zeehond mogen/moeten geven.

Jef ADRIAENSEN

Zeehonden met gekleurd merkteken (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Zwarte kraai

Hoewel ze bepaald niet mooi zingen, behoren de kraaien toch tot de zangvogels. Het is samen met de raaf, de enige geheel zwarte vogel in ons land. Hij is helemaal niet schuw en samen met de kauw een vrij algemene stadsvogel.

Zwarte kraai - Corvus corone - Carrion crow (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Japanse kwee - Chaenomeles japonica - Japanese quince

Nu te zien ! Deze heester afkomstig uit Japan (vandaar zijn naam) staat bekend om zijn vroeg bloeiende bloemen en lekker geurende appeltjes. De struik wordt veel aangeplant in parken en plantsoenen, omdat ze vroeg bloeit en bijna niet gesnoeid moet worden. De struik bloeit normaal gezien op takken die nog geen bladeren hebben. Dus eerst de bloei, later de bladgroei. Bloeit in februari-maart, afhankelijk van het weer, met rode bloemen.

Japanse kwee - Chaenomeles japonica - Japanese quince (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Pimpelmezen zijn dol op vetbollen en pindanootjes....

Alle mezensoorten zijn dol op vetbollen (met zaadjes) en pindanootjes. Deze nootjes zijn heel olierijk en dus heel geschikt om vetreserves op te bouwen in de winter. Roger DAMEN filmde een stel pimpelmezen die er driftig op loshakken....

Klik op de play-knop om het filmpje te bekijken (Geluid aan)

Op de voedertafel....

Bijna niet te geloven.... hoeveel verschillende soorten vogels er op nauwelijks twee minuten op bezoek komen. Een putter, groenlingen en een vink kunnen het best met elkaar vinden. Koolmezen zijn minder verdraagzaam, zeker ten opzichte van soortgenoten. Verder is er nog een pimpelmees.... en als een Turkse tortel op bezoek komt gaat iedereen op de vlucht !!

Klik op de "play-knop" om het filmpje van Roger DAMEN te bekijken (Geluid aan).

Koolmees eet pindanoot.....

Het is volop winter... en dus druk op de voedertafel. De geliefkoosde hapjes van de koolmees zijn pindanootjes en vetbollen met zaadjes. Roger DAMEN filmde deze koolmees terwijl hij een pindanootje eet. Let er ook op hoe deze slimme vogel zijn poot gebruikt als klemschroef.....

Klik op de "play-knop" om het filmpje te starten (Geluid aan) 

Wij betreuren het overlijden van

de Heer Jos DICKENS
(vader van Buntlid Maria DICKENS)

Natuurvereniging Den Bunt betuigt aan Maria
en de ganse familie onze oprechte deelneming,
en wij wensen hen veel troost en sterkte toe.

Nieuw ontdekte Egyptische dinosaurus werpt ander licht op oude theorieën
(Een natuurbericht ingestuurd door Jan DIRKX)

Aan een oase in de Sahara hebben wetenschappers de resten ontdekt van een dinosaurus die ongeveer 80 miljoen jaar geleden leefde. Het dier, ter grootte van een schoolbus, liep op vier poten en had een lange nek. Het gaat om een belangrijke ontdekking, want er was over die periode nog maar weinig geweten over dinosauriërs in Afrika. De vondst bewijst alsnog dat er een link bestaat tussen Europese en Afrikaanse dinosauriërs in het laat-Mesozoïcum, iets wat lang was ontkend.

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige bericht te lezen (WordDoc)

Winterse gaai.

In de wintermaanden krijgen we meer bosvogels te zien dan in de zomermaanden wanneer de bomen vol blad zitten. Gaaien laten zich uitdrukkelijk horen en vestigen zo de aandacht op zich.

Gaai (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Natuurtuin "Den Hof" - A. SMET Residentie

Met vrouw, man en macht werkten we de stormschade van verleden maand weg. De vogelvoederplank werd hersteld, er werd stevig geruimd en een nieuw wandelpad voor de bewoners wordt aangelegd. Snijselder en sla werden ondergestopt met een beschermende folie tegen bevriezing en de hagen kregen nog een extra mulchlaag. Langzaam maar zeker werken we verder aan ons kleine eco-paradijsje.

Gary SPAENENBORGH

Klik op onderstaande afbeelding om Power Point te bekijken.
Geluid aan - Loopt automatisch - Downloadtijd: +/- 10 sec.

Winterse paddenstoelen

De herfst is hét paddenstoelenseizoen bij uitstek. Maar ook middenin de winter steken sommige paddenstoelen de kop op. Vaak hebben ze daarvoor vernuftige strategieën ontwikkeld zoals de aanmaak van natuurlijk antivries.

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige bericht te lezen.

Gele trilzwam in Mol-Maat (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Torenvalk - Falco tinnunculus - Kestrel 

Een waarneming van ROGER DAMEN. Een opname van een mannelijke torenvalk gemaakt in Kanne (BE). In Battenoord (NL) spotte hij dan weer een vrouwtje. Het mannetje met grijze kop, grijze staart en zwarte eindband. Het vrouwtje met geheel roodbruine bovenzijde, inclusief sterk gebandeerde staart.

Torenvalk (m boven en v onder) Foto's: Roger DAMEN

Winterse schijfzwammen
(Een natuurbericht ingestuurd door Jan DIRKX)

31-JAN-2018 - Schijfzwammen komen niet algemeen voor. De meeste soorten zijn zelfs zeldzaam tot zeer zeldzaam. De Hazelaarschijfzwam en de Populierenschijfzwam zijn het bekendst. Met name in respectievelijk Zuid-Limburg en rond Castricum zijn ze te vinden. In de winter, en dan vooral tijdens langere zachte periodes met temperaturen boven nul, maak je de meeste kans.

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige bericht te lezen.

Gazet van Antwerpen - Zaterdag 03 februari 2018

Dit is wel heel toevallig.....

Terwijl Jef ADRIAENSEN op de Buntblog het filmpje bekeek van de sperwer en zijn prooi, verscheen plotseling deze toepasselijke pop-up in beeld. Hopelijk kan deze sperwer ook lezen en er zijn voordeel mee doen.....

Print-screen ons toegestuurd door Jef ADRIAENSEN.

Natuurhistorische wandeling Kasterlee - Gids Gary SPAENENBORGH

Uitgebreid fotoverslag - Klik op deze foto om Power Point te bekijken.
Geluid aan - Loopt automatich - Downloadtijd: +/- 10 sec.

Fotografie: Greet Botterman - Roger Damen - Marleen Van Wolputte - Karel Verbruggen

Hoogwater schept kansen voor spontane vegetatieontwikkeling in het rivierenlandschap
(Een natuurbericht van FLORON ingestuurd door Jan DIRKX)

30-JAN-2018 - Menig floristisch hart gaat sneller kloppen als het water in de Waal stijgt. Door de toegenomen stroming worden grote hoeveelheden grind, zand, klei en andere materialen verplaatst. Na het droogvallen van de rivier bieden de nieuwe en nog onbegroeide bodems volop kansen voor aangespoelde plantenzaden. Naar welke pareltjes langs de Waal kunnen we komend veldseizoen uitkijken?

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige bericht te lezen

Brede ereprijs (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Sperwer eet zijn prooi...

Ik kreeg deze namiddag een telefoon van mijn moeder. "Hier aan de achterdeur is de ene vogel de andere aan het opeten". Ondanks de werkzaamheden in de veranda bleef de sperwer zijn ding doen : plukken en eten. Daarvoor nam het mannetje sperwer zijn tijd. Ik kon rustig van adres veranderen en via de voordeur achteraan in de veranda geraken. Slechts de deurvenster scheidt ons. Een mannetje merel is de prooi. Tijdens de pluk worden bepaalde veren geconsumeerd met het losgerukte vlees. Zelfs kakken tijdens het eten bracht de sperwer niet in verlegenheid. De kat die miauwt, de draaiende wasmachine, mijn babbelende moeder ….. deze predator liet zich niet storen.

Roger DAMEN

Klik op de "play-knop" om het filmpje te starten (Geluid aan)

Vogeltelweekend Natuurpunt - 27/28 januari 2018

Afgelopen weekend organiseerde Natuurpunt een telling van de tuinvogels, om te zien welke soorten het meest voorkomen. En dit zijn de winnaars....

Wilde zwijnen goed voor bedreigde vlinder
(Een natuurbericht ingestuurd door Jan DIRKX)

29-JAN-2018 - Wilde zwijnen hebben niet overal een goede reputatie. Ze kunnen graslanden flink omploegen. Maar die verstoring kan ook zijn goede kanten hebben. In Het Nationale Park De Hoge Veluwe is gebleken dat de rupsen van de bedreigde aardbeivlinder juist op de wroetplekken te vinden zijn. Zwijnen zijn dus goed voor de aardbeivlinder.

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige bericht te lezen.

Natuurhistorische wandeling Kasterlee - Zaterdag 27-01-2018.

Deze wandeling in Kasterlee werd gegidst door Gary. Hij was goed gedocumenteerd en vertelde het ene verhaal na het andere. Historische gebeurtenisen, pittige anecdotes en legendes.

Gary (Foto: Greet BOTTERMAN)

Natuurhistorische wandeling Kasterlee - Zaterdag 27 januari 2018

Gary had zelfs voor vrij goed weer gezorgd. Het was niet alleen droog, maar af en toe kregen we zelfs een beetje zon. Ik heb ze niet geteld... maar zowat 40 Bunters waren op de afspraak.

Foto: Karel VERBRUGGEN

Foto: Greet BOTTERMAN

Foto: Marleen VAN WOLPUTTE

Foto: Roger DAMEN

Foto: Karel VERBRUGGEN

Verhaal van Gary tijdens Natuurhistorische wandeling.

In Kasterlee wordt verteld dat een jongeman op een avond naar huis wandelde en tussen de bomen een mooie witte madam zag zweven die hem lieflijk aansprak en hem betoverde. Er bestond geen mooiere vrouw meer voor hem dan de witte madam die hij elke avond zag zweven. In overdrachtelijke betekenis wordt verteld dat als je enkele witte madammen op hebt, het best zou kunnen dat je een en ander ziet zweven tussen de bomen. Of nog in een andere betekenis : met enkele glazen bier op zijn alle vrouwen mooi.

Witte Madam (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Gespot tijdens Natuurhistorische wandeling in Kasterlee.

Zwarte spechten komen het meest voor in uitgestrekte naaldbossen, afgewisseld door beukenlanen en -percelen. Ze hakken hun nestholte vooral uit in dikke beuken. Zwarte spechten foerageren graag in jong naaldhout op mieren en eten ook larven van in dood hout levende kevers.

Zwarte specht (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Natuurhistorische wandeling in Kasterlee olv Gary.

Lang geleden vertelden de Kastelaars al verhalen en sagen over kabouters. Nu is de Kabouterberg op de Kempense Heuvelrug een uniek project voor kinderen van 3 tot 7 jaar. Het is een bosrijke plek met zand- en duinruggen waar kinderen naar hartenlust kunnen klimmen, kruipen en in het zand spelen. En tussen de luchtwortels wonen de kabouters….

Foto: Marleen VAN WOLPUTTE

Foto: Karel VERBRUGGEN

 
Foto: Roger DAMEN

Natuurhistorische wandeling Kasterlee - Zaterdag 27 januari 2018

We wandelden ook door enkele holle wegen waar de ijzerzandsteenlagen duidelijk te zien waren. IJzerzandsteen is een fijnkorrelig, donkerbruine ijzerhoudende steensoort, ontstaan door het samenklitten van fijne glauconiet-houdende limonietzandkorreltjes. Door de inwerking van lucht oxideert het oorspronkelijk donkergroene glauconiet naar het donkerbruine limoniet (dixit Gary)

Ijzerzandsteen (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Ijzerzandsteen (Foto: Greet BOTTERMAN)

Natuurhistorische wandeling Kasterlee - Gids Gary SPAENENBORGH

De zwartglanzende mestkever heeft een klein kopje met sterk geveerde antennes. Je vindt hem in bossen en op de heide, waar hij kleine mestballetjes maakt van  de uitwerpselen van dieren.  Die worden in een holletje onder de grond verstopt…. waar ze als voedsel dienen voor de larven . Bovendien zorgen zij op die manier ook voor bodemverbetering van de schrale gronden.

Mestkever (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Waarom zijn de inwoners van Kasterlee "Pompoenpapeters" ??

Op zaterdag 27 januari 2018 was er een Natuurhistorische wandeling in Kasterlee. Gary SPAENENBORGH was onze gids en vertelde onder meer waarom de inwoners van Kasterlee met fierheid de bijnaam "pompoenpapeters" dragen.

Klik op de "play-knop" om het filmfragment te starten.

Verslag Natuurhistorische wandeling "Gestels Bos"

Klik op onderstaande afbeelding om het verslag te lezen (WordDoc)
"Verslaggever" Jef ZOEF" (Foto: Greet BOTTERMAN)

Werkdag in "Natuurtuin Den Hof" - Zaterdag 03 februari om 09 uur

Graag willen we nog even herinneren aan deze werkdag. Alle praktische gegevens vind je op onderstaande flyer.

Wij betreuren het overlijden van

Mevrouw Maria VERSTEYNEN
(familielid van Adri VERSTEYNEN - BOTTERMAN))

Natuurvereniging Den Bunt betuigt aan Adri
en de ganse familie onze oprechte deelneming,
en wij wensen hen veel troost en sterkte toe.

Grote (of rode-) kroosvaren

Tijdens een wandeling in het Olens Broek zag Leo PEETERS een waterplas die nagenoeg volledig bedekt was met grote kroosvaren. In de herfst kleuren de sporen van dit plantje helemaal rood (daarom ook wel rode kroosvaren genoemd) en zaaien ze zich uit. Maar omdat de winter voorlopig nog altijd zo zacht is (slechts 1 dag met -0,2) is dit kleurrijke fenomeen nog altijd te zien.

Grote kroosvaren (Foto: Leo PEETERS)

Natuurbeheer.... met Schotse Hooglanders !!

In veel natuurreservaten worden Schotse Hooglanders ingezet voor begrazing. Deze rundersoort is winterhard en zij kunnen gemakkelijk heel het jaar rond buiten blijven.
En met hun zacht karakter zijn ze ook uitermate geschikt om te grazen in gebieden die ook toegankelijk zijn voor wandelaars.

Enkele Bunters op bezoek bij een kudde Schotse Hooglanders (Foto's: Roger DAMEN)

Hoofdseizoen van elzenpollen gaat vroeg van start
(Een natuurbericht ingestuurd door Jan DIRKX)

28-JAN-2018 - Door de zeer hoge temperaturen breekt het hoofdseizoen van het elzenpollen al aan. De piek van de eerste bloeiwaarnemingen verwachten we rond 6 februari, ongeveer een maand vroeger dan normaal. Mensen met elzenpollenallergie dienen de komende weken rekening te houden met hooikoortsklachten en eventueel hun voeding aan te passen. Ziet u elzen in bloei komen, geef dat dan door via Natuurkalender.nl.

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige bericht te lezen.

 Els (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Koester bevers als bondgenoot

(Een natuurbericht ingestuurd door Jan DIRKX)

29-JAN-2018 - Van knuffeldier tot lastpak. Dat is de perceptie van het Waterschap Limburg dat spreekt over tonnen schade. Ook zouden we de volgende keer beter moeten nadenken alvorens we bevers uitzetten, aldus bestuurslid Har Frenken op L1. Dit naar aanleiding van de eerste 'probleembevers' die onlangs in Limburg zijn gedood. Deze stellingname vraagt om een reactie.

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige bericht te lezen. 

Fouragerende bever op Dijleoever (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Ruig haarmos

De rode sporenkapsels van ruig haarmos zorgen in de winter voor een rode gloed op het stuifzand.

Ruig haarmos (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Natuurtuin "Den Hof" zoekt vrijwilligers

Om de tuin te onderhouden en verder uit te bouwen zijn wij op zoek naar enthousiaste vrijwilligers. Houd je van werken in de (moes)tuin en doe je dit liever niet alleen. Kom dan samen met een enthousiaste groep vrijwilligers helpen in de natuurtuin.

Roger DAMEN.
Klik op onderstaande afbeelding om er alles over te lezen. (WordDoc)

Is het een salamander of een hagedis?
(Een natuurbericht van Stichting RAVON ingestuurd door jan DIRKX)

Jaarlijks krijgt RAVON honderden waarnemingen van kikkers, padden, salamanders, vissen, slangen en hagedissen. Regelmatig melden mensen ook hagedissen in de tuinvijver, salamanders op de muur, overwinterende hagedissen in de kelder of een salamander die zo snel weg rende dat een foto maken niet lukte. Die waarnemingen kloppen niet met de leefwijze en het gedrag van de genoemde soorten.

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige bericht te lezen.
Hagedis (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Schotse Hooglanders

Sinds verschillende jaren worden Schotse Hooglanders ingezet voor begrazing van natuurgebieden. Deze runderen zijn winterhard en kunnen gemakkelijk het jaar rond buiten blijven. Met hun zacht karakter zijn ze uitermate geschikt om te grazen in gebieden die ook toegangkelijk zijn voor de wandelaars.

Schotse Hooglander in natuurreservat "De Maat" in Mol (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Enkele tips om vogels te herkennen....
(Een natuurbericht ingestuurd door Jan DIRKX)

Vandaag en morgen (27/28 januari) is er het grote vogelweekend van Natuurpunt. Iedereen wordt uitgenodigd om gedurende een half uurtje de vogels te tellen in zijn tuin. Maar ken je ook alle tuinvogels? Hier zijn alvast enkele tips om U te helpen....

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige bericht te lezen.

Enkele veel voorkomende tuinvogels (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Goudvink

Deze vinkachtige is wat plomper gebouwd dan de gewone vink. Zwijgzaam en onopvallend al verraadt de roep ‘puup, puup …..’ wel eens zijn aanwezigheid. Eénmaal gevonden valt de helrode borst en keel contrasterend met de gitzwarte kap van het mannetje op. Het vrouwtje ruilt het rood voor beige/grijs. De opvallend witte stuit is kenmerkend. Een koppel goudvinken foerageerde enkele dagen in de tuin. De reeds uitlopende knoppen van de inheemse vogelkers (Prunus padus) vormen een lekkernij. Ook knoppen van de perenboom vielen in de smaak. Zijn stompe snavel maakt het moeilijk om zaden vanaf de grond op te pikken, vandaar dat je hen moet zoeken in bomen en struiken. Zaden van bessen zijn ook geliefd. Heb hen zelfs waargenomen op de bessen van gelderse roos (Vibirnum opulus). De jongen worden gevoed met insecten. Komt in nagenoeg geheel Europa voor. Goudvinken uit het noorden zijn zwaarder van bouw dan de westerse.

Roger DAMEN.

Goudvink (Foto: Roger DAMEN)

Mooi weer voor mosoortjes
(Een natuurbericht ingestuurd door Jan DIRKX)

24-JAN-2018 - Herfst en lente zijn de beste seizoenen voor mossen, maar tijdens zachte periodes in de winter staan de meeste mossen er ook mooi bij. Er zijn veel paddenstoelensoorten die van levende of dode mossen leven, bijvoorbeeld mosoortjes. Alle mosoortjes leven zonder uitzondering op levende bladmossen.

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige bericht te lezen (WordDoc)

Gaspeldoorn bloeit al... in januari !!

De gaspeldoorn is een gedoornde, groenblijvende struik die plaatselijk voorkomt op zandgronden, heide of in de duinen. In sommige gebieden is de plant erg zeldzaam. Hij bloeit nu al volop ....

Onderstaande beelden zijn genomen bij Ravago in Arendonk.
Gaspeldoorn -  Ulex europaeus - Gorse (Foto's: Karel VERBRUGGEN)