Apoteek

Waarom geen Tibetaanse geneeskunde in België?
 
Er zijn een paar collega’s die zich hebben gespecialiseerd in Tibetaanse geneeskunde. In hoever zij daarin bekwaam zijn, zou ik niet kunnen of durven beoordelen. Het zal alvast even moeilijk zijn, zo niet nog moeilijker, als Chinese geneeskunde. Volgens mij, kan men dat niet leren door een aantal boeken te lezen, het vraagt zeker heel wat tijd en offers. Ik ga het nut ervan niet minimaliseren, maar stel mij toch een paar vragen. De mens die in België woont en de Tibetaan die op meer dan 4000 m hoogte woont wat hebben die gemeen? Ik vermoed dat ze heel andere behoeften hebben. Een klimaat kort bij de zee en op geringe hoogte zoals wij dat hier kennen is totaal anders dan leven op grote hoogte en ijle lucht en op een continentaal plateau. Misschien hebben ze wel interessante pillen tegen de hoogte ziekte en kan het interessant zijn voor diegene die eens de Mont Blanc willen beklimmen, maar voor de gewone mens? Ik weet het niet, maar heb toch mijn twijfels. U zult opwerpen, en de Chinese geneeskunde dan? Ergens hebt U gelijk, we zijn geen Chinezen, maar toch staan wij als potentiële patiënten dichter bij de Chinezen dan bij de Tibetanen. Er leven miljoenen Chinezen langs de kust of op geringe hoogte. De eetgewoonten, die vroeger helemaal anders waren schuiven ook meer naar elkaar toe. Acupunktuur, moxibitie en chinese massage, zijn aanvaarbaar voor onze manier van leven. Met de kruiden heb ik wat meer moeite. Er was een tijd dat ik ze ook begon te gebruiken, maar ik ben ermeee gestopt, niet dat ze niet zouden helpen maar het leek mij zo moeilijk om ze correct te gebruiken. Ze bestaan hier in België hoofdzakelijk in pillen en oplossingen. In China worden ze veelal nog geprepareerd en gebruikt in thee. We zijn daar eens in een apoteek geweest, mijn echtgenote als apoteker was sterk geinteresseerd. Zie foto. Er zat daar in de hall een kruiden dokter. Hij ondervroeg de patiënt, keek even naar zijn tong, nam de pols en schreef daar een recept met een zevental kruiden. De patiënt ging de apoteek binnen. De apoteker bekeek het recept, nam in verscheidene bakken een handvol kruiden die hij woog in een speciale balans, en overhandigde die aan de patiën. Bekijk de foto opnieuw. Nu moet U weten dat een correcte voorbereiding van de thee essentiëel is. Men moet o.a. weten, hoelang de kruiden moeten trekken, op welke temperatuur moet de thee gedronken worden, heet, warm, lauw of koud en wanneer moet men die drinken en hoeveel keren per dag. U ziet dat het niet eenvoudig is voor ons Westerlingen om zoiets te doen, bij hen is dat traditie en vormt dat geen enkel probleem. Actueel is er ook bij ons meer controle over import van Chinese medicatie en ik denk dat goed gevormde therapeuten er wel interessante dingen kunnen mee bereiken. Persoonlijk gebruikte ik trouwens de laatste jaren meer dan 300 Braziliaanse planten extracten die speciaal verdund waren in verdunningen van D3, dus 1000 maal, zodat ze nog actief waren maar niet meer schadelijk. Einde van de reis. Later nog iets meer over Italië en Frankrijk en de aardnetten aldaar. Nu terug naar onze geneeskunde.

Tibetaanse Geneeskunde. Alhoewel ik heel wat geleerd heb over de Chinese geneeskunde en voornamelijk acupuncturist was, heb ik ook enige kennis opgedaan omtrent de kruiden geneeskunde in China. Over de Tibetaanse geneeskunde weet ik eigenlijk bijna niets. Ik heb er ooit kennis mee gemaakt langs een deskundige schriftelijke uitleg door een collega. die zich daarin had verdiept en ze ook gebruikte. Naast enkele gelijkenissen met de Chinese geneeskunde merkte ik toch voornamelijk grote verschillen op en ik heb het dan ook opgegeven. Misschien zal ik op het einde van dit artikel ook preciezer zeggen waarom. Ik ga me nu beperken tot een beschrijving van hetgeen ik heb gelezen en gezien in dat prachtig boek dat ik meenam uit Lhasa. Tibetan Medical Thangka of the four Medical Tankras. U ziet al onmiddellijk dat het gaat om een Engelse vertaling, die naast of onder de oorspronkelijke tekst wordt afgedrukt. Vertaalt in 1988. Gans hun geneeskunde wordt afgebeeld en hier en daar staan enkele woorden geschreven, meestal op de tekening. TMT = Tibetan Medical Thanka. (Ik ga de tekst in het Engels overschrijven.) TMT is a serial medical painted scrolls painted exclusively for the study and beter understanding of the descriptions carried in the 156 chapters og rGyud-bzhi, embracing the fundamental theories, anatomy and physiology, causes of disease, pathology and manifestations, methods for diagnosis, treating principles, medicaments and its nature and applications, food en drink, behaviours and macrobiotics, and medical ethics in Tibetan medical system. The pictures are vivid, sophisticatedly painted, characterized with special en varied styles. Unique in the world medical history, such serial medical illustrations are not only treasures of the Tibetan cultural thesaurus, but also gems of the treasure house of Traditional Chinese Medecine. Het begin, de Four Medical Tantras zou zich situeren in de achtste eeuw. De vier eerste complexe beelden zijn: Thangka One: Buddha Kink of Medecine and 1 Ta-na-sdug. Thangka Two: Physiology And Pathology. Thangka Three: Diagnosis. Thangka Four: Traetments. Ik ga trachten de afbeeelding van de eerste af te drukken.

Daarna volgen de andere tot nummer 80, allemaal in mooie kleuren. Daarna volgen de afbeeldingen van 218 figuren: Dit zijn de afbeeldingen van de legendarische Dokters uit de noord en zuidelijke scholen. Daarna herneemt het boek een voor een de Thangka’s in uit vergrote afbeeldingen, met de nodige uitleg. Dit is enig in de wereld. Elke ziekte wordt er uitgebeeld met figuren, planten en dieren, en behandelingsmethoden. Het hoofdstuk over Constitutie en Karakters is ook heel merkwaardig. Zo b.v. kende men ook reeds de hermafrodieten, of biseksuelen. De tekeningen van de zenuwen, bloedbanen, organen en functies zijn indrukwekkend, maar verschillen op sommige punten met de anatomie zoals wij ze nu kennen. Over oorzaken van ziekten bestaat er een uitgebreid overzicht in zeven hoofdstukken, telkens met mooie tekeningen van de zieke en vaak ook van de dokter ernaast. Onderzoek van de tong is ook belangrijk, dat vinden we ook terug in China. De pulsologie. Over het nemen van de pols bestaan er tientallen afbeeldingen. Hier kan ik wel iets meer uit halen. De verklaring van de pols is anders dan in de Chinese geneeskunde, ze spreken ook meer over al de plaatsen op het lichaam waar men de pols neemt en het lijkt wel of men ook aan leken wil aanleren de pols te nemen om er de nodige conclusies uit te trekken. Zo zien we de man de pols nemen bij zijn echtgenote en anders om. De middelen voor behandeling worden ook zeer uitgebreid beschreven. Ze gebruikten niet alleen plantaardige middelen maar ook sommige delen van dieren en vaak ook uitwerpselen ervan. De planten zijn wondermooi afgebeeld in heel fijne tekeningen. Vaak zijn de dieren ook heel bijzonder afgebeeld, allerlei soorten en vaak maken ze een onderscheid tussen het mannelijk dier en het vrouwelijk, niet alleen in de afbeelding maar meer nog in het gebruik van het deel of de excretie van het dier. Een hoofdstuk over drugs en contra indicaties van bepaalde behandelingen en medicatie maakt het overzicht compleet. Acupunctuur maar vooral moxibitie komt ook aan de beurt. Hier vinden we ook vaak andere punten dan in de Chinese geneeskunde. Zo, dat is het belangrijkste uit dit historisch boek. Ik hoop dat het U heeft geïnteresseerd. Indien er mensen zijn die daar meer over weten, graag een seintje. Dank U. Er volgen nog enkele foto’s van afbeeldingen uit het boek, indien het mij lukt om ze af te drukken.

Ter bestemming. Tijdens de stop konden we even tot rust komen, de inwendige mens wat versterken en vooral de bonte menigte gadeslaan. Er heerste daar een enorme bedrijvigheid tussen al die mensen, zowel Tibetaanse als Chinezen. We maakten daar kennis met allerlei nieuwe geuren, die waren er trouwens ook op het vliegtuig. Toen zagen we een van de mogelijke oorzaken ervan. Het was de gewoonte dat men zoveel mogelijk waardevolle stukken overal mee neemt. Zo ziet U op de volgende foto een man bezig met een lange rol stof rond zijn lenden te draaien, die kon meer dan 5 m lang zijn. Na een voorspoedige reis kwamen we terug aan in Shanghai, na een onvergetelijke reis. De komende dagen zal ik nog een aantal foto’s publiceren met typische Tibetaanse mensen en zal ik me ook even wagen in het beschrijven van de onwaarschijnlijke maar eeuwen oude geneeskunde al daar.

De weg terug.

Er komt een dag dat we terug moeten naar Shanghai.

Heel vroeg in de morgen vertrekken we opnieuw met de jeeps.

We kwamen goed op tijd aan en stonden voor een gesloten deur. De toegang tot het vliegveld was nog niet open, dan maar kamperen buiten en wachten.

Als afscheid kregen we een bol melk. Het was Jakkenmelk.

Ze zag er eerder bruin uit en rook niet zeer aangenaam, ik alleen dronk er van, ik wou dat proeven? Het leek wat zoet, maar niet slecht, echt aangenaam om drinken was het niet, ik drink nochtans graag melk, dit was anders.

De rest van het gezelschap deed alsof en dronk niet, de begeleiders wel.

Eindelijk konden we binnen en mochten vrij snel buiten in afwachting van plaats te nemen in het vliegtuig.

De Amerikanen kwamen er ook aan met een bus. Ze mochten niet mee er was geen plaats genoeg want er was een belangrijke delegatie die voor rang kreeg.

Het was reeds de derde ochtend dat ze er waren, telkens terug naar de stad…

Terwijl we wachtten, kwam de delegatie aan, ze kregen een witte sjaal als eerbetoog. Dat deed me terug denken aan ons afscheidsmaal, we hadden er ook een gekregen. Dan mochten wij ook instappen.

Na een lange aanloop kon het vliegtuig nog juist op tijd opstijgen om scheerlings over de bergtoppen scheren op weg naar Shanghai.

Maar eerst opnieuw een lange tussen stop waar we geduldig moesten wachten.

Terug op aarde.

 

In het hotel gebeurden er rare dingen.

Wanneer het tijd werd om te gaan eten verzamelde iedereen in een grote eetzaal. Er was daar een groep Amerikanen, die er blijkbaar in geslaagd was naar Tibet te komen.

Op verschillende plaatsen aan tafel stonden drie stoelen bij elkaar geschoven en lagen er ‘patiënten’ die dezelfde problemen kregen als wij, af en toe viel er nog eentje flauw, het was een eigenaardig schouwspel, en ik als dokter kon niets doen Ik wist niet wat ik kon doen en had er ook de kracht niet voor.

Toen vroegen we of er geen dokter in huis was? Ja, er woonde er een.

Wij dus op consult.

 

Het was een gewezen chirurg, die meer verdiende door in het hotel te verblijven en te leven van de giften van de bezoekers.

Hij kwam het zaaltje binnen, zijn consultatiebureau, in versleten kleren en op zeer versleten schoenen. Hij onderzocht mij en vond niets bijzonders, “ het is de hoogte ziekte,” zei hij.

Toen ging hij naar zijn schamel apothekerskastje, zie foto, en nam er enkele zelf gedraaide pillen uit.

Mijn echtgenote, die zelf apotheker is, kon haar ogen niet geloven, dit was
alles dat er was. Ik nam dus, bij tussen posen, een viertal verschillende pillen
in en werd inderdaad beter, wat er in zat weet ik ook niet, maar het hielp.

De Jockhan Tempel.

 

Niet ver van daar staat de eeuwen oude tempel, waar de pelgrims om geven. Bij hun aankomst doen sommigen de laatste hectometers op hun knieën en kruipen zo rond de tempel. In de buurt krioelt het van het volk en natuurlijk van de kraampjes waar je zowat alles kunt kopen, van voedingswaren tot beeldjes en kaarsen.

Zie foto’s, op de tweede foto ziet U rechts hoe een monnik gekleed is, in bruin, donker rood gewaad..

Het bezichtigen van de tempel gebeurde onder de begeleiding van een van de weinige monniken die er nog rondlopen.  Boven op het gedeeltelijk plat dak heeft men een prachtig uitzicht op de omgeving.

Op  die plaats beleefden mijn echtgenote en ik een uitzonderlijk moment in ons leven.  Die ijle lucht en de aanwezigheid van sterke diagonale aardnetten, gaven ons de indruk als zouden we opstijgen in de lucht, alleen maar samen op deze wereld.

Het was alsof de ijle wereld rondom ons niet bestond.

We voelden ons één met de oneindigheid en begrepen dat het volk dat hier woont niet gemaakt is om te vechten maar om één te worden met de natuur en het boven natuurlijke. We begrepen waarom hier vroeger zoveel monniken waren.

Binnen in de tempel zijn er prachtige beelden te bewonderen, zie foto’s.

 

Uiteindelijk mochten we ook in een bescheiden ruimte, helemaal bovenaan, een kopje thee gaan drinken. Daar zaten een paar vooraanstaande chinezen, waarschijnlijk de hoge pieten van de streek. Ze bekeken ons nauwkeurig maar de begeleiders stelden hun gerust.

Daar lagen nog twee exemplaren van een mooi boek over de Tibetaanse geneeskunde. Ik kon er een van kopen.

Misschien schrijf ik daar nog iets over, later.

U ziet ze liggen op het tafeltje, foto.

 

 

De Potala Palace.

 

Dit was de vroegere verblijfplaats van de Dalai Lama.

Een zeer imposant en oud gebouw waar vroeger honderden moniken woonden, thans zijn er nog enkele waarvan een onze gids zou worden.

Er wordt gewerkt aan de restauratie van het gebouw, toch zijn er nog mooie schilderwerken te zien, sommigen gedeeltelijk verbeekt of verwatert door insijpeling.  Het was dringend tijd om te restaureren. We mochten geen foto’s nemen in het gebouw, wel buiten. Foto’s.