De framboos behoort evenals de braam tot het geslacht Rubus. Tot dit geslacht behoren meer dan 600 soorten.

De framboos (Rubus idaeus) is een in heel Europa inheemse plant, die op open plaatsen in het bos en langs bosranden voorkomt en is als voedsel al sinds de vroegste tijden in gebruik. De teelt gaat terug tot de Middeleeuwen. De bloemen werden door Dodonaeus in een mengsel met honing aanbevolen tegen o.a. ooginfecties.

De plant is een heester waarvan de stengels tot 2 meter lang kunnen worden. Elk jaar worden nieuwe stengels uit wortelopslag gevormd. Bij de zomerframboos dragen alleen de tweejarige stengels vrucht, waarna deze afsterven. Bij de herfstframboos dragen daarentegen de toppen van de eenjarige scheuten de vruchten. De framboos bestaat uit vele vruchtjes en is een verzamelsteenvrucht. In tegenstelling tot de braam laat de framboos makkelijk los van de bloembodem.

Teelt

Door verschillende teeltmethoden toe te passen kan de oogst over een lange periode, van eind april tot eind december, gespreid worden.

• Zomerframbozen. Door de zomerframbozen in een plastic tunnel te telen is de oogst met ongeveer een maand te vervroegen. Frambozen kunnen ook onder glas geteeld worden, zowel in potten als in de grond. Door de kas te verwarmen kan de oogst nog eens met een maand vervroegd worden.
  • Normale buitenteelt. Direct na de oogst worden de afgedragen stengels verwijderd. In het vroege voorjaar worden de nieuwe stengels aangebonden. Voor de buitenteelt worden 8-10 stengels per meter aangehouden, de rest van de stengels wordt weggesnoeid.
• Herfstframbozen. Om een goede oogst in het najaar te krijgen worden in de winter alle scheuten wegggesnoeid. Door herfstframbozen in een verwarmde kas te telen kan de oogst tot eind december plaatsvinden. Bij de doorteelt worden in de winter alleen de afgedragen toppen verwijderd. In het voorjaar wordt dan van de onderste ogen geoogst.
  
  

  Rassen

  Binnen het geslacht Rubus zijn vele soortkruisingen uitgevoerd. De meeste hybriden zijn voor de beroepsteelt niet belangrijk. Een klein aantal hybriden wordt echter wel op kleine schaal aangeplant, zoals de Loganbes en de Taybes. Ook het ras Silvan is een soorthybride van de braam en de framboos. De rassen kunnen worden ingedeeld in twee groepen:

  • Zomerframbozen
  • Herfstframbozen

  Tot de zomerframbozen behoren de vroege rassen Glen Clova en Glen Moy, de middentijds rijpende rassen Glen Ample en Tulameen, de laat rijpende rassen Marwé en Schönemann. Tot de herfstframbozen behoren de rassen Autumn Bliss en Galante.
  
  

  Bloei en oogsttijd

  De bloei is van eind mei tot eind juni. De framboos kan zich zelf bestuiven, maar insectenbestuiving, met name door bijen en hommels, bevordert de vruchtzetting. Er zijn, afhankelijk van het ras, bij de zomerframbozen rijpe vruchten vanaf eind juni tot half augustus. Per ras duurt de oogst ongeveer vier weken. Het verschil in rijptijd tussen het vroegste en laatste ras is ongeveer twee weken. Bij de herfstframbozen zijn er rijpe vruchten vanaf begin augustus tot de eerste week van oktober en bij een doorteelt ook in mei tot half juli. Per ras duurt de oogst bij herfstframbozen zes tot acht weken.
  
  

  Ecologische waarde

  Frambozen groeien in het wild op door het kappen van bomen of vuur ontstane open plaatsen in het bos. Eenmaal uit zaad opgekomen verbreidt de plant zich verder door wortelopslag.
  
  

  Vermeerdering

  De framboos wordt vegetatief vermeerderd door wortelstekken, zomerstekken en afleggen, maar kan ook vermeerderd worden via zaad. Om de eigenschap van de moederplant en dus het ras te behouden moet deze echter op vegetatieve wijze worden vermeerderd.
  
  

  Van de framboos worden alleen de vruchten gebruikt. De vruchten hebben een specifieke frambozensmaak en zijn afhankelijk van het ras lichtrood tot donkerrood gekleurd. Ook komen rassen voor met geelgekleurde vruchten. Frambozen worden zowel vers gegeten als verwerkt in frambozenjam, vruchten op siroop, tot sap, tot puree en saus. Ze worden ook als losse vruchten ingevroren.

  De framboos wordt gebruikt in medicijnen voor kinderen om er een lekker smaakje aan te geven.
  
  

  Bestanddelen

  Zoals alle vruchten heeft ook de framboos een lage pH-waarde, die varieert van 3,0 tot 3,65. Een liter frambozensap bevat 12-19 gram zuur (gemiddeld 15,5 g), waarvan citroenzuur het hoofdbestanddeel is. Verder komen als organische zuren nog appelzuur en iso-citroenzuur voor. De framboos bevat gemiddeld 8,15% suiker bestaande uit glucose, fructose en saccharose in ongeveer gelijke hoeveelheden. De Brix is 8,5-11,5^o. Verder zitten in frambozen vooral vitamine C, maar ook de vitaminen B2 en B6 komen erin voor. Daarnaast bevatten frambozen 1% eiwit en 7% koolhydraten. De energie-inhoud van 100 g is 134 kJ.
  
  

  Volksnamen

  • Brambozen
  • Flamboos
  • Heiningbes
  • Hinnebes
  • Kinnebes
  • Mummelke
    
    Ziekten en beschadigingen
    
    

    Frambozen zijn zeer vatbaar voor mozaïekvirus. Bij de beroepsteelt wordt virusvrij plantmateriaal aangeplant. De aanplant wordt zolang mogelijk virusvrij gehouden. Frambozen bij volkstuinders zijn bijna allemaal besmet met het virus. De frambozenkever kan in de beroepsteelt makkelijk worden bestreden. Wordt er geen bestrijding toegepast dan kan tussen de bloembodem en de vrucht de larve van de frambozenkever (Byturus tomentosus) voorkomen. Bij het plukken kruipt de larve snel uit de vrucht weg en valt op de grond. Veel mensen kijken dan ook tijdens het plukken in de vrucht alvorens de framboos op te eten. De frambozenschorsgalmug (Resseliella theobaldi) kan veel schade aanrichten.
    Van de schimmelziekten kan grauwe schimmel (Botryotinia fuckeliana) die vruchtrot veroorzaakt, stengelsterfte (Leptosphaeria coniothyrium), stengelvlekkenziekte (Elsinoe veneta), twijgsterfte (Didymella applanata), wortelsterfte (Phytophthorae fragariae var. rubi) en meeldauw (Sphaerotheca aphani) op framboos voorkomen.

Artikel De Lorean:

De Lorean

De Lorean is een Amerikaans automerk waarvan de fabriek in Noord-Ierland was gevestigd.

Oprichting

In de late jaren '70 werd dit bedrijf opgericht door John De Lorean die tot dan toe vice-president was van Pontiac. Hij had een geheel eigen visie op het ontwikkelen van auto's maar die ideeën kon hij bij z'n huidige werkgever niet kwijt. Daarom richtte De Lorean z'n eigen automerk op.

DMC-12

In opdracht van DMC ontwierp Giorgetto Giugiaro de DMC-12. Het ontwerp is daarna vervolmaakt door Colin Chapman van de sportwagenfabriek Lotus. Het ontwerp van de DMC-12 moest aan een aantal criteria voldoen: comfort voor lange mensen, roestvrij stalen carrosserie, middenmotor, vleugeldeuren en een fraai uiterlijk. De auto was een regelrechte concurrent voor auto's als de Chevrolet Corvette. Voorzien van een 2.8 liter Peugeot/Renault/Volvo (PRV) V6 motor van, gemonteerd voor de achteras, was de DMC-12 goed voor 132 pk bij 5.500 tpm. Dit vermogen werd overgebracht naar de achterwielen middels een handgeschakelde 5-bak of een drietraps automaat.

Specificatie's

• Gewicht: 1.245 kg
• Topsnelheid: 209 km/uur
• 0-100 km/uur: 9,5 seconden
  
  

  Ondergang

  Als gevolg van vertraging bij het vergaren van kapitaal en vertraging in de bouw van de fabriek werd de productie pas in 1981 gestart. Er werden in totaal 8.583 exemplaren gebouwd. De Lorean werd beschuldigd van cocaïnehandel en het witwassen van geld maar werd jaren later vrijgesproken. Met het sprookje van de autofabriek was het toen echter al afgelopen, de fabriek sloot haar deuren in 1982. Rond 1990 zijn er van de overgebleven onderdelen uit de restvoorraad nog zo'n 30 voertuigen opgebouwd.
  
  

  Trivia

  Bij het grote publiek is de DMC-12 bekend geworden als een soort tijdmachine in de filmtrilogie Back to the Future.
  
  

  John De Lorean

  Ga naar: navigatie, zoek

  John Zachary De Lorean (Detroit 6 januari 1925 - New Jersey 19 maart 2005) was een Amerikaans ingenieur en zakenman in de autoindustrie.

  Omdat hij vanwege zijn geheel eigen kijk op het ontwikkelen van auto's geen gehoor vond bij zijn toenmalige werkgever Pontiac (hij was er vice-president) riep hij zijn eigen automerk in het leven, de De Lorean Motor Company.
  Zijn bekendste auto's waren de Pontiac GTO, "muscle car" en de DeLorean DMC-12, de sportwagen met vleugeldeuren die een hoofdrol speelde in de speelfilm Back to the Future.

  De Lorean's leven was niet schandaalvrij - in 1982 werd hij opgepakt vanwege drugssmokkel wat leidde tot het faillissement van zijn bedrijf. Wel wist hij onder de aanklacht uit te komen door aan te tonen dat hij door agenten van de FBI in de val was gelokt.

  Hij stierf in het Overlook Hospital in New Jersey aan een herseninfarct.
  
  

  Spelling van zijn naam

  Zijn achternaam wordt vaak ten onrechte gespeld als DeLorean, dus zonder spatie. Oorspronkelijk was dit ook de juiste schrijfwijze maar tijdens de oprichting van zijn fabriek begon John De Lorean de Europese spellingswijze voor zijn naam te gebruiken, De Lorean dat tevens ook de officiële merknaam van zijn auto was.

Donut

Een donut (Standaardengels: doughnut = deegmoer) is een gefrituurd broodje met een gat in het midden. Het wordt meestal gevuld met een beetje jam en geglazuurd of met poedersuiker bestrooid.

Geschiedenis

Het originele recept komt uit Nederland, waar het afstamt van oliekoek. Volgens de overlevering ontstond de eerste donut-winkel aan het front in de Eerste Wereldoorlog.

Trivia

• In Canada worden de meeste donuts gegeten.
• De Amerikaanse politie wordt in komische (teken)films nogal eens neergezet als dikke kerels die de hele dag rondhangen in donut-winkels.

De sneeuwuil (Bubo scandiacus, voorheen ook Nyctea scandiaca) is bij uitstek een toendra-uil.

In strenge winters wordt hij nog wel eens in Nederland waargenomen als dwaalgast. Maar zijn verspreidingsgebied is het uiterste noorden van Azië, Europa en Noord-Amerika. Daar leeft de overwegend witte sneeuwuil op de toendra, op zoek naar knaagdieren, zoals muizen en lemmingen. En daar nestelt hij.

De legselgrootte varieert met het voedselaanbod. In lemmingrijke jaren is het aantal eieren het grootst. Verschil tussen beide geslachten is er nauwelijks. In het algemeen hebben mannetjes een minder duidelijk gestreepte borst. In hetzelfde gebied leeft ook de iets grotere Laplanduil (Strix nebulosa).

AC is een Engels sportwagenmerk. De naam is de afkorting van Autocarrier, ofwel bestelwagen. De geschiedenis begint met de samenwerking tussen twee Engelse pioniers, slager John Portwine en ontwerper John Weller die in 1902 hun eerste project startten. In 1907 ontwikkelden ze een eenvoudige driewieler, die niet alleen handig als 'sociable' kon worden gebruikt, maar ook als besteller. Da afkorting AC was geboren.

In 1929 werd AC Cars overgenomen door William Hurlock jr. Zijn familie bleef tot in de jaren 80 verbonden aan het merk AC. Zijn verdienste was het vooral om het merk naar een hoger niveau te tillen, zo tussen Jaguar en Alvis in. In 1986 werd Ford samen met Autokraft de eigenaar van AC. Autokraft nam het aandeel van Ford in 1992 over. De AC fabriek van Autokraft werd verplaatst naar Brooklands (naast de oude racebaan). In 1997 werd AC verkocht aan Alan Lubinsky en in 2004 is de fabriek verhuisd naar Guildford.

Tot 1953 bleef AC traditionele autoś bouwen, maar in dat jaar werd de AC Ace aan het publiek voorgesteld. De Ace was een sportieve auto, met een licht buizenframe en de eigen AC motor. Het ontwerp was afkomstig van John Tojeiro. Twee jaar later werd een coupe model uitgebracht, de AC Aceca. Een ruimer model, de Greyhound, werd voorzien van de Bristol 2.2 liter motor.

Omdat de eigen motor aan het eind van de ontwikkelmogelijkheden raakte, heeft AC een motor van Bristol ingezet en de laatste wagens werden voorzien van een 6 cilinder Ford motor.

AC is voornamelijk bekend geworden door de Cobra, die nagemaakt wordt door zeer veel kleine merken, replicabouwers (om maar twee namen te noemen: Het Duitse CN en het Canadese B.R.M.). Interessant gegeven is dat juist die Cobra bedacht is door een Texaan: Carrol Shelby. Hij gebruikte de AC Ace en lepelde daar een enorme Amerikaanse V8 in en 'the rest is history'. Tot op de dag van vandaag vinden de Amerikanen dat het een Amerikaanse auto is, terwijl de Engelsen het als een Britse auto beschouwen.

AC wordt nu nog gemaakt in Engeland, en de Cobra is nog altijd te koop. de Shelby Cobra 427 is ook nog te bestellen, maar dan moet je wel aan de overkant van de 'grote plas' zijn. Overigens heeft Ford een prototype van de 'nieuwe' Cobra gelanceerd. En ook nu weer heeft Carrol Shelby zich bemoeid met het ontwerp.

Modellenlijn 2004:

• 212 S/C
• 289 MKII FIA
• 427 MKIII S/C
  
  

  modellen

  • AC Ace (1937-1940)
  • AC Two Litre (1947-1956)
  • AC Petite (1953-1961)
  • AC Ace (1954-1963)
  • AC Aceca (1954-1963)
  • AC Greyhound (1959-1963)
  • AC Shelby Cobra (1962-heden)
  • AC 428 (1966-1972)
  • AC 3000 ME (1979-1984)
  • AC Ace (2002-heden)
   

Talbot was een Brits automerk. De fabriek werd in 1902 opgericht als Clement-Talbot Ltd. en was aanvankelijk slechts een assemblagebedrijf voor Franse auto\'s van het merk Clément. De naam kwam van Charles Chetwynd-Talbot (1860-1921), de 20ste Earl of Shrewsbury, die de belangrijkste financier was.

Vanaf 1906 bouwde Talbot auto\'s naar eigen ontwerp. Na de Eerste Wereldoorlog trok de Earl of Shrewsbury zich in 1919 uit het bedrijf terug. Talbot fuseerde met de Franse autofabriek Darraq en ging vervolgens deel uitmaken van Sunbeam Talbot Darracq Motors Ltd. (STD) In 1935 raakte STD in moeilijkheden. Talbot werd overgenomen door Rootes, en de Franse fabriek werd overgenomen door Anthony Lago die voortaan het merk Talbot-Lago gebruikte. Het Britse Talbot werd in 1938 samengevoegd met Sunbeam, maar nog voor de Tweede Wereldoorlog werd de productie gestaakt.

In 1967 werd Rootes overgenomen door Chrysler dat het samenvoegde met Simca. Chrysler zette de productie door Simca voort, en bouwde in het Verenigd Koninkrijk auto\'s onder de naam Chrysler. Het merk Talbot werd niet gebruikt. Toen Peugeot eind 1979 Chrysler Europa overnam, werd de productie van Simca in Frankrijk en Chrysler in het Verenigd Koninkrijk voortgezet onder de naam Talbot.

De Chryslers 1510 en Horizon bleven in productie, voorzien van de Talbot-badge. In 1981 werd de Talbot Tagora geïntroduceerd, een grote sedan. Reeds in 1983 werd deze uit productie genomen wegens gebrek aan succes. In 1982 werd de Talbot Samba voorgesteld, een kleine drie-deurs hatchback die gebaseerd was op de Peugeot 104 en tevens als Citroën LN/LNA werd verkocht. In 1983 werd een cabriolet-versie van de Talbot Samba uitgebracht, evenals een sportieve Rallye. In 1986 viel het doek ook voor de Samba. Doordat succes uitbleef, werd het reeds ontwikkelde nieuwe Talbot-model (de Arizona) omgedoopt tot Peugeot 309 en besloot Peugeot het merk op te heffen. Eind jaren tachtig werden de dealers van Peugeot-Talbot allen Peugeot-dealers.

In het Verenigd Koninkrijk werd de merknaam nog tot 1992 gehandhaafd voor de Talbot Express een bestelauto van Peugeot die ook als Peugeot J5, Fiat Ducato Mk 1 en Citroën C25 werd geproduceerd.

Een artikel van Michel Vaillant:

Michel Vaillant

Historie

In 1909 vestigde Ettore Bugatti (Milaan 15.9.1881- Parijs 21.8.1947) een autowerkplaats in Molsheim bij Straatsburg. Ettore had ruime ervaring in de toenmalige auto-industrie opgedaan bij verschillende merken zoals De Dietrich, Mathis en Deutz.

Het was de bedoeling om een kleine serie automobielen te bouwen met de eigenschappen van een door hem, tijdens zijn werkzaamheden bij Deutz in Keulen ontwikkeld prototype: Type 10. De serieproductie begon met model Type 13: een 1327 cc motor met bovenliggende nokkenas.

In diezelfde tijd ontwierp Ettore Bugatti de Peugeot BéBé.

In de jaren voor de Eerste Wereldoorlog, werden een viertal modellen met viercilinder motoren van 1327 tot 5027 cc geproduceerd. In 1913 ontwierp hij zijn eerste prototype met 8 cilinders in-lijn van 2655 cc, door een tweetal 4 cilinder motoren aan elkaar te koppelen.

De eerste echte Bugatti werd eigenlijk pas in 1922 gemaakt: de Type 30, met 1991 cc cilinderinhoud. Bij de Grote Prijs van Lyon in 1924 introduceerde Ettore Bugatti de Type 35, die met zijn 8 cilinder motor met 1991 cc inhoud de inspiratie vormde voor de Type 35A zijn wel haast bekendste racer. In de normale toerwagens leverde hij de Type 44 (3000 cc) en Type 46 (3500 cc). Zoals in die tijd gebruikelijk was, kon de klant kiezen of hij de carrosserie van de fabriek wilde, of er werd door andere carrossiers een carrosserie op een fabrieks-chassis geleverd.

Voor de allerrijksten werd de enorme Bugatti Royale (Type 41) geïntroduceerd met een cilinderinhoud van 12763 cc (!), een wielbasis van 4.32 meter en een gewicht van 3175 kg. Van deze auto zijn er maar een 7-tal (inclusief het prototype) geproduceerd, waarvan een voor koning Alfonso XIII van Spanje. In 1931 zag de laatste racewagen (Type 59) het licht. Verder werden eigenlijk alleen nog maar sportwagens geproduceerd. Type 55 werd het platform voor de, tot aan het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog geproduceerde, Type 57. Dit was een sportwagen met een 3257 cc met dubbele, bovenliggende nokkenassen en was ook leverbaar met compressor (Type 57S en 57SC). Na de dood van Ettore Bugatti in 1947, werden nog een gering aantal model 101’s (op basis van de T57 en met een carrosserie van Ganglof) geproduceerd. Daarna werd de fabriek overgenomen door Hispano-Suiza, die de fabriek ombouwde tot fabriek van onderdelen voor vliegtuigmotoren.

Het is minder bekend, dat de Bugatti’s een heel kunstzinnige familie vormden. De liefhebbers van Bugatti’s automobielen (Bugattisten) zeggen dat aan zijn ontwerpen te kunnen zien. De familie telde o.a. meubel- en interieur ontwerper Carlo (Ettores vader) en Ettore’s broer Rembrandt was beeldend kunstenaar: het beeldje van de olifant op de radiatordop van de Royale was van zijn hand . Ettore’s zoon Jean, had de hand in menig goedgelukt en revolutionair carrosserieontwerp voor de Bugatti’s (o.a. op basis van de T50, de z.g. “Profilé” stroomlijncarrosserie en de ‘Atlantic’ Sportcoupé op basis van de T57SC). Hij had waarschijnlijk zijn vaders werk kunnen voortzetten, en het merk kunnen redden, als hij niet in 1939 bij een auto-ongeluk om het leven was gekomen.

(niet volledig)

• Bugatti Type 13 (1913)
• Bugatti Type 35 (1925)
• Bugatti Type 37 (1926)
• Bugatti Type 41 (1930)
• Bugatti Type 44 (1927)
• Bugatti Type 46 (1929
• Bugatti Type 50 (1932)
• Bugatti Type 57 (1935)
• Bugatti EB110 GT (1994)
• Bugatti EB110 SS (1992)

Grote automobielmusea zoals het [http://www.musee-jacquemart-andre.com/www.culturespaces.com/schlumpf/ Musée National de l\'Automobile de Mulhouse-collection Schlumpf] en particuliere verzamelaars hebben grote bedragen over gehad voor hun verzameling historische Bugatti\'s. Het is geen uitzondering dat een vooroorlogse Bugatti-racer bij een veiling voor enkele miljoenen euro\'s onder de hamer gaat. Sommige modellen staan zelfs in musea voor moderne kunst (Boston Museum of Fine Arts).

Dit alles omdat het motto van Ettore Bugatti was: Bugatti- le pur sang de l\'automobile

Nabije verleden

In 1991 werd geprobeerd om het merk weer nieuw leven in te blazen door een groep Italiaanse investeerders. De EB110 sportwagen werd gepresenteerd. Veel succes had deze Bugatti echter niet.

Na jarenlange problemen met de prototypes komt in 2005 het type Bugatti Veyron 16.4 op de markt. Deze auto is ontwikkeld onder leiding van Volkswagen, en is sinds vijf september 2005 te koop voor een prijs van 1.000.000 euro, zonder belastingen. De auto is namelijk superexclusief, rijdt een top van 407 km/u en braakt 1.001 pk uit. Michael Schumacher heeft er al eentje besteld.

Voor de Tweede Wereldoorlog was Bugatti een stuk bekender dan nu: het was dé sportwagen van die periode (zie Historie hierboven), en een van de bekendste Franse automerken. Merken als Lamborghini en Ferrari bestonden in die tijd nog niet.

Bugatti behoort nu tot de klassieke tak van de Volkswagen-groep. Deze tak staat onder leiding van Volkswagen en omvat Bugatti, Škoda, Volkswagen en Bentley.

Het bekende logo met \"EB\" staat voor Ettore Bugatti, de oprichter van het bedrijf.



Huidige modellen
16.4 Veyron (sinds 2005): Prototypes vanaf 2001, productie en/of levering vanaf maandag 5 september 2005. Dit is de meest geavanceerde, vooruitstrevende en technologisch hoogstaande auto ooit, de snelste en duurste wagen die momenteel te koop is én de snelste en duurste Franse auto ooit.

Toekomstige modellen

• Wimille: Bugatti plant een \"baby-Bugatti\" die klaar zou moeten zijn in 2008. De Bugatti zal in het circa 100 000 euro-segment zitten om te concurreren met onder meer Porsche. Hoogstwaarschijnlijk zal de wagen Wimille heten, naar de racer Jean-Pierre Wimille. Deze auto moet geld in het laatje brengen na de dure Veyron-droom