Archief

Iemand fotograferen zonder dat het gezicht te zien is, kan nauwelijks leiden tot een boeiende foto. Hier heb ik dat echter wel gedaan om meerdere redenen.
Allereerst uit respect. Hij had het zeker niet gewaardeerd als ik hem vol in het gezicht gefotografeerd zou heben. Bovendien had ik dan midden op de verkeersweg moeten gaan staan en dan was ik waarschijnlijk in de krant gekomen.

Er is ook nog een technische reden: het licht dat op deze manier mooi valt op de pijpekrullen die chassidische joden tonen, omdat ze (o.a.) het haar voor hun oren niet mogen afknippen. Een en ander is gebaseerd op Lev. 19:27: "Je zult de hoeken van je hoofd niet rondom afscheren” . Volgens een Duitse rabbi uit de 19e eeuw vormen deze haarlokken, of pejes zoals deze joden zelf zeggen, een afscheiding tussen de grote en kleine hersenen.

De laatste reden is een inhoudelijke, een interpretatie van het beeld. Op deze manier laat de foto voor mij het beste zien dat deze jood leeft in een wereld die wij nauwelijks kunnen zien en niet begrijpen wat zich daar allemaal afspeelt. Dat is ook de reden waarom ik gekozen heb voor een zeer smalle scherptediepte.

Het fotograferen van bedelende mensen in het straatbeeld behoort beslist niet tot de gemakkelijkste onderdelen van de straatfotografie. De persoon wil over het algemeen absoluut niet in beeld. Dat kan heel diverse redenen hebben tot en met het illegaal verblijven toe. Van de andere kant behoren deze mensen inmiddels tot het gebruikelijke straatbeeld in vele steden en daarmee tevens object van fotografie.

Hier treffen we een man met een hond, een zeer gebruikelijke combinatie in vele landen. Hij was absoluut niet agressief, integendeel van aktief bedelen was nauwelijks sprake. Een werkelijk slaapverwekkende vertoning waar geen droog brood mee te verdienen viel.

Als standpunt heb ik hier de overkant van de straat gekozen, omdat dit de meest rustige achtergrond gaf. Gewoon een kwestie van wachten tot zich een "gat" vormde in de stroom van voorbij wandelende mensen. Hier werd mijn wachten binnen een minuut beloond, maar in een andere stad (buiten België) ben ik in een dergelijke situatie wel eens met tussenpozen meer dag een dag bezig geweest, maar dat was dan ook een groepje 'allerte' (eufemistisch uitgedrukt) bedelaars.

Dit is een klassiek beeld van een bedelend persoon. Zittend in een hoekje voor een etalage van een winkel in een drukke straat. Net niet voor de ingang, want dan word je meteen weggestuurd. Ook het kartonnen bekertje in de hand is klassiek. En verder loopt vrijwel iedereen gewoon langs je heen alsof je lucht bent.
De opname hier is gemaakt met met de 85 mm. Dat is ongeveer vergelijkbaar met een 50 mm lens op een crop camera zoals bijv. de Canon 7D of de Nikon D7100. Redelijk dichtbij dus.

De voorbijlopende mensen wilde ik erbij hebben. Volledig in beeld was niet nodig. Dat is vaak ook heel lastig in een straat vol mensen. De bedelende vrouw laat met haar gezicht zien dat er geen enkele interactie is. Mensen schenken haar geen aandacht. Voor hen is de vrouw even interessant als de fiets achter de bedelende vrouw. Voor mij was haar gezicht de reden van de foto.
Een oplossing voor het bedelen heb ik niet. Zeker niet na alle opgedane ervaring in Midden en Latijns-Amerika.

In deze foto zien we een bedelaarster die op overtuigende wijze met haar vriendelijke gezicht contact probeert te maken met de voorbijgangers.  Ze praat er zelfs bij. Het bekertje is licht vooruitgestoken, maar niet zó dat het irritant wordt voor de voorbijgangers..

Haar bede wordt beantwoord met een hand die in de broekzak blijft. Ook hier zijn gezichten van de voorbijgangers niet nodig. Op haar ooghoogte ziet ze broeken met een achteloze hand in de zak en "achterwerken" die daarna verdwijnen in de verte.
Foto's kunnen sprekender worden door niet alles te willen laten zien in een totaaloverzicht, maar de aandacht te richten op de belangrijkste details. Hier is daarbij gebruik gemaakt van een lichte tele van 120 mm. Meestal is het lastig om ongezien dichtbij te komen en werkt een telelens dan handiger.
Soms is voor een foto, hier wachtend langs de kant van de straat, bijna net zoveel geduld voor nodig als deze bedelende vrouw. Al is de situatie van de fotograaf met zijn dure camera heel wat comfortabeler.

Een voorlopig laatste voorbeeld van bedelende personen. We bevinden ons in een brede winkelstraat (u herkent De Meir) en het is er niet zo heel erg druk. Daardoor lopen voorbijgangers niet dicht achter elkaar langs te bedelaar en kan niet de indruk gegeven worden de bedelaar niet (op tijd) gezien te hebben. Wat de mensen nu gaan doen, is liefst in een zo wijd mogelijke boog om de bedelaar heenlopen.

Om dit ontwijkgedrag in beeld te kunnen brengen heb ik daarom gebruik gemaakt van de groothoek. Uiteraard niet door uitgebreid stil te gaan staan voor de opname, maar door tijdens het langslopen vanaf de heup de ontspanknop in te drukken. Het lagere standpunt zorgt ervoor dat de blikrichting tussen beide personen beter in beeld gebracht kan worden.

Straatfotografie kent vele "gezichten". Het belangrijkste gezicht is natuurlijk dat van u zelf. Goed rondkijken  is daarbij eht belangrijkste uitgangspunt. De ene keer moet er minutenlang gewacht worden op het goede moment, een andere keer moet er bliksemsnel gereageerd worden.

De foto hier is genomen vanaf de straat, maar de man zat heerlijk binnen achter glas de krant te lezen in het café. Ook hier moest gewacht worden op het meest geschikte moment, terwijl ik ondertussen dichterbij liep om zo weinig mogelijk te hoeven croppen. Omdat ik met de telelens (420mm) werkte, was ik beperkt in de mogelijkheden om van standpunt te wisselen. Drie passen naar links of rechts zou nauwelijks een andere foto opleveren en een hoger of lager standpunt was al helemaal ondenkbaar en ook niet zinvol. Dat is dus het nadeel van een telelens. Bij een groothoek is het juist heel gemakkelijk om een totaal andere foto te krijgen door het standpunt aan te passen. Beide type lensen hebben dus ieder hun eigen sterke en zwakke punten. Ook voor straatfotografie.

Ze vielen me al op toen ik begon aan de lange oversteek van het immens grote plein bij de kerk. Ofschoon ik de tele bij me had, moest ik toch nog vele meters lopen voor ze voldoende vullend in beeld kwamen. Vervolgens wachten tot er geen fietsende of lopende mensen voor of achter hen voorbij kwamen. Tijdens dat wachten heb ik inspannend gekeken naar de kerk, terwijl mijn aandacht vanuit de ooghoeken ging naar de mannen op de bank.

Waarom maak ik nu zo een foto? In feite stelt het fotografisch bitter weinig voor. Toch houdt het mijn aandacht vast. Kennelijk zijn ze in gesprek met elkaar. Maar waarom ga je dan zover van elkaar op de punt van de bank zitten? Waren er misschien eerder mensen opgestapt op de bank waardoor de middenruimte vrij kwam? Waren de vrouwen mogelijk binnen in de winkel even wat boodschappen aan het doen? Ik heb geen idee. Het viel me gewoon op.

Straatfotografie heeft vaak geen concrete bedoeling vooraf. Je loopt rond door de stad en noteert in je hoofd dingen die je opvallen en je de moeite van een foto waard vindt. En dat kan van alles zijn, mits het maar met mensen te maken heeft. Kuieren met de camera noem ik het wel eens.

Langs de Leie in Gent heb je achteraan van die verhoogde tafels. Zelfs als je meer beneden langs het water loopt, kun je goed zien wie daar zitten. Terwijl man en vrouw gezellig keuvelend van een pintje genieten, kan de hond tussen hen beiden niet veel anders doen dan smachtend zijn bek aflikken. Ga me niet wijsmaken dat hij niet graag eens even zou willen proeven van dat heerlijke vocht. Maar nee hoor, de baasjes hebben alleen maar oog voor elkaar. Sommigen hebben echt een hondenleven!

Voor de fotograaf had dit alles tot voordeel dat geen van drieën mij ook maar een fractie van een seconde heeft opgemerkt. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik daarna zelf ook zin had in een pintje.

De afgelopen jaren heb ik heel wat keren moeten horen dat het fotograferen van boeiende portretten bij mij in de tropen heel wat gemakkelijker is dan in Vlaanderen of Nederland. Het tegendeel is waar. Ik heb in een paar weken tijd veel meer portretten kunnen fotograferen dan bij mij thuis in een paar maanden. Zeker als je weet dat ik een voorkeur heb voor oudere mensen. Een reden zou kunnen zijn dan oudere mensen in hun gezicht vaak een heel leven laten zien.
Natuurlijk zijn er in mijn woonplaats ook oudere mensen. Maar als je weet dat je in de tropenzon alleen buiten rondloopt als het niet anders kan, dan zal het niet meer verbazen dat ik in de stad  hier maar weinig oude mensen tegenkom. Die blijven lekker thuis in een schommelstoel zitten op de porch, een soort overdekt bordes voor het huis.

Toen ik deze man tegenkwam tijdens mijn vakantie, bedacht ik me geen moment. Zelfs al keek hij wat achterdochtig in de lens. Zulke prachtige “karakterkoppen” kom je niet elke dag tegen.

De vorige keer liet ik even de term “karakterkoppen”vallen. Alhoewel ik dacht een normaal Nederlands woord te gebruiken, komt het woord tot mijn grote verbazing in de Van Dale niet voor. Toch weten we allemaal wel zo een beetje wat ermee bedoeld wordt. Een karakterkop wordt geassocieerd met een sterke persoonlijkheid en dat denkt men af te kunnen lezen van het gezicht: wilskracht, geleden pijn, denkgroeven. Kortom, mensen die echt geleefd heben met alle (minder) prettige ervaringen. Veel roken en drinken schijnt trouwens ook te helpen bij de vorming van een dergelijk gezicht.

Laat ik maar aannemen dat we ook hier te maken hebben met een karakterkop. Ik kan in ieder geval echt genieten van zo een mooi doorleefd gezicht.

Ook deze foto is op afstand genomen met een 300mm telelens.