Archief

Straatjournaal is een maandkrant die wordt verkocht door dak- en thuislozen in met name Noord-Holland. Je vindt de verkopers bij supermarkten of warenhuizen. Een onafhankelijke redactie van parttime beroepskrachten maakt een professioneel blad om de straatverkopers volwaardige handelswaar te kunnen verstrekken. Daardoor kunnen de dak- en thuislozen zich manifesteren als verkoper. Het project is dus nadrukkelijk niet bedoeld als bedelproject, maar als middel om structuur, gevoel van eigenwaarde en sociale contacten buiten het daklozencircuit te herwinnen.

De man hier staat inderdaad voor een winkel, maar ik heb in de lange tijd, geduldig wachtend met de telelens binnen bereik, dat ik op enige afstand het winkelcentrum observeerde nauwelijks enige interaktie tussen hem en de voorbijgangers kunnen bespeuren. Het lage standpunt ontstond, omdat ik redelijk comfortabel op een laag bankje zat.

Overigens was de interaktie min of meer hetzelfde laken een pak bij studenten die enkele meters verderop mensen een voordeelabonnement van een landelijke krant probeerden te slijten. Slechts wanneer ze heel assertief mensen benaderden, was er enige kans op succes. In alle andere gevallen stonden ze ook ‘voor paal’.

Kon ik bij de vorige opname op mijn gemak een goed moment afwachten, hier moest ik in het voorbijlopen heel snel handelen. De camera met groothoek zat op buikhoogte en tijdens het passeren drukte ik af. Dat hij juist op dat moment een hoestbui kreeg, was alleen maar in mijn voordeel, want zo werd de klik van de camera overstemd door zijn gekuch.
Bij een opname als deze valt er weinig te regelen aan de compositie. Het is proberen zo dicht mogelijk naderbij komen, de camera zo goed en zo kwaad als mogelijk een beetje recht houden en hopen dat je niet net een halve tel te vroeg of te laat hebt ingedrukt. Maar oefening baart kunst, ook hier.
De rest is afwerking. Foto beter rechtzetten en nog wat verder bijschaven. Maar dat zijn voeten er niet opstaan kon ik ook achteraf niet meer corrigeren. Ik blijf nu eenmaal een beetje onhandig. Echt storend vond ik het niet. U wellicht wel.

We hebben al gezien dat het fotograferen van mensen in allerlei omstandigheden kan plaatsvinden. Buiten of binnen maakt niet uit, alhoewel voor foto’s binnen wat meer ervaring (en zenuwen) van pas kan komen. Uitgangspunt blijft de mensen zonder poseren  zo natuurlijk mogelijk in beeld te brengen. Ook is voor het maken van een foto binnen feitelijk toestemming nodig, omdat het privéterrein betreft.

Ik bevind me na een dagje samen met enkele vriendelijke collega’s in de koude buitenlucht fotograferen nu in een Antwerps café om wat op te warmen en van een drankje te genieten. Omdat het vrijdag is, wipt er af en toe ook een arbeider binnen om de werkweek af te sluiten.

Hoe ga je hier nu foto's nemen? In ieder geval komt een lichtgevoelige lens in een ruimte als deze goed van pas om de ISO een beetje in toom te houden. De camera ligt op schoot met het schermpje uitgeklapt. rustig richten en scherpstellen zonder de aandacht op je vestigen. Omdat de foto genomen wordt vanaf een lager standpunt, ontstaat er zelfs bij een lichte tele als de 85 mm al een heel andere compositie dan wanneer de camera voor het oog gehouden zou worden. Voor het ontdekken van meer creatieve standpunten is het bekijken van films heel geschikt. Voor de rest is het geduldig afwachten tot zich een geschikt moment voordoet.

In hetzefde café en vanaf min of meer hetzelfde standpunt als de vorige keer. Omdat het even duurde voor de bestelde hapjes geserveerd werden, had ik voldoende tijd wat meer om me heen te kijken. Aan het tafeltje vlak bij me zat een man de krant te lezen. Zou ik het aandurven om een foto te nemen? En zoals meestal won de uitdaging het van de angst.

Aan het standpunt is te zien dat ook hier gebruik is gemaakt van het klapschermpje. Een aandachtspunt bij opnames dichtbij is altijd het geluid van de sluiter. Mijn Nikon is helaas niet de de meest stille camera, alhoewel de quiet mode meer in de goede richting komt. Alle beetjes helpen om onopvallend een foto te maken.

In de paar weken Vlaanderen heb ik vele uren in de rein gezeten. Hier was ik op weg naar naar Antwerpen, maar dat had u natuurlijk al gezien. Er werd hard gewerkt in de trein. Studenten met een laptop zijn een bekend verschijnsel. Maar een musicus die op zijn tablet zijn partij aan het doornemen was, had ik nog niet eerder gezien.

Het maken van de foto heeft vrij veel tijd gekost. Hij zat zo dichtbij dat ik hem gemakkelijk had kunnen aanraken. Niet dat ik bang was dat hij de cameraklik zou horen, want door de koptelefoon was die kans bijzonder gering. Maar ik wilde hem volstrekt niet storen in zijn werk en tegelijk zoeken naar een compositie waarbij ik de belangrijkste elementen goed in beeld zou kunnen krijgen. Omdat hij voortdurend een beetje ging verzitten was dat laatste best nog lastig. Uiteindelijk kon ik het plaatje maken zoals ik het graag wilde.

Zoals gezegd was ik op weg naar Antwerpen. En wat kun je als toerist beter doen dan de Meir af te lopen richting Schelde. Een brede straat waar altijd wel enig vertier is. Het vertier kwam dit keer vooral van een groepje kinderen dat druk aan het spelen was.
Een uitgebalanceerde compositie met door elkaar lopende kidneren kun je wel vergeten. Het eerste is het bepalen van een zo gunstig mogelijk standpunt. De hoek van het gebouw op de achtergrond leek me wel wat. Vervolgens de camera laten zakken tot iets onder ooghoogte om de kinderen beter te laten uitkomen. En daarna is het wachten op een gunstig moment. Zelden zal de eerste foto meteen raak zijn. Er is altijd wel een handje of voetje dat over het hoofd gezien is bij de opname. Daarom is het bij dit soort beweeglijke situaties veiliger meerdere opnames te maken. Hier wilde ik iets van het plezier bij het spel tot uitdrukking brengen. Of dat gelukt is, laat ik aan uw beoordeling over, maar ik had in ieder geval plezier in het maken van de foto’s.
En u weet dat kinderen graag even willen kijken of ze goed op de foto staan. “Meneer, mag ik even kijken?” Dat is hier niet gebeurd. Ze hadden me namelijk niet gezien, ofschoon ze me bijna omver liepen. Zij gingen volledig op in het spel. Ik in mijn hobby.

Mijn weg vervolgend in Antwerpen kwam ik uit bij de Groenplaats, een plek waar zich bij de bankjes ook graag wat volk ophoudt dat nu niet bepaald aan het uitrusten is van het boodschappen doen. Er wordt stevig gerookt, ook van een soort waarvan ik het merk niet echt ken, en gedronken.
Op dit soort plekken moet je mensen niet zenuwachtig gaan maken. Dat begint door zelf niet zenuwachtig te worden. Als er een opmerking tegen je gemaakt wordt, vriendelijk dichterbij komen, een hand uitsteken en doen alsof je elkaar al langere tijd kent. Een paar vriendelijke vragen stellen helpt ook. Dat kan gaan over de smaak van het bier dat gedronken wordt of de opvallend mooie (het aksent ligt hier meestal meer op opvallend) kleding die gedragen wordt. Hoe dan ook, hoe normaler hoe beter.

Hier was ik al enkele markante figuren gepasseerd, maar niet altijd is het verstandig foto’s te gaan maken. Sommigen heb ik hier ‘overgeslagen’, omdat het groepje mij iets te opdringerig was. Dat blijft een kwestie van inschatting.
Bij dit bankje durfde ik het wel. Tijdens het gesprekje met de dame nam ik wat foto’s vanaf de buik. Dat is een handige werkwijze met een groothoek. Nadeel is wel dat de mensen vaak omhoog kijken, omdat ik vrij lang ben.
De volgende aflevering is een foto van de eerste van de ontmoetingen op de Groenplaats en daar heb ik een totaal andere werkwijze gevolgd.

Op de foto zie je de man vriendelijk kijken en zelfs de hond ligt er vrij rustig bij. Maar zo begon het niet.
Toen ik aankwam op het plein, was hij de eerste die ik tegenkwam. Dichterbij komend begon de hond verwoed te blaffen. Niet echt het meest geschikte moment om ongezien een foto te kunnen nemen met de groothoek.

De tactiek die ik dan volg, heeft een aantal vaste patronen. Allereerst de mensen als mens met respect behandelen. Dus minstens een praatje maken, liefst ook een hand geven. Het gesprek kan over van alles gaan, maar als gespreksonderwerp lag hier de waakse hond voor de hand. In het vervolg van mijn grote belangstelling voor zijn hond (en welke hondeneigenaar voelt zich dan niet gevleid?) ben ik door de knieën gegaan, want ik wilde graag hond en eigenaar samen op de foto hebben. Dat kostte enkele opnames, omdat ik de belichtingscorrectie tegen de heldere lucht niet goed had ingesteld. In de tussentijd was ook de hond gekalmeerd. Ik ben niet zover gegaan om te hond proberen te aaien. Dat doe ik niet zomaar met vreemde honden. Maar vreemde mensen een vriendelijke hand geven, heb ik geen enkele moeite mee.

Op de foto zie je de man vriendelijk kijken en zelfs de hond ligt er vrij rustig bij. Maar zo begon het niet.
Toen ik aankwam op het plein, was hij de eerste die ik tegenkwam. Dichterbij komend begon de hond verwoed te blaffen. Niet echt het meest geschikte moment om ongezien een foto te kunnen nemen met de groothoek.

De tactiek die ik dan volg, heeft een aantal vaste patronen. Allereerst de mensen als mens met respect behandelen. Dus minstens een praatje maken, liefst ook een hand geven. Het gesprek kan over van alles gaan, maar als gespreksonderwerp lag hier de waakse hond voor de hand. In het vervolg van mijn grote belangstelling voor zijn hond (en welke hondeneigenaar voelt zich dan niet gevleid?) ben ik door de knieën gegaan, want ik wilde graag hond en eigenaar samen op de foto hebben. Dat kostte enkele opnames, omdat ik de belichtingscorrectie tegen de heldere lucht niet goed had ingesteld. In de tussentijd was ook de hond gekalmeerd. Ik ben niet zover gegaan om te hond proberen te aaien. Dat doe ik niet zomaar met vreemde honden. Maar onbekende mensen een vriendelijke hand geven, heb ik geen enkele moeite mee.

Daags voor mijn vertek op Schiphol zat ik wederom  in de trein, zij het dit keer eentje op Nederlandse bodem. Aan de andere kant van de coupé zat een man onverstoorbaar te luisteren naar muziek (?) op zijn ‘oortjes’. Hij keek niet naar links of naar rechts. Wellicht nam hij deze route dagelijks en kende hij iedere boom en grasspriet langs het spoor. De wereld om hem heen was niet meer van belang, zo leek het.

Het was deze naar binnen gekeerde blik die mij opviel en de reden was voor de opname. Vanwege de grotere afstand heb ik hier gebruik gemaakt van de kleine telelens. Die 85mm is ook lekker lichtsterk, waardoor de achtergrond niet onnodig veel aandacht zou krijgen., met als bijkomend voordeel dat de ISO beperkt kon blijven tot 500.