Naar de inhoud

Een Betere Wereld

Boodschap in vele talen met info, concrete projecten, vrijwilligerswerk en verslag daarover, geschiedenis van onze regio.

Kawésqar 2

In dit item het vervolg van de brief van prof. Aguilera uit Chili.

Vertrouwen was gebaseerd op de praktijk van Kawésqar om onjuistheden af te wijzen en te bestraffen. Alles wat niet waar was, werd als een "leugen" beschouwd. Er waren geen "witte leugens", omdat het leugens op zich zijn en dat is voor hen onaanvaardbaar. Dit alles werd aan kinderen geleerd door middel van verhalen die impliciet de overdracht van deze regels bevatten. Zelfs de taal zelf dwingt sprekers om waarheidsgetrouw te spreken door middel van taalkundige bewijzen, die morfologisch zijn.

Maar de concepten die in de tekst voorkomen, bestaan niet. Het vertalen van de tekst is dus niet haalbaar. Elk woord zou moeten worden onderzocht om te proberen een term te creëren en ondanks het feit dat Kawésqar, zoals elke taal, mechanismen heeft voor lexicale creatie, kunnen ze alleen worden geaccepteerd als ze worden goedgekeurd door de sprekende gemeenschap. Helaas zijn er nog maar drie oude mannen over die volledig bekwame sprekers zijn.

De laatste generatie die de taal heeft gekregen is die van 1960, ze zijn volledig tweetalig, maar van hen heeft er maar één Kawésqar als primaire taal als tweetalige spreker. In de hele wereld zijn er geen 100% tweetalige mensen, er is altijd een primaire taal. Ik heb Engels, dat ik van kinds af aan spreek en ik ga zonder moeite van de ene taal naar de andere met schrijven en spreken, maar voor bepaalde dingen overheerst het Spaans in mij, zoals wiskundige bewerkingen. Dan komt het Duits, dat ik elke dag gebruik, maar na het Engels, en ten slotte het Frans, dat ik van tijd tot tijd mondeling gebruik, maar altijd lees. Er is geen conflict tussen deze talen en de doorvoer ertussen is storingsvrij. Ik heb lang geleden Nederlands geleerd, maar als ik het nu probeer te spreken, denk ik aan Duits, maar ik kan redelijk vloeiend lezen, ik kan zelfs Afrikaans begrijpen, dus Vlaams is misschien niet zo'n probleem, maar dat heb ik in ieder geval niet geprobeerd.

Het spijt me dat ik de vertaling niet kon doen, maar de Kawésqar is zo. Het bleef in een premoderne staat en werkt heel anders dan de westerse cultuur.

Met vriendelijke groeten vanaf het einde van continentaal Zuid-Amerika.

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 14:42 Stuur door Reageer op dit bericht
Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Een titel of je eigen website toevoegen

Kawésqar: 1

Via een Chileense prof hebben we geprobeerd onze Boodschap voor een Betere Wereld vertaald te zien in de taal Kaweskar. Via Magdalena (dirigente en Chileense) verliepen de contacten met prof. Aguilera maar... die stuurde ons een prachtige en zeer boeiende tekst waarin hij uitlegt waarom de boodschap in die taal NIET kan vertaald worden. Vandaag deel 1 van zijn antwoord  (vertaling uit het Spaans).

"Dank u voor uw brief en het toegezonden document.

Kawésqar is een taal van oude jagers-verzamelaars (die tegenwoordig in de moderne wereld leven, volgens de moderne wereld, zoals elke andere niet-Kawésqar-persoon), er zijn concepten die niet bestaan en daarom is het buitengewoon moeilijk om te proberen om de tekst te vertalen, beter gezegd, dat kan niet.

"Wereld" heeft bijvoorbeeld geen equivalent in Kawésqar. Hun "wereld" waren de kanalen, fjorden en gletsjers van West-Patagonië; de rest kwam, zodra ze contact hadden met Europeanen, "van hun territorium" of "uit het noorden" of "uit het zuiden" of "uit het land van buitenlanders ”, zodat er geen concept van de wereld als geheel is.

Er is ook geen woord voor "onderwijs". Het onderwijs dat de kinderen kregen, werd verzorgd door de oudsten, die de namen van de plaatsen, jachttechnieken, enz. voortvertelden. Dat was het soort onderwijs dat ze kregen, natuurlijk is er een werkwoord dat "onderwijzen" betekent, maar geen zelfstandig naamwoord. Er zijn ook geen woorden voor “solidariteit, vertrouwen en wederzijds respect”, zo letterlijk. Solidariteit kwam tot uiting in normen die volledig werden nageleefd door de gemeenschap, die zich op verschillende manieren manifesteerden. De Kawésqar-etiquette bepaalde bijvoorbeeld dat wanneer iemand ging jagen of vissen, ze het product van jagen, vissen of verzamelen moesten delen met de leden van het tijdelijke kamp, door middel van wat zij čas noemden (uitgesproken als "chas").

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 21:02 Reageer op dit bericht Stuur door

Onze Boodschap voor een Betere Wereld in de taal Nzema : taal 876 !!!

Uit Ghana kregen we weer een vertaling van onze Boodschap voor een Betere Wereld : deze keer in de taal Nzema : taal 876 !!! De taal telt ongeveer 210.000 sprekers en  je vindt ze in het Zuid-Westen van Ghana en het Zuid-Oosten van Ivoorkust.

NZEMA

Bodane mɔɔ gyi yɛ nye zo la a le kɛ yɛkɛnyia ewiade kpalɛ mɔɔ nuhua ɛdɛnlanlɛ le saanwuu,

ɛleka mɔɔ ngakula muala banyia Nwomazukoalɛ kpalɛ na bɛahola bɛanyia talɛnte

kpalɛ mɔɔ la bɛ ahonle zo, amaa saa ɛnɛ o, kenlebie o, na bɛyɛ mgbanyinli a,

bɛahola bɛanyia sunsum ko bɛaboɔboa bɛ nwo ngoko wɔ agɔnwolɛdilalɛ,

diedi nee bɛ nwo bɛ nwo ɛbulɛ nu.

NEDERLANDS

Wij willen een veilige wereld waarin alle jongeren onder goede begeleiding al hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen

om ze nu en later ten dienste te stellen van elkaar in een geest van solidariteit, vertrouwen en wederzijds respect.

EN ... ZOALS STEEDS ... WIJ SPEUREN VERDER !

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 21:01 Reageer op dit bericht Stuur door

Niet eenvoudig...

We hebben een mail uitgestuurd ( met medewerking van onze Chileense dirigente) naar Chili  met de vraag voor een vertaling in een heel oude taal : Kawèskar.

Die vertaling blijkt onmogelijk omdat een aantal woorden een heel andere "invulling" hebben in die taal. Daarover ontvingen we een uitleg van een Chileense universiteitsprofessor : een zeer wetenschappelijke uiteenzetting : die gaan we zeker met heel veel dank publiceren: wat ons project allemaal teweegbrengt !

Toch kunnen we met vreugde melden dat er nog 2 vertalingen zijn aangekomen uit Ghana! We speuren dus heel stevig verder !!!

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 22:40 Reageer op dit bericht Stuur door

Onze Boodschap voor een Betere Wereld in de taal Guyanese Creole : taal 875 !

Zoals gisteren vermeld hebben we weer een vertaling van onze Boodschap voor een Betere Wereld ontvangen : Guyanese Creole : taal 875 !!!

Heerlijk als je een mail ontvangt uit Zuid-Amerika : in Guyana telt de taal ongeveer 650.000 sprekers , in Suriname 70.000. We hebben contact kunnen leggen met een vereniging die deze taal absoluut wil bewaren : ze komt van het Engels , doorweven met heel lokale woorden en constructies !!!

Thank you very much !!!

GUYANESE CREOLE

 

Awe goal is fuh build a betta and safer world where all de picni dem could get a good good educatio

n fuh able Dem fuh develop dem talents to de fullest

so that now and when dem turn adults dem could help wan another

in a spirit of solidarity, trust and mutual respect.

NEDERLANDS

Wij willen een veilige wereld waarin alle jongeren onder goede begeleiding al hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen

om ze nu en later ten dienste te stellen van elkaar in een geest van solidariteit, vertrouwen en wederzijds respect.

EN ... ZOALS STEEDS ... WIJ SPEUREN VERDER !

Hoe vind je dit bericht? 3 stemmen
Geschreven door Frans om 18:31 Reageer op dit bericht Stuur door

Zondag...rustdag...

Drie diensten heb ik dit weekend verzorgd: Mechelen aan de Maas (uitvaart : dirigeren) en orgel in Meeswijk en Leut. En daarna, rustig mijn boek "Egypte ontraadseld" uitgelezen , wat gerust en... een mail gestuurd naar Zuid-Amerika !

"Waarom"?... hoor ik je vragen. Wel..; we hebben goed nieuws : onze Boodschap voor een Betere Wereld is nu ook vertaald in het "Guyana Creole" uit Zuid-Amerika ! Taal 375 !!!

Daar vertel ik nog meer over in een volgend item !!!

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 00:00 Reageer op dit bericht Stuur door

Maasbrug te Luik 1914

Een heel interessant beeld kunnen we toevoegen aan de lezing over "Oorlog en Vrede" (voornamelijk : Onze Regio en de eerste Wereldoorlog). Een postkaart (uit de collectie van Johan Vandekerkhove) toont de gesprongen Maasbrug in Luik en de wjize waarop een "noodbrug" werd gemaakt.

KLIK op de FOTO : op de kaart lees je "Frachtkähnen" : dat is het meervoud van "Frachtkahn" : schuit , praam : vrachtschip zonder motor voor het vrachtvervoer op binnenwateren

Een heel duidelijk beeld voor de jongeren... en eventueel ook voor ouderen !!!

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 15:04 Reageer op dit bericht Stuur door

Voorbereidingen

Bij zo een stormachtig weer is werken binnenshuis eerder "geweldig" ! Dus maken we een overzicht van lezingen , optredens, koorleven, dagtrips , ...

"Smokkelen" wordt nu plots erg "gevraagd" : Lanaken , Neerharen , Wiemesmeer, ... : dus zoeken we nog stevig naar meer anekdootjes en beelden .

"Oorlog en Vrede" : lezing 92 , deze keer weer een beetje aan te passen aan de vormelingen van Elen.

Liederen zoeken om het repertorium van ons Requiemkoor verder uit te breiden.

Anekdootjes zoeken over plaatsen waar ik groepen bij dagtrips naartoe zal begeleiden : Keulen (weer even geleden) , Den Bosch , Dordrecht , Namen, ...

En zo blijven we kennis bijspijkeren: oh ja : ondertussen heb ik het boek "Egypte ontraadseld" weer eens uitgelezen : de ontcijfering van de hiërogliefen door J.F. Champollion : boeiend !!!

Hoe vind je dit bericht? 3 stemmen
Geschreven door Frans om 18:03 Reageer op dit bericht Stuur door

Humaan zijn in tijden van oorlog...

Soms vragen jongeren mij tijdens lezingen over "Oorlog en Vrede" of er ook momenten zijn waarop vijanden even "'vrienden" zijn. Een mooi voorbeeld daarvan is natuurlijk steeds het "kerstbestand" tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Bij het voorbereiden en updaten van volgende lezingen ( - zondag 22 januari bij de vormelingen van Elen -) kwam ik deze postkaart tegen : KLIK op de FOTO

Dat beeld ga ik toevoegen en ik ben benieuwd naar de reacties van het "jonge volkje" !!!

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 14:59 Reageer op dit bericht Stuur door

Verjaardag vieren...

Vandaag houden we het kort.

We vieren de verjaardag van mijn echtgenote : de "gezegende" leeftijd van 81 jaar : ze is nu weer een half jaartje de "baas" in huis... en in augustus hangen we de bordjes weer gelijk !!!

Morgen werken we weer door aan artikels , lezingen, optredens , mails versturen voor vertalingen ...

Ons team in Nigeria trakteert deze avond een aantal straatkinderen... en daarna bidden ze voor een lang en voorspoedig leven... mooi he !!!

Hoe vind je dit bericht? 5 stemmen
Geschreven door Frans om 19:31 Reageer op dit bericht Stuur door

Het Mijnverleden...

Tijdens vertelnamiddagen in Woonzorgcentra komen er regelmatig vragen over ons "mijinverleden". Daar heb ik intussen een hele presentatie over gemaakt. Om alles - ook voor mijzelf - te blijven volgen en om mijn kennis over het onderwerp uit te breiden zoek ik uiteraard voortdurend naar beelden die bepaalde "ogenblikken" uit de geschiedenis aangeven.

Zo kwam ik deze week uit bij deze foto : even op Klikken !

Na de sluiting van de mijn van Eisden verdwenen langzamerhand vele sporen van dat industriële verleden. Daarom is het mooi zo een momentopname te vinden : de afbraak van de laadkade !!!

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 15:16 Reageer op dit bericht Stuur door

Oude Kerk Lanklaar

Het wordt tijd om ons dorp Lanklaar nog eens even "in the picture" te plaatsen.

Deze keer een mooie pentekening: de oude kerk in het "centrum" van ons dorp : daar was ik misdienaar (mijn broers ook), leerde ik harmonium spelen , dirigeerde mijn vader het mannenkoor (Gregoriaans), enz.....

KLIK op de FOTO: tekening R.Teck

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 18:30 Reageer op dit bericht Stuur door

Ze zijn vertrokken... herinneringen blijven...

In een vorig item sprak ik nog over de "Drie Koningen" en... ze zijn nu wel vertrokken...

Op zaterdagavond hadden we een heerlijk etentje met de familie en naderhand kwamen we samen bij zoon Luc en zijn gezin. En daar stonden ze,  vertrekkensgereed: de drie Koningen met hun "lastdieren"! 

KLIK op de FOTO

Wat een mooie beelden , gemaakt door de helaas veel te vroeg overleden papa van schoondochter Jiill... maar wat een prachtige en blijvende herinnering aan hem !!!

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 17:56 2 reacties Reageer op dit bericht Stuur door

Weekend

We maken er een eerder "rustig" weekend van.

Het boek "Egypte ontraadseld" (ontcijfering van de hiërogliefen door Champollion) is bijna uitgelezen (voor de tweede keer... echt boeiend !) en voor een groep in Eisden heb ik het programma van 3 dagtrips doorgestuurd : Utrecht , Biesbosch en Dordrecht , Keulen. Wat wel opvalt is dat de prijzen beduidend gestegen zijn: afwachten dus !

Op de vragen naar vertalingen heb ik nog geen extra info ontvangen... het blijft een dagelijks uitkijken!

Dat doen we allemaal rustig terwijl we een mooie foto (KLIK op de FOTO) bewonderen die zoon Bart vandaag maakte : een eekhoorntje kraakt een nootje aan de waterkant en... we zien een mooi spiegelbeeld ! Geniet ervan !!!

Hoe vind je dit bericht? 3 stemmen
Geschreven door Frans om 14:48 Reageer op dit bericht Stuur door

Driekoningen...

Driekoningen... geef mij ene nieuwe hoed....

Zo wordt er op vele plaatsen gezongen en op andere plekken wordt een boon in een "koek" gestopt om de "koning(in)" van de avond aan te duiden : "une fève dans la galette des rois..."! Mooie tradities die hopelijk nog lang in ere worden gehouden !

Maar zo gaat het met vele tradities: tegenwoordig verdwijnen heel wat "gewoontes"... men moderniseert of... men schrapt een aantal zaken die dan niet vervangen worden...

Onze maatschappij beleeft tijden van "verandering"... , maar "keert" alles ten goede ???

Hoe vind je dit bericht? 3 stemmen
Geschreven door Frans om 20:52 Reageer op dit bericht Stuur door

Het 25ste jaar...

We zijn nu in het 25ste jaar van de verspreiding van mijn Boodschap voor een Betere Wereld! Ik schreef ze op 28 december 1998. En... de gedrevenheid om de Boodschap in nog meer talen te verspreiden blijft nog altijd dezelfde of... wordt nog groter ! 

Er zijn weer een aantal "uitnodigingen" de deur uit: (1) een goede kennis is in Chili bij haar familie en kijkt daat uit naar een heel lokale taal; (2) via messenger en facebook heb ik contacten met een groep die regionale en minderheidstalen promoot en beschermt: via één van hun leden zijn er contacten met Australische Aboriginaltalen : dus... weer uitkijken naar... ! En dan is er een groep die het Louisiaans Creools wil behouden: aan hen heb ik ook een bericht gestuurd en... ze hebben onmiddellijk geantwoord dat ze het ontvangen hebben (wat niet altijd het geval is).

Dus : afwachten !!!

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 21:04 Reageer op dit bericht Stuur door

Kennis bijspijkeren...

Omdat ik regelmatig dagtrips begeleid en dan als gids heel veel probeer te vertellen , lees ik zo dikwijls mogelijk artikels over onderwerpen waarover ik bij gelegenheid kan vertellen. 

Deze keer las ik een artikel van Marcel Obiak : hij publiceerde een heel intrigerende tekst over schilderijen van Rubens in het tijdschrift Vlaanderen , Jaargang 38 , nr 1 , januari-februari 1989.

Klik op de FOTO : Rubens : kruisafname (ontleed)

Bij barokschilderijen praten we veel over de diagonale liijn (je vindt ze hier ook terug) maar er is veel meer: ook wiskundig gezien kun je schilderijen van de grootmeester ontleden en een aantal principes op toepassen , o.a. de "gulden snede". We komen er nog eens op terug !!!

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 18:25 Reageer op dit bericht Stuur door

Onze Boodschap voor een Betere Wereld in de taal Shabak(i) : taal 874 !

Onze Boodschap voor een Betere wereld bestaat nu ook in de taal Shabak(i) : taal 874 ! We ontvingen de vertaling uit Noord-Irak! Daar telt deze taal ongeveer 35.000 sprekers. Het is een taal die dreigt uit te sterven en enkele mensen doen hun uiterste best om ze te behouden. Dus vonden ze onze vraag en ons project geweldig ! 

SHABAK(i)

 

{نشانمانبَـنَـييكـَرميجهانيخاستَربيوايهوختيكيآويرديأوكاركـَرميخاس،وبتاواهيشاخاستركـَرا،دمانيكيگــَوروباياريإيفتريبدادَستبدَستبگيانيخوشالاإيفتري}

 

NEDERLANDS

Wij willen een veilige wereld waarin alle jongeren onder goede begeleiding al hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen

om ze nu en later ten dienste te stellen van elkaar in een geest van solidariteit, vertrouwen en wederzijds respect.

EN ... ZOALS STEEDS ... WIJ SPEUREN VERDER !

Wat een vreugde om deze vertaling te ontvangen en de vertaler belde ons reeds uit Irak om... ons te bedanken !!!

Vrede op aarde in 2023 !!!

Hoe vind je dit bericht? 3 stemmen
Geschreven door Frans om 18:00 Reageer op dit bericht Stuur door

Receptie

De Nieuwjaarsdagen zijn gevuld met recepties. Zo was er eentje in de kerk van Leut na de viering op 1 januari : even bijpraten met een aantal mensen die regelmatig in de kerk opdagen en mensen die verantwoordelijkheden dragen.

KLIK op de FOTO

Samen met Jos (verantwoordelijke Parochieblad) en Pierre (bas bij het kerkkoor).

Hoe vind je dit bericht? 4 stemmen
Geschreven door Frans om 21:10 Reageer op dit bericht Stuur door

Gelukkig Nieuwjaar

"Gelukkig Nieuwjaar" riepen wij op 1 januari 's morgens wanneer we van bij ons thuis naar het naast ons gelegen hotel Beunen liepen! Ieder jaar opnieuw was dat een heerlijke "wedstijd" : wie was er eerst ???

KLIk op de FOTO : een bevroren zeepbel die tot ijsbel werd (foto zoon Bart) !

Ik wens iedereen nog eens een voorspoedig 2023 , een jaar waarin we verder werken aan ons project ! En... op de valreep ... om 23 uur kwam er nog een vertaling aan van onze Boodschap voor een Betere Wereld : de taal Shabak ( Noord Irak ) en... deze namiddag belde de vertalende prof persoonlijk vanuit Irak om over het project te praten.

Geweldig !!! Dat geeft moed!

Hoe vind je dit bericht? 6 stemmen
Geschreven door Frans om 18:16 Reageer op dit bericht Stuur door

Meer van Een Betere Wereld

↑ Terug naar de berichten