Mie Citroen werd op 11 maart 1837 geboren als Maria-Theresia. Haar wieg stond in een krotwoning bij de "Blauwe Toren" aan de Vuil Rui, de huidige Oude vaartplaats.
Haar moeder heette Joanna Clingen. Deze Joanna had nog twee andere onwettige kinderen. Het was geen kleinigheid om haar drie kinderen op te voeden. Ze leefden in de grootste armoede.
Op 14 juli 1847 huwde Joanna Clingen met matroos Henri Geley. Hij wettigde de kinderen en erkende ze. Zeven maanden later kreeg Joanna nog een kind, en binnen de twee jaar kreeg ze nog twee andere nakomelingen. Het kleine loon van de zeeman was niet voldoende om 6 kinderen te voeden. Joanna was dus verplicht om te gaan werken. Daardoor liet ze haar kinderen aan hun lot over.
Zo kwam het dat Mie Citroen een jeugd kende van diepe armoede en miserie. Van opvoeding was geen sprake.
Mie Citroen werkte als 14-jarig meisje bij een naaister om wat bij te verdienen.
Op 17-jarige leeftijd kreeg Mie Citroen een zoon : Henricus Geley, die later onze volksfiguur Zotte Rik zou genoemd worden. Zijn beeld is nu vereeuwigd in onze reus van het Sint-Andrieskwartier.
Toen ze 19 jaar oud was, verhuisde ze voor een jaar naar Breda. Terug in Antwerpen beviel ze van een tweede onwettig kind, deze keer een dochter. Toen woonde ze aan de Kaasstraat.
Negen jaar later huwde ze met Henricus Van Aken. Zotte Rik was toen 10 jaar oud.
Het gezin vestigde zich toen aan de Lange Ridderstraat. In de parochie van Miserie kreeg Mie Citroen toen een leurtoer met fruit. Later opende ze een winkel.
In de opvoeding van haar zoon Rik had ze het niet gemakkelijk. Ze weten dat zoonlief liever luid dan moe was. Zijn devies was toch : "Houd oe zot, dan moette ni warreke".
Beste bezoekers, hier zijn we dan weer ! We waren even gestopt om de gegevens van de familie Goos aan te vullen, maar de reden was dat ik eerst interessante gegevens en foto's ontving over de folklo- ristische figuren uit het Sint-Andrieskwartier, waarvan jullie reeds enkele kunnen bewonderen in de volgende berichten.
Maar nu gaan we verder met onze :
Stamgrootvader :
XI.1428.- -DUCKAERT Josse - geen verdere gegevens - - - - Man van : Stamgrootmoeder : XI.1429.- - VERVLIET Marie - geen verdere gegevens - - - - - - - - - - - - Kind uit dit gezin : XI.1428.1.- - DUCKAERT Jacobus ° Antwerpen in 1767 - zie X.714 - - STAMVADER -
-o-o-o-O-o-o-o-
Van de Stamgrootouders genummerd van XI.1430 tot en met XI.1443 hebben wij geen verdere gegevens.
Folkloristische figuren uit het St.-Andrieskwartier.
In het Sint-Andrieskwartier van die tijd bestond er een soort lui, die het middel vonden en den drang voelden om nog verder uit de band te springen dan normaal, hetzij door hun levenswijze, hun optreden of eenvoudig door hun verschijning.
Wij zullen in onze rubriek "Folkloristische figuren" er een 25tal voor het voetlicht brengen.
We beginnen vandaag met :
MIE TROTTINET Celina Hannes, echtgenote Montens, bestelde 26 jaar lang telegrammen. Op een zekere dag bracht haar zoontje een autoped ("trottinet" in het Antwerps dialect) mee naar huis. De jongen had ze gekregen van een vrouw die vele oude spullen bijhield. Celina zag in deze tweewieler het ideale vervoermiddel om haar telegrammen vlugger besteld te krijgen. De volgende morgen zag het volk van het Sint-Andrieskwartier Celina "per trottinet" door de straten snorren. Celina woonde in een pittoresk steegje in de Lange Riddersstraat 79. Dit stemmig plekje heet "De Witten Griffoen". Later verhuisde ze naar de Pachtstraat nr 3. Jarenlang reed Celina in onze folklorestoeten. Za nam dan altijd plaats in een old-timer naast Hector De Groote, die steeds een sombrero op het hoofd droeg. De anecdote doet de ronde dat Celina eens een pils bestelde in een café aan de Zuiderdokken. De ober verstond haar niet goed en bracht haar een whisky die ze prompt leegdronk. Nadat ze naar buiten ging en vlug haar "trottinet" opstapte, reed ze pardoes de Zuiderdokken in. Door onderkoeling bevangen werd ze nadien naar het Sint-Elisabethziekenhuis overgebracht, waar ze "op de blauwe steen" in het dodenhuis werd gelegd. Na 24 uur kwam Celina bij en vluchtte in haar doodskleed de kliniek uit.
Zoals beloofd gaan we nog even verder met het inbrengen van de gegevens. Vandaag is het over onze
Stamgrootvader :
XI.1426.- - VAN PUT Franciscus - geen verdere gegevens - - - - - - Man van Stamgrootmoeder :
XI.1427.- - BRUYNSEELS Anna Maria - geen verdere gegevens - - - - - - - - - - - - - 3 kinderen uit dit gezin :
XI.1426.1.- - VAN PUT Joanna Cornelia ° Ekeren (A), VR 25.8.1775 (PR 401) - zie X.713 - - STAMMOEDER - - - - - - XI.1426.2.- - VAN PUT Jean ° Ekeren (A), DI 23.9.1777 (PR 445) - - - - - XI.1426.3.- - VAN PUT Maria Elisabeth ° Ekeren (A), ZO 27.9.1778 (PR 463)
Nu dat wij bijna aan het einde zijn gekomen met het inbrengen van de stamboomgegevens van de familie GOOS, die ofwel opgegroeid of gewoond hebben in het Sint-Andrieskwartier, gaan we ons nog verder verdiepen in deze "Parochie van Miserie".
Dit bericht is in feite het vervolg van ons bericht dd. 22.7.2005 "Beschrijving van het St-Andrieskwartier".
Wij kwamen op dit idee bij een bezoek aan het Cultureel Ontmoetingscentrum (coSTA) aan de Sint- Andriesplaats 24, waar wij hartelijk ontvangen werden door "Jef" de cantinehouder en dhr Pierre Van den Bergh, secretaris van het centrum.
Dank zij hen werden wij uitgenodigd op de receptie van de tentoonstelling "Wonen in St.-Andries" dd. 4.9.2006, die geopend werd door Schepen Heylen, in het bijzijn van Burgemeester P. Janssens, Schepen Voorhamme, verschillende historici en vooraanstaanden.
De heer Van den Bergh deed het voorwoord en de talrijk opgekomen bezoekers hingen werkelijk aan zijn lippen wanneer hij in het kort de geschiedenis vertelde van het wel en wee in de Lange Ridderstraat.
Met de door hem bezorgde documentatie geraak- ten wij werkelijk in de ban van het verleden, mede door de talrijke tentoongestelde foto's.
Het initiatief voor deze tentoonstelling ging uit van Brandpunt 23, een groep van sociale fotografen en dat sociale onderwerpen zoals het Sint-Andrieskwartier, voor de hand liggen, is begrijpelijk. Er werd gefocust op de "Ridderstraat" een straat die typisch is voor het kwartier en wel misschien voor heel Antwerpen.
Deze tentoonstelling is nog dagelijks toegankelijk tot en met 1 oktober van 9.00 tot 17.30 uur, behalve op maandag. Adres : coSTA, St.-Andriesplaats 24, Antwerpen.
In de toekomst zullen er nog steeds aanvullingen op de stamboom volgen, maar ook beschrijvingen van de gekendste straten, alsmede enkele "folkloristische figuren" uit het Sint-Andrieskwartier.
X.754.- - REYNIERS Pierre Jean - geen verdere gegevens gekend - - - - Man van Stammoeder : X.755.- - VAN HANDHOVE Anna Jacqueline - geen verdere gegevens gekend - - - - - - - - - - - - Kind uit dit gezin :
X.754.1.- - REYNIERS Marie Josine ° Lokeren (OV) in 1759 - zie IX.377 - - OUDBETOVERGROOTMOEDER -
X.752.- - de MAERE Pierre Jean Plaats -en datum van geboorte niet gekend. - - - + Gilles bij St.-Niklaas (OV) - - - Man van Stammoeder : X.753.- - BRISSINCK Jossine Marie, werkster - geen verdere gegevens gekend - - - - - - - - - - - - Kind uit dit gezin : X.752.1.- - de MAERE Pieter Joannes ° Vrasene (OV) in 1768 - zie IX.376 - - OUDBETOVERGROOTVADER -
X.734.- - DE PAUS Jean Charles (ook : PAUS), katoenwever ° Antwerpen in het jaar 1740
= in de Sint-Andrieskerk
Zoon van : - Antoine DE PAUS - zie XI.1468.-, en - Anne Marie MICHIELSENS - zie XI.1469 - - - - + Antwerpen, MA 20.5.1811, om 3.00 uur 's morgens in zijn woning S4/1209/1 = Augustijnenstraat 8 Hij was 70 jaar oud bij zijn overlijden. (OA nr 977, dd. 20.5.1811, Antwerpen) - - - x Antwerpen in de Sint-Andrieskerk, met : X.735.- - VAN NEROM (VANNERO/NEROM) Therese = Antwerpen in de Sint-Joriskerk ca 1752
- - - - - - - - - - - 3 kinderen uit dit huwelijk :
X.734.1.- - DE PAUS Joanna Catharina = Antwerpen, St.-Andries, ZO 14.2.1779 Doopgetuigen : - Joannes Baptista Schram (Schuytstraat) - Catharina Caffero (Boeksteeg) - - - - - X.734.2.- - DE PAUS Helena = Antwerpen, St.-Andries, DI 25.9.1791 Doopgetuigen : - Franciscus Pickes, en Helena Lefeber - - - - - X.734.3. - DE PAUS Anne Marie ° Antwerpen, in 1786 - zie IX.367. - - OUDBETOVERGROOTMOEDER -
-o-o-o-O-o-o-o-
Van de StamoudersX.736 tot en met X.751 hebben wij geen verdere gegevens.
In de Stedelijke Bibliotheek te Antwerpen, konden wij het boek "Antverpiensa 1929" van de auteur Floris Prims inkijken. Op de pagina's 330 en 331 worden de gesneuvelden anno 1830 van de 4° wijk (Sint-Andrieskwartier) beschreven.
Hieronder volgt de ingekorte tekst van deze pagina's.
"""De 4° wijk omvatte het Sint-Andrieskwartier, het zij het Zuid-Westen der stad. Het was als een zeer rumoerig stadsgedeelte aanzien. De straatlawaaiers die op 28 Augusti in de Huidevetters- straat de ruiten en de lantaarns hadden stuk geslagen, waren hoofd- zakelijk, naar het oordeel van de politie, uit de wijk van Sint-Andries; en gansch in het bijzonder was daar befaamd de Vliersteeg met haar herbergjes en logisthuizen voor "matrozenvolk". Van daar verwachtte de politie dan ook de oproerigheid en kapitein Werbrouck- Pieters, meende dat ook daar was geld uitgedeeld.
De politie teekent in deze wijk het grootste getal slachtoffers op uit de gevechten van 26-27 October. Het is waar, men had hier in de buurt, in de Kloosterstraat, om het arsenaal gevochten, en dat moest natuurlijk zijn hoogeren bloedtol meebrengen.
Onze commissaris acteert 36 slachtoffers, waarvan 17 gesneuvel-den, maar van ettelijke weet hij het slechts bij hooren zeggen. We vernemen enkel de naam. De dooden zijn (enkele voor ons onbekenden), doch onder het nr 24 lezen wij :
"""24. Joseph URBAIN, schoenmakersknecht op het Schelleken, Brusselaar van geboorte. Zijn moeder, weduwe, geboren FORNEAUX gaat op haar 70 jaar, uit werken om het brood te verdienen en de huur van haar kamertje. Ze had twee zonen, de eerste is 33 jaar, geheel onnozel, " die als een klein kind moet gesurveilleerd worden"; (Nota : naar onze mening betreft het hier : - Joseph URBAIN, ° Brussel in het jaar 1797 - zie X.730.5.-
de andere is Joseph URBAIN. Deze bevond zich bij de Huzaren, 6de compagnie nr 8 te Gent, waar hij 4 jaar dienst had gedaan. Hij had er zijn korps verlaten om voor zijn land te vechten. De, 26sten in het gevecht tegen de Hollanders op het Vleminckveld werd hij doodgeschoten. Hij was 25 jaar oud. (Monument nr 384).""" - Joseph URBAIN, ° Mechelen (A), in het jaar 1805 - zie X.730.6.-
(Nota : niettegenstaande in de hierboven aangehaald tekst sprake is van slechts 2 zonen, vonden wij 7 kinderen uit het huwelijk van : X.730.- URBAIN Joannes x FOURNEAUX Alexandria). Deze 7 kinderen worden besproken in het bericht dd. 30.8.2006
Folkloristische figuren uit het Sint-Andrieskwartier - Mie Citroen-
Mie Citroen
