Van auto's en vliegtuigen tot treinen, robots... en zelfs varkens werden in blik tot leven gebracht. Het is mooi om te zien hoe de fabrikanten er in slaagden om van een stuk bedrukt blik een herkenbaar en levendig dier te maken. Dankzij het ingebouwde opwindmechanisme komt het varkentje na enkele draaien aan het sleuteltje vrolijk in beweging op zijn korte pootjes. Dit exemplaar is voor mij weer een prachtig stukje speelgoedgeschiedenis dat laat zien hoe veelzijdig het oude blikken speelgoed kon zijn.
Dit charmante keukenmixertje is een prachtig voorbeeld van het realistische speelgoed uit de jaren '50. Aangedreven door batterijen draaiden de metalen gardes echt rond en gaven kinderen het gevoel dat ze, net als mama, heerlijke gerechten aan het bereiden waren. Vandaag zou dit speelgoed de veiligheidsnormen niet meer halen. De onbeschermde metalen gardes waren immers niet bepaald vriendelijk voor nieuwsgierige kindervingertjes. Een mooi voorbeeld van hoe niet alleen speelgoed, maar ook onze kijk op veiligheid door de jaren heen is geëvolueerd.
Lil Miss Mixer
1950s
Blikken speelgoedlil miss mixerblikken speelgoedvintage speelgoed1950sfotomaniefred schafraet
Terwijl het helikoptertje over de vloer werd voortgeduwd draaide de propeller vrolijk rond, zonder batterijen of elektronica. Dankzij de kleurrijke lithografie en inventieve ontwerpen waren deze speelgoedjes bijzonder aantrekkelijk voor kinderen. De belettering op dit kleine helikoptertje verwees naar de experimentele Bell XH-15-helikopter uit de Verenigde Staten, maar de Japanse ontwerpers maakten er vooral een fantasierijk speelgoedmodel van, waarbij historische nauwkeurigheid minder belangrijk was.
Terwijl we ook vandaag weer zuchten onder zomerse temperaturen die de 30 graden benaderen of zelfs overschrijden, dwalen de gedachten vanzelf af naar de zomers van vroeger. De zee was dan op zulke dagen de geliefde plek en het strandemmertje en het schepje was voldoende om urenlang kastelen te bouwen, kuilen te graven of water aan te voeren voor grootste zandprojecten. Een klein voorwerp, met een grote dosis nostalgie op een hete zomerdag.
Dit opwindbare tractor model met aanhangwagen werd gemaakt in de jaren ’50 en is uitgevoerd in blik. Opvallend zijn de levendige rode en blauwe kleuren en de gedetailleerde rupsbanden. Het Duitse merk GAMA groeide in de 20e eeuw uit tot een van de bekendste producenten van blikspeelgoed en bracht toen een breed scala aan speelgoed uit met een perfecte mix van techniek en speelse creativiteit.
Zo'n blikken speelgoed stond meestal mee bovenaan de verlanglijstjes. Een vrachtwagen van blik stond garant voor uren speelplezier, stevig genoeg om heel wat avonturen te doorstaan. Vooral de push knop aan de zijkant was interresant, één druk op die knop en de lading zand kieperde eruit alsof hij op een echte werf stond. Dat mechaniekje maakte het speelgoed heel realistisch en dat was wat kinderen graag wilden.
Deze blikken typemachine viel destijds onder "educatief speelgoed", maar voor mij werd het mijn eerste echte schrijfmachine. Ik kreeg hem van de Sint, en het was zonder twijfel mijn dierbaarste cadeau ooit. Met de draaiknop koos ik letter voor letter, typte ik in rood of zwart, in hoofdletters of kleine letters, en verzon kleine tekstjes. Het schrijverschap was uiteindelijk niet aan mij besteed, maar op dat eenvoudige apparaat ontdekte ik hoe dat woorden kunnen worden vastgelegd, zodat zinnen blijven bestaan.
De blikken helikopter hoefde maar één keer over de vloer te rijden voordat hij tot leven kwam. De tandemrotors, aangedreven door de frictiemotor op de wielen, begonnen dan vrolijk rond te draaien. Met dit speelgoedje liet deze Japanse maker opnieuw menige kinderdroom uitkomen.
Hoewel dit opwindbare vliegtuigje een oorlog heeft doorstaan, heeft het nooit wilde vluchten gemaakt. Af en toe werd het bewonderd, de veer even opgedraaid, er kort mee gespeeld en daarna weer netjes opgeborgen. Dat het vandaag nog bestaat, is te danken aan dat zorgvuldige bewaren, en het ziet er nog steeds uit alsof het net uit de doos komt, klaar om eindelijk op te stijgen.
Mechanische muisjes op wieltjes zijn door hun eenvoud, een prachtig voorbeeld van nostalgisch blikken speelgoed dat in de helft van de 20e eeuw zijn hoogdagen kende. Ratelend en wiebelend schoten ze over de vloer, tot groot vermaak van de kinderen én van de kat, die er zelfs muizenissen van kreeg.
Blikken varkentje
