Ransuil op waslijn.

Joure, 28 mei 2011.

Ben vanmorgen om 3.40 uur , ondanks de nog vrij krachtige wind, naar het Tjeukemeer bij Rohel geweest om  vogelring onderzoek te doen op het  Staatsbosbeheer terrein Marswâl voor het CES project van het Vogeltrekstation/NIOO/KNAW. Opvallend was dat een groot deel van de vangsten Kleine karekieten betroffen . Ook werd er een Viervlek libel gespot en op de foto gezet. In de Bijlage een verslag van de gevangen en gemeten vogels, en een Voorlopige lijst met waarnemingen van Libellen in de Gemeente Skarsterlan. Wie aanvullingen heeft mag dit gerust doorgeven. Zo completeren we de lijst met Libellesoorten in de gemeente Skarsterlan.

Jan de Jong, Joure

Joure , 28 mei 2011.

Op 20 mei 2011 was ik smorgens vroeg om 6.00 uur aanwezig  in het natuurgebiedje De Twigen , iets ten zuid-westen van Joure langs de  noordkant van de rijksweg , aanwezig om de Oeverzwaluwen te ringen voor het   RAS Oeverzwaluw  project van  het NIOO/KNAW.  Het was een prachtige vrijwel windstille morgen. Ik had mijn tafeltje met stoel en parasol  tussen beide vennen in geplaatst en had net de vangmiddelen (mistnetten) geplaatst voor de vaste  Oeverzwaluwwand. Vrijwel direct vlogen er een tiental  vogels in de netten , die ik dan ook direct meenam naar mijn tafeltje. Terwijl ik  net de eerste vogels aan het onderzoeken en verwerken was kwam er een wat grotere libel  recht op me afvliegen  vanaf de meest noordelijke ven.
Wat direct opviel was de helder lasachtige vleugels en de vrijwel  groene romp. De libel viel prompt vlak voor me in het gras neer. Nadat ik de Oeverzaluwen had geringd en onderzocht  bekeek ik de libel. Volgens mij gaat het om een pas uit de larvehuid gekropen  Grote Keizerlibel.
In de Bijlage  nog een foto van de zijkant van het prachtige eksemplaar.

Jan de Jong, Joure 

Joure, 27 mei 2011.

Vanmorgen ben ik dit jaar voor de 2e keer afgereisd  naar Warga. Vandaag worden alle nesten van de Boerenzwaluw bij boer S.Talsma te Domwier vastgesteld en genummerd voor het Boerenzwaluw onderzoek van het NIOO/KNAW, het zogenaamde Boerenzwaluw RAS project.

Het is in de boerderij een  komen en gaan van vogels. In totaal zijn er 80 (!) nesten genummerd, hiervan zijn ruim de helft nesten bezet met  eieren en of al grotere jongen. Van 9 nesten konden al jongen geringd worden ( 4 x5, 2 x 4, 2 x 2 en 1 x 1 jong). Van 1 legsel  van5 pulli was de leeftijd al zeker 13 dagen. Veel nesten waren nog niet bezet en waren nieuw dit jaar, zeker een  40 oude nesten worden door de meer dan 35 a 40 broedparen vaak voor een 2e legsel later in het seizoen gebruikt. In 2 nesten trof ik zeker kleine jongen aan van 1 tot 3 dagen oud, de resterende nesten hadden 7 x 5, 3 x 4, 2 x 3, 2 x2 en 5 x 1 ei. Veel nesten waren duidelijk nog niet volledig, terwijl een deel van de nesten met grotere jongen  al met een ruime week uitvliegen!Er waren weinig  legsels met 6 eieren aanwezig. In de nieuwe moderne ligbox zijn sinds kort ook al een viertal broedparen aanwezig.   


Jan de Jong, Joure 

Joure  27 mei 2011.

In de schuur van Appie Venema in Terwispel is een "ramp" gebeurt. Een Steenmarter heeft de nesten van de Boerenzwaluwen  ontdekt en heeft er al diverse leeggehaald. De rest van  al de oude vogels is  stellig in paniek vertrokken om elders een nieuw "home" te vinden. Vooral voor de vrouwtjes die vast  zaten te broeden  moet gevreest worden. Op dit moment zijn  er nog maar een 10 paar over van de zeker 35 paar die er in 2010 nog waren.
Het geval in Terwispel staat m.i. niet alleen. Tijdens mijn bezoeken aan boerderijen en schuren waar Boerenzwaluwen broeden ontdekte ik dat er in Rotstergaast bij boer Klaas Hornstra ook een flink aantal Boerenzwaluwen was verdwenen, van de zeker 20 paar waren nu nog maar een 5 paar over.

Het moet niet uitgesloten worden dat op veel meer plekken sprake is van verstoring van nesten van Boerenzwaluw door deze predator. Naast de Steenmarter  zijn er natuurlijk meerdere predatoren  actief in schuren en  stallen, bekend zijn  Ekster, Kerkuil, Gaai, Kat en zelfs Ratten.
Als vrijwillig wetenschappelijk onderzoeker van het NIOO/KNAW  hou ik me al jaren bezig (vanaf 1994) met de Boerenzwaluw in Friesland. Zowel oude als jonge vogels  worden door mij onderzocht, geringd en op konditie gekontroleerd. Boerderijen of schuren waar grote hoeveelheden broeden hebben mijn aandacht.  Dit is eigenlijk het eerste jaar dat ik veel meer hoor over de aanwezigheid van Steenmarters.  

 
Jan de Jong , Joure.
Tel.0513-414788

Joure 22 mei 2011,

Op 20 mei j.l. is er op de Langweerderweg langs het fietspad ter hoogte van de afslag van camping Blaauw  bij Sint Nicolaasga een dode Steenmarter  langs de weg  gevonden door Clara Minnema.
Ze zond me een foto toe van het gesneuvelde dier. Mogelijk dat iemand belangstelling heeft voor dit slachtoffer. Geinteresseerden kunnen bellen met Clara (0513-432881).
Op bijgaande foto is het slachtoffer te bekijken.
De Steenmarter komt de laatste jaren steeds meer in Friesland voor, vooral  maakt de soort veel slachtoffers bij grondbroeders, doch het beest schrikt er ook niet van om kippen en andere soorten bij particulieren  te pakken. De soort pakt zelfs nesten met jonge Boerenzwaluwen uit de schuur  zo is me onlangs gebleken in Terwispel.
Ook in de kern van Joure en op andere plekken wordt de soort regelmatig gezien.
Het zijn eigenlijk nachtdieren die je overdag maar zelden te zien krijgt, vorig jaar zat er zelfs eentje bij de Westermeerschool  in Joure in het tussenschot van het dak.
De Steenmarter sleept zijn prooien vaak mee naar het hol.In de omgeving kunnen vaak resten van slachtoffers worden aangetroffen.

Jan de Jong, Joure.

Joure 22 mei 2011,

Na  een lange periode van rust op het blog, waarbij niet  stil is gezeten, zijn er heel wat zaken
de reveu gepasseerd, even bijpraten is dus belangrijk.
Museum  Joure heeft een afdeling Natuur waar veel mensen blij mee zijn, als natuurbeschermer
probeer je zoiets te behouden.
Op 17 mei is er een gesprek geweest met de voorzitter van de  Stichting Museum Joure betreffende
de "kwestie" van het ontzamelen van de collectie van de afdeling Natuur.

In bijgaande Bijlage  heb ik op 20 mei j.l. mijn verontrusting  geuit aan het Gemeentebestuur,Wethouders en Raadsleden  van de Gemeente Skarsterlan.

Het gedeelte van de Natuur in het Museum dreigt te verdwijnen. Voor Musea bezoekers die altijd al een bezoekje hadden willen brengen aan het Museum is nu de tijd om er nog een kijkje te nemen en  bij dat bezoek U mening kenbaar te maken aan directie en bestuur over de getoonde  afdeling Natuur en U algemene wardering uit te spreken over de tentoonstelling.


Jan de Jong, Joure

Joure  22 mei 2011.


Al geruime tijd had Anne Jan van der Berg uit Nieuwehorne een ringetje bewaard  waarop kleine lettertjes stonden.  Bij een kennis in Heerenveen  aan de Parralelweg te Heerenveen  was op 10 juni 2009 een vogeltje met deze onbekende ring gevonden, de kat was met de resten ervan thuisgekomen.Met een loup konden ze wel wat ontdekken doch het gelukte niet de gegevens van de gevonden ring te achterhalen. Het bleek om een ringetje van een Zwartkop te gaan  waarop  www.ringscat CATALUNYA met een nummer was gemeld.Een nieuwe vorm van een ring met een email adres dus! Als vrijwillig Wetenschappelijk medewerker van NIOO/KNAW ben ik bekend met allerlei vormen van ringonderzoek, doch deze ringetjes had ik nog niet eerder ontvangen. 
Na het email adres te hebben ingetikt op de computer  bleek al snel dat er een formuliertje moest worden ingevuld en verzonden  naar Societat Catalana D'Anelament  in Catalonia  te Sant Feliu de llobregat(bij  Barcelona in Spanje). Zeer snel al (na 1 dag) kreeg ik al bericht binnen via de mail, de vogel  bleek op 29 september 2008 te Basses de  Can Dimoni (bij Barcelona) als Zwartkop man geringd te zijn door Sergi Sales. Dat is maar liefst 1326 km van Heerenveen verwijderd. De vogel was op de dag van ringen op weg naar zijn overwinter gebied dat in Afrika ligt en had een vetscore van 4, vleugel van 74 mm en een gewicht van 20.3 gram zo berichte de Spaanse Ringer me.

Zo kregen we toch nog veel informatie binnen van zo'n minuscuul ringetje.
Dit jaar (24 mei) bestaat het ringonderzoek in Nederland 100 jaar! Staat U er even bij stil!
Mocht U een vogelring hebben gevonden en de bijzonderheden daarvan hebben ontvangen dan horen we graag van U wat de levensgeschiedenis is geweest, leuk voor een verslagje.
Ook voor mensen die niet weten hoe een en ander gemeld moet worden hou ik me aanbevolen om de gegevens op te speuren. Per slot van rekening is niet iedereen bekend met  het ringen  van vogels en de betekenis van een vogelring. Ring en vogel graag direct melden zodat aan de vogel nog wetenschappelijke informatie kan verzameld kan worden.

Jan de Jong, Joure
Tel.0513-414788

Joure 22 mei 2011.

Al een tijdje is er een overzicht meer geweest van de vangsten en ervaringen van het ringwerk
aan het Tjeukemeer. In de Bijlage een verslag  per dag van de belevenissen  aan het Tjeukemeer.

Jan de Jong , Joure

Joure 22 mei 2011

Op 20 mei 2011 zijn  Oeverzwaluwen in de wijk Wyldehorne te Joure geringd voor het landelijke  RAS onderzoek van het Vogeltrekstation in Wageningen ( Zie Bijlage). Op de rustige en vrijwel windstille avond zijn er bijna 80 volwassen vogels gevangen (40 mannetjes en 39 vrouwtjes) hierbij waren  wethouder Durk Durksz, natuurman Tsjepke van der Honing en enkele ouders uit de buurt  en een 10 tal jeugd aanwezig.
De nieuwe wijk Wyldehorne in Joure is een  natuurwijk waar veel aandacht aan het millieu wordt geschonken. Zo is er een vaste Oeverzwaluwwand gesitueerd  in de waterrijke wijk.
Zeker een 40 a 50 tal nestgangen zijn bezet door Oeverzwaluw paartjes. Met het spannen van een speciaal vangnet wat voor de nestgangen werd geplaatst konden veel vogels onderzocht worden.
Een 12 tal vogels droeg al een pootring die eerder door mij in voorgaande jaren was aangelegd,   ze zijn uit de directe omgeving afkomstig, 9 vogels kwamen uit  Oudehaske van het zanddepot de Pel, 2 vogels uit de Twigen bij Joure en 1 uit de vaste kolonie te Heerenveen.
Speciaal de  buurt en de jeugd werd uitleg gegeven over het project en werd getoond hoe ze een vogel vast moeten houden. Het verschil tussen  mannen en vrouwen in het broedseizoen werd getoond door bij de vogel over de buik te blazen. Vogels met een blote buik waren vrouwtjes (broedvlek) en die met goed ontwikkelde cloaca  en een buik met veel veertjes waren mannetjes.
De jeugd mocht regelmatig een van de onderzochte en geringde vogels de vrijheid  geven.

Jan de Jong, Joure
 

Joure 22 mei 2011,

Op 10 mei kreeg ik via deze blog een reactie van Anneke Bloemsma uit Oudehaske. Zij had een Tapuit gevonden onder haar vensterruit. De vogel werd me dezelfde dag nog getoond. Het bleek om een volwassen vogel te gaan die "modder" vet was, de vogel  woog 41.3 gram en had  vetscore 4 (5 is hoogste) . De vogel bleek een mannetje te zijn , zeker  op weg  naar zijn noordelijker gelegen broedgebieden. De vleugellengte werd vastgesteld op 105.0 mm , Staart 57.0 mm en loopbeen 28.8 mm. Daarmee valt de vogel erg op en kan hij ongetwijveld tot de Groenlandse vorm gerekend worden. Vondsten van Tapuiten komen niet zoveel voor in Skarsterlan, de doortrek  kan soms wel tot diep in mei plaats vinden. Zo zag ik  op 20 mei er ook nog op  het bedrijven terrein de Ekers in Joure. Broedgevallen in juni moeten in de toekomst niet uitgesloten worden.
De vondst zal voor de Wetenschap bewaard blinven.

Jan de Jong, Joure

Zondag 20 maart 2011,

Vanmiddag tijdens een fietstochtje van Scharsterbrug via de Scharsterrijn richting de Woudfennen
en de Put van Nederhorst  zagen mijn vrouw en ik de vogel in een ruig terreintje  met  Rietgras, Pitrus en  Braam- struiken . Momenteel is de soort op meer plekken aanwezig  op de doortrek in Friesland, doch voor Skarstelan is het een zeer schaarse soort. Op deze plek had ik hem eigenljk niet verwacht gezien zijn schaars voorkomen.

Jan de Jong, Joure

17 maart 2011.

Op 17 maart ben ik in de vroege morgen met medewerkers van Omrop Fryslan aanwezig op de ringplek aan de noordoever van het Tjeukemeer om opnamen te maken  over  mijn ervaringen met wijlen Gerrit Bosch (beter bekend als Fûgeltsje Bosch), hij overleed op 20 juni 1981 in Leeuwarden. Binnenkort komt er een boekwerk over deze opmerkelijke Friese vogelvriend uit.
Tijdens het vangen  en ringen hing er in een van de mistnetten al een vroege Tjiftjaf. Die morgen bleken er zeker twee aanwezig te zijn.

Jan de Jong, Joure

Joure , 6 maart 2011.


Vandaag kreeg ik via het program GRIEL van het Vogeltrekstation bericht binnen van twee door ons geringde vogels aan het Tjeukemeer te Rohel. Het bleek om een Rietzanger en een Kleine karekiet te gaan.  De Rietzanger  die op  21 augustus 2010 als 1e kalenderjaar geringd  werd in de vroege ochtenduren werd op 28 augustus 2010 al  door een Belgische vogelringer  gecontroleerd  te Bokrijk in Belgie . Een snelle wegtrekker dus! Bokrijk  ligt op 209 km van Rohel.
Jammer dat de Belgische ringer de tijd niet heeft ingevuld zodat we wat meer informatie hadden over de tijd van controle zodat we de treksnelheid konden berekenen. De Rietzanger is op weg naar zijn overwintergebied in Afrika om daarna in eind maart  begin april weer terug te keren naar zijn broedgebied.


De tweede terugmelding die vandaag  binnenkwam was een Kleine karekiet  die we op 28 augustus 2010 ringden te Rohel aan het Tjeukemeer  als  1e kalenderjaar rond 06.00 uur in de ochtend. De jonge  Kleine karekiet werd op 3 september 2010  gecontroleerd in  Belgie in Oorderen. Ook een snelle wegtrekker dus, mogelijk van een laat vervolglegsel! Oorderen  ligt op  207 km van Rohel.Kleine karekieten  broeden op de ringplek  Rohel in de buitenste rietzoom langs
de  noordoever van het Tjeukemeer.

Jan de Jong , Joure

20 februari 2011,


In 2005 zijn er aan de noordoever van het Tjeukemeer bij Rohel in Friesland  veel vogels geringd voor wetenschappelijk onderzoek. In de Bijlage een bijdrage !
 Bij veel belangstelling volgt het  verslag van 2010!
Veel leesplezier!
 

Jan de Jong, Joure
Tel. 0513-414788

Joure ,20 februari 2011.


In de Bijlage de Dagvlinderlijst van Skarsterlan 2000-2010. Deze lijst is samengesteld door 7 tal mensen die regelmatig aantekeningen maken en of onderzoek doen aan dagvlinders in Skarsterlan. In willekeurige volgorde;Jan van der Heide,Oudehaske; Wiebe Poppe, Joure; Andy Saunders, Sint Nicolaasga; Tsjepke van der Honing, Joure; Gerrit Tuinstra, Drachten(vlinderwerkgroep Friesland); Luut de Zee, Joure en Jan de Jong, Joure. Allen dank voor de ingebrachte meldingen om de lijst te complementeren.
 
De lijst teld momenteel  32 soorten die in Skarsterlan zijn gezien waaronder enkele minder bekende
zoals Keizersmantel, Resedawitje, Bruine vuurvlinder, Koninginnepage, Rouwmantel  etc. 
Van 2 soorten is nog onbekend (niet bevestigd) dat de soort is waargenomen in Skarsterlan in de periode 2000-2010, dat zijn de Aardbeivlinder en de  Zilveren maan.

 Aan de rechterzijde op de Excellijst  is ruimte vrijgelaten voor aantekeningen welke soorten men individueel per jaar heeft waargenomen. Natuurlijk horen we ook graag wanneer waarnemers bijzonderheden hebben  gezien en of er hoge aantallen en speciale waarnemingen zijn.Gemaakte fotos  blijven altijd welkom! De komende 10 jaar zal de vlinderfauna veranderen omdat  veel schaarse soorten het moeilijk hebben en er in het algemeen een afname in de soortenrijkdom plaats vind. De tijd zal het ons leren of de afname voor Skarsterlan ook zo zal zijn. Specifieke vlindergebieden  met een hoge soortenrijkdom in Skarsterlan  zijn  nog onbekend of schaars.
Het vlinderseizoen 2011 ligt weer voor ons.
Mochten er mensen mee willen doen met het verzamelen van gegevens dan horen wij dat graag.

Jan de Jong, Joure

Joure  13 februari 2011.

De Broedvogellijst van vogels is als 1e in de gemeente Skarsterlan  gemeld. Deze Lijsten krijgen binnenkort een vervolg met een  Dagvlinderlijst. Vele andere soortlijsten zullen nog volgen, waaronder de vissen, libellen, nachtvlinders,paddestoelen, kikkers, planten, kevers, diverse insectengroepen , planten, etc. Per Lijst/groep hebben we in Skarsterlan specialisten en deze vrijwilligers kunnen worden geraadpleegd bij twijvelgevallen.
Om al deze lijsten samen te stellen moet nog heel wat doorgespit worden.
 Dus nog even geduld, dan komt de DAGVLINDERLIJST  van Scharsterlan.
Met de Dagvlinders  gaat het in ons land steeds bergafwaarts.
Mocht je de komende zomer  leuke vlinders zien in onze gemeente dan  hoor ik het graag.
We moeten zuinig zijn op de nog aanwezige vlinderfauna in Skarsterlan!

Jan de Jong, Joure

Lijst gemaakt van broedvogels in Skarsterlan.

Door Jan de Jong, Joure

 

Als vogelkundige krijg ik regelmatig vragen over broedvogels bij me binnen via de email/post of per telefoon. Vaak gaat het dan over vogels uit de directe omgeving.

In de Bijlage heb ik in Excel een lijstje samengesteld voor de gemeente Skarsterlan van de in het wild levende broedvogels gedurende de periode 2000 t/m 2010. Bij het samenstellen van de lijst heb ik ook gebruik gemaakt van diverse waarnemers uit de gemeente Skarsterlan.

Natuur en vogel waarnemingen blijven heel veel mensen boeien, ook in 2010 kwamen de meldingen weer in grote getale binnen. Voor velen is de natuur een grote bron van ontspanning en putten ze er kracht uit om de dagelijkse beslommeringen wat te relativeren en er tot rust te kunnen komen. Opmerkelijk is dat de kennis van en belangstelling voor de natuur en de kleinere vogelsoorten aan het toenemen is, vooral de vele informatie die via internet te verkrijgen is draagt hier aan bij.

Toch ontbreekt het vaak nog aan goede informatie op plaatselijk en gemeentelijk niveau betreffende recente ontwikkelingen. Op het internet trof ik een aantal opmerkelijke onjuistheden aan voor de gemeente Skarsterlan. Bosuilen  bleken Holenduiven te zijn ,etc.Vandaar dat ik besloot een lijst te gaan maken van alle broedvogels die er in de gemeente voorkomen verdeeld over de periode van 2000 tot 2010.
 
Het ligt in de bedoeling om ieder  jaar deze lijst te laten controleren/aanvullen  door waarnemers om zo een recent mogelijk beeld te kunnen geven van de huidige broedvogelbevolking voor alle inwoners van Skarsterlan en in het bijzonder voor recreanten die onze groene gemeente bezoeken.  Het gaat hier om een lijst van soorten die werkelijk gebroed hebben en als bevestigend kunnen worden beschouwd. Aanvullingen en of correcties zijn natuurlijk welkom.
Daarbij kan me in het excel program  in de resterende vakken gemakkelijk   het jaar aangeven  en wel/niet aangeven of de soort er heeft gebroedt. Ontdekt men  een nieuwe soort voor de gemeente  dan is het natuurlijk zaak dit zo goed mogelijk te bevestigen. Waarschuw desnoods een deskundige
zodat het controleerbaar is.Nieuwe soorten in Skarsterlan  wordt dan uiteraard  aandacht aan besteed.

De Skarsterlandse lijst teld zeker 106 broedvogelsoorten, waaronder opmerkelijke zoals de Zwartkopmeeuw, Buidelmees, Kemphaan , Blauwborst ,etc. Als mogelijke broedvogels  zijn er  13 soorten die nog niet met zekerheid als broedvogel zijn aangegeven, Steenuil, Bosuil en Grote karekiet zijn bijvoorbeeld nog onzeker. Van de Exoten zijn een  7 tal met zekerheid vastgesteld waaronder de Toendrarietgans en de Nijlgans, de Mandarijneend is nog  onzeker.
 Bekijk de lijst en heb je aanvullingen  reageer dan gerust. Tel. 0513-414788.