Archief

NIEUWSBRIEF 114.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

 

Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws van 15-30 juni 2026.

Appelvink 19-06.  In Sint Nicolaasga 1 gezien (Abe Bakker). 23-06. Drie bij de Groote Wielen te Leeuwarden (Rick de Groot).

Aziatische goudplevier 24-06. Op de Vogelpôlle op Ameland 1 aanwezig (Thijs Glastra).

Foto © Thijs Glastra.

24-06-2026. De Aziatische goudplevier broedt voornamelijk op de toendra's van Noord-Siberië en Alaska. In Nederland is de soort een zeer zeldzame dwaalgast.

 

Blauwe kiekendief 22-06. Een mannetje in de Akmarijpsterpolder (Simon).  

Boerenzwaluw 21-06. Vorige week zijn de eerste jongen van de boerenzwaluw uitgevlogen uit twee nesten, 4 en 5 jongen. Verder hebben wij er twee paartjes bij gekregen. Tot mijn vreugd is één van de twee kunstnesten in gebruik genomen en worden de jongen al gevoerd. Ook in een leeg hout hok heeft een paartje zich gevestigd. De eitjes zijn gisteren uitgekomen (Karst Tamminga uit Tirns).

Boomvalk 18-06. Te Bolsward 1 aanwezig (Abe Bakker). 19-06. In Sint Nicolaasga 1 aanwezig (Ida Bek/Abe Bakker). In Yntemapolder bij Gaastmeer 1 aanwezig (Ruud Vlek). 20-06. In Ouwster Nijega 1 jagend (Michiel van Ettingen).27-06. Bij Sint Nicolaasga 1 gezien (Abe Bakker /Ida Bek).

Casarca 17-06. Tien in de Groote Veenpolder onder Langelille (Theo Meijer).

Flamingo 23-06. Bij de Steile Bank te Oudemirdum 35 aanwezig (Wessel te Velde).

Fuut 24-06. Broedgeval op lijn naast boot in haven Heeg (Feite Terpstra).

Foto © Feite Terpstra.

24-06-2026. Futen maken hun nesten steeds vaker in havens en stadskommen, soms kan dat problemen veroorzaken.

Grauwe vliegenvanger 16-06. In Sint Nicolaasga 1 gezien (Tanja Postma).17-06. In Sumar 1 zingend (Willem Bosma). 18-06. In Langezwaag 1 aanwezig (Lotte). 20-06. In Noardburgum een nest met jongen (Martijn Veenstra).

Groene specht 27-06. Een jonge vogel te Sneek Bert op den Dries).

Grote karekiet 19-06. Bij de Wijde Ee 1 zingend (Wichard Zuidersma).26-06. Twee op Ameland (Folkert Smit).

Kruisbek 26-06. Bij de Drait in Drachten 9 gezien (Rommert Cazemier). Te Oldeholtpade 7 aanwezig (Ruud Jelle van der Leij).

Kwak 23-06. Op de Workumerwaard 1 volwassen vogel aanwezig (Harry de Vries).

Kwartel 16-06. In de Zuidbroeksterpolder 1 aanwezig (Liekle Nijholt). 27-06. In de Blaugerzen bij Akmarijp 1 aanwezig (Wouter M.G. Vansteelant). In de Knipe 1 roepend (Michiel van Ettinger).

 29-06. In de Brekkenpolder bij Lemmer 1 roepend (Jan van Bijsteren). 30-06. Te Oranjewoud 1 roepend (Klaas Pietersma).

Nachtzwaluw 28-06. In het Fochteloerveen /Zuidoost 1 op slaapplaats (Frits Hoogenveen). 30-06. Op Ameland bij de Vuurboetsduin 3 aanwezig (Henri Bouwmeester).

Foto © Frits Hoogenveen

28-06-2026. De zeldzame nachtzwaluw worden steeds vaker in Friesland gezien.

Porceleinhoen 29-06. Te Wierum 1 roepend (Hessel van der Iest).

Purperreiger 19-06. Vanavond zag Ik op de hoek Gaasterweg/Liemdyk in Oosterschar bij Sint Johannesga een prachtige purperreiger langs de slootkant (Ouwe de Vries, Oranjewoud).   

Reuzenstern 17-06. Drie op de Workumerwaard (Harry de Vries).26-06. 12 op de Workumerwaard (Harry de Vries).

Visarend 16-06. 1 rustend bij Sneekermeer aan de Griene Dyk (Dick Pruiksma). 18-06. Bij de 4^de Kroonspolders op Vlieland 1 overvliegend (Bart Vastenhouw).

Wespendief 23-06. Bij de Wyldemerk in omgeving Rijs 1 aanwezig (Gijsbert den Holander). 24-06. In het Oosterschar bij Sint Johannesga 1 gezien (Hillegronde).30-06. Bij Camminghaburen in Leeuwarden 1 gezien (Harm Dijkstra). K

Wielewaal 22-06. Een roepend in het Harichsterbos (Ale Overwijk). 25-06. In Koudum 1 roepend (Jos en Ilse Hooijmeijer).

Zomertortel 18-06. Twee te Elsloo (Pieter Tepper).

Zwarte ooievaar 25-06. In de Twijzelermieden 1 aanwezig (Jan Hullen).

Zwarte roodstaart 19-06. In de Broekpolder te Damwâld 1 zingend (Sibbele de Jong). 

 

Tot zover het nieuws in de tweede helft van juni 2026.

 

Door de toegenomen drukte tijdens het boerenzwaluw onderzoek en rekening houdend met vakanties heb ik besloten op de maanden juli en augustus voorlopig geen uitgebreide Nieuwsbrieven op te nemen. Het vergt te veel tijd. Nieuws in de Leeuwarder Courant (2-wekelijks) blijft echter wel doorgaan in de vakantietijd.

Door de drukte eerder deze maanden is er een flinke achterstand opgelopen met het beantwoorden van alle binnenkomende email berichten. 

Graag email berichten voorzien van naam en adres. Er komt regelmatig naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten.Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf van deze Nieuwsbrief zodat men die kan downloaden.

 

Joure, 5 juli 2026

 

Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer

Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).

Tel. 0513-414788 of 06-82754279

 

 

 

NIEUWSBRIEF 113.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

 Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws van 1-15 juni 2026.

Appelvink 10-06. Twee gezien in de Froskepôlle te Leeuwarden (Jeroen Breidenbach).

Bergeend 12-06. Buitendijks west bij de Bildtpollen groep van 400 (Miranda van Willigen).14-06.  Bij Zwarte Haan een groep van 2500 (Koenraad Bijl).  

Blauwvleugeltaling 07-06. Bij de Bochtjesplaat in het Lauwersmeer 1 mannetje aanwezig (Chris Busscher).

Foto © Chris Busscher

07-06-2026. De Blauwvleugeltaling is een Amerikaanse eendensoort. Zijn broedgebied beslaat de noordelijke staten van de VS en Canada, en zijn overwinteringsgebieden zijn de zuidelijke staten van de VS en Centraal en Zuid-Amerika. In Nederland worden met enige regelmaat Blauwvleugeltalingen gezien, maar over het algemeen zijn dit ontsnapte exemplaren, omdat deze eendensoort ook in gevangenschap wordt gehouden. Sporadisch worden (vermoedelijk) wilde exemplaren gemeld (Bron; www.waarneming.nl ).

Boerenzwaluw 09-06. Rond 21:33 uur groep van 50 bij Heege Warren ten westen van De Veenhoop (Ryco Paulusma).

Opmerking Jan de Jong;

Op sommige plaatsen worden er in juni al boerenzwaluwen op de slaapplaatsen gezien. Dat is vroeg en niet gebruikelijk. Aan de noordoever van het Tjeukemeer bij Rohel op Ringstation Rohel waren op 31 mei de “eerste slapers” een flinke groep aanwezig. Daarvan werden een 11-tal gevangen (allemaal mannetjes!). Op 6 juni aldaar een groep van 30 waarvan er 20 werden gevangen (17 man en 3 vrouw) en op 13 juni weer flinke aantallen waarvan er 14 werden gevangen (12 man en 2 adult). De herkomst van de mannetjes is niet duidelijk, kennelijk doet een deel niet meer mee aan het broedproces of is na de eerste leg al vertrokken. Wordt vervolgd. We horen graag hoe het in de stallen gaat de komende weken, vertrekken er al veel broedvogels meldt het dan even (Ringroep Rohel Tjeukemeer).

Bontbekplevier 09-06. Groep van 130 in het Lauwersmeer bij Ezumazijl (Martijn van der Weijde).

Boompieper12-06. Twee aanwezig aan de westkant van het Nannewijd (M. Smit). 15-06. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 zingend (John van der Woude). 

Boomvalk 02-06. Bij Kleine Zee ten westen van Tijnje 1 jagend (Bauke Sienema). 03-06. Bij de Griene Dyk aan het Sneekermeer 1 aanwezig (Dick Pruiksma). 06-06. Bij It Sud te Drachten twee aanwezig (Eduard Peter de Boer). 07-06. Twee jagend op libellen in het Easterskar te Sintjohannesga (Sietse Bernardus). 08-06.  In de Groote Sintjohannesgaaster Veenpolder 1 aanwezig (Jan Dreteler).11-06. In het Oosterschar te Sintjohannesga 1 aanwezig (Jaap Westra).14-06. In De Deelen bij De Tijnje 1 aanwezig (Somer Schram).    

Foto © Jan Dreteler.

08-06-2026. De boomvalk jaagt vaak op libellen en kleine zangvogels. Opvallend vaak vestigen ze zich in de nabije omgeving van oeverzwaluw kolonies.

Casarca 09-06. In het Oosterschar bij Sint Johannesga 6 aanwezig (Tim Koster).

Dwergooruil 01-06. In het Rijsterbos 1 gehoord (geluidsopname) rond 23:00 uur (Nathalie).

Grauwe klauwier 05-06. In Nijeholtpade 1 gezien (J.de Groot).

Grauwe vliegenvanger 06-06. Nestje met 5 ei in de klimop in Nieuweschoot (Xandra Toppen).11-06. Te Bontebok 1 aanwezig (Jan de Vries). 14-06. In Rotsterhaule 1 aanwezig (Bauke Sienema). Twee gezien aan het Sneekermeer bij het Gerbrandygemaal (Dick Pruiksma).

Groene specht 06-06. In het Rijsterbos 1 gezien (Oskar Bakker). Vanmorgen bij mij thuis een eerste jaars gevonden als raam slachtoffer. Locatie Nijtoerenburg in Sint Annaparochie. Ik hoorde de Groene Specht af en toe wel maar heb hem nooit gezien (Rinse Kuiken). 07-06. In het Leeuwarderbos 1 roepend ((Jeroen Breidenbach).

Grote Canadese gans 08-06. Bij het Bungalowpark in Balk 52 aanwezig (Ale Overwijk). 13-06. Bij de Golfbaan in Leeuwarden groep van 41 aanwezig (Vincent Douwes).

Grote gele kwikstaart 07-06. 1 aan de Griene Dyk bij het Sneekermeer (Sander).

Huiszwaluw 14-06. Heb altijd meerdere nesten van de huiszwaluw onder de dakrand.  Vanmorgen zag ik een gaai minstens 3 keer een kuiken uit de nesten pikken! Doen ze vast vaker, maar ik heb dat nog nooit eerder gezien (Ria Bouma, Oudemirdum).

Kleine zilverreiger 10-06. Bij Reduzum langs de A32 1 overvliegend (Anne Jansma).

Knobbelzwaan 14-06. Groep van 800 bij Cornwerd (Pieter Spierenburg).

Kruisbek 06-06. Bij de Grutte Wielen te Leeuwarden 1 x 4 en 1 x 3 overvliegend (Jacob Bosma). 09-06. Drie overvliegend te Drachten bij de Drait (Rommert Cazemier).12-06. Twintig overvliegend bij de Torenvijver op Vlieland (Henri Bouwmeester).

Kwak 03-06. In polder de Zwettepoel 2 derde kalenderjaar vogels aanwezig (Sietse Bernardus en Wouter M.G. Vansteelant).

Foto © Sietse Bernardus

03-06-2026. De kwak wordt steeds vaker in Friesland waargenomen.

Kwartel 02-06. Te Wierum 1 aanwezig (Hessel van der Iest). 03-06. In Polder Geele Strand bij Workum 1 aanwezig (Tjerk Kunst). 04-06. In de Lindevallei 1 gehoord (Marten Sikkema en Sipke Booi). 08-06. In Ferwerder Buitendijkspolder 1 baltsend (Marten Sikkema).  09-06. In de Alde Feanen in het Krukkelân 1 aanwezig (Marten Sikkema). 15-06. In De Fennen te Gorredijk 1 gehoord (Bauke Sienema).

Nachtegaal 08-06.  Bij de Warren te Balk 1 zingend (Jorrit Zondervan). 10-06. In de Froskepôlle bij Leeuwarden 1 aanwezig (Larissa Bakker).

Nachtzwaluw 13-06. In de duinen bij Bakkeveen 1 baltsend (Oene Roelsma).

Poelruiter 03-06. In het Lauwersmeer te Ezumazijl 1 aanwezig (Martijn van der Weijde).

Foto © A.H. Wildeman

04-06-2026. De soort komt als broedvogel in oost Europa tot in oost Siberië en in noordoostelijk China. Het is een trekvogel die overwintert in Afrika, het Midden-Oosten en Zuid-Azië.

Rode wouw 03-06. Te Broek bij Joure 1 gezien (Karin Meijerman).

Roodborsttapuit 04-06.  In de Veenpolder De Deelen 1 man en 1 vrouw en 3 juveniel aanwezig (Bauke Sienema).

Roodpootvalk 06-06. In het Easterskar te Sintjohannesga 1 aanwezig (Sietse Bernardus).

Roodmus 03-06. Bij het station in Stavoren 1 zingend (Willem Bosma). 08-06. Op Ameland een 2^e kalenderjaar man aanwezig (Maarten vangansbeke).

Struikrietzanger 03-06. In de Korte /Duinen op Ameland 1 zingend (Stef Kooijmans e.a.).

Wielewaal 15-06. In het Oosterschar 1 zingend (Nollie Marissen).

Zwarte roodstaart 01-06. In Akkrum 1 aanwezig (Koos Jager). 06-06. In Joure 1 gezien. Ook in Oudehaske /Nijehaske 1 aanwezig (Martine Huisman).

Tot zover het nieuws in de eerste helft van juni 2026.

 Wat later dan bedoelt doch tijdens de drukke weken toch nog vogelnieuws kunnen verzamelen. De komende maanden zult U helaas niet regelmatig nieuwsbrieven ontvangen. Het ontbreekt me aan tijd i.v.m. onderzoek aan boerenzwaluwen.

 Bij mijn 76^e verjaardag op 18 juni kreeg ik veel felicitaties binnen. Ook via mijn Facebookaccount kwamen vele 100den reacties binnen.  Kan ze onmogelijk alle persoonlijk bedanken. Allen nog heel hartelijk bedankt voor de reacties. Ik blijf U natuur en veldwaarnemingen erg op prijs stellen.

Graag email berichten voor de volgende Nieuwsbrief voorzien van naam en adres. Er komt regelmatig naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten.

Nog steeds komen er meldingen binnen van correspondenten dat ze de Nieuwsbrief al lange tijd niet ontvangen hebben. De Nieuwsbrief verschijnt alleen nog maar op mijn Blog. Deze is te bereiken op de volgende link; https://blog.seniorennet.be/frieslandnatuurnieuws/ 

Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf van de Nieuwsbrief zodat men die kan downloaden.

Joure, 21 juni 2026

Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer

Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).

Tel. 0513-414788 of 06-82754279

 

 

 

NIEUWSBRIEF 112.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

 

Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws van 15-31 mei 2026.

Arendbuizerd 29-05. In de Wynzerpolder waargenomen (Marcel Stienstra e.a.).

Blauwe kiekendief 23-05. Vandaag zagen we een blauwe kiekendief jagend boven het riet bij Akkrum (Bertus Rijpkema).

Boerenzwaluw 16-05. Al 2 dagen lang flitsen er een stuk of 10 boerenzwaluwen heel laag door de tuin hier in Dronrijp. Nu op een meter of 2 hoogte, gisteravond steeds lager tot vlak boven het gras en tot kwart voor negen (Henk Jukkema, Dronrijp). 17-05. Groep van 200 voedsel zoekend bij Zwarte Haan (Durk Lautenbach). 20-05. Groep van 80 in de Ballumerduinen op Ameland op slaapplek (Adri Clements). 26-05.  Vandaag zag ik in Eernewoude een paar boerenzwaluwen hun jongen eten brengen. Het nest zat aan de binnenkant van een balk van de steiger, vlak boven het water (Piet Sikkema, Drachten).

Foto © Piet Sikkema

26-05-2026. Een ongewone broedplek van een boerenzwaluw onder een steiger in Eernewoude, een plek waar boten aanmeren en mensen over de steiger lopen!

Bontbekplevier 17-05. In de Anjumer en Lioessenserpolder een groep van 1500 gezien. Ook een groep van 1000 in de Bantpolder in het Lauwersmeer (Sven Valkenburg).

Boomvalk 28-05. Vanmorgen 2 boomvalken gespot in de Haulsterbossen te Haskerhorne (Germ Wierstra en Cor van der Meer). 24-05. Te Deinum 1 overvliegend (Donald Wolters).25-05. Te Jutrijp 1 gezien (Nico Jansen).  27-05. Bij de Brandemeer te Wolvega (1 aanwezig (Rommert Cazemier). 28-05. Twee te Oldeholtpade (Ruurd Jelle van der Leij).  

Bijeneter 17-05. Te Ferwert 1 gezien (Jan Steenstra). 19-05. Twee in de Buurderduinen op Ameland (Adri Clements). 21-05.  Twee overvliegend bij ’t War te Franeker (Eric Elzinga). 22-05. Bij de veerdam te Holwerd 1 overvliegend (Hessel van der Iest). 23-05. Aan de Pr. Bernhardweg op Schiermonnikoog 1 overvliegend (Laurens Steijn). 24-05. Vier in het Lauwersmeer gezien (Peter Grobbée). Drie op Vlieland op de Cranberryvlakte (Sander Lagerveld e.a.). 25-05. Acht gezien bij Zwarte Haan (Andries Zijlstra). In Leeuwarden 1 gezien (Annet Visser). 

Foto © Laurens Steijn.

23-05-2026. Elk jaar worden er flink wat aantallen bijeneters in Friesland gezien. Het is opletten op plotselinge broedgevallen in met name oeverzwaluw kolonies.

Dwergmeeuw 15-05. Bij de Mokkebank te Laaxum 8 aanwezig (Harmen van Dijk). 20-05. Acht tweede jaars vogels op de Workumerwaard gezien (Harry de Vries).

Gele kwikstaart 16-05. In de Bildtpollen 3 gele kwikstaarten Bildtpollen 1 tapuit, 6 kluut en een 1 lepelaar aanwezig (Ita Spoelman, Berltsum).

Grauwe klauwier 24-05. Deze ochtend zag ik een man + vrouw grauwe klauwier vlak bij Oldeberkoop (Ytsje Dijkstra, Lemmer). 31-05.  Aan het Tjeukemeer bij Rohel 1 gevangen en geringd (Gerard Westerhuis/Ringgroep Rohel Tjeukemeer). Twee te Heerenveen bij de Kavels gezien (Martine Huisman).

Griel 22-05. Op Ameland 1 gezien in Nieuwlandsreid (Thijs Glastra).

Foto © Thijs Glastra

22-05-2026. De Griel valt op door een groot geel oog, gele poten, duidelijke witte wenkbrauwstreep en witte vleugelstreep.

Grote gele kwikstaart 18-05. In de Bantpolder in het Lauwersmeer 1 aanwezig (Joey Braat).21-05.  Op het Wad bij Kinnum op Terschelling 2 aanwezig (Emzo).

Grote karekiet 19-05. Twee in de Oldetrijne gezien in de Merriemaden (Hans Smit).22-05. In Earnewâld 1 aanwezig (Marten Sikkema). Op de Zoutkamperplaat in Lauwersmeer 1 aanwezig (Jeroen Breidenbach e.a.). 23-05. In Oldetrijne in de Merriemaden 1 gehoord (Hans de Lange). Te Earnewâld 1 gehoord (Rommert Cazemier).  29-05. Te Earnewâld 1 gehoord (Marten Sikkema).   31-05. In de Wanswerderpolder 1 zingend (J. A. Wagenaar).

Hop 18-05. Vandaag de Hop weer gezien bij ons in Makkinga, nu in de tuin van de buren en opgejaagd door een ekster (Ab de Ruiter). 24-05. In het Drents-Friese Wold in Aekingerzand 1 gezien (Henk Lichtenbeld). 31-05. Te Elsloo 1 gezien (Tijs Mulder).

Krekelzanger 26-05. In het Oosterschar 1 zingend (S. Bernardus e.a.).

Foto © Wim van Zwieten.

26-05-2026. Mannetjes zingen met name in mei-juni. Het gaat vrijwel vermoedelijk steeds ongepaarde mannetjes. Let op aanwezigheid paartjes. Broeden is zeldzaam in Nederland.

Knobbelzwaan 22-05. Groep van 650 oostelijk van Kornwerderzand op het IJsselmeer geteld (C.S. Roselaar e. a.).

Koekoek 23-05. We hoorden vandaag de koekoek bij het strandje van Skipsleat in Joure (Bertus Rijpkema).

Koereiger 16-05. Bij Warstiens een 8-tal tussen de koeien aan het voedsel zoeken (Marc Kuitert).

Kruisbek 17-05. Groep van 26 bij Koningsdiep te Hemrik (Willem Bosma).

Kwak 22-05. Bij de See Hanne te Mirns 1 overvliegend (Aart Vink).  

Kwartel 16-05. Twee mannetjes gehoord in de Akmarijpsterpolder (J.P. Osinga).  18-05. Bij Selmien West te Ureterp 1 roepend (Willem Bosma). 22-05. In De Fennen te Gorredijk 1 gehoord (Bauke Sienema).   

Nachtegaal 15-05. Bij Maartenswouden in Drachten 1 zingend (R. Riemersma). 18-05. In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 zingend (Bouke Sienema). 19-05. In de Driessenpolder in de Lendevallei bij Wolvega 1 zingend (Ruben Waterlander). 24-05. Bij de Belvedère in Heerenveen 1 zingend (Bauke Sienema). 

Oeverzwaluw 15-05. Groep van 200 voedsel zoekend in Hollumerduinen op Ameland (Joost de Jong e.a.). 24-05. Tussen de basaltblokken in de kademuur van de haven van Stavoren hebben oeverzwaluwen 6 nesten gegraven en vliegen af en aan om de jongen te voeren (Aart Vink).    

Paapje 01-05. In de Anjumer en Lioessenserpolder 1 aanwezig (Rick Jongerhuis). 15-05.  1 in het Zuidoostelijk deel van Fochteloërveen gezien (Dirk Kooistra).19-05.  In de Lendevallei bij Wolvega 1 gezien (J.de Groot).

Foto © Rick Jongerhuis

01-05-2026. Het paapje is een schaarse broedvogel in ons land. In de provincie Friesland alleen nog in het oostelijke deel, de aantallen zijn klein. 

Purperreiger20-05. In polder Oldelamer 1 gezien (Edwin de Weerd).

Foto © Edwin de Weerd

20-05-2026. De purperreiger is een moerasbewoner en broedt vooral in kolonies in drassig, overjarig rietland en komt op enkele plekken in Friesland nog voor. Trekt in winters weg naar Afrika.

Rode wouw 16-05. Ik rij net op m’ n scootertje vanuit Bakkeveen naar m’ n woonplaats Kortehemmen en zie om 11:30 uur op de Himsterfinnen boven me een rode wouw aan het rondcirkelen, met een duidelijke gevorkte staart. Ik had geen verrekijker bij me helaas. Mooie waarneming, want ik heb in m’n 74-jarige vogelspotcarrière nog niet eerder ééntje gezien in Nederland, laat staan in m’ n woonplaats (H. van der Sluis, Kortehemmen). 20-05. Vandaag zag ik dat de boerenzwaluwen in paniek waren en ik zag ineens een rode wouw zag (Bonnie Vierstra, Kortehemmen).

Roodkopklauwier 25-05. In het Lauwersmeer bij Ezumazijl 1 gezien (Hugo Wieleman e.a.)

Roodmus 27-05. In polder Wierum een mannetje 2e jaars (Marcel Stienstra e.a.). 29-05. Bij de Kooisplek op Vlieland 1 volwassen mannetje gezien (Ernst Jansen).  

Rosse grutto 19-05. Bij Zwartelid en Kooislid op Vlieland groep van 5000 gezien (Henri Bouwmeester).

Visarend 21-05. Bij het Isakswiid in Alde Feanen 1 aanwezig (Erwin Walstra).

Wespendief 23-05. Te Sint Nicolaasga 1 in Wilhelminaoord (Jenny van Dorland).

Foto © Jenny van Dorland

23-05-2026. Wespendieven komen door de droge zomers steeds vaker voor in Friesland.

Wielewaal 22-05. In het Leeuwarderbos te Leeuwarden 1 aanwezig (Linda Veeman).

Zwartkopmeeuw 18-05. Twee bij de Wide Mar bij Stiens (Merel Zweemer en Jeroen Breidenbach).   

Zwarte ooievaar 18-05. Bij de Boerenstreek te Lippenhuizen 1 gezien (Christiaan de Vries).

Zwarte stern 16-05. Een dertigtal roepend bij De Putten te Eastermar (Marcel Stienstra e.a.).

Foto © Marcel Stienstra.

16-05-2026. In prachtkleed is het lichaam van de zwarte stern voor een groot deel zwart met asgrijze bovendelen. Ze jagen met name op kleine visjes en insecten.

Tot zover het nieuws in mei 2026.

De achterstand in het vermelden van Vogelnieuws is flink opgelopen door het ringonderzoek aan zwaluwen in de provincie Friesland.

Vooral in de maanden juni t/m half augustus zullen deze Nieuwsbrieven dan ook (helaas) onregelmatig verschijnen.  Blijft U uw meldingen echter wel doorgeven zodat ik ze na de drukte eventueel nog in een overzicht kan melden of weergeven in het twee wekelijks vogelnieuws in de Leeuwarder Courant.

Graag email berichten voor de volgende Nieuwsbrief voorzien van naam en adres. Er komt regelmatig naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten. Graag bij berichten duidelijk naam en adres vermelden.

Nog steeds komen er meldingen binnen van correspondenten dat ze de Nieuwsbrief al lange tijd niet ontvangen hebben. De Nieuwsbrief verschijnt alleen nog maar op mijn Blog. Deze is te bereiken op de volgende link; https://blog.seniorennet.be/frieslandnatuurnieuws/ 

Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf van de Nieuwsbrief zodat men die kan downloaden.

Joure, 9 juni 2026

Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer

Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).

Tel. 0513-414788 of 06-82754279

 

 

Een zevenling in het Friese Rotsterhaule.

 

In Rotsterhaule aan de Boerenstreek in een rustig plattelandsdorpjes in Friesland is in de ochtend van 18 mei 2026 een zevenling geboren. Zevenlingen komen zeer zelden voor in ons land. De ouders zullen het dan ook druk hebben met het aanrukken van voldoende voedsel voor hun jongen. We hebben het hier dan ook over een gezin boerenzwaluwen wat bij Frank Venema in de schuur broedt!

 

Op 28 mei kwam ik in de schuur aan de Boerenstreek om nestjongen te ringen voor het langlopende landelijke Boerenzwaluw Project van het Vogeltrekstation in Wageningen. Het projectonderzoek loopt al vanaf 1992 en is een langjarig onderzoek naar onder anderen; Het verschil in reproductie en overleving in de diverse regio's en habitats. Hoe groot is de jaarlijkse toe- of afname van het aantal broedparen in de diverse regio’s in ons land en waar bevinden zich gezonde, waar afnemende populaties. Hoe is de dispersie van de jonge vogels van zowel mannen als vrouwen en hoe groot is de plaatstrouw in de diverse regio’s in ons land.

Daarbij komt in de afgelopen jaren ook het onderzoek naar het (insecten) voedsel wat nodig is voor een gezonde populatie. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de DietBank in RUG van de Universiteit of Groningen in het DNA Laboratory Conservation Ecology. Op verschillende plaatsen in ons land worden poepmonsters (eDNA monsters) van oude en jonge vogels verzameld in schuren en stallen door erkende en gecertificeerde vogelringers die tevens de jonge en oude vogels van een pootring voorzien. Een secuur werkje waar een veldprotocol  aan ten grondslag ligt.

In de schuur en stallen bij Frank Venema broeden al vele jaren zo’n 21 paar boerenzwaluwen. Vrijwel alle nesten zijn met een trapje goed te benaderen voor een 75-jarige boerenzwaluw ringer. Groot was dan ook de verbazing dat op 28 mei in nestnummer DP niet 5 of 6 maar liefst zeven jongen van 10 dagen oud werd aangetroffen. Dat komt maar zelden voor een zevenling!

Even in mijn boerenzwaluw archieven (1992-heden) van het boerenzwaluw ringonderzoek in Friesland gekeken. In totaal zijn er door mij in 34 jaar (1992-2025) 19424 nestjongen geringd. Daarbij waren slechts 10 legsels met 7 jongen. In 1992 Dijken (J. Paulides), 1994 Dijken (J. en A. Tessemaker),1997 Rottum (C. Krikke), 1998 en 2005 Broek bij Joure (J. de Glee), 2005 Terwispel (A. Venema),2013 Oldeouwer (F. Stastra), 2014 Grou (Sj. Hoekstra), 2019 Tijnje (H. Nieuwland) en 2021 Tijnje (A. van Garderen).  

 Zes legsels worden vaak geproduceerd door wat oudere partners, doch een zeven legsel is mogelijk afkomstig van meerdere vrouwtjes. Verder komt overspel in de “zwaluwwereld” maar al te vaak voor (vooral in schuren met veel broedparen) en wil het wel dat vrouwtjes het ei dan ook dumpen in een ander nest.

Het nest bij Frank Venema was op 23 april opgebouwd en bevatte toen nog geen eieren. Op 11 mei trof ik in het nest 7 eieren aan, op 18 mei nog steeds 7 ei. Op 28 mei trof ik 7 jongen van 10 dagen oud aan. Dat betekent dat de jongen op 18 mei in de namiddag geboren zijn. Opmerkelijk was dat alle 7 jongen van dezelfde grootte waren en er geen leeftijdsverschil qua kleed te zien was.

 

2 juni 2026

Jan de Jong  

Boerenzwaluw onderzoeker Friesland

Ringer 403 Vogeltrekstation Wageningen.

NIEUWSBRIEF 111.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

 

Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws van 1-15 mei 2026.

Appelvink 11-05. Vandaag zat er een appelvink een man bij mij in de tuin in Boksum (Ale Terpstra).

Boerenzwaluw 14-05. Nog een laat paartje terug in de garage in Hurdegaryp (Dick van Schelven).

Boomkruiper 14-05. Vanmorgen een boomkruiper op de ruwe berk achter onze tuin in Leeuwarden (Marianne Borgman).

Boomvalk 11-05. Te Grou 1 gezien (Jaap Westra).  13-05. Bij de Mokkebank te Laaxum 1 gezien (Mark Grutters). 14-05. Bij het Koningsdiep te Hemrik 1 aanwezig (Martin Manson). 15-05. Te Gaastmeer 1 aanwezig (Benjamin Simmelink),  

Bosrietzanger 03-05. In het Oosterschar te Sintjohannesga 1 aanwezig (Sietse Bernardus). 14-05. Bij het Zwemmerpark in de Westereen 1 Bosrietzanger aanwezig (Rindert Algra, Leeuwarden).

Bijeneter 07-05. Op de Boschplaat op Terschelling 1 overvliegend (Lenie de Boer).  

Draaihals 02-05. In Leeuwarden bij Aeres 1 gezien (Jeroen Breidenbach). 08-05. In Workum bij It Soal 1 gezien (Harry de Vries). 09-05. Vandaag hier in Exmorra een in de tuin aan het mieren eten. Het land hier om huis is kaal. Er zijn diverse ooievaars, roeken, blauwe reigers, buizerds en bruine kiekendieven die hun te goed doen aan de vele veldmuizen (Lolke Vellinga, Exmorra).

Eekhoorn 10-05. Vanmiddag een bijzondere waarneming hier in Kollumerpomp op de kale kleigronden in NO Friesland. Een eekhoorn. Deze kwam waarschijnlijk af op het gepiep van jonge pimpelmezen in de nestkast tegen de stam van een populier (Menne Osinga, Kollumerpomp).

Fluiter 01-05. Te Koudum 1 zingend (Jos Hooijmeijer). In het Ketlikerskar 1 zingend (A. Schaaf).

Gekraagde roodstaart 12-05. Vanmorgen zag ik bij een wandeling bij het “ald dyksgat" achter Bakhuizen dat er twee essen waren omgewaaid. Een van de essen had een meidoorn geraakt met een nest met jammer genoeg twee dode jongen van de gekraagde roodstaart (Cornelis Jellesma, Bakhuizen).

Grauwe franjepoot 12-05. Bij het Hegewiersterfjild bij Harlingen 1 gezien (Jan Bijlsma).

Foto © Jan Bijlsma

12-05-2026. Af en toe worden er tijdens de voorjaarsdoortrek enkele gezien. De meesten worden echter in de maanden augustus tot oktober gezien.

Grote gele kwikstaart 13-05. Te Wolvega 1 gezien (Emyl Hoekstra). 14-05. Bij Appelscha Terwisscha 1 gezien (Jeroen Hutten e.a.).  

Grote karekiet 03-05. Te Ravenswoud 1 aanwezig (Frank Baars e.a.).15-05. In Franeker 1 gezien (Dingeman van Wijnen). In het Lauwersmeer bij De Pomp 1 aanwezig (Peter Seevinck). 

Gierzwaluw 13-05. Vanmiddag even over 12 uur zag ik een troepje van ongeveer 30 gierzwaluwen boven ons huis in Leeuwarden vliegen. Men is dus weer op sterkte aanwezig (Marianne Borgman).

Hop 04-05. Vandaag om een uur of 11 een hop in de tuin te Makkinga. Nooit eerder hier gezien (Ab de Ruiter).06-05. In Oldeouwer 1 in de tuin (Jelle Koopmans).

Kluut 05-05. Twee in het Oosterschar te Sintjohannesga (Tim Koster). 06-05. Bij de kijkhut te Piaam 71 gezien (Maarten Prins). 09-05. Bij de Wide Mar te Stiens groep van 105 aanwezig (Reinder E. de Boer). 

Knobbelzwaan 05-05. Bij de kijkhut de Ral te Piaam groep van 200 aanwezig (Janneke V.).

Koekoek 04-05. Bij het Zwemmerpark De Westereen1 Koekoek waargenomen (Rindert Algra, Leeuwarden). 10-05. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 roepend (Karin Uilhoorn).

Kwartel 12-05. Te Bakkeveen 1 roepend in de Mjumer (Koert Scholten).

Lachstern 02-05. Bij de Hoarnestreek te Pietersbierum 1 aanwezig (Sietse Bernardus).

Foto © Sietse Bernardus

02-05-2026. Van half april tot diep in mei tijdens de voorjaarstrek worden ze in ons land af en toe gezien. Voor Friesland een zeldzame gast.

Morinelplevier 02-05. Groep van 35 in de Bantpolder in het Lauwersmeer (Buddy van Nieuwenhoven e.a.).

Nachtegaal 01-05. Bij de Groote Wielen te Leeuwarden 1 zingend (Johan Ee). 15-05. Te Kollumeroord in het Lauwermeer 1 nachtegaal (Rindert Algra, Leeuwarden).

Nijlgans 10-05. Hier aan de Otterweg in Bantega werden we om 6 uur wakker van een hevig gegak. Voor het raam kijken, zaten er 3 nijlgansen voor huis in een geknotte boom. Op 11 mei hetzelfde tafereel. Ik ging naar buiten om te kijken maar ze vlogen meteen weg. 1 van de 3 zat toen op het dak van ons huis. Overigens zit er in de andere geknotte boom een ooievaar te broeden, dit jaar voor het eerst. Dus we zijn erg benieuwd hoe dit afloopt (Anneke en Tiemen Berger).

Foto © Lolke Vellinga foto 11-5-2026

De ooievaars hebben dit jaar op veel plaatsen voedsel tot hun beschikking tijdens de velmuizenplaag

Oeverzwaluw 13-05. Meer dan 50 nestgangen in een zandbult op het erf op Schiermonnikoog. We hebben hier nu 3 soorten zwaluwen op het erf broeden. Een 40 nesten huiszwaluw aan de gebouwen en een 30 nesten van de boerenzwaluw in de stallen (Teun Talsma, Schiermonnikoog).

Poelsnip 09-05. In de Zuidoosterpolder bij Sint Jacobiparochie 1 aanwezig (Rudy Fopma).

Raaf 08-05. Hier in Damwoude dit jaar een broedgeval, vandaag 4 jongen gezien (Romke van der Veen).

Regenwulp 05-05. In het Easterskar op zandplaat 316 regenwulp geteld (Sietse Bernardus). Veertig aanwezig in de Aengwirder of Tjalleberterkrite (Bauke Sienema).

Rode wouw 05-05. Te Oldeholtpade 1 aanwezig (J.de Groot). 09-05. Te Hoog Duurswoude 1 gezien (Matthew Sprangers).  16-05. Ik zie om 11:30 uur op de Himsterfinnen bij Kortehemmen boven me een rode wouw aan het rondcirkelen, met een duidelijke gevorkte staart. Ik had geen verrekijker bij me helaas. In m’n 74-jarige vogelspotters carrière nog niet eerder ééntje gezien in Nederland, laat staan in m’ n woonplaats (Henk van der Sluis).

Roodborsttapuit 09-05. Acht bij de Westersanning bij Oudega Sm. (Albrie Beemer). 16-05. Een paartje bij ons in de tuin in Wyckel. Nooit eerder hier gezien. (Karin Verbeek).

Roodpootvalk 01-05. Negen overvliegend op Schiermonnikoog (Jesse Sinnema e.a.).

Roodstuitzwaluw 02-05. Bij dorp Oost-Vlieland op Vlieland 1 overvliegend (Gerrit Jan Klop).

Spotvogel 01-05. Te Rottevalle 1 zingend (Willem Bosma). 14-05. Bij de Kruising De Wieken/Badhûswei De Westereen 1 spotvogel gezien (Rindert Algra, Leeuwarden).

Tapuit 01-05. Bij de proefboerderij Kollumerland in het Lauwersmeer 21 geteld (Buddy van Nieuwenhoven).

Velduil 03-05.  Zag vandaag een jagende Velduil hier achter boerderij in Tjerkgaast.  Voor mij voor het eerst in de 26 jaar dat ik hier woon. Zie ze wel eens tijdens de trek, maar nu dus in het broedseizoen. Leuk! Vogelwacht al gewaarschuwd en zijn ook al langs geweest.  Er schijnen al een 4-tal nesten in de regio gevonden en da's nog zonder het vermoedde nest bij mij achter. (Marten vd Heide).

Wespendief 08-05. Bij Woudsend 1 gezien (Jorrit Zondervan).

Wielewaal 01-05. In de Deelen bij de Tijnje twee gezien (Rindert Algra, Leeuwarden). 02-05. In De Deelen 1 gezien (Martine Huisman). 03-05. Twee in het Easterskar bij Sintjohannesga (S. Bernardus). 10-05. Zeven in het Diepsterbos in het Lauwersmeer (Tom Brans).

Witwangstern 02-05.  Twee in het Lauwersmeer bij Ezumazijl (Marc Heetkamp). 

Foto © Marc Heetkamp

02-05-2026.De witwangstern is een zeldzame broedvogel in ons land, voor zover bekend broeden ze niet in Friesland. De dichtstbijzijnde kolonie ligt in Groningen bij het Zuidlaardermeer gebied.

Zilverplevier 10-05. Bij Bomenland op Vlieland 1500 aanwezig (Sander Lagerveld).  15-05. In de Anjumer en Lioessenserpolder groep van 3100 geteld (Joey Braat).

Zwarte ibis 15-05. Op Schiermonnikoog 1 aanwezig (Teun Talsma). 16-05. Aan de Landmansweg in Oosterzee 1 op bouwland (Sibbele Witteveen).

Zwarte ooievaar 08-05. Te Kollum 1 aanwezig (Robin van der Land).  In Veenklooster 1 gezien (Thea Kroes).

Foto © Robin van der Land

08-05-2026. De zwarte ooievaar broedt (nog)niet in ons land. Wel broeden in grote delen van Duitsland, Denemarken, Polen, Rusland en Oost-Europa. Ook in Spanje, Portugal en delen van Frankrijk broeden ze (EBCC Atlas, 2020). 

Lammergier in Friesland.

Op 27 april 2026 werd er een Lammergier ontdekt om 14:08 uur bij de Dokkumer Nieuwe Zijlen. Na 15:12 uur verdween de vogel uit zicht (Buddy van Nieuwenhoven).

Foto © Buddy van Nieuwenhoven.

27-04-2026. Een tweede kalenderjaar lammergier mooi in glijvlucht op de foto gezet.

Rond 18:15 uur werd de vogel weer gezien tot 18:26 uur in de omgeving van Ferwerd door Durk Lautenbach en Janneke Slot. Om 18:32 zag Ida Bek de vogel boven Leeuwarden. Om 18:45 uur werd de vogel bij Stiens en Marrum gezien door Lisette Cuperus en Jan Steensma. Jac Bosma zag de vogel weer om 19:05 uur bij Alde Leie. En van 19:19 uur tot 19:35 uur verbleef de vogel bij Deinum aldus Jeroen Breidenbach en andere vogelaars. Om 19:36 uur zag Donald Wolters de vogel bij polder Boksum en van 19:47 uur tot 20:40 uur werd de vogel bij Dearsum gezien door onder anderen Jappie van der Pol, Anouk de Vries en Wim van Zwieten rustend in een boom aan de Harstawei tussen Poppenwier en Dearsum.  Al zwervend had de vogel al grote delen van Friesland (vooral Lage Midden) aangedaan.

Voorkomen in Friesland.

De Lammergier werd voor het eerst in Friesland op 17 mei 2012 op Vlieland waargenomen door Carl Zuhorn. De vogel werd tot 19 mei in Friesland gezien. In 2015 werd de lammergier gezien op 8 mei bij de Dokkumer Nieuwe Zijlen door Ipe Weber. Ook toen werd de vogel maar tot op 9 mei gezien en was snel vertrokken. In 2016 werd de vogel op 21 juni gezien op Ameland (Ipe Weber), en werd t/m 22 juni in Friesland gezien. In 2017 werd op 13 mei 1 gezien bij Sintjohannesga (Niels W.).

Het duurde tot 2021 voor er weer een gezien werd op 9 mei bij Nij Altoenae door Thijs de Haan. Tot en met 11 mei bleef de vogel rondzwerven in Friesland en werd voor het laatst gezien op 11 mei bij het Fochteloërveen door Hans op den Dries. In 2023 zag Jan Hullen op 7 juni in polder De Warren bij Tijnje er weer een. Op 9 juni werd de vogel voor het laatst in 2023 gezien bij de Galamadammen door Dion Vrinds.  In 2025 dook er bij Goutum een gezenderde vogel op zo meldde Frans Beers op 30 juni. En nu in 2026 werd door diverse waarnemers de vogel in Friesland gezien op 27 april. 

Foto © Anouk de Vries.

27-04-2026. Anouk ontdekte de vogel vlak bij haar hui in een boom, snel waren er vele fotografen.

 Foto © Jappie van der Pol

27-04-2026. De vervaarlijke haaksnavel van de lammergier is duidelijk zichtbaar in beeld gebracht.

Naschrift.

Zeldzaamheden worden de laatste jaren snel ontdekt. Door een grote groep waarnemers en fotografen wordt het razendsnel doorgegeven en binnen enkele uren is een grote groep er mee bekend en wil de vogel zo goed mogelijk op beeld hebben. In deze is het geslaagd en konden we de vogel de hele tijd volgen boven het Friese landshap.

21 mei 2026.

Jan de Jong

Tot zover het overzicht van 1-15 mei 2026.

Door de toenemende drukte met het veld biologisch voedsel onderzoek bij boerenzwaluwen heb ik een achterstand met het melden van de Nieuwsbrief. Vooral in de maanden juni t/m half augustus zullen deze Nieuwsbrieven dan ook (helaas) onregelmatig verschijnen.  Blijft U uw meldingen wel doorgeven zodat ik ze na de drukte eventueel nog in een overzicht kan melden of weergeven in het twee wekelijks vogelnieuws in de Leeuwarder Courant.

Graag email berichten voor de volgende Nieuwsbrief voorzien van naam en adres. Er komt regelmatig naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten. Graag bij berichten duidelijk naam en adres vermelden.

Nog steeds komen er meldingen binnen van correspondenten dat ze de Nieuwsbrief al lange tijd niet ontvangen hebben. De Nieuwsbrief verschijnt alleen nog maar op mijn Blog. Deze is te bereiken op de volgende link; https://blog.seniorennet.be/frieslandnatuurnieuws/ 

Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf van de Nieuwsbrief zodat men die kan downloaden.

Joure, 21 mei 2026

Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer

Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).

Tel. 0513-414788 of 06-82754279

 

 

 

 

Voorwoord Nieuwsbrief 110.

Door Jan de Jong

Wat later dan anders hier de Nieuwsbrief 110. Door het boerenzwaluw onderzoek, wat veel tijd in beslag neemt, heb ik wat minder kunnen doen aan de registratie van de bijzondere meldingen. Toch weer flink wat meldingen die tussen 15 april en 30 april opvielen. Zo is er een nieuwe soort, een siberische taling, in Friesland gezien. Verder veel vroege meldingen van de gierzwaluw, grasmus, kleine karekiet en braamsluiper. Opvallend veel dwergmeeuwen doken plotseling op in Friesland.

Kijk even naar de aantallen en de opvallende soorten. Zo ringde Bareld Storm uit Sumarreheide dit jaar al vijf (!) porceleinhoen in zijn tuin, een record wat door middel van geluid gerealiseerd kon worden. Het bewijst maar weer dat nachttrek van vogelsoorten op allerlei plekken kan worden vastgesteld.

 

Gisteren kreeg ik van Omrop Fryslân een telefoontje dat ik dit jaar (evenals vorig jaar) genomineerd ben voor de Johan de Jong beam. Op zaterdagmorgen 9 mei moet ik tussen 09:00 – 09:30 uur in de Omrop studio zijn tijdens een uitzending. Even kijken dus!

Ben benieuwd hoe het dit jaar zal verlopen. Er zijn nog 2 kandidaten. Tijdens de uitzending zal worden bekend gemaakt wanneer en waar en hoe er gestemd kan worden op de kandidaten.

Alle stemmen tellen! Zouden jullie mij willen steunen? Dit kan via de volgende link:

https://www.omropfryslan.nl/fy/beam

 

Het onderzoek naar boerenzwaluwen is 23 april gestart en tot 5 mei zijn er al 145 gevangen. 83 ervan droegen pootringen uit voorgaande jaren. Een flink aantal terug vangsten dus uit voorgaande jaren. Zo werden er op 25 april 2026 2 vrouwtjes boerenzwaluwen terug gevangen met een opeenvolgend ringnummer in de paardenstal van Harriet Nijland in de Tijnje.  Beide bleken op dezelfde dag op 25 mei 2020 als volwassen vrouwen geringd te zijn.

In de paardenstal bij A. Durkstra in de Knipe trof ik een man boerenzwaluw aan op 4 mei 2026 die geringd was op 3 juli 2020 in dezelfde stal als volwassen boerenzwaluw. De vogel werd ook in de jaren 2021 t/m 2025 elk jaar in die stal aangetroffen. Dit mannetje bleef de stal dus trouw en droeg de ring al 2161 dagen.

Een ander mannetje dat ik in de stal van Durkstra controleerde op 4 mei 2026 bleek afkomstig te zijn uit een stal in Langezwaag waar hij op 28 juli 2024 als nestjong uit een nest met 4 jongen van plm. 7 dagen oud geringd was door VRS Menork. Deze bleef zijn geboortestal dus niet trouw, waar de vogel in 2025 verbleef is niet bekend.

Plaatstrouw komt bij mannen en vrouwen dus voor. Bij vrouwelijk boerenzwaluwen is het zo dat ze na het geboortejaar in het volgend jaar NIET vaak terug keren naar de geboortestal. Dit is om incest te voorkomen. Hebben ze echter 1 of meerdere keren gebroed in een stal dan keren ze vaak WEL terug naar de broedstal omdat ze daar een binding mee hebben.

De oudste boerenzwaluw in Friesland werd 8,26 jaar. Deze ringde ik op 13 mei 2011 bij Talsma in Wergea als volwassen man en controleerde hem op 17 augustus 2019 in dezelfde stal. De vogel heeft de ring minstens 3018 dagen gedragen. Als we de constateren dat deze vogel bij het ringen al volwassen was dan is de vogel zeker ouder dan 9 jaar!

    

De komende weken/maanden zal blijken hoeveel boerenzwaluwen er teruggekeerd zijn uit het overwintergebied in stallen die nog onderzocht moeten worden. Op enkele broedplekken moeten nog steeds de eersten terugkomen. Vaak hebben ze dan veel zuidelijker moeten overwintering of een zware terugtocht met hindernissen gehad.

 

Veel plezier met het lezen van deze Nieuwsbrief 110.

Mocht U boerenzwaluwen nieuws hebben dan hoor ik het graag even.

Let deze zomer op albino’s en opvallend gekleurde zwaluwen

 

05 mei 2026

Jan de Jong (75)

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant

06-82754279

Email; j.d.jonglc@home.nl

NIEUWSBRIEF 110.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

 

Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws van 15-30 april 2026.

Appelvink 16-04. In Sint Nicolaasga 1 aanwezig (Ramon te Beek).

Beflijster 15-04. Zes gezien in Bokkedal op Vlieland (Bart Vastenhouw). 17-04. Vijf overvliegend bij de Westerduinen op Schiermonnikoog (Jos Hooijmeijer). 24-04. Vandaag, tegelijk 3 soorten lijsters in onze tuin bij ons in Kollumerpomp. De vogels, 1 beflijster, 1 merel en 1 grote lijster waren druk aan het foerageren (Menne Osinga).

Foto © Menne Osinga.

24-04-2026. De beflijster liet zich op veel plaatsen in de tuin zien, vaak samen met andere lijsterachtigen.

 

Boerenzwaluw 24-04. In Rotsterhaule trof ik tijdens een controle van de nesten al een opgemaakt nest met 1 ei. Dat is mooi vroeg al, ondanks de toch nog koude nachten (Jan de Jong). In Sumarreheide al 1 nest met 2 eieren (Hendrik van der Meer). 25-04. In de Tijnje in de paardenstal van Hariet Nijland al 1 nest met 2 eieren (Jan de Jong, Joure).

Boompieper 20-04. Tien zingend op de Delleboersterheide (Jolanda Kamphuis).

Boomvalk 30-04.  1 terug hier in Haskerhorne (Henk Bulsing).

Bonte vliegenvanger 15-04.  In Centrum West te Drachten 1 mannetje (Theo Staring).

Braamsluiper 16-04. In Hurdegaryp 1 zingend (Haije Valkema).18-04.  Bij Zurich-Viaduct 1 gevangen (VRS Franeker). In de Westereen 1 braamsluiper aan de Skriesstrjitte (Rindert Algra).  22-04. 1 gevangen en geringd op de Mokkebank te Laaxum (Ype en Tryntsje Albada e.a.). In Sumarreheide 1 geringd (Bareld Storm). 23-04. In Sumarreheide 1 geringd (Bareld Storm). 24-04. In Sumarreheide 1 geringd (Bareld Storm). 25-04. Bij Eastermar 1 geringd (V.R.G. Burgumermar). 26-04. Vier geringd aan de noordoever van het Tjeukemeer (VRS Rohel Tjeukemeer).

  

Foto © Jannie Timmer.

Veel eerste braamsluiper op diverse plaatsen in? Friesland geringd.

 

Draaihals 21-04. In Leeuwarden bij Nieuwland 1 aanwezig (Jeroen Breidenbach e.a.).

Dwergmeeuw 18-04. Groep van 100 in het Oosterschar te Sintjohannesga (Jan Bijlsma). 25-04. 150 aan het Tjeukemeer bij Rohel (VRS Rohel Tjeukemeer). In de Jan Durkspolder bij Alde Feanen 120 aanwezig (Marten Sikkema). 26-04. Zestig overvliegend bij de Golfbaan te Leeuwarden (Jeroen Breidenbach).  In het Lauwersmeer bij Ezumazijl groep van 100 overvliegend (Marco van der Velde).

 Foto © Jan Bijlsma

Flinke aantallen dwergmeeuwen trekken in april door in Friesland. Waarschijnlijk zijn het Scandinavische (vooral Finse) vogels die op weg zijn naar hun broedgebieden.

 

Gekraagde roodstaart 16-04. Te Katlijk 1 mannetje aanwezig (Johan Medeblik).25-04. Mannetje gekraagde roodstaart is terug in Sumarreheide (Hendrik van der Meer).

Gele kwikstaart 15-04. Groep van 46 op het Noorderleech (Henk Hiemstra).

Gierzwaluw 16-04. In Gaast 1 aanwezig (Harry de Vries).17-04. In Cambuursterhoek te Leeuwarden 7 gezien (Nils). Drie terug in Sneek (Willem Bosma) In Workum 1 gezien (Harry de Vries). 19-04.  Tegen 20:00 uur een 6-tal boven Lemmer vliegend (Germ Hogeterp).Twee te Woudsend (Jorrit Zondervan). 20-04. Vandaag om 16:15 uur de eerste gierzwaluw boven mijn tuin aan t’ Noard te Workum (Andries Blom). Te Heerenveen 1 aanwezig (Martine Huisman). In Workum 1 gezien (Niels van der Velde). 21-04. Twee bij de Galamadammen (Niels van der Velde). Vandaag 2 gierzwaluwen weer boven de tuin in Berltsum (Ita Spoelman). 22-04. Twee in Joure gezien (Jelke Vrind). 22-04. Vier in Koudum gezien (Jacob van der Veer). Vandaag vloog een groep van 9 gierzwaluwen over ons huis in Sloten. De eersten van dit jaar voor mij (Bauke Brouwer).23-04. Ik kwam zojuist terug van de baanopbouw van de a.s. grasbaanraces hier in Joure en zag ik een gierzwaluw vlak bij ons huis op de Aukebaes. Voor mij is dit de eerste (Jetze Valkema). 25-04. Het eerste span gierzwaluwen is op het Helmhout in Joure gearriveerd, mooi vroeg (Bertus Rijpkema).30-04. Zonet in Drachten/Wiken een paar gierzwaluwen gespot. Overvliegend. 17.10 uur (Dico van Toor). Vanmorgen 10.25 uur 1e

gierzwaluw boven centrum Burgum gezien (Herman Hoekstra). Sinds vandaag zijn de eerste 3 gierzwaluwen aangekomen boven de Emmakade, Leeuwarden. Ze ogen vrij klein trouwens. Ze nestelen ieder jaar onder het dak van huisnummer 101 (Marianne Borgman).   

Grasmus 15-04. In De Deelen 1 zingend (Martine Huisman). 17-04. Bij de Griene Dyk aan Sneekermeer 1 aanwezig (Dick Pruiksma). 19-04. Bij De Kleine Wielen te Leeuwarden 1 gezien (Marc Kuitert). 25-04. Bij het Zwemmerpark in de Westereen 1 grasmus (Rindert Algra).  

Groene specht 17-04. In Sumarreheide 1 aanwezig, vogel was er ook al op 14 april (Hendrik van der Meer).

Grote bonte specht 21-04. In Harlingen 1 paar nestelend in een oude roze meidoorn (Mevr. Van der Veen.)

Grote burgemeester 18-04. Op Griend 1 tweede kalenderjaar aanwezig (Jan Fekke Ybema).

Foto © Jan Fekke Ybema

18-04-2026.  De grote burgemeester is broedvogel in arctische gebieden zoals in noord Rusland, Spitsbergen en IJsland (ECCB Atlas, 2020).

 

Grote lijster 20-04.  Vandaag de grote lijster hier in de tuin gezien in Molenend, meestal met zijn tweetjes (Ingrid Grishkov Cornelissen, Molenend).

Huiszwaluw 15-04. Vanmorgen tijdens een fietsrondje Leeuwarden-Burdaard-Leeuwarden boven brouwerij Grutte Pier, Bartlehiem 43, een groepje van zo’n 10 huiszwaluwen gehoord en gezien (Marianne Borgman, Leeuwarden).25-04. De eerste huiszwaluwen (wytgatswel) zijn ook gearriveerd in Dedgum en checken de nesten van vorig jaar onder de dakgoot (Ton Westendorp). In de Tijnje al in de vroege ochtend zeker een achttal aanwezig, ze staken de kopjes alle uit het nest bij een elektriciteits gebouwtje toen ik even bleef staan (Jan de Jong, Joure).26-04.  Vanmorgen zijn 2 huiszwaluwen aangekomen in de Hoeve.  Ze werden niet al te vriendelijk door de huismus begroet. De rust lijkt weergekeerd ze vliegen nu ongestoord naar de nesten (E.M. Boers, De Hoeve).

Kemphaan 18-04.  Vanmorgen naar de Blokslootpolder bij Joure geweest en heb daar ongeveer 700 kemphanen geteld (Lykele Zwanenburg, Dronten).

Kleine karekiet 15-04. In het Lauwersmeer bij Ezumazijl 1 aanwezig (Marjan Bergsma). 18-04. In Eastermar bij De Putten 1 zingend (Marcel Stienstra). 28-4 Bij de Put/ observatiepunt Mienskerwei in Eastermar 1 kleine karekiet aanwezig (Rindert Algra).

Kluut 17-04. Groep van 100 aanwezig bij de Wide Mar te Stiens (Durk Lautenbag).

Koekoek 15-04. In de Lindevallei in Catspoolder 1 aanwezig (Rene Diever). 16-04. In de Rottige Meenthe 1 aanwezig (Marco Hillenaar). 17-04. Bij de Griene Dyk aan het Sneekermeer 1 gezien (Jos en Fedde Welbedacht). 18-04. Bij de Houkepoort te Sneek 1 aanwezig (Dick Pruiksma).19-04. In Heerenveen 1 aanwezig (Karin Uilhoorn). In de Snikzaagsterpolder 1 aanwezig (Rimmert Brandsma). 22-04. Vandaag de koekoek gehoord in Toppenhùzen/ Broeresleat (Cor van der Meer).23-04. Vandaag hoor ik de 1e koekoek tussen Berltsum en Wier (Ita Spoelman). 26-04. Aan de Oude Dijk in de Twijzelermieden 1 koekoek aanwezig (Rindert Algra).

Koereiger 18-04. Zes overvliegend bij Alde Feanen bij Reid om e’ Krite (B. Twijnstra).

Kramsvogel 16-04. In Polder Ravenswoud bij Ravenswoud 150 aanwezig (Jacob Bosma). 19-04. Groep van 200 Polder Ravenswoud (Marcel Stienstra).

Krooneend 15-04. Een paar op de Workumerwaard (Gerke Visser). 17-04. Tien bij de Bocht van Molkwar (Hiele Lootsma). 18-04. Groep van 16 op de Workumerwaard (Niels van der Velde). 24-04. Ten NW van Cornwerd op het IJsselmeer aan Afsluitdijk 28 aanwezig (Tim Schipper).

Foto © Gerke Visser.

15-04-2026. De Krooneend broedt vooral in Friesland aan de Friese IJsselmeerkust. ‘

 

Kruisbek 19-04. Groepje van 31 bij Koningsdiep te Hemrik (Willem Bosma).

Lepelaar 20-04. Vandaag zag ik een lepelaar overvliegen: nooit eerder gezien in Hurdegaryp.

Hij was op de volkstuin, zuidoost Hurdegaryp, naast de voetbalvelden (Henk Schraa, Hurdegaryp). Vandaag in de Bildtpollen totaal 8 lepelaars (Ita Spoelman).

Mandarijneend 21-04. Paar nestelend in een eendenkorf te Eastermar (Hendrik Kloosterman).

Nachtegaal 16-04. In het Oosterschar te Sintjohannesga 1 aanwezig ((Liekle Nijholt). 17-04. Bij de Belvedère in Heerenveen aanwezig (Bauke Sienema). Bij de Grootte Wielen te Leeuwarden 1 gehoord (Andries Zijlstra).19-04. In het Ottema Wiersmareservaat boven Hurdegaryp 1 zingend (Wichard Zuidema).   20-04. Vanmorgen vroeg hoorde ik in een bosje op de Bosplaat (Terschelling) voor het eerst dit jaar de nachtegaal (Tsjip Westra, Midsland/Terschelling). 21-04. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 zingend (Yannick Medenblik).

Oeverzwaluw 16-04. Groep van 40 aanwezig bij oeverzwaluwwand in het Oosterschar te Sint Johannesga ((Liekle Nijholt). 18-04. Bij de Stenen Dam tussen Aldtsjerk en Rinsumageest, veel oeverzwaluwen en nesten makend in zandbulten (Hiltsje de Boer, Oudkerk). Nu 100 aanwezig bij kolonie in het Oosterschar bij Sint Johannesga (Jose Hakvoort).

Purperreiger 16-04. Bij It Eilan bij Goëngahuizen 1 aanwezig (Gerrit Jellema). 18-04. In de Deelen bij Tijnje 1 gezien (Marloes B.).

Porceleinhoen 21-04. 1 gevangen en geringd te Sumarreheide. Dit is al de vijfde deze maand!   Op 09-04 1,11-04 2, 16-04 1 en nu 21-04 weer een! (Bareld Storm).

Regenwulp 20-04. Bij de Blokslootpolder & Vrije Grazen groep van 517 langs vliegend naar de slaapplaats (Sietse Bernardus).

Roerdomp 22-04.  1 langs sloot in weiland te Tjerkwerd (Heeres, Tjerkwerd).

Siberische taling 18-04. Een mannetje aan het Sneekermeer bij de Griene Dyk (Sietse Bernardus /Rommert Cazemier en anderen).

 Foto © Sietse Bernardus.

18-04-2026. Voor Friesland zowaar een nieuwe soort. Broedvogel van noordoost Siberië

 

Slechtvalk 18-04. In de Blokslootpolder bij Joure was 1 slechtvalk aanwezig (Lykele Zwanenburg, Dronten).

Steltkluut 18-04. Twee in het Oosterschar aan de Liemdyk (S. Bernardus).

Tapuit 15-04. Aan de Waddenzeedijk op Schiermonnikoog 9 aanwezig (Henk Noordkamp). 18-04. Vijf te Buitenpost (Hein J. Wijma).

Tuinfluiter18-04. Te Eastermar 1 ringvangst (V.R.G. Burgumermar).  Twee gevangen en geringd aan het Tjeukemeer te Rohel. Vroegste ooit hier sinds 1985!  (VRS Rohel Tjeukemeer). In de Westereen

1 Tuinfluiter bij het Zwemmerpark (Rindert Algra). 22-04. Aan het Sneekermeer bij de pier van Terhorne al een zingende tuinfluiter (Durk Visser, Joure).   

Visarend 18-04. Bij de A6 aan Tjeukemeer 1 jagend (Frank Haven).

IJsvogel 17-04. In Rinsma State te Driezum 1 aanwezig (J.A. Wagenaar).18-04. Bij de Burgumermar 1 gezien (Hendrik Vonk).

 Foto © J. A. Wagenaar

De ijsvogel komt na zwakke winters als broedvogel op veel meer plaatsen voor in Friesland.

 

Zwarte roodstaart 22-04. Zwarte roodstaart weer gezien, bij onze werkplaats in Snits (Cor van der Meer).

Zwarte zwaan 23-04. Vandaag twee jongen zwarte zwanen geboren in het parkje in Rottevalle. Er zitten al zeker een 10 tot 15 jaar een stel zwarte zwanen die minimaal 1 keer eieren uitbroeden maar meestal 2 tot 3 keer, een jaar uitgezonderd. Toen had men per ongeluk 2 mannetjes aangekocht(Germ Alma, Rottevalle).

Foto © Germ Alma.

De zwarte zwaan wordt steeds meer in Friesland door particulieren en in parken gehouden.

 

Zwartkopmeeuw 18-04. In de Blokslootpolder bij Joure 4 zwartkopmeeuw aanwezig tussen een 100 tal kokmeeuwen (Lykele Zwanenburg, Dronten).

 

Tot zover het overzicht van 15-30 april 2026.

 

Graag email berichten voor de volgende Nieuwsbrief voorzien van naam en adres. Er komt regelmatig naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten. Graag bij berichten duidelijk naam en adres vermelden.

Nog steeds komen er meldingen binnen van correspondenten dat ze de Nieuwsbrief al lange tijd niet ontvangen hebben. De Nieuwsbrief verschijnt alleen nog maar op mijn Blog. Deze is te bereiken op de volgende link; https://blog.seniorennet.be/frieslandnatuurnieuws/  

Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf van de Nieuwsbrief zodat men die kan downloaden.

 

Joure, 5 mei 2026

 

Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer

Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).

Tel. 0513-414788 of 06-82754279

Voorwoord Nieuwsbrief 110.

Door Jan de Jong

Wat later dan anders hier de Nieuwsbrief 110. Door het boerenzwaluw onderzoek, wat veel tijd in beslag neemt, heb ik wat minder kunnen doen aan de registratie van de bijzondere meldingen. Toch weer flink wat meldingen die tussen 15 april en 30 april opvielen. Zo is er een nieuwe soort, een siberische taling, in Friesland gezien. Verder veel vroege meldingen van de gierzwaluw, grasmus, kleine karekiet en braamsluiper. Opvallend veel dwergmeeuwen doken plotseling op in Friesland.

Kijk even naar de aantallen en de opvallende soorten. Zo ringde Bareld Storm uit Sumarreheide dit jaar al vijf (!) porceleinhoen in zijn tuin, een record wat door middel van geluid gerealiseerd kon worden. Het bewijst maar weer dat nachttrek van vogelsoorten op allerlei plekken kan worden vastgesteld.

 

Gisteren kreeg ik van Omrop Fryslân een telefoontje dat ik dit jaar (evenals vorig jaar) genomineerd ben voor de Johan de Jong beam. Op zaterdagmorgen 9 mei moet ik tussen 09:00 – 09:30 uur in de Omrop studio zijn tijdens een uitzending. Even kijken dus!

Ben benieuwd hoe het dit jaar zal verlopen. Er zijn nog 2 kandidaten. Tijdens de uitzending zal worden bekend gemaakt wanneer en waar en hoe er gestemd kan worden op de kandidaten.

Alle stemmen tellen! Zouden jullie mij willen steunen? Dat kan in de volgende  link.

https://www.omropfryslan.nl/fy/beam 

Het onderzoek naar boerenzwaluwen is 23 april gestart en tot 5 mei zijn er al 145 gevangen. 83 ervan droegen pootringen uit voorgaande jaren. Een flink aantal terug vangsten dus uit voorgaande jaren. Zo werden er op 25 april 2026 2 vrouwtjes boerenzwaluwen terug gevangen met een opeenvolgend ringnummer in de paardenstal van Harriet Nijland in de Tijnje.  Beide bleken op dezelfde dag op 25 mei 2020 als volwassen vrouwen geringd te zijn.

In de paardenstal bij A. Durkstra in de Knipe trof ik een man boerenzwaluw aan op 4 mei 2026 die geringd was op 3 juli 2020 in dezelfde stal als volwassen boerenzwaluw. De vogel werd ook in de jaren 2021 t/m 2025 elk jaar in die stal aangetroffen. Dit mannetje bleef de stal dus trouw en droeg de ring al 2161 dagen.

Een ander mannetje dat ik in de stal van Durkstra controleerde op 4 mei 2026 bleek afkomstig te zijn uit een stal in Langezwaag waar hij op 28 juli 2024 als nestjong uit een nest met 4 jongen van plm. 7 dagen oud geringd was door VRS Menork. Deze bleef zijn geboortestal dus niet trouw, waar de vogel in 2025 verbleef is niet bekend.

Plaatstrouw komt bij mannen en vrouwen dus voor. Bij vrouwelijk boerenzwaluwen is het zo dat ze na het geboortejaar in het volgend jaar NIET vaak terug keren naar de geboortestal. Dit is om incest te voorkomen. Hebben ze echter 1 of meerdere keren gebroed in een stal dan keren ze vaak WEL terug naar de broedstal omdat ze daar een binding mee hebben.

De oudste boerenzwaluw in Friesland werd 8,26 jaar. Deze ringde ik op 13 mei 2011 bij Talsma in Wergea als volwassen man en controleerde hem op 17 augustus 2019 in dezelfde stal. De vogel heeft de ring minstens 3018 dagen gedragen. Als we de constateren dat deze vogel bij het ringen al volwassen was dan is de vogel zeker ouder dan 9 jaar!

    

De komende weken/maanden zal blijken hoeveel boerenzwaluwen er teruggekeerd zijn uit het overwintergebied in stallen die nog onderzocht moeten worden. Op enkele broedplekken moeten nog steeds de eersten terugkomen. Vaak hebben ze dan veel zuidelijker moeten overwintering of een zware terugtocht met hindernissen gehad.

 

Veel plezier met het lezen van deze Nieuwsbrief 110.

Mocht U boerenzwaluwen nieuws hebben dan hoor ik het graag even.

Let deze zomer op albino’s en opvallend gekleurde zwaluwen

 

05 mei 2026

Jan de Jong (75)

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant

06-82754279

Email; j.d.jonglc@home.nl

NIEUWSBRIEF 110.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

 

Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws van 15-30 april 2026.

Appelvink 16-04. In Sint Nicolaasga 1 aanwezig (Ramon te Beek).

Beflijster 15-04. Zes gezien in Bokkedal op Vlieland (Bart Vastenhouw). 17-04. Vijf overvliegend bij de Westerduinen op Schiermonnikoog (Jos Hooijmeijer). 24-04. Vandaag, tegelijk 3 soorten lijsters in onze tuin bij ons in Kollumerpomp. De vogels, 1 beflijster, 1 merel en 1 grote lijster waren druk aan het foerageren (Menne Osinga).

Foto © Menne Osinga.

24-04-2026. De beflijster liet zich op veel plaatsen in de tuin zien, vaak samen met andere lijsterachtigen.

 

Boerenzwaluw 24-04. In Rotsterhaule trof ik tijdens een controle van de nesten al een opgemaakt nest met 1 ei. Dat is mooi vroeg al, ondanks de toch nog koude nachten (Jan de Jong). In Sumarreheide al 1 nest met 2 eieren (Hendrik van der Meer). 25-04. In de Tijnje in de paardenstal van Hariet Nijland al 1 nest met 2 eieren (Jan de Jong, Joure).

Boompieper 20-04. Tien zingend op de Delleboersterheide (Jolanda Kamphuis).

Boomvalk 30-04.  1 terug hier in Haskerhorne (Henk Bulsing).

Bonte vliegenvanger 15-04.  In Centrum West te Drachten 1 mannetje (Theo Staring).

Braamsluiper 16-04. In Hurdegaryp 1 zingend (Haije Valkema).18-04.  Bij Zurich-Viaduct 1 gevangen (VRS Franeker). In de Westereen 1 braamsluiper aan de Skriesstrjitte (Rindert Algra).  22-04. 1 gevangen en geringd op de Mokkebank te Laaxum (Ype en Tryntsje Albada e.a.). In Sumarreheide 1 geringd (Bareld Storm). 23-04. In Sumarreheide 1 geringd (Bareld Storm). 24-04. In Sumarreheide 1 geringd (Bareld Storm). 25-04. Bij Eastermar 1 geringd (V.R.G. Burgumermar). 26-04. Vier geringd aan de noordoever van het Tjeukemeer (VRS Rohel Tjeukemeer).

  

Foto © Jannie Timmer.

Veel eerste braamsluiper op diverse plaatsen in? Friesland geringd.

 

Draaihals 21-04. In Leeuwarden bij Nieuwland 1 aanwezig (Jeroen Breidenbach e.a.).

Dwergmeeuw 18-04. Groep van 100 in het Oosterschar te Sintjohannesga (Jan Bijlsma). 25-04. 150 aan het Tjeukemeer bij Rohel (VRS Rohel Tjeukemeer). In de Jan Durkspolder bij Alde Feanen 120 aanwezig (Marten Sikkema). 26-04. Zestig overvliegend bij de Golfbaan te Leeuwarden (Jeroen Breidenbach).  In het Lauwersmeer bij Ezumazijl groep van 100 overvliegend (Marco van der Velde).

 Foto © Jan Bijlsma

Flinke aantallen dwergmeeuwen trekken in april door in Friesland. Waarschijnlijk zijn het Scandinavische (vooral Finse) vogels die op weg zijn naar hun broedgebieden.

 

Gekraagde roodstaart 16-04. Te Katlijk 1 mannetje aanwezig (Johan Medeblik).25-04. Mannetje gekraagde roodstaart is terug in Sumarreheide (Hendrik van der Meer).

Gele kwikstaart 15-04. Groep van 46 op het Noorderleech (Henk Hiemstra).

Gierzwaluw 16-04. In Gaast 1 aanwezig (Harry de Vries).17-04. In Cambuursterhoek te Leeuwarden 7 gezien (Nils). Drie terug in Sneek (Willem Bosma) In Workum 1 gezien (Harry de Vries). 19-04.  Tegen 20:00 uur een 6-tal boven Lemmer vliegend (Germ Hogeterp).Twee te Woudsend (Jorrit Zondervan). 20-04. Vandaag om 16:15 uur de eerste gierzwaluw boven mijn tuin aan t’ Noard te Workum (Andries Blom). Te Heerenveen 1 aanwezig (Martine Huisman). In Workum 1 gezien (Niels van der Velde). 21-04. Twee bij de Galamadammen (Niels van der Velde). Vandaag 2 gierzwaluwen weer boven de tuin in Berltsum (Ita Spoelman). 22-04. Twee in Joure gezien (Jelke Vrind). 22-04. Vier in Koudum gezien (Jacob van der Veer). Vandaag vloog een groep van 9 gierzwaluwen over ons huis in Sloten. De eersten van dit jaar voor mij (Bauke Brouwer).23-04. Ik kwam zojuist terug van de baanopbouw van de a.s. grasbaanraces hier in Joure en zag ik een gierzwaluw vlak bij ons huis op de Aukebaes. Voor mij is dit de eerste (Jetze Valkema). 25-04. Het eerste span gierzwaluwen is op het Helmhout in Joure gearriveerd, mooi vroeg (Bertus Rijpkema).30-04. Zonet in Drachten/Wiken een paar gierzwaluwen gespot. Overvliegend. 17.10 uur (Dico van Toor). Vanmorgen 10.25 uur 1e

gierzwaluw boven centrum Burgum gezien (Herman Hoekstra). Sinds vandaag zijn de eerste 3 gierzwaluwen aangekomen boven de Emmakade, Leeuwarden. Ze ogen vrij klein trouwens. Ze nestelen ieder jaar onder het dak van huisnummer 101 (Marianne Borgman).   

Grasmus 15-04. In De Deelen 1 zingend (Martine Huisman). 17-04. Bij de Griene Dyk aan Sneekermeer 1 aanwezig (Dick Pruiksma). 19-04. Bij De Kleine Wielen te Leeuwarden 1 gezien (Marc Kuitert). 25-04. Bij het Zwemmerpark in de Westereen 1 grasmus (Rindert Algra).  

Groene specht 17-04. In Sumarreheide 1 aanwezig, vogel was er ook al op 14 april (Hendrik van der Meer).

Grote bonte specht 21-04. In Harlingen 1 paar nestelend in een oude roze meidoorn (Mevr. Van der Veen.)

Grote burgemeester 18-04. Op Griend 1 tweede kalenderjaar aanwezig (Jan Fekke Ybema).

Foto © Jan Fekke Ybema

18-04-2026.  De grote burgemeester is broedvogel in arctische gebieden zoals in noord Rusland, Spitsbergen en IJsland (ECCB Atlas, 2020).

 

Grote lijster 20-04.  Vandaag de grote lijster hier in de tuin gezien in Molenend, meestal met zijn tweetjes (Ingrid Grishkov Cornelissen, Molenend).

Huiszwaluw 15-04. Vanmorgen tijdens een fietsrondje Leeuwarden-Burdaard-Leeuwarden boven brouwerij Grutte Pier, Bartlehiem 43, een groepje van zo’n 10 huiszwaluwen gehoord en gezien (Marianne Borgman, Leeuwarden).25-04. De eerste huiszwaluwen (wytgatswel) zijn ook gearriveerd in Dedgum en checken de nesten van vorig jaar onder de dakgoot (Ton Westendorp). In de Tijnje al in de vroege ochtend zeker een achttal aanwezig, ze staken de kopjes alle uit het nest bij een elektriciteits gebouwtje toen ik even bleef staan (Jan de Jong, Joure).26-04.  Vanmorgen zijn 2 huiszwaluwen aangekomen in de Hoeve.  Ze werden niet al te vriendelijk door de huismus begroet. De rust lijkt weergekeerd ze vliegen nu ongestoord naar de nesten (E.M. Boers, De Hoeve).

Kemphaan 18-04.  Vanmorgen naar de Blokslootpolder bij Joure geweest en heb daar ongeveer 700 kemphanen geteld (Lykele Zwanenburg, Dronten).

Kleine karekiet 15-04. In het Lauwersmeer bij Ezumazijl 1 aanwezig (Marjan Bergsma). 18-04. In Eastermar bij De Putten 1 zingend (Marcel Stienstra). 28-4 Bij de Put/ observatiepunt Mienskerwei in Eastermar 1 kleine karekiet aanwezig (Rindert Algra).

Kluut 17-04. Groep van 100 aanwezig bij de Wide Mar te Stiens (Durk Lautenbag).

Koekoek 15-04. In de Lindevallei in Catspoolder 1 aanwezig (Rene Diever). 16-04. In de Rottige Meenthe 1 aanwezig (Marco Hillenaar). 17-04. Bij de Griene Dyk aan het Sneekermeer 1 gezien (Jos en Fedde Welbedacht). 18-04. Bij de Houkepoort te Sneek 1 aanwezig (Dick Pruiksma).19-04. In Heerenveen 1 aanwezig (Karin Uilhoorn). In de Snikzaagsterpolder 1 aanwezig (Rimmert Brandsma). 22-04. Vandaag de koekoek gehoord in Toppenhùzen/ Broeresleat (Cor van der Meer).23-04. Vandaag hoor ik de 1e koekoek tussen Berltsum en Wier (Ita Spoelman). 26-04. Aan de Oude Dijk in de Twijzelermieden 1 koekoek aanwezig (Rindert Algra).

Koereiger 18-04. Zes overvliegend bij Alde Feanen bij Reid om e’ Krite (B. Twijnstra).

Kramsvogel 16-04. In Polder Ravenswoud bij Ravenswoud 150 aanwezig (Jacob Bosma). 19-04. Groep van 200 Polder Ravenswoud (Marcel Stienstra).

Krooneend 15-04. Een paar op de Workumerwaard (Gerke Visser). 17-04. Tien bij de Bocht van Molkwar (Hiele Lootsma). 18-04. Groep van 16 op de Workumerwaard (Niels van der Velde). 24-04. Ten NW van Cornwerd op het IJsselmeer aan Afsluitdijk 28 aanwezig (Tim Schipper).

Foto © Gerke Visser.

15-04-2026. De Krooneend broedt vooral in Friesland aan de Friese IJsselmeerkust. ‘

 

Kruisbek 19-04. Groepje van 31 bij Koningsdiep te Hemrik (Willem Bosma).

Lepelaar 20-04. Vandaag zag ik een lepelaar overvliegen: nooit eerder gezien in Hurdegaryp.

Hij was op de volkstuin, zuidoost Hurdegaryp, naast de voetbalvelden (Henk Schraa, Hurdegaryp). Vandaag in de Bildtpollen totaal 8 lepelaars (Ita Spoelman).

Mandarijneend 21-04. Paar nestelend in een eendenkorf te Eastermar (Hendrik Kloosterman).

Nachtegaal 16-04. In het Oosterschar te Sintjohannesga 1 aanwezig ((Liekle Nijholt). 17-04. Bij de Belvedère in Heerenveen aanwezig (Bauke Sienema). Bij de Grootte Wielen te Leeuwarden 1 gehoord (Andries Zijlstra).19-04. In het Ottema Wiersmareservaat boven Hurdegaryp 1 zingend (Wichard Zuidema).   20-04. Vanmorgen vroeg hoorde ik in een bosje op de Bosplaat (Terschelling) voor het eerst dit jaar de nachtegaal (Tsjip Westra, Midsland/Terschelling). 21-04. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 zingend (Yannick Medenblik).

Oeverzwaluw 16-04. Groep van 40 aanwezig bij oeverzwaluwwand in het Oosterschar te Sint Johannesga ((Liekle Nijholt). 18-04. Bij de Stenen Dam tussen Aldtsjerk en Rinsumageest, veel oeverzwaluwen en nesten makend in zandbulten (Hiltsje de Boer, Oudkerk). Nu 100 aanwezig bij kolonie in het Oosterschar bij Sint Johannesga (Jose Hakvoort).

Purperreiger 16-04. Bij It Eilan bij Goëngahuizen 1 aanwezig (Gerrit Jellema). 18-04. In de Deelen bij Tijnje 1 gezien (Marloes B.).

Porceleinhoen 21-04. 1 gevangen en geringd te Sumarreheide. Dit is al de vijfde deze maand!   Op 09-04 1,11-04 2, 16-04 1 en nu 21-04 weer een! (Bareld Storm).

Regenwulp 20-04. Bij de Blokslootpolder & Vrije Grazen groep van 517 langs vliegend naar de slaapplaats (Sietse Bernardus).

Roerdomp 22-04.  1 langs sloot in weiland te Tjerkwerd (Heeres, Tjerkwerd).

Siberische taling 18-04. Een mannetje aan het Sneekermeer bij de Griene Dyk (Sietse Bernardus /Rommert Cazemier en anderen).

 Foto © Sietse Bernardus.

18-04-2026. Voor Friesland zowaar een nieuwe soort. Broedvogel van noordoost Siberië

 

Slechtvalk 18-04. In de Blokslootpolder bij Joure was 1 slechtvalk aanwezig (Lykele Zwanenburg, Dronten).

Steltkluut 18-04. Twee in het Oosterschar aan de Liemdyk (S. Bernardus).

Tapuit 15-04. Aan de Waddenzeedijk op Schiermonnikoog 9 aanwezig (Henk Noordkamp). 18-04. Vijf te Buitenpost (Hein J. Wijma).

Tuinfluiter18-04. Te Eastermar 1 ringvangst (V.R.G. Burgumermar).  Twee gevangen en geringd aan het Tjeukemeer te Rohel. Vroegste ooit hier sinds 1985!  (VRS Rohel Tjeukemeer). In de Westereen

1 Tuinfluiter bij het Zwemmerpark (Rindert Algra). 22-04. Aan het Sneekermeer bij de pier van Terhorne al een zingende tuinfluiter (Durk Visser, Joure).   

Visarend 18-04. Bij de A6 aan Tjeukemeer 1 jagend (Frank Haven).

IJsvogel 17-04. In Rinsma State te Driezum 1 aanwezig (J.A. Wagenaar).18-04. Bij de Burgumermar 1 gezien (Hendrik Vonk).

 Foto © J. A. Wagenaar

De ijsvogel komt na zwakke winters als broedvogel op veel meer plaatsen voor in Friesland.

 

Zwarte roodstaart 22-04. Zwarte roodstaart weer gezien, bij onze werkplaats in Snits (Cor van der Meer).

Zwarte zwaan 23-04. Vandaag twee jongen zwarte zwanen geboren in het parkje in Rottevalle. Er zitten al zeker een 10 tot 15 jaar een stel zwarte zwanen die minimaal 1 keer eieren uitbroeden maar meestal 2 tot 3 keer, een jaar uitgezonderd. Toen had men per ongeluk 2 mannetjes aangekocht(Germ Alma, Rottevalle).

Foto © Germ Alma.

De zwarte zwaan wordt steeds meer in Friesland door particulieren en in parken gehouden.

 

Zwartkopmeeuw 18-04. In de Blokslootpolder bij Joure 4 zwartkopmeeuw aanwezig tussen een 100 tal kokmeeuwen (Lykele Zwanenburg, Dronten).

 

Tot zover het overzicht van 15-30 april 2026.

 

Graag email berichten voor de volgende Nieuwsbrief voorzien van naam en adres. Er komt regelmatig naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten. Graag bij berichten duidelijk naam en adres vermelden.

Nog steeds komen er meldingen binnen van correspondenten dat ze de Nieuwsbrief al lange tijd niet ontvangen hebben. De Nieuwsbrief verschijnt alleen nog maar op mijn Blog. Deze is te bereiken op de volgende link; https://blog.seniorennet.be/frieslandnatuurnieuws/  

Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf van de Nieuwsbrief zodat men die kan downloaden.

 

Joure, 5 mei 2026

 

Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer

Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).

Tel. 0513-414788 of 06-82754279

Extra Boerenzwaluw Nieuws.

Aankomst lijst boerenzwaluw ingevuld?

Vanmorgen heb ik de aankomstlijst van terugkeerde boerenzwaluwen in stallen en schuren ge-update. Er waren al flink wat binnen, doch er moeten ook nog veel terugkeren. Staat de terugkeer van U boerenzwaluwen er nog niet bij, geeft U hem dan snel op. Kijk in de Bijlage in de kolom met U woonplaats en controleer of de data correct is of nog ingevuld moet worden.  Er zijn er tot vanmorgen 10:00 uur in totaal 107 gemeld. Meldingen graag naar de emailmail  j.d.jonglc@home.nl  

Meldt aantal broedparen in 2026

We zijn dit jaar ook erg benieuwd of het aantal broedparen ongeveer gelijk gebleven is als vorig jaar. Soms nemen de aantallen sterk af door predatie, maar ook andere oorzaken kunnen het gevolg zijn van sterke afname in stal of schuur. Huismussen willen nog wel eens ruzie maken en nesten vernielen.

 

Aparte broedplaatsen melden

Boerenzwaluwen op soms vreemde plekken broeden.  Ik heb in Grou eens een nest gevonden op een verrekijkertas op de stelling bij Sjoerd en Hinke Hoekstra, waar ik al jaren kom. Bij boer Talsma in Warga zat eens een nest op een uierzalf kuipje.  In het nest zaten jongen en als er visite was werd het uierzalf kuipje met de kleine jongen van de stelling gepakt en even in de kamer getoond. Jongen vlogen gezond (en geringd!) goed uit.

 Foto © Jan de Jong

Tijdens de controle van de boerenzwaluw nesten bij boer Talsma in Warga kon ik het nest van de stelling even naar beneden halen om het geheel vast te leggen.

 

Ook in Terwispel trog ik bij Afke Jager in 2012 een nestje met jongen aan op enkele losse tl buizen die in het schuurtje bewaard werden. De boerenzwaluwen maakten er gebruik van en maakte hun nest op de gladde buizen. 

 

Foto © Jan de Jong

Een nestje met boerenzwaluw jongen op een drietal losse tl buizen die op een stelling lagen kon voorzichtig geringd worden omdat de buizen loslagen en konden rollen.

 

Mocht U nu ook dit jaar of in het verleden op vreemde plaatsen een nest hebben aangetroffen (graag fotos) dan horen we het graag. Er zijn gevallen bekend (ook recent) dat ze soms ook huiskamers binnenvliegen en daar hun nest maken. Soms op varende boten, op buitenlampen, in aanhangwagens, etc. Meldt U vooral deze uitzonderlijke voorvallen.

 

Jan de Jong

Boerenzwaluw onderzoeker Friesland.

j.d.jonglc@home.nl

Voorwoord Nieuwsbrief 109.

De Nieuwsbrief 109 is eindelijk klaar. Er kwam vooral de laatste week een stroom van meldingen binnen! Helaas kon ook nu niet alle meldingen mee genomen worden in dit overzicht. Meer dan 100 meldingen van aankomende boerenzwaluwen die al terug keerden naar de broedplek werden gemeld en menig vogelsoort kwam als 1^e terugkomer binnen. Zo waren de eerste kleine karekieten dit jaar erg vroeg terug. Veel eerste aankomsten dus. Ook de doortrek van veel soorten kwam flink op gang. Zo viel het op dat beflijsters vanaf begin april op veel plaatsen werden gemeld. Ook de doortrek van de minder opvallende porceleinhoen, een nachttrekker, werd verrassend genoegd drie keer gevangen in Sumarreheide. Verder kwamen er flinke aantallen tapuiten door en kwamen er meldingen binnen van schaarse en zeldzame soorten zoals steppenkiekendief, rode wouwen en zelfs een grote karekiet. Er zijn er al veel broedvogels teruggekeerd, doch er moeten ook nog veel terugkomen zoals o.a. de spotvogel.

 

Onderzoek boerenzwaluw vergt veel tijd.

 Let U vooral op de bijzondere doortrekkers en de aankomst van broedvogels in U omgeving.  Veel soorten nemen helaas af. Speciaal vraag ik op te letten naar de terugkeer in de broedstal/schuur of garage van de boerenzwaluw, een van de soorten die een afname laat zien in de laatste jaren.  Dit jaar ga ik me als onderzoeker van het Vogeltrekstation Wageningen (KNAW) dan ook nog meer bezighouden met het voedselonderzoek naar deze soort. De komende weken staat de terugkeer van boerenzwaluwen in de broedstal nog centraal en vraagt dan ook veel tijd. Vanaf begin mei (tot half september) komt daar het voedselonderzoek van volwassen en nestjongen nog bij. Daardoor heb ik veel minder tijd over om de Nieuwsbrieven samen te stellen.

Vanaf mei zullen deze Nieuwsbrieven dan ook minder vaak en onregelmatig verschijnen. Het samenstellen van deze Nieuwsbrieven vergt veel tijd en gezien mijn leeftijd (75) ook steeds meer een opgave.  Hopelijk is daar begrip voor. De tweewekelijkse berichten in de Leeuwarder Courant blijven onverminderd doorgaan.

Verder probeer ik U via deze Nieuwsbrief op de hoogte houden van de voortgang van het voedselonderzoek aan de boerenzwaluwen. Binnenkort verschijnt de aankomstlijst van de boerenzwaluw in stallen en schuren. Meldt U aankomst daarom nog de komende weken als U dit nog niet gedaan heeft. Veel leesplezier met deze 109^e Nieuwsbrief.

 

16 april 2026

Jan de Jong (75)

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (vanaf okt. 1977)

Boerenzwaluw ringer en onderzoeker Vogeltrekstation Wageningen (vanaf april 1985).

 

 

NIEUWSBRIEF 109.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

 

Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws van 1-15 april 2026.

Beflijster 03-04. Op Vlieland in de Kroonspolders 1 aanwezig (Carl Zuhorn). 06-04. In Leeuwarden in de Zuiderburen 1 vers dood als draadslachtoffer (Jaap Schelvis). 07-04. In het Ketlikerskar 1 mannetje gezien (Jan Dreteler). 08-04. Bij Warga 1 waargenomen (Gerrit Nijboer). Op Schiermonnikoog bij paal 10 tijdens trekteling tussen 06:00 – 19:20 uur in totaal 5 geteld doortrekkend (Wouter van der Ham).  09-04. Bij de Westerplas op Schiermonnikoog 12 langstrekkend (Ken Lossy). 10-04. Twee geringd te Koartwâld te Surhuisterveen (Derick Hiemstra).11-04. Vier op de Delleboersterheide bij De Hoorn (S. Rintjema en K. Jager).  14-04. In Kollum 1 mannetje in de tuin (Hinke Kemper-Dijkstra). In Piaam een mannetje aanwezig (Remco van Hijum).  

Boerenzwaluw 01-04. Te Oldeholtpade 1 gezien (Ruurd Jelle van der Leij). In het buitengebied bij Feanwâlden 2 aanwezig (Martijn van der Weijde).03-04. Groepje van 30 bij de Mokkebank bij Laaxum (Andries Zijlstra e.a.). 04-04. Groepje van 10 in De Deelen (Martine Huisman).

Foto © Dave Simmoms.

Er kwamen in april erg veel boerenzwaluwen terug naar de broedplekken in stallen en schuren. Al deze meldingen zijn opgenomen in de aankomstlijst van boerenzwaluwen in schuren en stallen. Deze lijst verschijnt spoedig omdat een flink deel nog moet terugkomen.

Bonte strandloper 08-04. Bij de Potskar Zuid aan het Sneekermeer 2 aanwezig (Wouter M.G. Vansteelant).   

Bonte vliegenvanger 02-04. In het Leeuwarderbos te Leeuwarden 1 mannetje gezien (Karel Eschbach).  08-04. Te Oranjewoud 1 in Overtuin (Meindert van Dijk). 09-04. Te Koartwâld /Surhuisterveen 1 geringd (Derick Hiemstra). 11-04. Aan Tjeukemeer bij Rohel 1 geringd, de vroegste ooit daar sinds 1985 (VRS Rohel Tjeukemeer).14-04. Vandaag een bonte vliegenvanger gezien bij de woonboerderij t.o. Camperservice Friesland, Rotstergaastweg in Nieuweschoot (Xandra Toppen, Nieuweschoot).

Braamsluiper 12-04. Bij de Noordsvaarder op Terschelling 1 aanwezig (Hans Semeins).13-04. In de Twigen bij Joure 1 gehoord (Tonny de Jong).

Bijeneter 09-04. Op Schiermonnikoog bij paal 10 tijdens trektelling 1 overvliegend (Wouter van der Ham e.a.).

Draaihals 12-04. In de Twijzelermieden 1 aanwezig (Andre Bakker e.a.).

Eekhoorn 13-04. In Joure op de Harddraversweg 1 verkeerslachtoffer gevonden (Tonny de Jong).

Gekraagde roodstaart 04-04. Op Ameland bij Lange duinen 1 mannetje gezien (Caroline Grimbergen). 05-04. In de Polder Nieuw Kruisland te Kollumerpomp 1 waargenomen (Grietje de Lange). 07-04. Vandaag de eerste gekraagde roodstaart in de tuin te Deinum. Waarschijnlijk een doortrekker, al broedt er elk jaar ook een paartje in de omgeving. Bij Barrahus in Leeuwarden ook 1 mannetje (Anne Jansma, Deinum). 08-04. Te Broeksterwâld in Bomriden 1 aanwezig (Sibbele de Jong). 10-04. In Oudeschoot 1 mannetje zingend (Marc Bleijerveld). 12-04. Gekraagde roodstaart terug in de tuin te Twijzel (Joke Smith). 13-04. Te Dearsum 1 geringd (Jaap Strikwerda). 15-04. In Opende (Gr.) al een aan het nestelen (Fokje en Klaas Meindertsma).

Foto © J. Otten (archief)

De gekraagde roodstaart broedt graag in nestkastjes. We zijn benieuwd waar de soort dit jaar broedend zal worden aangetroffen in Friesland. In de gemeente De Fryske Marren is het een schaarse broedvogel die sinds 1977 sterk in aantal is afgenomen.

Gele kwikstaart 03-04. Op de Workumerwaard 1 gezien (Harry de Vries). 04-04. In het Hegewiersterfjild 1 gezien (Wannes Lely). 06-04. In De Dulf in het van Oordts Mersken 1 mannetje aanwezig (Willem Bosma). 08-04. In de Ryptsjerksterpolder 6 waargenomen (Johan Ee).

Gierzwaluw 11-04. Bij de kijkhut te Piaam 4 overvliegend (Libbe Zijlstra).

Grasmus 12-04. In de Soestpolder bij Burgum 1 aanwezig (Hendrik Vonk). 14-04. Aan de Griene Dyk bij Sneekermeer 1 zingend (Dick Pruiksma). In Fochteloo 1 zingen d (A. Schaaf).  

Grote gele kwikstaart 01-04. Op industrieterrein te Heerenveen 1 aanwezig (Anne Diephuis).

Grote karekiet 14-04. Bij de Brandemeer te Sloten 1 aanwezig (Wim Denneman).

Huiszwaluw 02-04. In Sneek bij Sperkhem 1 gezien (Thomas Leenstra).03-04. Bij de Mokkebank te Laaxum 1 gezien (Rudy Fopma en Andries Zijlstra). 11-04. Vandaag kwam het eerste paartje huiszwaluwen terug in een van onze kunstnesten onder ons dak overstek van het huis in Akkrum. Eerdere jaren kwamen de eersten meestal tegen het einde van de maand April (Tjibbe Zandstra).

Kemphaan 03-04. Groep van 500 in buitengebied bij Gauw in omgeving Sneek (Jorrit Zondervan).05-04. Groep van 1500 bij De Potskar aan Sneekermeer (Wouter M.G. Vansteelant).12-04. Ik ben vandaag naar De Kop Bloksloot nabij Broek geweest, en daar zag ik een vlucht van ongeveer 300 kemphanen foerageren en baltsgedrag. Het was een mooie groep, deze zijn op doortrek naar het noorden (Lykele Zwanenburg, Dronten).      

Kerkuil 01-04. Op de A7 bij Ureterp 1 verkeersslachtoffer (Julia Putze). Op De Kouwen bij Wetzens op N361 1 verkeersslachtoffer (Jarig Roosma e.a.). 

Klapekster 01-04. Op de Duurswoudsterheide 1 aanwezig (Koert Scholten e.a.).

Kleine karekiet 13-04. Op de Mokkebank bij Laaxum 1 geringd (VRS Mokkebank/ Tryntsje en Ype Albada en Bauke de Jong). 14-04. Te Mirns in De Brelen 1 zingend (Fer-Jan de Vries). Opmerking: Beide vroeg voor Friesland!

Kluut 02-04. Groep van 8 in Groote Sintjohannesgaaster veenpolder (Bauke Sienema).05-04. Groep van 60 in Wide Mar bij Stiens (Merel Zweemer).

Koekoek 10-04. In het Lauwersmeer in Diepsterbos 1 aanwezig (Marcel Stienstra e.a.). 12-04. Te Berlikum 1 aanwezig (Andries Zijlstra). 14-04. In het Van Oordt’s Mersken 1 aanwezig (Willem Bosma).

Koperwiek 04-04. Groepje van 60 te Ferwert (Hank Hiemstra).

Kramsvogel 06-04. Nog een groep van 150 overvliegend bij de Compagnonsbosschen te Ravenswoud (Joop van Eerbeek).

Kruisbek 12-04.  Groep van 50 (!) te Hemrik bij Koningsdiep, enkele zingend in lariks en grove den (Willem Bosma).  

Lepelaar 01-04. In de Jan Durkspolder bij Alde Feanen 21 aanwezig (Johan E).  04-04. Vanmiddag 2 overvliegend te Haskerhorne richting Easterskar ((Henk Bulsing).

Morinelplevier 10-04. Tussen een 200 goudplevieren 1 aanwezig bij Gele Strand te Workum (Niels van der Velde e.a.).

Nachtegaal 08-04. In het Bouwerspolder in van Oordts Merksen 1 aanwezig (Frank van Gessele). 09-04. Op Vlieland bij Meeuwenduinslid 1 aanwezig (Carl Zuhorn). 14-04. Een zingend te Harkema (Foppe van der Meer). In Drachten bij Maartenswouden 1 zingend (Jarig Roosma).

Oeverzwaluw 01-04. Drie op Vlieland gezien (Bart Vastenhouw).02-04. In Oosterschar bij Sint Johannesga 1 aanwezig (Wiebe Poppe e.a.). 05-04. Groep van 14 bij de kolonie in Bolsward (Remco van Hijum).06-04. Groepje van 11 in Buitengebied te Bolsward (Abe Bakker).12-04. Vandaag een tal oeverzwaluwen zien in- en uitvliegen bij de broedwand bij de Galemadammen. De wand ziet er nu netjes uit. Geen gras of riet meer in de gaten, maar netjes opgevuld met een soort aarde (Cornelis Jellesma, Bakhuizen).

Paapje 10-04. Vijf gezien in Aekingerzand in Drents Friese Wold (Olivier De Clerck).

Porceleinhoen 09-04. Een gevangen en geringd met geluid te Sumarreheide (Bareld Storm).11-04. Twee (!) gevangen en geringd te Sumarreheide (Bareld Storm).

Foto © Bareld Storm

Ringvangsten van de porceleinhoen komen in Friesland weinig voor. Ze worden vooral gevangen met nachtgeluid tijdens de voor en najaarstrek. Ze broeden in moerasachtig terrein in Friesland en zijn schaarse broedvogels. Sinds de tachtiger jaren is de broedvogelstand sterk afgenomen.

Purperreiger 08-04. In het Oosterschar te Sintjohannesga 1 gezien (Bauke Sienema). 09-04. Aan de Mardyk bij Sneekermeer 1 aanwezig (Wouter M.G. Vansteelant).

Putter 03-04. Bij Gerbrandygemaal aan Sneekermeer groep van 30 aanwezig (Anne van der Wal).

Regenwulp 04-04. Drie overtrekkend in Soestpolder bij Burgum (Hendrik Vonk). 05-04. Groep van 15 bij De Leijen te Feanwâlden (Marian). 06-04. Groep van 28 op Blauwgraslanden te Akmarijp (Wouter M.G. Vansteelant). 12-04. Groepje van 22 landend in Potskar Zuid aan Sneekermeer (Wouter M.G. Van Steelant).

Reuzenstern 04-04. In de Groene Ster bij Leeuwarden 1 gezien (Max R.). 05-04. Drie in het Oosterschar te Sintjohannesga (Sietse Bernardus). 07-04. Twee in de Alde Feanen in Jan Durkspolder (Bert E.). 12-04. Groep van 12 in het Oosterschar te Sintjohannesga (Joost Vogelzang).

Rietzanger 01-04. Drie geringd te Sumarreheide (Bareld Storm).06-04 Vandaag zag ik de eerste rietzanger dit jaar net buiten Scharnegoutum (Pascal Osinga).  11-04. Vijf geringd te Eastermar (V.R.G. Burgumermar). Negen gevangen aan Tjeukemeer bij Rohel (VRS Rohel Tjeukemeer). 

Rode wouw 02-04. Aan het Sneekermeer bij de Griende Dyk 1 aanwezig (Sietse Bernardus). Te Nijeholtpade 1 gezien (Dirk Hiemstra).  05-04. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 gezien (Ans Nelisse).

Foto © Marcel Stienstra 14-04-2026

Het aantal waarnemingen van de rode wouw neemt de laatste jaren in aantal toe in Friesland. In 2024 waren er 2 broedgevallen in Friesland (SOVON).

Roodborsttapuit 01-04. Twee paar bij Kortehemsterveld te Drachten (R. Riemersma).

Snor 02-04. Bij It Swin te Elahuizen 1 aanwezig (Dennis Keus). 04-04. In de Alde Feanen in Reid om e’ Krite 1 gezien (Koenraad Bijl e.a.). 05-04. In de Rottige Meenthe 1 aanwezig (Reinoud Vermoolen). 06-04. Te Eastermar 1 gehoord (Age Hulder). 08-04. In Alde Feanen in Reid om e’ Krite 2 baltsend (Linda Veeman). 11-04. Drie gevangen en geringd te Eastermar (V.R.G. Burgumermar). Vandaag 1 zingend in Zomerhuisbos in het Lauwersmeer (Rindert Algra).

Sprinkhaanzanger 06-04. In N2000 gebied bij de Groote Wielen bij Ryptsjerk 1 aanwezig (Johan E.). 07-04. In het Lauwersmeer /Hoek van de Bant 1 aanwezig (Jeroen Breidenbach e.a.).

Steenuil 04-04. In De Hoeve 1 gezien (Marcel Stienstra).

Steppenkiekendief 09-04. In Polder van Wierum 1 mannetje (Hessel van der Iest). 11-04. In de Groote Veenpolder in de omgeving van Slijkenburg 1 waargenomen (Rimmert Brandsma).

Foto © Hessel van der Iest.

09-04-2026. De steppenkiekendief broedde voor het eerst in ons land in 2017 in de provincie Groningen.

Tapuit 06-04. Zes bij Groene Glop op Schiermonnikoog (Bram J. de Vries).08-04. In de Soestpolder te Burgum 1 gezien (Jelmer Luyckx).13-04. Vanmorgen aan de Waddenkust bij Sint Jacobiparochie mijn eerste Tapuit weer gezien (Rinse Kuiken, Sint Annaparochie).

Foto © Rinse Kuiken

13-04-2026. De tapuit broedt alleen nog in het oosten van de provincie Friesland (Drents-Friese Wold in 2023 22 paar) en op de Waddeneilanden. Verder zijn broedgevallen in Midden van Friesland zeldzaam. Aan de kust in noord Friesland ook nog enkele broedgevallen. Doortrek is tot in mei nog waar te nemen.

Tuinfluiter 09-04. Te Oldeholtpade 1 aanwezig (Niels de Bildt).

Visarend 10-04. Te Eastermar bij De Putten 1 aanwezig (J.P. Reitsma e.a.).

Wulp 01-04. Bij de Noordsvaarder op Terschelling groep van 1200 aanwezig (Marc Maas). 04-04. Tijdens een trektelling tussen 10:00 – 12:15 uur buitendijks bij Ferwert 3500 langstrekkend (Koos Geertshas).

Zilverplevier 07-04. Twee op de Workumerwaard (Niels van der Velde).

Zwarte stern 10-04. Zes overvliegend te Lemmer (Rommert Cazemier).

Zwarte roodstaart 02-04. In de Knipe 1 aanwezig (Michiel van Ettinger). 03-04. In Lemmer 1 mannetje gezien (Andries Zijlstra e.a.).09-04. Vandaag 1 zingend aan de Schoolstraat in Leeuwarden (Rindert Algra).

Zwarte zwaan 04-04. Vanmiddag achter Nijemirdum 5 zwarte Zwanen. Streken net neer bij een groep wilde Zwanen in het weiland. Apart opvallend detail tijdens de vlucht: de vleugeltippen waren wit bij die zwarte Zwanen. Zo vaak zie je ze niet vliegen, nu viel dat sterk op (Marten vd Heide, Tjerkgaast).

Zwartkop 03-04. Vanmorgen 1 zingend tussen Franeker en Hitzum (Auke van Eck, Hitzum). 06-04. Vandaag twee zingend bij Grote Wielen bij Leeuwarden (Rindert Algra).  07-04. Vanmiddag rond 15:30 uur zijn zowel mannetje als vrouwtje Zwartkop weer gearriveerd hier bij mij in de tuin in Vrouwenparochie (Jetty Keegstra). 12-04. Vanmorgen zag ik wel 6 zwartkopjes foeragerend in de tuin in Drachten, mannetjes en vrouwtjes. Ze zaten in de malus/prunus en in de klimop met besjes (Thea Staring, Drachten).

Zwartkopmeeuw 04-04. Twee bij de Potskar aan het Sneekermeer (Dick Pruiksma). 05-04. Zeven in de Zuiderfennenpolder bij Oudemirdum (Abe Bakker). 06-04. Twee bij de Steile Bank te Oudemirdum (Reinoud Vermoolen). 10-04. Twee bij Wommels gezien (A.J. Laansma).

Foto © uit archief

De zwartkopmeeuw is een schaarse broedvogel die de laatste jaren steeds vaker in de provincie Friesland gezien wordt. Vooral aan de Friese IJsselmeerkust broedt hij op diverse plaatsen.

Nagekomen bericht.

Meerkoet 29-03. Nest met 2 eieren te Sneek bij Oude Hemdyk (Jan Blaauw).

Turkse tortel 30-03. Vandaag vloog een jonge turkse tortel bij ons uit in Witmarsum.  Een vroege vogel. Pa en Ma passen goed op hun jong, het is prachtig om te volgen (Willy Flisijn, Witmarsum).

Tot zover het overzicht van 1-15 april 2026.

Graag email berichten voor de volgende Nieuwsbrief voorzien van naam en adres. Soms komt er naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten. Graag bij berichten duidelijk naam en adres vermelden.

Nog steeds komen er meldingen binnen van correspondenten dat ze de Nieuwsbrief al lange tijd niet ontvangen hebben. De Nieuwsbrief verschijnt alleen nog maar op mijn Blog. Deze is te bereiken op de volgende link;  https://blog.seniorennet.be/frieslandnatuurnieuws/

 Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf van de Nieuwsbrief zodat men die kan downloaden.

Joure, 16 april 2026

Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer

Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).

Tel. 0513-414788 

 

 

 

Voorwoord Nieuwsbrief 108.

Alweer een Nieuwsbrief met veel interessante meldingen uit Friesland uit de 2^e helft van maart. Vooral veel meldingen van boerenzwaluwen die vanaf half maart al gezien worden. Het wordt elk jaar drukker in maart met het bijhouden van de eerste meldingen van boerenzwaluwen. Zowaar al 3 meldingen van boerenzwaluwen die terug waren op de broedplek in schuur of stal. Maar ook opvallende vroege meldingen van rietzanger en fitis dit jaar. Aan het Tjeukemeer bij Rohel hadden we zelfs op 27 maart al een vroege fitis vangst die we voor het ringonderzoek in Wageningen konden ringen. Ook de rietzanger wordt steeds vroeger gehoord, zo zag Ale Overwijk op 19 maart (!) er al 1 Bij It Swin bij Elahuizen. Opvallend is ook dat op steeds meer plekken het waterhoen broedend wordt aangetroffen in eenden korven. Ik ben benieuwd of dit ook andere vogelaars is opgevallen. We ontvangen graag melden over de ervaringen. Verder nog enkele bijzondere waarnemingen van velduil, kleine topper, ringsnaveleend, kleine bonte specht en een vroege gekraagde roodstaart.

Even kijken dus. Houd ons de komende tijd op de hoogte van de aankomst van veel zangers die nu rond deze tijd terugkeren naar de broedgebieden.

 

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant.

Jan de Jong (75).

NIEUWSBRIEF 108.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

 

Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws van 15-31maart 2026.

Appelvink 28-03. Te Tytsjerk in Bos van Ypeij/ Landgoed Groot Vijversburg 1 zingend (Willem Bosma). 

Blauwborst 18-03.Bij het Sneekermeer aan Griene Dyk 1 aanwezig (Dick Pruiksma). 19-03. Bij de Groote Wielen te Leeuwarden 1 man gezien (Jeroen Breidenbach). 20-03. In de Ryptsjerksterpolder drie zingend (Eirik Kersten).26-03. Te Delfstrahuizen in de Veenpolder aan de Westerse Dyk 1 aanwezig (Sjouke Scholten).

Boerenzwaluw 20-03. Bij de Bochtjesplaat in het Lauwersmeer 1 gezien (Willem Bosma). In Wolvega 1 bij de Brandemeer gezien (J.de Groot). 21-03. Bij de kop van de Afsluitdijk 1 gezien (Willemijn van der Kolk). Te Ezumakeeg zuid in Lauwersmeer 1 aanwezig (Marjan Bergsma). In Wommels bij de Sûdhoeke 1 gezien (Rene Kriek).22-03. Bij de Bouwepet bij Gytsjerk 1 gezien (Jan Willem V.). Drie in de Deelen bij de Tijnje (Martine Huisman). In de Polder van Wierum 1 overvliegend (Hessel van der Iest). 23-03. Twee bij de Groote Wielen bij Leeuwarden (Willem Bosma). Drie in de Rottige Meenthe overvliegend (Koos Jager).   24-03. In polder tussen Oldeouwer en Ouwsterhaule 1 overvliegend (Jelke Vrind, Joure). Te Mirns 1 aanwezig (Dirk Kooistra). Twee in Twijzel gezien (Grietje de Lange). Twee in het Lauwersmeer bij De Pomp (Klaas van der Ploeg). In Leeuwarden 1 bij de Zuidlanden (Erik Pomp). Twee in de Sudermarpolder bij Stavoren (Hendrik Vonk). 25-03. Te Zorgvlied/Canada e.o. 1 aanwezig (Rudi Huiting). 26-03. Te Skrok bij Wommels 1 gezien (Simon de Winter).

Foto © Marjan Bergsma

21-03-2026. Bij de boerenzwaluw zijn het vaak de mannetjes die het eerst terugkeren. Steeds vaker worden fotos getoond bij vroege waarnemingen, een verheugend feit.

27-03. Te Garijp 1 rondvliegend (Sipke de Jong, Garijp). Vanmorgen hoorde ik bij ons in Wijtgaard het kenmerkende gezang van de zwaluw in de schuur! Na wat gezoek zag ik er twee zitten op de staaldraden boven in de schuur, hun vaste plekje. Altijd weer een prachtig moment dit terugkomen! (Kees Reitsma, Wytgaard). In Oosterzee 1^e terug in de schuur. (P.G. Mulder). In het Lauwersmeer bij De Pomp 1 mannetje (Rudi Fopma e.a.). Drie in de Twijzelermieden (Marco van der Velde). In het Westerskar te Rotsterhaule (Sjouke Scholten). In de Zuidermeerpolder bij Stavoren 1 gezien (Johan Deinum).  28-03. In Zierikzee 1 in boerderijwinkel. Daar broeden meerdere paren al jarenlang. De mevr. van de winkel was in de keuken en deed het raam open en zij tegen mij ze zijn er weer!!! Zij is net zo gek op boerenzwaluwen als ik. Het luik was open en de deur was aangepast. Ze spannen altijd grote zeilen om de ontlasting op te vangen... en als je dan naar buiten loopt en je hoort ze. Geweldig. Ja in de schuur... (Jannie Timmer/Facebook). In het Easterskar te Sintjohannesga 1 aanwezig (Sjoerd Kooistra). In het Lauwersmeer bij Ezumakeeg noord 7 aanwezig (Jens Tamminga/Annemarie Loof e.a.). In de Lemsterhoek 3 aanwezig (Sietse Bernardus). In de Deelen 4 gezien (Martine Huisman). Bij de Galamadammen te Koudum 1 gezien (Joop van Eerbeek). Bij de Klyndobbe te Feanwâlden 1 aanwezig (Wiebe Sjoerd van der Veen). Bij Cornwerd 1 gezien (Sandra de Jong). Bij de natuurplas    en Merriedobbe bij Leeuwarden 1 gezien (Willem Bosma). In de Wielpolder bij Mirns 1 gezien (Libbe Zijlstra).  29-03. Twee aan de noordoever van het Tjeukemeer (Gerard en Jacob Westerhuis/VRS Rohel Tjeukemeer). Zes bij de Twijzelermieden en 10 in het Lauwersmeer bij Ezumakeeg (Rommert Cazemier). In de Deelen bij Tijnje groep van 30 aanwezig (Annelies Slagman). Bij de Grutte Wielen bin Leeuwarden twee gezien (Marc Kuitert).  Te Oosterwolde twee aanwezig (Jan Kalsbeek).  30-03. In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 gezien (Bauke Sienema). Vijf in het Lauwersmeer bij Ezumakeeg (Ernst Jansen). Vijf in de Binnenmiedepolder bij Leeuwarden (Sipke Booi). In de polder Nieuwe Grasfennen bij Lemmer 1 gezien (Piet Molenaar e.a.). In Molkwerum 2 tegen de avond rondvliegend bij woning en later op de avond 1  binnen gevlogen (Mineke Bekkema). 31-03. In het Lauwersmeer bij Ezumazijl 1 gezien (Jelmer Vonk).

Bokje 18-03. Twee overvliegend bij Golfclub Gaasterland te Oudemirdum (Wim Jager). 20-03. In Sint Anna Parochie 1 opvliegend (Rudy Fopma). Aan het Tjeukemeer bij Rohel 1 gevangen en geringd (VRS Rohel Tjeukemeer).

Boomklever 15-03. In het Lycklemabos bij Nijemirdum 1 aanwezig (Libbe Zijlstra). 18-03. Tijdens nestkastcontrole in het Ritske Bosch bij Burgum 2 gezien (Taeke).

Brilduiker 20-03. Groep van 65 bij Lemmer (Rommert Cazemier). 29-03. Bij de Oudemirdumerklif 400 aanwezig (Marcel Stienstra).

Dwergmeeuw 23-03. Tijdens de overtocht van Vlieland – Harlingen 100 gezien (Ben de Knijff).

Fitis 25-03. Op Schiermonnikoog in Klein Zwitserland 1 aanwezig (Anita Broekhuizen). 27-03. Te Rohel aan het Tjeukemeer 1 gevangen en geringd (VRS Ringgroep Rohel Tjeukemeer). In het Fochteloerveen 1 aanwezig (Jasper Schut). 28-03. Te Eastermar 1 gevangen en geringd aan Burgumermar. Vroegste ooit daar.  (Arend Timmerman/VRG Burgumermar). Twee aan de Griene Dyk bij Sneekermeer (Dick Pruiksma). In De Deelen 1 aanwezig (Martine Huisman). 29-03. Een zingend bij de Grootte Wielen (Linda Veeman e.a.).30-03. In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 zingend (Bauke Sienema).  

Geelgors 15-03. Vijftig bij Elsloo gezien (Oene Roelsma).

Gekraagde roodstaart 29-03. Bij de Griene Dyk aan het Sneekermeer 1 aanwezig (Johan Helmus).

Groene specht 30-03. Te Heerenveen 1 aanwezig (Bauke Sienema).

Groenling 18-03. Vanmiddag in Hurdegaryp kwam onze buurvrouw bij ons met twee dode groenlingen (zie foto), gevonden in haar tuin. Ook had ze een dode vink, en aan het eind van de middag vond ze er nog eentje. Wij hadden laatst achter huis een vink (zie foto) die maar bleef rondscharrelen, wat pikte, en zich niets van ons aantrok. Hij leek ons ziek, en we dachten dat-ie het loodje zou leggen, maar op een gegeven moment vloog hij op en ging op de schutting zitten. Volgens de buurvrouw vertoonde bij haar ook een vink hetzelfde gedrag (Gerda Schraa, Hurdegaryp).

Opmerking; Zou best eens de ziekte geel kunnen zijn, komt vaker voor bij groenlingen op voederplekken. Voederplek schoonmaken en drinkbakken tijdig verversen. Strooi met mate met voer. Controleer de omgeving altijd op meer slachtoffers bij voederplekken.

Grote zilverreiger 18-03. Groep van 52 aanwezig in Potskar Zuid bij Sneekermeer (Sander).

Grutto 21-03. Eerste grutto ei gevonden om 09:50 uur te Oterleek in Noord-Holland (Betsy van Soelen e.a.).

Houtduif 18-03. Tijdens trek tussen 08:30 – 12;00 uur 1175 overvliegend in polder van Wierum (Hessel van der Iest).

Kemphaan 15-03. In Polder Geele Strand te Workum 150 aanwezig (Mark Hoekstein). 16-03. In de Ryptsjerksterpolder 400 aanwezig (Sipke Booi). 18-03. In Potskar Noord bij Sneekermeer 280 aanwezig (Dick Pruiksma).

Kerkuil 19-03. Op de A7 bij Tijnje een verkeersslachtoffer (Willem Bosma). 24-03. Bij Ontwijk 1 verkeersslachtoffer (Jan Kalsbeek).  

Klapekster 15-03. In de Brandemeer bij Wolvega 1 aanwezig (Jose Olde Benneker).

Kleine bonte specht 15-03. In Oranjestein bij Oranjewoud 1 aanwezig (Merel Zweemer). 18-03. Twee aanwezig in Ketlikerskar (Tessa Nijzingh).

Kleine Topper 21-03. Bij de Roode Klif te Skarl 1 aanwezig tussen groep kuifeenden (Sietse Bernardus e.a.).

Foto © Sietse Bernardus.

De kleine topper wordt zelden in Friesland gezien. Broedt in Noord-Amerika. Het eerste geval van Europa was op 5 februari 1986 in de Camargue, Bouches-du-Rhône, Frankrijk, en werd gevolgd door een vogel in maart 1987 in Staffordshire, Engeland. In de hierop volgende 10 jaren zijn er ten minste 30 vastgesteld in Europa. Voor 1999 waren er slechts twee gevallen in Nederland maar sindsdien werd het met 11 exemplaren in 2000-15 ook hier een steeds vaker waargenomen als trans-Atlantische dwaalgast in de afgelopen 10 jaar  (Bron; CDNA).

Kluut 16-03.  Vanmorgen bij Zwarte Haan een grote groep van enkele 100den Kluten voor de kust (Rinse Kuiken, Sint Anna Parochie). 19-03. Twintig aanwezig bij Hegewiersterfjild (Libbe Zijlstra). 20-03. Twee aanwezig in Oosterschar bij Sintjohannesga (Carola Michielsen).  Bij plasdras te Oudega SWF 60 aanwezig (Eelco W.F. Brandenburg).

Foto © Rinse Kuiken

16-03-2026. Door de zachte winters valt het op dat er steeds meer kluten noordelijker proberen te overwinteren. Vroeger overwinterden er vaak maar enkele in Zeeland.

Krakeend 16-03. Op Sneekermeer in Potskar Zuid 200 en Potskar Noord 60 aanwezig (Thomas Leenstra).

Kruisbek 18-03. Drie overvliegend bij Haulerbos te Haulerwijk (Willem Bosma). 21-03. Vijftien in het Rijsterbos (Herman Bouma). 27-03. In Bomenland op Vlieland 7 eksemplaren (A.J. Laansma).

Lepelaar 15-03. Vijf overvliegend bij de Ontginning bij Nijelamer (Peter de Vries). 16-03. Twee in het Easterskar bij Sintjohannesga (Geert van der Meer, Rotsterhaule).  20-03. Acht overvliegend in de Groote Sintjohannesgaaster veenpolder (Bauke Sienema). 22-03. 1 lepelaar bij de vogelhut te Wier (Ita Spoelman). 25-03. Drie in de Potskar noord aan het Sneekermeer (Dick Pruiksma).

 

Foto © Geert van der Meer

Vroeger broeden de lepelaars vaak alleen aan de kust, na 2000 komen ze ook steeds vaker in het binnenland voor en broeden ze al in diverse moerasgebieden.

Mandarijneend 15-03. In Oranjestein te Oranjewoud 8 aanwezig (Marc Kuitert).23-03. Vandaag zag ik een witte eend en een mannetje mandarijneend op de wal aan de Stroobosser Trekfeart bij Kollum (Jan Boersma, Kollum).

Middelste bonte specht 26-03. In Overtuin te Oranjewoud 1 aanwezig (Gerard Tamminga).27-03. In Alpherveld te Beetsterzwaag 1 man aanwezig (Willem Bosma). 

Oehoe 20-03.  Te Tirns 1 roepend (Wiebe Palstra).

Oeverzwaluw 15-03. Bij de Westerduinen op Schiermonnikoog 1 aanwezig (Marco Deenik). 19-03. Te Earnewâld 1 aanwezig (Jelmer Vonk). 22-03. In De Deelen 1 aanwezig (Martine Huisman).28-03. Drie bij de broedwand van Vogelwacht Boksum /dorpsbelang Deinum te Deinum (Peter Jan Kroeze/ A. Jansma). In het Lauwersmeer bij Ezumakeeg 1 gezien (Jens Tamminga).29-03. Bij de Drachtster Compagnie 2 aanwezig (Hetty Sinnema e.a.).

Ransuil 17-03. Bij Nijemirdum 1 verkeersslachtoffer (Melissa + Julian de Haas).18-03. 1 ransuil roepend in een boom achter huis te Berltsum en op 21 maart 1 roepend in park Berltsum (Ita Spoelman).

Rietgors 22-03. Te Oosterzee aan het Tjeukemeer groep van 20 aanwezig (Daan van der Vliet).

Rietzanger 19-03. Bij It Swin bij Elahuizen 1 aanwezig (Ale Overwijk). 23-03. In de polder De Warren bij Gytsjerk 1 aanwezig (Inge van der Heuvel e.a.).27-03. In de Dûnegeasterpolder op terrein van It Fryske Gea te Doniaga 1 aanwezig (Tonny de Jong). Bij de Kop van de Afsluitdijk 1 aanwezig (Hiele Lootsma).  Bij de Houtwiel bij de Fallom 1 aanwezig (Henk Hiemstra).29-03. Bij Houkepoort te Sneek 1 zingend (Dick Pruiksma). Bij Mokkebank te Laaxum 1 zingend (Jan Jongejans).  30-03. Bij de Sierdswiel/Houtwiel bij Leeuwarden 1 zingend (Sipke Booi).  Opmerking; Zeer vroege eksemplaren voor Friesland!

Ringsnaveleend 16-03. In het IJsselmeer tussen Kornwerderzand en Kop Afsluitdijk 1 waargenomen (Ynze Reitsma). 19-03. Vogel nog steeds aanwezig bij de Kop van Afsluitdijk (Andries Zijlstra e.a.). 

Foto © Andries Zijlstra

19-03-2026. De ringsnaveleend broedt in Noord-Amerika. Op de foto een mannetje, deze is het gemakkelijkst te herkennen.

Roodborsttapuit 15-03. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 gezien (Johannes en Gea Koster). Bij het Sneekermeer 1 aanwezig (M. Knoef). Bij Reid om é Krite in de Alde Feanen 1 gezien (Erik Gorter). 20-03. Bij het Tjeukemeer te Rohel 1 aanwezig (VRS Rohel Tjeukemeer). 21-03. Twee paar aanwezig in de Sippefennen bij Feanwâlden (Wiebe Sjoerd van der Veen).

Foto © Rosa Eberhardt (archief)

De roodborsttapuit breidt zich vanuit het oosten steeds meer uit over de provincie als broedvogel.

Roodhalsgans 17-03. In de Akmarijpsterpolder 1 aanwezig (S. Bernardus).

Ruigpootbuizerd 22-03. In de Makkumerpolder 1 aanwezig (J.P. Osinga).

Scholekster 16-03. Nest met 2 eieren op dak in industrieterrein in de wijk Oosterheem in Zoetermeer (vinder B van O uit Zoetermeer /mededeling Facebook Benny Middendorp).

Slobeend 20-03. In de Ryptsjerksterpolder >500 aanwezig (Vincent Douwes).

Snor 28-03. In Alde Feanen in Reid om ‘e Krite 1 zingend (Koenraad Bijl).

Sijs 17-03. In Catspoolder in Lindevallei groepje van 45 aanwezig (Guus van Duin).

Tapuit 08-03. Aan de Waddenzeedijk op Schiermonnikoog 1 aanwezig (Leon Wieteler). 23-03. In de Vallei van het Veen en Vianenslid 1 man aanwezig (Carl Zuhorn). 30-03. Een man bij Van Oordt ’s Merksen bij Terwispeler Schar (Willem Bosma).   

Velduil 19-03. Vandaag in mijn nazorggebied bij Terkaple 7 velduilen in polder gezien. Vorig jaar is daar baggerspecie gedumpt en het is daar nu nog een ruig en nat terrein waar veel veldmuizen zitten (Jurjen van der Meer). 22-03. Nest met 4 ei gevonden bij Witmarsum (Vogelwacht Witmarsum/BFVW Facebook).

Foto © Marc van Bunderen (archief)

Dit jaar opvallend veel meldingen van velduilen in Friesland. Weidevogelbeschermers van de BFVW  vonden al vroeg een nest met eieren in hun wachtgebied. Bevat inmiddels 7 eieren.

Waterhoen 21-03. Door dorpsgenoot Lutzen met 5 korven aan kwam zetten had ik ineens 19 14 maar 19 korven te plaatsen in Deinum Boksum en Hijlaard. Na 3 weken is dat klaar en de eerste 5 korven zijn al bezet, 4 x wilde eend en 1 x waterhoen (Peter Jan Kroeze, Facebook).

Witte kwikstaart 15-03. Groepje van 23 bij Bouwepet bij Gytsjerk (Gerben Mensink).

Zwarte roodstaart 20-03. In de Greiden te Heerenveen 1 aanwezig (Karin Uilhoorn).23-03. In Sneek 1 in Harinxmaland (Vincent Faber). 25-03. In Hurdegaryp 1 gezien (Marcel Stienstra). 26-03.  In Polder Woudfennen te Joure 1 vrouwtje aanwezig (Walter Lemstra en M. Besseling). 27-03. Te Akkrum 1 aanwezig (Michiel van Ettinger).

Zwarte zwaan 17-03. In de Rietpolder bij Nijemirdum 15 aanwezig (Ale Overwijk).

IJsvogel 18-03. In Luinjeberd 1 gezien (Siete Brouwer). 22-03. 1 ijsvogel zichtbaar en 1 ijsvogel roepend in het park in Berltsum (Ita Spoelman).                   

Zwartkop 16-03. In het Vosseparkje te Leeuwarden 1 zingend (Lex van Groningen). 17-03. In ’t War te Franeker 1 aanwezig (Marnix Oudega). 20-03. In het Ketlikerskar 1 man zingend (Peter van Beek). 22-03. Te Beetsterzwaag 1 aanwezig (Willem Bosma). 23-03. In Bosgebied Oranjewoud 1 aanwezig (Gerard Tamminga). 29-03. Te Oldeholtpade 1 man aanwezig (Ruurd Jelle van der Leij).  30-03. Een man te Mildam (Bauke Sienema). 

Zwartkopmeeuw 27-03. In de Akmarijpsterpolder 3 aanwezig (Sietse Bernardus). 28-03. Groep van 28 in Zuiderfennenpolder bij Mirns, vogels druk roepend en baltsend (Sietse Bernardus).

Tot zover het overzicht van maart 2026.

Graag email berichten voor de volgende Nieuwsbrief voorzien van naam en adres. Soms komt er naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten. Graag bij berichten duidelijk naam en adres vermelden.

Nog steeds komen er meldingen binnen van correspondenten dat ze de Nieuwsbrief al lange tijd niet ontvangen hebben.  De Nieuwsbrief verschijnt alleen nog maar op mijn Blog.

Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf van de Nieuwsbrief zodat men die kan downloaden.

Joure, 1 april 2026

Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer

Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).

Tel. 0513-414788 of Mobiel 06-82754279