VERVOLG

De Ijsheiligen doen hun naam eer aan

Vandaag, de 13 de is de eer aan de H. Servatius. En zeggen dat Aleide en ik in zijn kerk te Schaarbeek, 52 jaar terug getrouwd zijn!

Een stralende hemel vanmorgen om 6u15 in de Voorkempen. Een koekoek is volop aan het roepen. Mijn duidelijkste aanduiding is de boord van de trampoline met een ijslaagje.

Gelukkig had ik gisteren de nodige voorzorgen genomen en de volop bloeiende aardbeien afgedekt met een dubbele laag flodderplastiek. De vorige keer, di. 17/4 had ik mij laten beetnemen. Daar er nog slechts een enkel bloempje open stond oordeelde ik afdekken niet nodig. Dag Jan!Enkele dagen later openden zich talrijke bloempjes met een zwart hartje.

De afdekking is vanmorgen omhuld met een ijslaagje. Eronder zitten de bloemen veilig.

Illustratiemateriaal

Winterschade op Bramen en Braambozen

Natuurpunt Lille Visbeekwandeling

(zo 29/4)

Dochter Leen, die in Poederlee woont, had ons uitgenodigd op een uitgebreide verkenning met drie gidsen van de natuurgebieden van Lille. De Visbeek vormt er de ruggengraat van. Bij de vertrekvijver zien we 5 citroenvlinders. In de vijver had zich al waterviolier gevestigd.

Gids Freddy Van Echelpoel gaf ons direct reeds een heldere inleiding over het waterbeheer in groter verband. We komen al vlug bij een van de getuigenheuvels. Een tijdje later menen we hetzelfde, maar we staan op het afgedekte, vroegere stort van Wechelderzande. Eerst zijn het vooral dennenbossen. Het valt mij op dat de bosbessen hier in groepen bij elkaar groeien. Geleidelijk vervangt men nu de dennen door loofhout. De aandacht wordt gevestigd op aanplant van spork als klein landschapselement. Verderop wordt het landschap natuurlijker met broekbos en zegge in een kwelgebied. Freddy vertelt hoe enkele vrijwilligers al een tijd een aantal waterpeilpunten beheren.

De andere gidsen wezen beurtelings op andere natuurelementen. Bij een poel was er veel te vertellen en te tonen. Na de vondst van een restant suikerbonen troffen zij in het hagelgebied nog een voorraadje echt hagelbier aan dat smaakte met het warme weer!

Geschiedenissen en verhalen kregen een beurt en de projecten als het adderbeheer en begrazing door geiten. In de provincie Antwerpen schieten voor adders enkel het Groot Schietveld en het gebied van Lille nog over. Mits wat corridorgebieden tracht men dit gebied wat te verruimen.

In Halle- Kempen hadden we tot halverwege de jaren 70 ook adders bij het hagelven op het Heiblok. Dan werd dit gebied verkocht en was er aanplant van dennen. De genadeslag kwam wellicht door de kweek van fazanten voor de jacht.

De schoolkinderen van Lille worden betrokken bij het begrazingsproject  met geiten.

Na het graven van een vijver had men geluk dat de klokjesgentiaan er zich vestigde.

We horen verhalen over een oude moordpartij en de heksenboom. Op die plaats staat nu een monument.

Dit was een wandeling met veel elementen: natuur, beheer en cultuur.

FOTO’S

Inleiding door Freddy Van Echelpoel

Toehoorders

Op stap

Visbeek

Gids

Idem

Op het stort van Wechelderzande

Met adderhuid

Spork als klein landschapselement

VERVOLG

Bosmierennest (nu een zeldzaamheid)

Poelslakken uit de nieuw gegraven poel

Rups (Wie kent de naam?)

Bij heksenboommonument

Idem

Geitenpaar

Broekbos

Hagelbier

Peilput

Haven van Zeebrugge

Na een inleidende filmvoorstelling volgt een gegidste rondleiding. Uitstappen is er niet bij.

We rijden eerst achter de 4 km lange westermuur van de voorhaven.

Hier werd het Albert II dok gebouwd voor containers en ro ro (met lading op het schip rijden) gebouwd.

Dichter tegen de kustweg, die voorhaven van achterhaven scheidt, ligt de aanmeerplaats voor de P&O verbinding naar Hull. Drie jaar terug scheepten we daar in voor de NBS-reis naar Engeland. Ik schreef er meerdere blogs over.

De vismijn is naar de achterhaven verhuisd.

De voornaamste activiteit in deze haven is  het autovervoer. Zeebrugge is hierbij de nummer 1 onder de wereldhavens. Er liggen een heleboel aanvoerschepen. Er kunnen 7 000 auto’s op 1 schip. Hele terreinen staan vol wagens. Met de crisis die zich nog laat voelen zijn er wel enkele leeg. De Mercedessen krijgen overdekte garages om ze te beschermen tegen vogeluitwerpselen.

Dan rijden we naar de oosterstrekdam met de gasopslag van Fluxys. Als er gastankers lossen mag je hier niet komen.

In de luwte van de dam is zich aan de oostkant een nieuw natuurterrein aan het vormen.

We zien nog de oude, beschermde vuurtoren van Heist , de 500 m lange zeesluis, het vroegere lichtschip de Westhinder en een Russische duikboot.

FOTOMATERIAAL

Kranen

Idem

Cobelfret ro-ro schip

Containerschip

Vissersboten

Vismijn

Autoboot

Autoboten

Overdekte garage

VERVOLG

Kerktoren van Lissewege

De oude vuurtoren van Heist, nu beschermd monument

Strekdam

Gastank

Nieuw natuurgebied

De nieuwe vuurtoren

Westhinder

Onderzeeêr

P&O

Kasteel van Loppem- Haven van Zeebrugge

KVLV St.- Antonius kondigde een uitstap aan naar het kasteel van Wijnendale. Dat sprak mij aan. Mijn vader was pachter van Matthieu de Wijnendale en als kind wandelden we met de Reigerschool een keer rond het kasteel en door het binnenpark. Ik weet nog hoe een nest grote jongen van Vlaamse gaaien mijn ogen uitstak. Ik was toen 8 j. en had de grootste eierenverzameling van de school. De eieren werden uitgeblazen en aan een draad gestoken. Veruit de meesten waren musseneieren van mussen die onder de dakgoot met Boomse pannen woonden bij mijn nonkel Andre Vandecasteele en bij een buur. Maar ook andere nesten waren niet veilig. Mijn handen waren een tijd erg geschramd van het uithalen van nesten in meidoornhagen. In die tijd maakten mussen hooinesten in die hagen. Daarna nooit meer gezien. Waren het huismussen of toch ringmussen? De laatste broedden vooral in de holten van knotwilgen. De huismussen maakten toen ook hooi- en stronesten in de kruinen van onze fruitbomen.

Later werd ik geciviliseerd en toen vogelvangers eind de jaren zestig de avonden van onze pas gestichte afdeling van De Wielewaal Voorkempen kwamen storen, was mijn argument:    ” De vogelvangst in de Noordse landen is al jaren verboden. Begrijpelijk, deze landen zijn al verder beschaafd. Ze hadden al leerplicht een generatie voor ons. Hadden ze mij niet ‘voor pastoor laten leren’ dan was ik wellicht ook vogelvanger.”

Op de uitnodiging stond  “Mannen welkom”. In het eigen dorp ben ik meermalen de enige die meegaat. Maar op deze uitstap waren we met zijn zeven. “Wellicht spreekt de haven van Zeebrugge aan.” zei een bestuurslid.

Bij het vertrek vernam ik dat het bezoek aan het kasteel van Wijnendale geschrapt was ten voordele van een bezoek aan Loppem. Wijnendale was maar een karige bedoening werd gezegd. Tijdens mijn jeugd ben ik enkele malen in de grote doolhof, die bij het domein hoort, geweest. Tijdens het bezoek zal ik vernemen dat de doolhof opgericht werd door de man van de tweede generatie voor zijn 13 kinderen.

Het neogotische kasteel van Loppem is een cultuurschat. Heel oud is het niet. Het werd door de adellijke familie van Caloen gebouwd in 1863 en rijk bemeubeld. Het bijzondere is dat het door de man van de derde generatie Jean van Caloen in een Stichting ondergebracht is en aldus integraal-zoals het was van het begin- behouden wordt voor het nageslacht.

Net als Wijnenendale met de ondertekening door koning Leopold III van de overgave op 28 mei 1940, was er na de Wapenstilstand van 11 november 1918 “De regering van Loppem”. Koning Albert I stemde er in met algemeen stemrecht voor mannen.

FOTO’S

Achtergevel

De grote ontvangstruimte

Idem

De eerste Grizzlybeer van de zoo van Antwerpen staat hier opgezet.

Beeldhouwwerk

Luchter

De Bethunekast

Bruidskist

VERVOLG  1

Oorspronkelijk Turks tapijt

Porselein

Toonkast

Chinees porselein

Halsketting van de gravin

Uitkijk over de vijver

Fornuis

In het uniform van de pauselijke zouaven

Delfts porselein

VERVOLG 2

Het onderste schilderijtje (Japanse toren, Laken) is van koningin Elisabeth

De Koninklijke kamer

Schilderij uit de school van Rubens

Chinees wierookvat

Speciale Engelse vloertegel, allemaal verschillende

Glimp op het kasteel van Wijnendale

Wegwijzers

De neo Romaanse toren  van Torhout

De Gele Doos, waar ik 8 jaar van mijn leven doorbracht.

Valériane - Valeriaan in Tour &Taxis Biobeurs te Brussel

Nature & Progrès richt al decennia de biobeurs Valériane in te Namur (begin september). Sinds vorig jaar is er ook een editie met medewerking van VELT in Tour & Taxis in Brussel. Voor onze gast Daouda was het een gelegenheid om de biowereld te leren kennen.

Voor ons was het vooral een weerzien met enkele (Velt)kennissen.

De eerste was Stefan Eyckerman, tuinarchitect en Veltlesgever. Deze winter had hij weer de snoeiles gegeven in ons dorp; maar toen zaten wij in Londen.

Zowel met de standhouders van Velt als met deze van Nature & Progrès waren er interessante contacten.

Het weerzien met Ray Masschelein, die er het aanspreekpunt  als biotuinier vertolkte, was allerhartelijkst. Ray had er pas een termijn als provinciaal voorzitter van de Brabantse Veltafdelingen opzitten. In de tachtigerjaren was hij een periode algemene Veltvoorzitter.

We ontmoetten er ook Dirk Hebben die nu actief is in “Bio van bij ons”.

Een ander blij weerzien was met Pierre Vannieuwenhoven en zijn Parijse echtgenote. Destijds was er uitwisseling met enkele van onze dochters en zijn dochters om de andere landstaal te spreken. Ze waren beiden actief op de boekenstand van Nature & Progrès.

Ik ontdekte er het pas verschenen boek: “Le Jardin fruitier” (ISBN 978-2-87489-124-3) van Marc Fasol en Marc Lateur. De laatste is de opvolger van Charles Populer, de grondlegger van de Collectie Oude Rassen aan het toenmalige Station de Phytopatothogie de Gembloux.  De voornaamste verdienste was dat enkele interessante, gezonde rassen onder “RGF” stempel door een aantal boomkwekers verder gekweekt werden voor de liefhebber.

Marc is hoofd van het Centre wallon de Recherces agronomiques  Département Sciences du vivant – Unité  Amélioration et biodiversité  Gembloux.

De verzorging en het opzoekingwerk voor nieuwe rassen gebeurt er volledig biologisch.

Foto’s

Op de Veltstand

Nature & Progrès

Vannieuwenhoven

Bio van bij ons

Op hun stand

Pannier- Groenteabonnement

Animatie

Ray Ausloos

Natuuronderzoeker met Natuurpunt-Educatie

Zaterdag, 28/4 hadden we de praktijkvoormiddag “natuuronderzoeker”. De theorielessen gingen drie weken geleden door in kasteel Hallehof, hoofdkwartier van het Regionaal Landschap Voorkempen.

Wim Veraghtert beet de spits af voor dit nieuw initiatief.

Op het Bezoekerscentrum Zoerselbos had Wim een lichtval voor nachtinsecten geïnstalleerd.

We hadden geluk met het weer. De nachtelijke regen had opgehouden en tegen de middag brak zelfs de zon door.

In de val was heel wat te zien: sluipwespen, soldaatje, bijzonder mooie nachtvlinders als kroonvogeltje, klein waaiermotje, hazelaaruil, dennenuil, hagedoornvlinder, dunnevlerkspanner…

Er waren zelfs 5 meikevers in de val gevlogen.

Na het eten van kale inktzwammen 24 u geen alcoholische dranken nuttigen.  Geschubde inktzwam zou dit euvel niet veroorzaken.

Ik heb bijgeleerd dat er ook bruine miljoenpoten zijn. Voordien  dacht ik dat deze enkel blauwgrijs-zwart waren.  Het beste kenmerk: de dubbele, wriemelende pootjes. Bij de duizendpoten zijn die enkel.

De Berg van Stijn Derammelaere te Buissenal

Stijn had ons uitgenodigd op zijn berg in de gemeente Frasnes- lez- Anvaing. Het kostte ons wel wat moeite om de Rue du Bas Pre te vinden. Aan de bovenkant noemen alle straten en straatjes immers Hameau Pironche. We zijn er in de voortzetting van het heuvelland van de Vlaamse Ardennen van de streek onder Ronse en Ellezelles in de provincie Hainaut.

Bij het GSM contact stond Stijn boven op zijn berg en zag ons 50 m lager. Stijn heeft er een hoge molshoop van 1,7 Ha.

De grond is er zeer lemig. Beneden loopt er aan de bosrand een beek en uit zijn berg ontspringt wat bronwater. In de gleuf waren enkele jonge elzen ontsproten.

Het bos zaait geleidelijk zijn spruiten uit op zijn terrein. Vroeger werden die afgegraasd door de schapen van de vorige eigenaar.

Eens buiten de schaduwrand groeien de wilde aardbeien weelderig. De maartse viooltjes geraken uitgebloeid. Onder de bomen zijn de blauwe boshyacinten talrijk. De eerste roze bloemen van de dagkoekoeksbloem melden zich aan. Dichter bij de beek zie je vele tere, kantige kopjes van het muskuskruid, hele plekken vol. Stijn vroeg op een lijn te lopen om er niet teveel op te trappen.

Stijn heeft op zijn berg al heel wat aangeplant. De vegetatie blijft er laag bij gebrek aan vocht en de zuurgraad van rond de 4 PH.

Toen we zijn fruitaanplant wilden bekijken moesten we gaan schuilen voor een eerste vlaag. Al dat klauterwerk op zijn berg is lastig voor onze oudere botten.

Tegen de weg heeft hij een oude wagon staan die voordien diende als schapenstal. De potstal is al gedeeltelijk weggeschept maar er was nog meer dan plaats genoeg voor ons vijven op het stro.

Daarna konden we aan het werk. Aleide en ik zorgden voor de verdere bedekking met worteldoek van een vlak gedeelte, waar Stijn wat wil tuinieren en waarop hij een serre wil opzetten.

Weer gaan schuilen voor een vlaag. Dan plantten wij zijn speciale aardappelen (meestal paarse), een zwaar werk in de ruwe, plakkerige, felle leemgrond, doch prima geschikt voor aardappelen en meteen de beste onderdrukking van de vroegere onkruiden. Berten en Daouda ruimden de zuidkant naast de stal en plantten de kiwibessen.  De in de omgeving reeds vroeger uitgeplante kiwibessen hadden slechts lichte vorstschade opgelopen. Boven op de berg bevriest het het minst. De koude luchtlagen zakken naar beneden en doen daar de meeste schade.

De regenvlagen werden echter talrijker. Nog geholpen om zijn moerbessenzaailingen uit te planten.

Stijn is een liefhebber van planten, struiken en bomen.  Hij kreeg trouwens een betrekking in de Nationale Plantentuin van Meise. Veel kweekt hij zelf aan. Hij kan hier nog vele jaren naar hartenlust experimenteren, vooraleer misschien naar het buitenland te verdwijnen. Hij ziet mogelijkheden in Bulgarije. Momenteel heeft hij al een project in Malawi. Er groeien 4 Ha soyabonen. Met de opbrengst zouden de plaatselijke medewerkers het project moeten kunnen voortzetten.

FOTO’S

We komen aan en parkeren op een effen stuk onderweg

Idem

We trekken hoger op.

Aleide zet ons op de gevoelige plaat: Berten

Idem Daouda

Idem ik

Op de berg

Idem

idem

VERVOLG 1

10. Het gezelschap

11. Zijn onderkomen

12. Ernaast ligt een min of meer vlak stuk voor wat tuinieren en het plaatsen van een serre. Momenteel wordt dit afgedekt met  antiworteldoek. Na een jaar bedekking bekomt men een kant en klare bodem.

13. Beneden in het bos

14. Boshyacinten

15. Maarts viooltje

16. Muskuskruid

17. Slanke sleutelbloem

VERVOLG   2

19. De werkploeg

20. Daouda en Berten

21. De bedekte grond. Ervoor is nog net een strook te zien van het perceel waar we de aardappelen geplant hebben.

22. Het kweekperceel

23. Idem

24. Aan het werk

25. Vroegere aanplantingen

26. Idem

27. Idem

Eerste Koekoekroep

Vanmorgen, 27/4 hoorde ik iets na 7u enkele keren de roep van de koekoek. Kathy zegt mij net dat zij al 2 jaar de koekoek niet meer gehoord heeft in Rijkevorsel. Wie er wel gekomen zijn  zijn de Steenuilen.

2011:   7/4

2010: 30/4

2009: 12/4

2008: 14/4

2007: 15/4

2006: 19/4

2005:  8/4

2004:  5/4

Schade door Februarivorst aan Bramen en Braambozen

De laattijdige vorst van februari 2012 beschadigde bij mij vooral de braambozen. De bramen hadden veel minder te lijden.

In de periode sinds 1990 heb ik het nooit meegemaakt dat één Taybes Medana (de gestekelde vorm) totaal bevroor. Andere struiken Taybes liepen meer of mindere schade op.

Taybes Buckingem (de ongestekelde mutatie): ernstige schade.

Kotata: de helft bevroren;  de ergste schade tot nog toe.

Silvan: ¾ bevroren.

Japanse Wijnbes, onbeschut exemplaar: helemaal bevroren.

Adrienne: 100 %

Helen: voor de eerste maal: 1 struik: 100 %; de andere voor 3 vierden.

Van de eenjarige stengel van de vorig jaar geplante Obsidian en Metolius bevroor gelukkig slechts een gedeelte van het bovendeel.

De echte bramen, zowel de gestekelde als de ongestekelde bleven zo goed als gespaard. Daar die bij de invallende vorst nog vrij groen in blad stonden  (zie blog van 05/02/2012) ) had ik erger gevreesd.

FOTOMATERIAAL

Foto’s van 7 april. De stengels waren toen al een paar weken vroeger opgebonden. De reeds zeer duidelijk bevroren stengels werden bij het opbinden al weggeknipt.

De totaal of ernstig beschadigde takken werden sindsdien afgeknipt.

Sterk beschadigde stengels laten staan is af te raden. De plant zal alles in het werk stellen om ook deze takken nog vrucht te laten dragen. De vruchten blijven echter klein en zien er totaal niet aantrekkelijk uit. Voor de plant telt echter alleen de voortplanting via zaad.

Daarbij heeft de plant alle energie in deze stengels gestoken zodat zo goed als geen behoorlijke, nieuwe takken zijn ontstaan.

1.  De gedeeltelijk bevroren Taybes. De fijne tak ernaast is deze van de Metoliusbraam.

2.  Kapotte Adrienne. Dit is een braam van de toen al gepensioneerde Derek Jennings, de schepper van de Taybes. De Taybes kwam in 1978 op de markt; de ongestekelde Buckingham Taybes dateert van 1996.

3.  Kotata. Vormt altijd zeer veel takken, zodat er nog meer dan voldoende overblijven.

4.  Silvan. Een vroegrijpe braam met grote , zwarte vruchten, gekweekt in Australië met materiaal uit de V.S.

5.  De helemaal bevroren Taybes. Maar geen nood. Dit jaar worden felle scheuten gevormd om in 2013 –zonder ongelukken- vruchten te dragen.

Noot: De bevroren takken die u op de foto’s zag zijn intussen afgeknipt.