Vervolg 3

NBS-toer in Engeland, nr 5    18-25 aug. 2013

We rijden van de laatste opstapplaats Antwerpen naar IJmuiden, aan de monding van het zeekanaal naar Amsterdam.

Op de bus deelt reisleider Jeanpierre Billen de knappe reisbrochure uit met uitgebreide info over al het mooie dat we zullen zien. De brochure is geïllustreerd met foto's van verkennende bezoeken en vooral opvallend met de  afbeeldingen van de prijswinnende fruitschotels van Adrian Baggeley, die hiermee vele eerste prijzen won.

Bij de pascontrole kan het Nederlandse koppel niet mee. Ze hebben een buitenverblijf in Voeren. Daar werden de identiteitspapieren van de mevrouw gestolen en kreeg zij een voorlopig bewijs, doch enkel geldig voor België. Onverbiddelijk. Zij kan niet mee naar Engeland. Op Schiphol zou de mogelijkheid bestaan om toch nog een paspoort te regelen?

We varen met de Princess Seaways, een machtig schip van DFDS, de rederij die ook de lijnen Duinkerke-Dover en Calais-Dover (ditmaal van Seafrance) overgenomen heeft. We varen van 17u30 tot 10u. (9u in Engeland) naar Newcastle, tegen Schotland. 16,5u varen.

Met het heerlijke weer is het aangenaam op de dekken te flaneren. Bovenaan is er zelfs een dekcafé.

Het avondeten aan boord, in buffetvorm, is een waar banket. Een groep uit Meerhout, die naar Schotland reist, denkt er net zo over. Idem voor het ontbijt.

Foto’s

Sunshine Blue ter Ziele

Deze blauwe bes blijft in de winter groen.

Half mei 2011 plantte ik een goed ontwikkelde plant van ‘De Proeftuin’. De plant overleefde de zware vorst ven 2012, doch de (lente)vorsten van dit jaar waren er blijkbaar te veel aan. Ik zit op Kempisch zand en er is geen beschutting bv. van een gebouw.

Echter op de webstek van “De Fruitberg” lees ik zeer positief nieuws:

Blog van 23 jan 2013

(Plaats : Hakendover: overgang Hageland - Haspengouw)

'Wintergroene, fruitdragende planten? Ze zijn erg zeldzaam. Sommige bramen behouden hun blad (onder andere 'Thornless Evergreen', alhoewel deze laatste niet de lekkerste bramenvariëteit is), langer is het lijstje toch niet?

Toch wel. Blauwbes 'Sunshine Blue' blijft wintergroen, en is zelfs nu nog een mooie struikje. Er wordt wel eens geopperd dat de plant niet volledig winterhard is, maar hij overleefde de winter van 2011-2012 in mijn tuin (ik had wel geen fruit op de struik deze zomer, wegens invriezen van de toppen).

Bovendien is het een uitzonderlijk lekkere blauwbes (de lekkerste in mijn collectie).

Het is een vrij recent aangeplante struik (lente 2010), uit een P9 potje. De plant is de voorbije twee jaren behoorlijk gegroeid, en zal de komende  2 tot 3 jaar nog een pak stuk forser worden, maar de plant zou, in vergelijking met andere blauwbessen, wel een pak kleiner blijven.

In ieder geval een aanrader voor de tuin. Er bestaan trouwens nog andere blauwbesvariëteiten die min of meer wintergroen zijn (maar 't zijn uitzonderingen in een lange lijst van bladverliezende cultivars)'

Noot De Fruitberg is recent verhuisd en is nu te vinden als Fruitberg.wordpress.com

Plukdatum Mucurines: 5 aug.

Deze bessen kwamen uit de gedeeltelijk overdekte kleinfruittunnel en waren rijp. Ze staan uit de regen. De  bessen in de open fruitkooi waren toen al een week geoogst.

Een interessante kruisbes MUCURINES

Afgezien van de Amerikaanse stekelbessen is Mucurines een late kruisbes met een zeer goede smaak en een gezonde groeiwijze. De bessen zijn aan de grote kant. Een ras dat ik zou aanbevelen.

Velt Polder op bezoek

Te Stabroek heeft Velt Polder van de gemeente een terrein in bruikleen “De Heuvels”. De naam zegt het zelf: een zandstrook midden de Polders. Oorspronkelijk werden er meer dan honderd fruitrassen geplant, voor een deel bomen die weg moesten van het perceel van Leo Peeters in Deurne.

Op zeer arme grond bomen (ver)planten is een hachelijke onderneming gebleken. Tevens had men veel last van de lentenachtvorsten op zand. Al jaren tracht men de grond en voeding met compost te verbeteren.

Maar de compost heeft men in eerste instantie nodig voor de eigen tuintjes.

Zij kwamen bij ons kijken. Ook Cis en Maria Van Eyndhoven, de sterkhouders van Wervel Antwerpen waren van de partij.

Peter Storms, de secretaris vroeg mij naar mijn favorieten onder de blauwe bessen. Dit jaar zijn dat: Aurora, Berkeley, Bluecrop, Brigitta Blue, Draper, Duke, Legacy …

Maar praktisch alle rassen zijn de moeite waard.

Gamma-uil

Vorige zondag was het vlinderteldag. De meest gespotte vlinder bleek de gamma-uil, eigenlijk een nachtvlinder die overdag vliegt. De vlinders trekken vanuit het Middellandse zeegebied naar het noorden. De soort is waar te nemen van april tot en met oktober.

Na het regenweer van gisteren haalden de vlinders en hommels vandaag hun schade in.

De Gamma-uilen zijn inderdaad talrijk dit jaar. Bijzonder in trek waren de kogeldistels. Op een plant waren s ’middags 3 Gamma-uilen actief; op een andere plant nog twee. Ik ging ook kijken naar de marjolein waarop we hem vorige zondag al bezig zagen: ook daar twee exemplaren.

Een drietal jaar geleden was de distelvlinder, ook een trekvlinder talrijk aanwezig. Ik meen er vorige week een gezien te hebben, maar geen zekerheid.

FOTO’S

Gamma-uil

Gamma-uilen

Gamma-uil

Gamma-uil in Teunisbloem

Oranje zandoogje

Boomblauwtje op Solidago

Landkaartje

Dankt zijn naam aan de onderkant van de vleugel die aan een landkaart doet denken.

Perzikenwandeling te Gelrode           

Ludo Rosseel en de NBS

Te Gelrode in het Hageland ligt de nog enige, commerciële perzikenaanplant. De Nationale Boomgaardenstichting vond er onderdak voor zijn perzikencollectie. Op 3 augustus was er de perzikenwandeling.

Gelrode ken ik van toen ik nog een kind was. Dagen lang kon mijn vader vertellen over zijn oorlogservaringen. Hij passeerde er in 1914 toen hij op weg was terug naar het leger. Bij Tienen was hij aan de dood ontsnapt door zich dood te gebaren. Op het kruispunt van de grote baan Aarschot –Leuven en de Begijnendijksesteenweg naar Betekom waren alle huizen door de Duitsers in brand gestoken. Langs die weg heeft men op hem in burger drie maal geschoten.

Voor de verkenning was er nogal wat volk opgekomen; zelfs vanuit Nederland.

De eigenaar Ludo Rosseel heeft een verkoopstand bij het perceel. De perziken waren al uitverkocht, maar hij had nog een paar bakken uit gesorteerde om te laten proeven. Het vroege ras Amsden was geplukt Er is wel wat variatie in dit ras. Er zijn vroege en late klonen.

Het perceel ligt op een heuvelkam van ijzerzandsteen en er is verschil in vorstgevoeligheid naar gelang hoger en lager. Door de vroege bloei is de perzikenteelt een risicoteelt. Op dit punt is er evolutie. Het weer is warmer geworden. Ten tijde van zijn vader was er maar op één van de twee jaren oogst. Nu is er maar een slecht jaar op 3-4 jaren. Er waren gapingen in de aanplant voor verjonging. Na een paar jaar rust is heraanplant mogelijk. Echter met de zware winters van de laatste jaren bevroor het jong plantsoen op de kwekerij. Eenjarige en tweejarige boompjes zijn gevoelig voor wintervorst, vanaf 3 jaar is dit niet meer het geval. Soms kan er wel een takje invriezen. Perziken verkiezen een licht zure grond. Natte gronden vormen een probleem.

De heer Rosseel is ook verkoper van sproeistoffen en zijn bomen waren al 13 keer behandeld. Jaren geleden, bij zijn vader volstonden 3 bespuitingen.

De NBS is 4 jaar terug begonnen met de eerste aanplant. Sommige rassen dragen al in het tweede jaar. Er staan een 30 tal rassen, meestal in tweevoud. Men brengt de perziken onder in een 5 tal groepen. Er zijn witvlezige en geelvlezige. Ze hebben er ook een oude Briool (Van Zelem), haar- of donsloze perzik, maar een delicaat ras, dat beter thuis hoort in een warme stadstuin. Over perziken is er niet veel nieuwe lectuur. NBS hoopt tegen de volgende Europom met een brochure over de proefaanleg klaar te komen.

Dirk Vanden Eynde van Nieuwrode en Louis Millis van Ramsel zijn er de drijvende krachten. Ze namen de groep, na verkenning met de heer Rosseel, verder op sleeptouw.

Dirk legde uit hoe zij op zoek gaan naar de oude rassen, dikwijls in de buurlanden. Doch zij hebben ook oog voor waardevolle nieuwe rassen. Hij liet zich bv. lovend uit over het nieuwe, Franse ras Benedicte.

Het terugvinden van de oude rassen is niet zo makkelijk omdat er een generatie tussen zit die geen perziken meer teelde. Met de open grenzen in Europa werd de perzikenteelt vanaf de zestigerjaren verlaten. Een bijkomende moeilijkheid is het vinden van het echte ras tussen de vele, gelijkende zaailingen.

Perziken worden gemakshalve geënt op de pruimenonderstam St Julien A maar houden het soms slechts korte tijd uit. Veel beter is te enten op zaailing van perzik. Deze groeit met een pinwortel en zet zich beter in de grond.

Vroeger werden perziken veelal in serres geteeld. Montreuil tegen Parijs is bekend om de hoge muren (2,7 m) waartegen de perziken geteeld werden (17 de eeuw tot 1960). Perziken waren toen dure luxeproducten.

We zijn er in 2003 geweest op de NBS reis in Frankrijk. De muren zijn geklasseerd erfgoed. Rassen die er groeiden als Tétons de Venus, Grosse Mignonne en Belle Impériale groeien nu in Gelrode.

FOTO’S

Ludo Royen, stichter-voorzitter NBS en Louis Millis

Dirk Vanden Eynde

Groep rond Ludo Rosseel

Ludo Rosseel , links Eouis Millis

Idem

De man met het groene petje is Jacques Bosschaerts

Aantrekkelijke perziken

Idem

Onder de perziken

VERVOLG

Een bevroren takje

2 jarig boompje

Op 4 jaar

Tweejarig boompje met vruchten

Bij dergelijke groeiwijze stoten vruchten elkaar soms af.

Vincent in gesprek met Nijmegenaar; iemand die mijn blog al kent.

Zwarte Bes BIG BEN

Vorig jaar op 23 februari 2012 kreeg ik een plant van Howard Stringer, mijn 89 jarige Engelse fruitvriend, twee dagen voor zijn overlijden. Op 18 juli 2013 plukte ik de eerste vruchten. De bessen waren zeer rijp. Het is een zeer vroeg ras.

Het ras werd ontwikkeld aan het Scottish Crop Research Institute en kwam in 2010 (?)  in de handel. De variëteit is het resultaat van meervoudige kruisingen met Goliath, Ojebyn en Ben Nevis.

De zwarte bessen die aan het SCRI ontwikkeld werden kregen steeds de voornaam Ben en dan de naam van het nieuwe ras. Ben Lomond betekende destijds de doorbraak van meer resistente rassen. Ben Sarek bv is een iets kleiner blijvende struik –geschikt voor kleinere tuinen- doch een zeer vruchtbaar ras en vrij grote bessen. Te Wishley is het een veel aangeplant ras.

Zwarte bessen zijn gevoelig voor lentenachtvorst. Zo waren er in 2012 zo goed als geen vruchten. De laatst bloeiende rassen Ben Alder en Ben Tirran ontsnappen soms de dans. Ze hebben wel iets kleinere bessen dan de doorsnee.

Omdat men er in geslaagd was een zeer grote bes met een zachte smaak, speciaal geschikt voor verse consumptie te ontwikkelen, gaf men deze bes de naam Big Ben. Tot nog toe gingen praktisch alle bessen naar de industriële verwerking.

Bij een vergelijkende proef stelde men een gemiddeld bes gewicht vast van 2,9 g in vergelijking met 1,1 g bij de andere bessen. Big Ben heeft dus duidelijk meer dan twee maal het gewicht van de andere bessen.

Een 3 jaar oude struik kan 4,5 kg opbrengen.

De kring Bio-kleinfruittelers vergadert op Pur Fruit

Bart Van Parijs te Oeselgem, in de Leievallei nog in West-Vlaanderen (gemeente Dentergem), doch op de grens met Oost-Vlaanderen runt het eerste Bio-Zelfplukbedrijf Pur Fruit.

www.purfruit.com

Voor de vergadering was er een kijk op gewassen; momenteel nog 48 kleinfruitsoorten.

Bart, een geboren Gentenaar kon er sappig over vertellen.

De hoofdbrok van de vergadering werd ingenomen door Tim Belien, hoofd zoölogie van het Proefcentrum Fruitteelt te Sint Truiden.

Hij bracht verslag uit van de diverse proeven op bio bedrijven.

FOTO’S

De man in het midden is Bart

Foto’s van de braam Chester Thornless, die het al vele jaren goed doet.

Recent treedt een sporadische takverwelking op.

Kiwibessen, de eerste al 9 jaar terug geplant maken geen weelderige indruk wegens vroegere vorstschade.

PPV OVL te Bekkevoort

De Provinciale Pomologische Vereniging Oost-Vlaanderen ging dit jaar op studie uitstap naar Bekkevoort bij Diest. (4/07) (Verslag van de uitstap vorig jaar vindt men op 28-07-2012)

In de voormiddag bezoek aan de Devos Group. Stefaan en zijn vrouw Martine ontvingen de groep. Samen met hun twee zonen runnen zij dit voorbeeld bedrijf.

Hun grond van 125 Ha ligt in één blok bij de gebouwen. Je rijdt er naartoe en terug via smalle landbouwwegen, soms kofferwegen, gleuven in het golvend, Brabants landschap van het Hageland, zeer vruchtbare leemgrond.

Naast de bedrijfsgebouwen voor het fruit is men het nieuw onderkomen voor de renpaarden aan het afwerken. Aan de andere zijde is er reeds een onderkomen en overdekte piste. Paarden zijn immers een oude liefde van het koppel. In de nieuwe stallen is er eveneens een grote oefen-springpiste. Het grote dak is belegd met zonnepanelen. Ik lees net dat zoon Pieter de grote springwedstrijd van Boedapest gewonnen heeft.

We komen de grote fruitloods binnen via de sorteerafdeling. Er is volop activiteit want wekelijks gaan hier tientallen tonnen kwaliteitsfruit de deur uit. En dit het ganse jaar door. Grote afnemers zijn hier zeker van een constante levering van kwaliteitsfruit. Stefaan Devos, de bedrijfsleider hamert op deze begrippen: kwaliteit en kwantiteit. Er zijn 50 koelcellen. De Devos groep staat in voor sortering en verkoop van kwaliteit Conference peren en appelen onder de merknaam Primo. Daarnaast worden nog groenten en aardbeien ingekocht en verpakt onder eigen label.

We trekken de fruitplantage in: 125 Ha in een blok, hoofdzakelijk peren. Als appelen telen zij vooral Primo, een kloon van Jonagold, doch een clubras, in handen van enkele kwaliteitstelers.

Men is tevreden over de bezetting, maar het is geen topjaar.

We komen aan een gebouw met een hoge, brede schoorsteen. Dit blijkt het hagelcanon te zijn. Men is er zeer positief over. In de zeven jaren gebruik geen hagelschade meer. De jaren voordien was er meermaals verhageling. Op het bedrijf heeft men een buienradar. Met een GSM signaal start men het canon, dat dan voortdurend buldert; ontsteking om de 7 seconden. Er is overeenkomst met buren en gemeente.

Na het middagmaal in Pallieter trekken we naar de deelgemeente Assent voor bezoek aan Reinroods bio-fruitbedrijf van Hugo Weckx en zijn echtgenote. Even draaien we de weg in de verkeerde richting in en komen in de Provincie Limburg (Loksbergen).

We worden hartelijk ontvangen door het echtpaar. Hugo stelt het bedrijf van 23 Ha voor en geeft een overzicht van de werkwijze op een biobedrijf   en overloopt de probleemplagen en de bemesting, voornamelijk kippenmest van een bio-kippenbedrijf.  Het te hoge fosfaatgehalte  volgens de nieuwe bemestingsnormen stelt voor de toekomst echter een serieus probleem.

We gaan de aanplant bekijken. Bomen op onderstam M9 en dan nog wordt de groei verminderd door wortelsnoei. Soms helpen woelratten iets te ijverig. Als appelen telen ze Boskoop, Pirouette, Rubinstep, Topaz en Greenstar. Deze groene appel wordt echter te weinig gewaardeerd en zou wegens het niet verkleuren van de appelschijfjes veel meer kunnen gebruikt worden in vruchtensla. Doch onbekend is onbemind. Hier is nog werk voor officiële promotie. Over de vruchtzetting is men tevreden. Het valt wel op dat de Boskoop beter draagt in de nabijheid van de Greenstar. Hogerop hangt meer fruit dan meer in het dal. We passeren een verwaarloosde wijngaard van een buur.

Tot slot toont Hugo de werktuigen en geeft uitleg over het gebruik. Deze toestellen komen hoofdzakelijk uit Zuid Tirol, waar veel bio-fruit geteeld wordt. 

Dit grote bio-bedrijf maakte op mij een zeer positieve indruk.  

Als derde luik van de dag is er het gegidst bezoek aan het stratenbegijnhof van Diest, afgesloten met een drank in het café van het begijnhof. Er is een rijke keuze aan bieren. Je zou er zelfs een trappist van West-Vleteren kunnen drinken, maar dan aan een haast driedubbele prijs van een Orval of Westmalle.    

FOTO’S

Martine met Rino

Sorteermachine

Echtpaar

Stefaan

Primo appelen                                                                                                                                                                                   

Stefaan met Rino

Appelsortering

Uitgesorteerde vruchten

Stefaan met prof Debersaques

VERVOLG  1

Conference  (Dit is een Engelse peer van 1894, en geen Franse wat men naar uitspraak zou denken)

Perensortering: numero Uno

Stefaan met perenteler

Martine

Machine om zelf dozen te vormen

Groep in de nieuwe stallen

Springpiste

Groep in de aanplant

Rino geeft commentaar

VERVOLG  2

De groep

Behang   Men streeft er naar steeds jonge draagtakken te kweken

Idem

Primo

Hagelcanon

Bij de paarden in het ouder gedeelte

Idem

Met de nieuwe, gesofistikeerde spuitmachine kan men efficiënt en 2X zo vlug werken

Een nieuwigheid als afscheid geschenk: een fles kiwibeslikeur.

VERVOLG  3

Het Hagelandse landschap

Idem

Reinroods biofruit

Guy De Kinder en Rino De Wilde

Concorde peer

Volledig bezette metselbijenwoonst

Hugo Weckx

In de boomgaard

Hugo en echtgenote Katleen

VERVOLG  4    StratenBegijnhof van Diest

Gids   links Herman Van Bastelaere

Detail  Ijzerzandsteen

De toegangspoort van 1673

Detail

Verder straatbeelden