RASSENLIJST ZWARTE BES

Black Down   1973 GB	Vroege bloei en - rijpheid	2,25x2,25	goede opbrengst, grote bessen; goede smaak en aroma; rijk aan vit C	verse consumptie, sap en wijn	Vatbaar voor Amerikaanse kruisbessenmeeldauw
Ben More      GB	Zeer late bloei. Vrij late rijping	2,25x2,25	Kleine trossen met zeer grote vruchten, goede smaak	Sap en verse consumptie.	Gezond
Roodknop   +/-1925  Nederland	Vrij laat	2 x 2	Bessen en trossen vrij groot. Zurig, kruidig met goed aroma.	Kleur te bruin voor sap	Rijpe bessen vallen makkelijk af.
Titania   1985  Zweden	Middentijdse bloei   Matig nachtvorstgevoelig	2,5 x 2,5	Zeer grote, wat tere bessen, aan langere trossen. Vlotte pluk. Smaak matig. Barstgevoelig ?	Vers en verwerking (diepvries)	Gezond gewas. Hoofdras voor de Bioteelt Sterk groeiend. Weinig bladval, meeldauw en roest tolerant. Weinig rondknop mijt gevoelig
Ometa Dr Bauer Duitdsland	Laat gemiddeld		Productief Gemiddelde bessen aan lange trossen Vaste, aromatische vruchten		Sterke, opgaande groei. Resistent tegen bladvalziekte, Galmijt, meeldauw en roest.
Baldwin Hilltop   Herkomst onbekend	Laat	1,5x1.5	Vrij goed. Matig grote bessen, zeer goed  aroma.		Gevoelig voor  nachtvorst en bladvalziekte, niet voor witziekte. Oud ras. Goed voor kleinere tuinen.
Ben Hope ® GB	Latere bloei, late oogst		Middelgrote bessen met goede smaak	Verse consumptie	Resistent tegen rondknopmijt (op basis van het Ce-gen) Resistent tegen meeldauw &  bladval
Phoenix   1981  Nederland	Late bloei, laat rijp	2,25 x 2,25	Grote bessen aan lange tros. Goede smaak met tamelijk goed aroma	Goede sapkleur	Vatbaar voor witziekte en bladval Hoog vit C  gehalte
Black Reward   1963  Nederland	Late bloei, late oogst	2,5x2,5	Matig. Grote stevige bessen, lange trossen. Goede smaak en aroma. Bessen vallen gemakkelijk.		Vatbaar  voor meeldauw. Hoog vit. C gehalte.
Ben Alder ® 1988  GB	Late bloei en oogst ( duidelijk minder gevoelig voor nachtvorst. Voor De Kempen een zeer waardevolle eigenschap)	1,5 x 1,5	Eerder kleine bessen,  matige smaak   Uitstekende sapkwaliteit: niet verkleurend; veel vitamie C en antioxydanten		bladvalziekte en roest. Weerstandig tegen Amerikaanse meeldauw
Ben Tirran   1989  GB	Zeer late bloei en oogst. Net als Ben Alder minder gevoelig voor lentenachtvorst	1,5 x 1,5	Eerder kleine bessen. Matige smaak		Ontsnapt door de late bloei soms als een van de weinige aan lente nachtvorst Ziektegevoeligheid als Ben Alder.
Ben Dorian ® 2002 GB   NIEUW	Zeer late bloei en oogst		Sterke, opgerichte groei Bessen vallen niet vlug af	Hoge Brix Gemid. vit C	Resistentie tegen meeldauw en bladval. Vatbaar voor rondknop & reversie
Ben Avon ® 2003 GB NIEUW Komt als	Zeer late bloei & oogst     Vervanger	van	Sterke, vertikale groei. Grote bessen Ben Alder	Hoog vit C	Resistentie tegen meeldauw en bladval. Wel gevoelig voor rondknop en reversie
Malling Jet    1974  GB	Zeer late bloei en oogst	1,5 x 1,5	Kleine bessen aan lange trossen		Matig groeikrachtig

(*) Rasnamen in vet:  aanbevolen voor de ecologische teelt. Vele van de nieuwe rassen zijn dit hoogstwaarschijnlijk ook, maar nog geen ervaring.

     Rasnamen en gegevens in italic (schuin): aanvulling van tabel in ‘Kleinfruit’ .

 

Hou er rekening mee dat de nieuwe rassen van Groot Brittannië nog wel enkele jaren nodig zullen hebben om bij ons te arriveren. Momenteel kunnen enkel gecontracteerde telers ( in Engeland) die bekomen.

 

Bessenbladgalmug (Dasineura tetensi)

De bladeren zijn opgerold en misvormd. De scheutgroei wordt afgeremd. Tussen de samengerolde bladplooien treft men  kleine, witte maden aan. Komt vooral voor bij cassis en ook op sierribessoorten. Er zijn meerdere generaties per jaar.

 

Nog 2 nieuwe rassen die resistent zijn tegen meeldauw:  Narvé-Viking en Foxendown. Dit laatste ras heeft daarenboven weinig last van rondknopmijt en bessengalmug.

 

Zoals ik al schreef op  4 dec:’ Nieuwe Paters op komst ‘ komen er wellicht binnen enkele jaren nieuwe, zeer interessante rassen op de markt.

 

Tongeren heeft bv selectie C2115/40 op proef : opvallend grote bessen, als druiven, en zacht van smaak.

Er zijn ook nieuwe Poolse rassen op komst, uitgaande van Bona, nog beter van kwaliteit en ziekteweerstand.

 

De interessantste witte en roze aalbessen

 

Witte bessen
Zitavia 1976 Duitsland	Wellicht vrij lang	Zeer vroege bloei, vroege rijpheid	Zeer goed. Grote bessen en trossen, voldoende smaak,	Verse consumptie en sap.	Ruigevoelig, zeer vatbaar voor bladvalziekte. Zeer goed te stekken.
Albatros 1990 Nederland	Kort	Vroege bloei, rijpheid tamelijk vroeg	Vraagt groeikrachtige grond.Tamelijk grote, zeer goed smakende bessen		Zeer vatbaar voor bladvalziekte.
Versaillaise Blanche 1843  Frankrijk	Vrij lang	Vroeg	Goed. Zoet, lekker. Laag zuur en vitamine C gehalte		Gevoelig voor bladvalziekte, geschikt voor lichte, humusrijke, vlodoende vochthoudende bodems.
Witte Parel 1850 België	Vrij kort	Middentijds	Matig. Zeer goede smaak.	Voor verse consumptie en sap.	Niet regengevoelig. Weinig vatbaar voor bladvalziekte. Gevoelig voor vruchtrot. Oud ras.
Witte Hollander Rond 1750 Nederland	Kort	Middentijds	Goed. Zoet.		Weinig regengevoelig. Zeer oud ras.
Primus 1977 Slowakije	Kort	Vroege bloei, middentijdse oogst	Goed. Kleine bessen met groene schijn, goede smaak.		Niet erg gevoelig voor ziektes
Werdavia 1974 Duitsland	Vrij kort	Vroege bloei, middentijdse oogst	Goed. Ook matig van smaak.		Matig gevoelig voor bladvalziekte
Blanka 1977 Slowakije	Vrij lang	Late bloei en - rijping  (een maand na Zitavia)	Zeer goed. Grote bessen/ trossen, zure smaak.		Matig gevoelig voor bladvalziekte.
Roze bessen
Rosa Sport Ouder ras GB	Vrij kort	Middentijds	Goed. Grote bes, lange tros.		Gezond gewas. (Gezonder dan Pink Champagne)
Gloire des Sablons Frans		Middentijds	Matige smaak, wat grofkorrelig
Couleur de chair/  Pink Champagne Oud ras uit Frankrijk	Vrij kort	Vroege bloei, middentijdse rijping.	Matig tot goed. zoet., zeer lekker.		Matige groeikracht .Bladvalziekte - en ruigevoelig op lichte gronden.
Rosalinn Nieuw Zwitsers ras van Häberli		Middelvroege rijpheid	Mild aroma	Verse consumptie	Zwakkere groei, breedvormig

 

(*) Rasnaam vet: aanbevolen ras

 

 

Energie	kcal/kj	40/168
water	g	84
koolhydraten	g	7
ballasstoffen	g	7
eiwit	g	1,1
vet	g	0,2
mineralen	g	0,6
caroteen	mg	0,1
vitamine C	mg	35
vitamine E	mg	0,8
vitamine B1	mg	0,04
vitamine B2	mg	0,04
vitamine B3	mg	0,2
vitamine B5	mg	0,6
vitamine B6	mg	0,05
foliozuur	mg	0,01
kalium	mg	250
calsium	mg	30
fosfor	mg	30
magnesium	mg	20
zwavel	mg	10
chloor	mg	5
natrium	mg	2
ijzer	mg	1,0
mangaan	mg	0,3
zink	mg	0,2
koper	mg	0,1
fluor	mg	0,02
jodium	mg	0,001

De vlakzeis wordt dus niet meer gefabriceerd.

Dank aan de firma, voor het beantwoorden van mijn vraag.

 

Dank voor jouw interesse in onze gereedschappen.

Wij hebben de vlakzeis reeds meer dan 10 jaar uit productie genomen, wegens veel te weinig verkoop.

Die hak bestond in een linkse en rechtse versie, maar werd bijna uitsluitend in Limburg en de Kempen gebruikt.

Als ik mij niet vergis werd die hak vooral gebruikt om grachtkanten mee op te ruimen.

Wij hebben ook geen enkel exemplaar meer in voorraad, zelfs geen afbeelding.

 

Vriendelijke groeten,

 

Roger Van Delsen

Internal sales manager

nv POLET sa

 

Tel: 0032/53.62.22.05

Fax: 0032/53.62.18.33

Mail: rogervd@polet.be

Web-site:  www.polet.be

 

ROLSCHOFFEL

Op 25 mei had ik met de rolhak of rolschoffel gewerkt en schreef er een stukje over.  Ik vind dit een zeer handig gereedschap dat ik al dertig jaar gebruik en vroeg mij af of dit nog gemaakt werd, daar ik het nooit meer gezien had.

Er werd naar gevraagd, maar ik heb pas nu een antwoord.

Onlangs nog vroeg de heer Dirk Bakker uit Nederland ernaar.

Ik ben nog eens gaan zoeken bij de firma Wolf.

 

En eureka!

 
Ze maken dit gereedschap toch of opnieuw:

DE GEZONDHEIDSWAARDE VAN RODE EN WITTE BESSEN

 

In vele tuinen zijn ze aanwezig, geven elk jaar vruchten, ook als er weinig of niet naar omgekeken wordt. Een beetje meer verzorging wordt nog rijker beloond.

 

Een aspect waar nog maar weinig bij stilgestaan wordt is de gezondheidswaarde van deze bessen.

 

Hierbij maak ik dankbaar gebruik van de gegevens van de Duitse wetenschapster Dr. Helge Buchter-Weisbrodt

 

Beschermende organische zuren

Rode bessen bevatten 2,4 g  zuren ( o.a. appelzuur, citroenzuur) per 100 g.

Zwarte bessen liggen met 2,6 g nog hoger. Verdere gegevens: frambozen: 2,2 g, braambessen: 1,6 g en aardbeien: 1,0 g.

Deze zuren verbeteren de mondflora en de spijsvertering.

Samen met andere stoffen werken ze bloedreinigend, ontsmettend en versterken de maag.

Reinigende Ballaststoffen

Weinig vruchten hebben zoveel ballaststoffen als rode bessen (6 tot 8 % ). Ze hebben een reinigende werking in het ganse organisme.

Ze reinigen niet alleen de darmen, maar verlagen de cholesterol en binden de galzuren. Het hoge gehalte aan cellulose onder deze ballaststoffen bevordert de vertering door de verbeterde mechanische werking van de darmwand. De werkzame stof hierbij is de Pectine met 0,9 g per 100 g (schommelt tussen 0,7 en 1,2 g). Dit is een hoger cijfer dan bij appelen.

Ook hier zijn zwarte bessen nog beter: 1,7 g

Samen met de rijkelijk voorhandene kalium werken zij waterafdrijvend.

Bescherming tegen kanker.

De querzetinverbindingen uit de groep van de flavonolglukosiden variëren in rode bessen tussen 1,3 tot 7,0 g. ( Ik zou graag weten om welke rassen dit gaat).

Witte bessen bevatten iets minder querzetin.

Deze stoffen remmen aantoonbaar de werking van de negatieve cholesterol. De negatieve cholesterol bevordert arteriosklerose en daarmee het risico op hartinfarct en beroerte.

Rode bosbessen (Vaccinium vitis-idea) spannen echter de kroon met 25 mg antioxydanten. Het bekendste ras rode bosbes is Koralle.

 

Vitamine C is met 35 g eveneens rijk aanwezig.

Naast de flavonolglukosiden (querzetin)  is er nog de stof anthocyaan.

Ze vangen de vrije radicalen en gaan de huidveroudering, grauwe star, huidkanker en hersenziekten tegen.

Uit het nieuwjaarskaartje van onze goede Engelse kennissen Howard en Elisabeth Stringer, met hun 82 jaar nog steeds actief bij de Friends of Brogdale.

“Lets hope we have a better Fruit year next year!”

 

U ziet 2005 was op meerdere plaatsen een beurtjaar.

APPELSAP EN DARMGEZONDHEID

In Duitsland loopt op last van het Bundesministerium für Bildung und Forschung (Vorming en Onderzoek) een langjarig onderzoek door verschillende instituten naar de werking van appel(sappen) ter voorkoming van darmziekten. Dit onderzoek past in een groot gezondheidsonderzoek.

De onderzoeken tonen nu al aan dat het regelmatig eten van appels en het drinken van appelsap- troebel, ongefilterd natuurappelsap – darmontstekingen en darmkanker kan voorkomen. De Polyphenolen, anti-oxidanten zitten voornamelijk in de schil van oude appelrassen met veel looizuur. In combinatie van verschillende rassen kan men toch een smakelijk sap bereiden.

Aldus wordt het Engelse spreekwoord: “An apple a day keeps the doctor away” (Een appel per dag houdt de dokter weg) nu ook wetenschappelijk bewezen.

VLAKZEIS

 

Een paar dagen geleden las ik in ‘De Morgen’ dat senioren baat hebben bij het regelmatig eten van een goed stuk vlees. Dank zij de aminozuren in het vlees behouden ze beter hun spiermassa en blijven beter te been.

Aangezien een man de vrouw volgt gingen wij meestal de vegetarische toer op.  De echt vegetarische jaren liggen wel al geruime tijd achter de rug. Als boerenzoon voel ik mij ook geen adept van Michel Vandenbosch.

Spieren zijn wellicht nog het meest gebaat met oefening. En wie regelmatig in de tuin werkt heeft daaraan geen gebrek.

Vandaag heb ik mij goed kunnen verwarmen bij het werken met de vlakzeis. Wellicht is er nog neen ander woord voor ?

Mijn gereedschap komt van de bekende firma Polet, al een hele tijd geleden gekocht. Ik ben er in geslaagd om de steel al meer dan een keer te breken.

Het is een tamelijk zware zijwaartse hak. Met een zwaai kan je die diep laten neerploffen. Vandaag verwijderde ik bramen in de kippenren. Bramen zijn taaie rakkers die flink wortelen. Je doet er goed aan die zo goed mogelijk te verwijderen, want een braam zet zich ook voort via wortelstukken.

Ik heb nog een lichtere vlakzeis die ik bijvoorbeeld gebruik om aardappelen op te hogen.

Ik kende dit werktuig niet in West-Vlaanderen en leerde dit kennen van de heer Ratinckx zaliger, de tuinarchitect die de Dodoenstuin in Schilde heeft gecreëerd.

Ik keek net bij de gereedschappen Polet, maar zag dit gereedschap niet staan. Heb ik erover gekeken?

GOUD VOOR GREENSTAR

Op de slotmanifestatie van de BUGA (Bundes Gartenschau) te München  kregen 2 nieuwe appelrassen een gouden medaille: het Zwitserse ‘Red Boy’ en onze ‘Greenstar’.

Greenstar is een kruising tussen Delcorf, een vroeg, Frans ras (1956) en Granny Smith, Australië  (1868).

Het ras ontstond in een samenwerkingsverband van de boomkwekerij Jo Nicolai van Sint Truiden en het Fruitcentrum van de K.U. Leuven, onder leiding van Wannes Keulemans.

De vruchten zijn groot, groen, zeer sappig en smaken beter dan Granny Smith.

Daarbij is het vruchtvlees niet te hard, licht zuur. Het vitamine C gehalte ligt relatief hoog.

Ze zijn plukrijp begin oktober en houden in natuurlijke bewaring tot maart.

De productiviteit is zeer hoog en regelmatig.

De groei is middelmatig sterk. Voor liefbhebbers zou M 26 aangewezen zijn.

Greenstar is een resistent ras. Zowel bladeren als vruchten zijn weinig vatbaar voor schurft.

Momenteel is ‘Nicogreen’,- dit is de marktnaam -, een clubras en mag enkel worden gekweekt door in clubverband verbonden telers.

Hobbytelers zullen nog wat jaren geduld moeten oefenen. Maar hun tijd komt nog.

EEN SLECHT APPELJAAR

Blijkbaar was 2005 niet alleen bij ons een slecht appeljaar.  Ik lees dat Friedrich Renner, de voorzitter van het Beierse ‘Pomologenverein’ veel moeite had om alle lokale rassen bij elkaar te krijgen voor ‘Europom 2005’ die in München plaats vond als slotmanifestatie van de BUGA (Bundes Gartenschau) , de grote tuinexpositie, die telkens in een andere Duitse stad plaatsvindt.

‘Überhaupt waren die Austeller (exposanten)  bei ihrer Suche vor grosse Herausforderungen (grote problemen) gestellt, fiel doch die Obsternte in diesem Herbst um bis zu 80 % geringer (minder) aus’.

SUGAR SNAP

Iedereen kent de fijne, dunne, zoete sluimerwtjes : Norli, Mangetout enz.

Maar wie kent de Amerikaanse suikererwt?

De erwt werd in 1979 gelanceerd in de Verenigde Staten. Zelfs de president kon toen proeven. Vanaf ’82-‘83 verdeelden we die erwt, de Sugar Snap bij Veltleden.

Het gewas bereikt, net als Mechelse Krombek, gemakkelijk 2 m. Maar als je Mechelse Krombek dopt hou je weinig erwtjes en veel peul over. Soms trekt Aleide er nog een bouillon van, want de peulen zomaar op de composthoop gooien vinden we zonde.

Met Sugar Snap is dit een heel ander verhaal: dikwandige peulen, dik gevuld met suikerzoete erwten. Zelfs wanneer ze beginnen af te rijpen, blijven ze nog zeer smakelijk.

De jonge peultjes hebben we nog gebruikt op recepties om ze rauw te eten, eventueel met een dipsausje. Als ik in de tuin kom, nip ik er graag eentje weg!

De iets oudere peulen vormen wel draden op de naden en die verwijder ik meteen bij het plukken. Het kan natuurlijk evengoed later.

Vlaamse gaaien en eksters weten mijn erwten altijd te vinden. Afschermen met netten of gaasdoek is de boodschap.  Deze dieren zijn ook fijnproevers en hebben het steeds eerst op de suikererwten gemunt.

Maar ook bij het zaaien  moet ik al fijnmazig kippengaas aanbrengen of anders snoepen konijnen en konijntjes de jonge plantjes op.

Ik zaai deze erwt pas in april want ze houdt van een iets warmer klimaat.

De Sugar Snap betrek ik jaarlijks bij de Engelse firma Chase Organics, die samen met de Henry Doubleday Research Association de Organic (het Engels voor biologisch)  Catalogue uitgeeft.

De aangeboden zaden zijn nog niet allemaal biologisch geteeld, maar hun zaden zijn wel geselecteerd voor de biologische moestuin. Sugar Snap wordt nog niet aangeboden als biologisch zaad.

 

Wie geinteresseerd is stuurt een E-mail aan daniel.willaeys@telenet.be en ik stuur de nodige info.