NBS Symposium Alden Biesen & Ecodroom Rivierenhof

Het symposium van Europom wilde ik niet missen.

Eerst hield Eddy Vets zijn literair-historische, natuurbeschrijvende lezing ‘De Boomgaard: een biotoop voor mens en dier’.

Daarna was het de beurt aan Paul Van Laer.

Eerst vertelde hij dat hij na 23 jaar onderzoek en veredelingswerk bij Jo Nicolaï overstapt naar de Nationale Boomgaardenstichting. De NBS krijgt er een waardevolle medewerker bij!

Hij bracht een zeer gestoffeerde powerpoint-presentatie: ’Mogelijkheden van lokale variëteiten voor fruittuin, boomgaard en landschap’

Dan spoedde ik mij naar het Rivierenhof in Deurne voor de ‘Ecodroom’ happening, ingericht door de Provincie van 13u tot 17u30.

Op de lange, brede middendreef vond je de ene stand naast de andere. Schuin tegenover ons stond de stand van Wervel ‘Werkgroep voor een Rechtvaardige en Verantwoorde Landbouw vzw’

Christof had de NBS-stand opgezet met een reeks appel – en perenrassen.

We deelden sterappeltjes uit. Het blijkt nog steeds een vrij bekende appel te zijn.

Wij merkten wel op dat men bv van een Reinette Hernaut meer en langer plezier zal hebben.

De personen met beperkte ruimte wezen we op de mogelijkheid van haagaanplanting van fruitbomen (1m van elkaar) en op het zeer interessant boekje van Willy Mahieu: ‘Appels en Peren. Laagstammige fruitbomen van A tot Z'

Christof heeft aldus 70 appels en 70 peren aangeplant.

Ondanks het overtrokken weer kwam veel volk opdagen. De provincie had gezorgd voor tentjes voor in geval van nood. De regen bleef gelukkig weg tot na afloop om half zes. De afbraak gebeurde wel in de regen.

FOTO’S

Eddy Vets

Paul Van Laer

Ecodroom

Sterappels

Reinette Hernaut

Reinette de Waleffe, het laatste door de Universiteit van Gemboux aanbevolen ras. Dit was een ontdekking voor een familie met dezelfde naam die langs kwam.

Duitsers waren dan weer verrast om er Karin Schneider aan te treffen.

Merels en het Geel

Er zijn precies veel minder merels. Begin juli was mij al opgevallen dat er veel minder indringers waren in mijn fruitkooi en dat dit haast allemaal oude, mannelijke merels waren. In vorige jaren waren dit haast uitsluitend jonge vogels.

Het is normaal dat je in augustus de merels niet aantreft op het fruit, want dan ruien ze en hebben ze eiwitrijker voedsel nodig. Je ziet ze dan ook veel minder.

In september komen ze weer mee-eten van de herfstframbozen en vooral van de druiven. Dit was dit jaar zo goed als niet het geval.

Op Europom te Alden Biesen ontmoette ik een fruitvriend. Hij had in een krant gelezen over ‘Het Geel’ bij vogels.

Zijn de merels er het slachtoffer van geworden?

In WIKIPEDIA vond ik het volgende:

Het geel, veroorzaakt door Trichomonas gallinae uit het trichomonas geslacht, is een parasitaire protozoa aandoening van de bovenste luchtwegen die vooral zangvogels treft. Meestal komt het bij duiven voor door onderling snavelcontact. Zo nu en dan kunnen ook roofvogels en uilen geïnfecteerd worden als zij besmette prooien eten. Uiterlijk ziet het er uit als een kazig abces in de keelholte, de vogels komen in ademnood en sterven door verstikking of voedseltekort.

De houtduiven zijn in onze omgeving nog even talrijk, maar op dit ogenblik minder schadelijk dan in het voorjaar en vroege zomer.

Verder lees ik dat de ziekte opgedoken is in Nederland en dat in Duitsland al duizende zangvogels gestorven zijn.

Wie weet meer?

Ik heb er bij ons nog niets over gelezen.

EUROPOM 2009

Dit jaar richt Vlaanderen weer de internationale fruittentoonstelling EUROPOM in; dit keer weer in het machtige kader van het slot van de Tempeliers te Alden Biesen. Ik was onder de indruk van al het mooie dat hier opgebouwd werd. Jeanpierre vertelde dat hij al een week in het getouw was. Hij had een pleister op zijn voorhoofd; het gevolg van een valpartij met zijn fiets. Speelde vermoeidheid een rol?

Vandaag een ganse dag Europom. De eersten die ik tegenkwam was een trio uit West-Vlaanderen  met Pierre De Meulenaere uit Wevelgem, alle drie Veltleden en beslagen fruitliefhebbers.

Vervolgens leerde ik Leo Aerts uit Mortsel kennen. Zijn zus had stenen van een bepaalde pruim uit Amerika meegebracht : de Beach plum (Prunus maritima), een pruimensoort die groeit aan de oostkuststaten van de Verenigde Staten. Je kan er uitgebreid over lezen in ‘Uncommon Fruit for Every Garden’ van de Amerikaanse auteur Lee Reich, vroeger reeds besproken.

Vervolgens kwam ik Paul Bekaert tegen van ‘De Kiem’, natuurvoedingswinkeltje aan de uitgang van Xaverius in Borgerhout. Hij kan nu voor een profeet doorgaan met witte manen en baard. Hij combineert een talenkennis met een fruitkennis. Hij bezorgde mij o.a. een vrucht van de perzik Sanguine de Savoie, aan de buitenkant niets bijzonders, maar binnenin rood. Nog te savoureren.

De verrassing van de dag was het terugzien van de 85 jarige Henk Houtman, sterkmaker van POM Noord Holland. Zij hebben er een stand samen met de Noorderlijke  Pomologische Vereniging. Dank zij Ria Olyslagers heb ik zeer recent hun kwartaalblad ‘leren kennen, echt een knap fruittijdschrift. Ik vernam dat POM graag met NVP wil gaan samenwerken om dit blad samen uit te geven. Het zou alleen nog een versterking zijn.

Een speciale man in de fruitwereld is Friedrich Renner van ‘Gesellschaft für Pomologie und Obstsortenerhaltung Bayern’. Zelf heeft hij een zevenhonderdtal rassen. Zijn tuin ligt op 450 m hoogte en hij vertelde dat de peer Comtesse de Paris er niet altijd voldoende uitrijpt.

En tenslotte op de stand van het Duitse ‘Pomologen- Verein E.V.’ trof ik Jacques Bosschaerts van Mortsel aan, een pionier van bij ons. Hij heeft zijn fruitaanplanting ook op Kempische zandgrond, en hij heeft, net als ik, dit jaar maar een beperkte appeloogst.

FOTO’S

EUROPOM 2009

Alden Biesen

Ludo Royen, stichter-voorzitter van de in 1984 opgerichte Nationale Boomgaardenstichting, 25 jaar terug. Straks verschijnt ‘Pomologia’ nr 100

In het midden de drie West-Vlamingen, met in hun midden Pierre De Meulenaere (met witte pet)

Henk Houtman van POM (links) Middenbeemster

Leo Aerts uit Mortsel

Johan Baecke in ernstig gesprek op de leifruitstand

Friedrich Renner, der Bayer

Jacques Bosschaerts, de fruitpionier uit Mortsel

VERVOLG  2

Ashmead’s Kernel

Vruchten.  Van de allerlekkerste Engelse appels

Giant Prune

Vruchten

Imperial Epineuse

Vruchten

Delicious

Vruchten

Fotheringham

VERVOLG   3

Vruchten  Fotheringham  Onbekend, maar hum! Lekker.

Old Green Gage, de Engelse naam voor Reine Claude Verte

Vruchten  De allerfijnste smaak

Cambridge Gage

Vruchten  Aanbevolen

We passeren een kweeaanplanting

Vruchten

Je kan er met een treintje rijden

De fruitmand van Jeanpierre is weer gevuld voor de terugweg!

Hier eindigt een uitgebreid verslag over deze onvergetelijke NBS-reis.

Een proficiat aan Jeanpierre Billen van Hoeselt voor het uitkienen en begeleiden van deze reis en met een gevoel van warme dank voor al het mooie dat we weer konden zien en beleven.

Het was weer een zeer toffe groep.

Engeland laatste Dag  Laatste Stop

BROGDALE FARM   National Fruit Collection

Brogdale – de grootste fruitcollectie van de wereld-  heeft de laatste paar jaar een opmerkelijke gedaantewisseling ondergaan: nu een brede inkom en een heuse ‘Market Place’ met enkele winkeltjes en een veel aantrekkelijker restaurant.

We hebben eerst de laatste lunch van de reis en dan worden we in de collecties gegidst door Joan Morgan, de auteur van ‘The Book of Apples’ en ‘The new Book of Apples’, een grotere autoriteit kunnen we ons niet dromen.

Van de meer dan 2000 appels, de 500 peren en de 350 pruimen kan je er steeds maar enkele van nabij bekijken. (Daarnaast heeft men nog een uitgebreide bessencollectie) Sommige rassen zijn volledig voorbij.

De late pruimen bv waren nog volop te beoordelen.

 De fruitstand op the market place

Fruitstand

Lunch buffet

Joan Morgan met Jeanpierre en Fons

Bij de peren

Peer Rogue red

Vrucht Rogue red

Beurré Sterckmans

Vrucht Beurré Sterckmans

Holstein Cox

VERVOLG   1

Vrucht Holstein Cox

Sturmer Pippin

Vrucht  Sturmer Pippin In de lente een lekkere appel

Lane Prince Albert

Vrucht  Lane Prince Albert, resistent tegen schurft

Bramley’s Seedling

Vruchten Bramley’s Seedling

Catshead

Vruchten

Engeland laatste Dag

De Hatton Fruit Garden te East Malling

Onze eerste stop.

Deze tuin werd als demonstratietuin aangelegd door de toenmalige directeur van het East Malling Research Station Dr. Ronald Hatton en opgeplant in 1944/1945.

De tuin is ommuurd aan 3 zijden. Enkel de zuidkant is open.

Het steenfruit tegen de muren is al lang verdwenen. Een gedeelte van de peren werd heraangelegd.

Deze tuin wordt slechts eenmaal per jaar opengesteld voor het publiek.

De NBS staat er op een goed blaadje. In 1997 en 1998 werden we er gegidst door Brian Self, een vroegere onderdirecteur en een grote naam op fruitgebied in Engeland. In 1997 was er wel geen fruit: alles bevroren!

De huidige tuinverantwoordelijke, een mevrouw en duivel doet al in de tuin was zo bereidwillig om ons te ontvangen. Nu deze plaats geprivatiseerd is moet zij het doen met zeer weinig middelen.

De foto’s spreken voor zichzelf.

Johan Baecke, de leifruitspecialist van NBS –volgend weekend heeft hij een eigen stand op Europom te Alden Biesen- buigt zich onderzoekend in een boom.

NBS Engeland 28/08 Laatste Avond

We hadden nog een gezellige avond samen. Eddy Maesen was jarig en we hadden nog een cadeautje - aangeschaft in Wedgewood als waardering voor onze reisleider Jeanpierre Billen – te overhandigen.

FOTO’S

Fons met de verjaardagskaart voor Eddy

De jarige Eddy

Carine en Eddy

Eddy en Fons

Ria aan ‘t woord

Antoine aan ‘t woord

Jeanpierre genoot er van

Rita en Guy

Johan en ik

VERVOLG

In de mood

Mopnique …

Ingolf en Antoine

Jeanpierre en de chauffeur

Ria en Griet van de Noorderlijke Pomologische Vereniging (Ned.)

Tony en Paul uit Nederweerdt

Nog deelnemers

Harry en Johan

Nog napraten

NBS DAG 6 (28/08) De ganse dag Wisley

We logeren heel dichtbij in Holiday Inn van Guildford.  Gewoonlijk was het vertrekuur 8 u. Nu kunnen we gerust een uur langer slapen.

We beginnen met een gegidste wandeling.

Men heeft er de vermeend uitgestorven Wollemia nobilis, aangeplant, net als in meerdere botanische tuinen (Meise, Kalmthout, Plantentuin  univ. Gent).

Deze conifeer werd in 1994 ontdekt op een geheimgehouden plaats in Australië. Men waande de soort al minstens 2 miljoen jaar uitgestorven.

Wisley is de hoofdtuin van de Royal Horticultural Society. Deze eerbiedwaardige vereniging werd al in 1804 opgericht en telt zo’n 350.000 leden. De tuin is een kleine 100 Ha. Telkens kan je maar een gedeelte zien, reden om er steeds terug te komen.

In de shop is veel lectuur te vinden en ook het plantencentrum is een bezoek waard. Plantmaterriaal kost er wel het dubbele van bij ons.

Aleide nam heel veel foto’s

BEWONDER AL DIE PRACHT

De Nederlandstalige gids

Wit en groene tinten

Witte toortsen

De proeftuin

In de proeftuin

Op weg naar het fruitgedeelte

Appel peer

Jim Arbury, de hoofdfruitman als gids

Idem

Vervolg 2

Serre

In de serre

In de serre

Inde serre

In de moestuin

Nieuw Zeelandse spinazie

Zomerpostelein

In de rotstuin van 1911 tref je nog een oorspronkelijk stuk met een wand van turfplaggen

Turfplaggen

Vervolg 1

Idem

Leifruit

Danielle met een ‘appel’

De groep

Bij een pruim

De veelgekweekte stekelloze braambes met het ingesneden blad.

Er is ook een wijngaard met de resistente rassen Phoenix en Orion .

Wijngaard

Plantenbeurs Kalmthout

Vandaag 4 okt. eindelijk eens de plantenbeurs van Kalmthout bezocht.

Nog maar pas binnen herkende ik de Wollemia Nobilis (zie foto’s), de in 1994 in Australië ontdekte soort die men al miljoenen jaren uitgestorven achtte. Het Arboretum van Kalmthout heeft de vermeerderingsrechten en een plant kost nog slechts €65. (De startprijs in 2006 zou €450 bedragen hebben)

Hartelijk weerzien met Peter Bauwens van De Nieuwe Tuin te De Klinge. Peter heeft heel wat pitloze druiven in Vlaanderen geintroduceerd.

Hij was de man die de eetbare tuin bij ons propageerde. Deze manier van tuinieren zit weer in de lift met de moestuin van Michele Obama in het Witte Huis en van Mevrouw Sarkozy in Parijs.

Een uitgebreide kruidenstand trok de aandacht: Sanguisorba van Bart Belmans (foto) te Ranst. www.sanguisorba.be

Een interessant gesprek gehad met een kweker (foto, spijtig zijn naam vergeten) uit Boskoop, het Nederlandse plantendorp bij uitstek. Hij lag aan de basis van de verspreiding van de blauwe druif Boskoop Glory.

Ik zag zeer mooie planten van 2 Kiwibessen (Actinidia arguta): Issaï, de tweeslachtige met zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen, die tevens kan fungeren als bestuiver voor de vrouwelijke Ken’s Red met rode vruchten, die nog smakelijker zouden zijn dan de groene Issaï. Op sommige planten had hij inlandse roofmijten uitgezet, waarop de winter geen vat zou hebben.                                                              

Er kwam ook ter sprake hoe kiwi’s, (de grote, Arguta chinensis ) vaak via weefselcultuur vermeerderd worden met dikwijls onvruchtbare planten als gevolg.                                            De man toonde ook een foto van Issaïbessen met naast de gewone vruchten ook grotere. Hij had de bloemen eerst afgeschermd en dan zelf bestoven met pollen van een mannelijke plant, met als resultaat duidelijk grotere vruchten.

CHOCOLADE

Met de KVLV naar Sint Paulus te Antwerpen, Dockx Café en op Chocoladewandeling met Caroline

Een bezoek aan de Sint Paulus te Antwerpen is steeds een revelatie: een gotische kerk met een magnifiek barok interieur: een grootse indruk.

Dit was de kerk van de Dominicanen.

Sommigen trokken op bedevaart naar Jeruzalem. Vandaar de idee om in de tuin een kalvarieberg op te bouwen. Een impressionant geheel, met het berggedeelte hoog tegen de kerk aangebouwd en de vele grote beelden, zwart gepatineerd door de tijd.

De kerk heeft een dertigjarige restauratie achter de rug na de brand van 1968. Net voordien hadden we een rondleiding gekregen van de toenmalige schepen Posson, door het klooster dat afbrandde en de kerk.

Er hangen maar eventjes 3 Rubens. De 15 schilderijen van ‘De Rozenkrans’ vormen een ware schat.( o.a. een Rubens, Van Dijck en Jordaens). Die kostten destijds al een fortuin, betaald door de vermogende families van de paters.

De beelden en het houtsnijwerk zijn van de grootste kunde.

Tot slot werpen nog een blik in de schatkamer: betoverend.

Hier kom ik zeker nog terug. De kerk is op alle weekdagen, ’s namiddags te bezichtigen vanaf 2 u, ook op maandagnamiddag, wanneer de andere musea dicht zijn.

We hebben maar de veemarkt over te steken en een straat door te gaan naar de Jordaenskaai en het stijlvolle ‘Docks Café’ voor een verfijnde maaltijd: vissoep en een overheerlijke zalmschotel, en een uitstekende witte wijn.

Aan Het Steen hebben we een afspraak voor een chocolade  wandeling.

Caroline, de gids neemt ons mee op het drijvende ponton voor een inleiding en meteen een eerste proevertje.

Zij vertelt de legende hoe een god de cacaoboom uit de hemel naar de aarde bracht, net als bij ons het vuur.

De cacaoplant vraagt veel water, een hoge luchtvochtigheid en veel warmte en wat afgeschermd van direct zonlicht

Het cacaodrankje was voedsel en medicijn, opwekkend en toch rusgevend, men ging liever ‘slapen’. Later ondervonden de Spaanse veroveraars hetzelfde.

We hielden halt op diverse plaatsen en Caroline vertelde geleidelijk de rest van het verhaal.

We hielden halt in de chocolabar ‘Quetzal’ naast de kathedraal voor een drankje en proevertje.

Het was de Nederlander Conrad van Houtem die ontdekte hoe betere cacaopoeder te maken door de pasta van geplette cacaobonen te behandelen met producten. Aldus bekwam hij een lekkerder cacaopoeder. (patent van 1828)

Op een andere stop vertelde zij hoe de Zwitserse chocolatier Daniel Peter experimenteerde met de melkpoeder van een andere Zwitser: Nestle en aldus de melkchocolade uitvond.

In de etalage van een Antwerpse chocolatier bewonderden we de Antwerpse kathedraal in chocolade. Men kan er op bieden tot 30 september.

In de hernieuwde stadsfeestzaal op de Meir verzamelden we bij de stand van Neushaus, samen met Leonidas nog de enige merken in Belgische handen.

Onder het proeven van een Neuhauspraline vertelde Caroline dat de Nederlanders het liever houden bij een “bonbon”.

De botanische tuin in de Leopoldstraat was de plaats om te vertellen over de weldoende invloeden van chocolade. Zij fungeert o.a. als antioxidant tegen de vrije radicalen.

Tijd voor een mignonetje met meer dan 50 % cacao. “ Twee per dag is een ideale dagelijkse dosis”.

Tot slot ging het nog over chocolade in de literatuur en dat de Zwitsers de grootste chocolade-eters zijn met 9,9 kg. Wij komen op 4 met ongeveer 8 kg.

Tijd om iets te drinken, want je krijgt er dorst van, ook na zo’n lange wandeling.

FOTO’S VAN ALEIDE