PERENGALMUG (vervolg)

Op mijn vraag aan Danny Billens, de toonaangevende  biofruitteler uit het Pajottenland kreeg ik volgende reactie:

Aan de perengalmug is bio niets aan te doen; enkel de aangetaste vruchten wegnemen en vernietigen om de infectiedruk te verminderen.

Er bestaat ook een perengalmijt die de bladeren aantast.

De perengalmijt is goed bio te bestrijden met zwavel in het vroege voorjaar bij het verschijnen van de eerste groene delen aan de boom. 2 à  3 bespuitingen met 3 à 5 kg zwavel remt dat insect af en de schade zal heel beperkt blijven. Nu is daar niets meer aan te doen. 

Zaterdagnamiddag 2 juni kan je te Oetingen terecht voor de kersenwandeling. www.bioschuurke.be

Perengalmug  Contarinia pyrivora

“Het is weer zover. Mijn perenbomen zijn voor het zoveelste jaar getroffen door de perengalmug. Mooie bloei (meestal) maar bij de vruchtjes stel je in mei vast dat ze larven bevatten, zwart worden, afvallen, misvormd zijn...enfin verloren zijn.
Mijn Olivier de Serre bijvoorbeeld (zo'n fantastische bewaarpeer) heeft andermaal overvloedig gebloeid, deze keer met veel vruchtzetting, maar echt allemaal aangeboord door die mug. Er staat niet één peertje meer aan. Idem voor Josephine de Malines en andere... Het wordt ook jaar na jaar erger.

In een boek van Velt las ik scharrelkippen te kweken om de larven, cocons kwijt te geraken maar dit kan praktisch niet.
Ken jij een effectief middel, wat zou ik moeten doen ?”

Ik vrees dat ik de oplossing ook niet ken. Dikkoppen, zoals de abnormaal vlug dikkende jonge aangetaste peertjes met binnenin de zich ontwikkelende larven worden genoemd, heb ik vroeger leren kennen. Soms heb ik die geplukt, maar je mag hiermee niet te lang wachten, want het duurt niet lang vooraleer de larven volwassen zijn en in de grond verpoppen.

De aangetaste vruchten verkleuren naar zwart en vallen af.

Nu merk ik dat ik van geluk mag spreken: de aantasting was tot nog toe zeer gering of onbestaande. Mijn kippen kunnen, enkel tijdens de wintermaanden, wel rond de bomen scharrelen.

A.van Frankenhuyzen schrijft in ‘Schadelijke en nuttige Insekten in Fruitgewassen’ dat de nuttige sluipwespen te kort schieten. “De beruchte peregalmug, die de zgn. dikkoppen veroorzaakt, is daarvan een duidelijk voorbeeld. Hoewel de parasiet Inostemma gewoonlijk zeer talrijk aanwezig is, kunnen perebomen voor 100 % door de peregalmug zijn aangetast. Galmuggen overwinteren in de grond en kunnen daar jarenlang blijven liggen alvorens te gaan verpoppen. Dit verschijnsel noemt men ‘overliggen’. Ook dit bemoeilijkt de bestrijding.”

In de klassieke teelt wordt de perengalmug (en perengalmijt) met dezelfde middelen bestreden als de perenbladvlo.

In tegenstelling met deze van de perengalmug zijn de natuurlijke belagers van de perenbladvlo in de bioteelt wel zeer efficiënt en vormen perenbladvlooien daar geen problemen. In de klassieke teelt stellen zich op dit gebied wel grote problemen.

In de geïntegreerde teelt past men tegen perengalmug de producten calypso en diazinon toe. Deze producten zijn echter wel schadelijk voor de nuttige roofwespen.

Albert Hallemans tilt niet hoog aan de problemen met de perengalmijt. Hij geeft echter wel een goede beschrijving.

Eén generatie per jaar. De mugjes komen uit grond in april en zetten eitjes af op de meeldraden en de stempel van de nog gesloten bloemknop (volle witte knopstadium).

De witroze maden vernietigen de jonge vruchten die hierbij buikig opzwellen (zgn. dikkoppen) en afvallen (mei). Komt slechts sporadisch en plaatselijk voor.

Ik polste iemand met een grote perenverzameling. De perengalmug en de dikkoppen waren hem onbekend.

Een tuinbouwleraar wist te vertellen dat er wel problemen zijn met de perengalmug. Wel kan het gebeuren dat in een bepaald jaar de aantasting veel minder is. Waarom? Slechte weersomstandigheden bij het ontpoppen?

Eddy Vets uit Itegem heeft een hele verzameling peren en heeft geen problemen met perengalmijten. Van hem heb ik geleerd dat fruitbomen jaarlijks een sterke organische bemesting moeten krijgen. Misschien worden eventuele perengalmijten wel telkens opnieuw bedolven onder het aangebrachte materiaal?

Misschien is de aangewezen oplossing volgend jaar (nu is het te laat), in een vroeg stadium, al de verdachte vruchtjes af te plukken en te verbranden om de populatieopbouw te onderbreken.

Ik weet niet of omwoelen van de grond nu kan helpen. Vogels pikken ook een en ander op uit de bodem.

Slakkentijd

De slakken beleven een tijd zoals ik in jaren niet meer gezien heb. Dit viel mij het sterkst op toen ik enkele dagen geleden de rijserwten ging bekijken. Onderaan zo goed als kaal gevreten. Gelukkig staan die al tamelijk hoog en bleven de toppen gespaard, behalve enkele omgebogen tegen de grond.

In de plastiekserre sneuvelden enkele nog heel kleine tomatenplanten en van de enkele uitgeplante slaplantjes blijft nauwelijks een steel over.

Bij de erwten heb ik er een half speelgoedemmertje verzameld. De kippen hebben er in twee beurten komaf mee gemaakt. De haan liet eerst de kippen voorgaan, maar daarna smulde hij ook dapper mee.

Onvruchtbare Boom?

Zo’n twintig jaar terug kreeg ik een ent van Herwig Vereyken. Zijn boom had weinig, maar mooie vruchten. Misschien is het ras nog te achterhalen?

Ik weet niet meer zeker of de onderstam een MM106 was of voortkwam van opslag rond een van de vroegere bomen.

Vijftien jaar heb ik gewacht. Nooit vruchten, behalve uitzonderlijk een paar, die niet veel zaaks waren.

Vier jaar terug heb ik de boom omgeënt. Vorig jaar droeg de Finkenwerder. Dit jaar dragen ze allemaal.

En nu komt het wonder: vandaag stel ik vast dat de kleinere takken die als saptrekkers waren blijven staan, nu opeens rijk beladen hangen.

Een van de geënte rassen die dit jaar pas dragen heeft dus voor bestuiver gespeeld.

Iets waar de omringende bomen niet toe in staat waren.

Het Noodlot

De buurman van mijn dochter Leen te Douala, de havenstad en grootste stad van Kameroen zat in het neergestorte vliegtuig. Zijn dochter Noëlla was bij ons in de grote vakantie van twee jaar terug.

RABARBER

“De rabarber in mijn tuin bloeit zeer vlug, dit jaar al 2 keer. (Kan de bloesem op de composthoop, of krijg dan overal kleine struikjes ?)  Kent u daar een oorzaak van ? De meeste stengels blijven ook nogal dun; Gewoon compost geven, of is koeienmest beter en in welk seizoen ? “

Waarschijnlijk vertoont deze rabarberplant tekenen van ouderdom en wil de plant door overvloedige zaadvorming zorgen voor nageslacht.

Rabarberplanten die meer dan tien jaar op dezelfde plaats staan en niet voorzien werden van overvloedig compost, kunnen slechts nog kleine stengels produceren. Enkele groeipunten ontwikkelen een zaadstengel.

Ook bij minder oude planten ontwikkelen zich zaadstengels. (Niet bij alle rassen.) Wanneer je deze zich ziet vormen, breek je die uit, want er gaat telkens veel energie naar deze zaadvorming. Enkel uitgerijpt zaad is kiemkrachtig en voor het zover is gaan er maanden over. Dus helemaal geen probleem om de stengels op de composthoop te gooien.

Een andere mogelijkheid is de nog gesloten bloemknoppen te koken. Ze smaken naar bloemkool.

Ook bij rabarber bestaan diverse rassen.

Deze zijn te herkennen aan het voetje, onderaan de steel, wanneer je deze afbreekt. Deze zijn wit, over rozig tot dieprood. Er zijn vroege en latere rassen. De stelen hebben meestal een rood gedeelte, maar zijn inwendig groen. Er bestaan ook rode stelen, uitwendig en inwendig.

Van een Engelse vriend kreeg ik een wortelstok van een vroeg ras met rozige voetjes.

Mijn andere planten kreeg Aleide dertig jaar terug van haar tante Irma te Blankenberge. Daar groeiden ze al tientallen jaren in de zware Poldergrond. Maar ze doen het ook uitstekend in onze met veel compost verrijkte Kempische zandgrond. Ze vervingen de uitgeputte planten met groene stelen die ik nog van Ichtegem meegebracht had.

Intussen zijn ze al meerdere keren verhuisd. Enkel op een te laag gelegen plek met ’s winters een te hoge waterstand, waardoor de onderste wortels afsterven, deden ze het minder goed.

Zoals reeds gezegd krijgen mijn planten voornamelijk compost, maar elke vorm van organische mest is goed. Mijn planten krijgen ook een mulchlaag van grasmaaisel. Aldus is er minder concurentie van grassen en onkruiden.

Rabarberstelen worden op velerlei wijzen benut. De nichtjes uit Kortemark maken al meer dan vijftig jaar uitstekende rabarberwijn. Bij ons is het een ingrediënt voor diverse confituren of beter ‘vruchtenbeleg’ volgens Aleide.

De stengel van het vroege Engelse ras met het roze voetje werd vanmorgen mee gemixt met de tot nu natuurlijk bewaarde appelen en vruchten uit de diepvries. Een geslaagd experiment. Het zuur van de rabarber harmonieert met het zoete van de suikeresdoornsiroop.

Kinderen die in de tuin komen zijn verzot op de zure lekstokjes. De zure smaak komt van het citroen -, appel – en oxaalzuur. Oxaalzuur is in grotere hoeveelheden kalkrovend en giftig. Dit gif zit echter voornamelijk in de bladeren die op de composthoop gaan of benut worden om eronder slakken te vangen. Het gehalte oxaalzuur vergroot in oudere stengels. Vandaar de volkswijsheid ‘In de nazomer geen rabarber meer eten’. Maar als geregeld stengels geoogst worden is er geen probleem.

Rabarber is goed voor hart en bloedvaten. De stelen bevatten vitamines B en C.

100 g Rabarber bevat: 0,05mg Vit. B1 – 0,02 Vit B2 - 0,1 mg nicotinezuur – 30 mikrogram Vit. B6 – 10 mg Vit. C.

Verder komen voor: kaneelzuur rhaponticoside, galluszuur en emodine, rheochrysidi, rheïne en rheosmine.

(Gegevens uit ‘Groot Kruidenboek’ van M. Sc. R. Goovaerts)