Loganbes

“Is er veel verschil tussen Tay-bes en Loganbes?

Ik heb hier de twee soorten staan maar vrees dat er een fout is opgetreden en dat ik tweemaal hetzelfde heb.”

De Loganbes is de eerste bekende braamboos, ontstaan in de tuin van de heer Logan, een rechter in Santa Cruz, in Californië. In 1881 zaaide hij zaadjes uit van de door de framboos Red Antwerp bestoven West Amerikaanse braam “Aughinbaugh”.

Hij kon een honderdtal zaailingen uitplanten. Een van die zaailingen werd de Loganbes. De groei was sterker, de bladeren groter en de eerste vruchten in 1983 rood-purper.

De vruchten zijn kleiner dan deze van de Taybes. De smaak is iets zuurder, maar best aangenaam bij volle rijpheid. De productiviteit ligt duidelijk lager.

Taybes

Naar mijn bevindingen is Taybes de interessantste braamboos, half braam, half framboos. Zeg nu zelf, braamboos klinkt toch een stuk duidelijker dan braamhybride?

De Taybes is een prachtige vrucht en heeft daarbij een heerlijk fruitige smaak. De vruchten zijn nog de helft groter dan een framboos.

De vrucht werd ontwikkeld door Derek Jennings aan het Scottish Crop Research Institute en kwam in 1978 in de handel.

Begin 1992 zag ik een annonce voor bramen in Otham –Maidstone, de hoofdstad van Kent. Daar we er passeerden maakten we een afspraak. Er zijn geen huisnummers, maar elk huis heeft een naam, in dit geval Clifton. DL Jennings was na zijn pensionnering in Kent komen wonen en zette zijn onderzoekswerk verder op een nabijgelegen farm. Aleide en ik gingen er met hem een kijkje nemen. Ik zag o.a. een veld met Taybessen. De ranken waren in een streng samengebonden en waren schuin opgebonden. In geval van zware vorst kon men die neerlaten en afdekken. In de verdere jaren heb ik het maar een paar keer meegemaakt dat het iets meer dan -10° C vroor. Praktisch al de bramen liepen wat schade op, de braambozen wel het meest. De schade aan de Taybes bleek nog mee te vallen.

Toen we in de winter van 1996 met enkele leden van de Veltwerkgroep fruit naar Engeland trokken (De ferry was toen spotgoedkoop. Voor een overzet met volledig bezette wagen betaalde men maar enkele honderden Bfr ) hadden we ook een afspraak met de heer Jennings. Tijdens het gesprek vertelde hij dat hij een telefoon had gehad van iemand in het graafschap Buckinghamshire. Bij die man vormde de Taybes ongestekelde ranken: een mutatie, een blijvende erfelijke verandering. Voor de rest geen verschil: dezelfde grote vruchten “en zeggen dat ik zoveel honderden kruisingen heb gemaakt om een ongestekelde plant te bekomen. Als ik daarin slaagde waren er spijtig genoeg ook geen behoorlijke vruchten meer!”

Een paar jaar later kon je de ongestekelde Buckingham Taybes reeds bekomen. De gestekelde plant noemde men voortaan de Medana Taybes.

In 1988, kort voor zijn pensionnering, verscheen het standaardwerk van D.L. Jennings Raspberries and Blackberries Their Breeding, Diseases and Growth

Ik heb het op 1 febr. 1992 nog kunnen vinden in een universitaire boekhandel in Londen.

Zomersnoei

De omgeënte boom in zijn derde groeijaar vormde een dicht kluwen van takken en bladeren. Al een tijdje werd nu en dan wat geknipt. Enkele dagen geleden heb ik serieus gesnoeid om meer licht in de boom te krijgen. Let op het snoeisel onderaan de boom.

Christo Monument nr 2

Nog een kerselaar, een Burlat ingepakt, maar een grote van 7 m. De langste ladder kwam er aan te pas. Eerst was de boom nog een paar meter hoger. De top heb ik er uitgezaagd.

Vervolgens werden de zijtakken naar binnen getrokken en vastgebonden. Aan de kant van de appelboom werden de takken weggenomen.

Het vroeg heel wat inspanningen om de doek over de kruin te krijgen, vast te binden en vervolgens er verder rond te wikkelen.

Achteraf gezien veel en gevaarlijk werk voor wat kersen.

Ik denk dat ik in de toekomst zal afzien van het inpakken à la Christo van deze hoge boom.

Kameroense Boontjes

Aleide kreeg tijdens haar jaarlijks verblijf 2 jaar terug 2 verschillende bonen van boeren van Going, een dorp bij Kaele in het hoge, droge Noorden van Kameroen. We waren benieuwd of die bonen het bij ons zouden doen.

Ze werden uitgezaaid in de waan dat het stambonen waren, doch het waren klimmers. Ik heb toen nog wat stokken geplaatst.

Vorig jaar zaaide ik deze bonen opnieuw, maar nu aan stokken.

Toen stonden de bonen op een uithoek van het terrein.

En wat bleek, enkel deze jonge planten werden afgevreten door konijnen!  Een nieuwe smaak voor deze beesten?

De plantjes stonden er gezond bij. Schade door bonenkevers is uit te sluiten.

De jagers hebben deze winter hun werk grondiger gedaan. Ik zie geen sporen meer van konijnen.

Aleide heeft de oude boontjes te kiemen gezet en vele bleken nog kiemkrachtig. Zij laat graag bonen en erwten vooraf kiemen, omdat ze dan waardevoller en smakelijker zijn bij de bereiding. Ik heb ze gefotografeerd vooraleer te planten. De rode hebben veel weg van azukis, geneeskrachtige Japanse boontjes bij nieraandoeningen.

De bereidingstijd verkort aanzienlijk door het kiemproces.  Toegevoegde wieren bevorderen de smaak en voedingwaarde en verkorten eveneens de kooktijd. Men kan de wakamé er nadien uitnemen en verwerken in saus of soep. Het kookpotje na 10 minuten zacht koken onder een theemuts te zetten tot aan de maaltijd, spaart energie en vitaminen.

Geen maden van de Koolvlieg in de Radijzen.

Nog nooit meegemaakt. Dit jaar moet ik nog de eerste aangetaste radijs tegenkomen.

Ik zaai altijd radijzen om de rijen van de wortelen te markeren; aldus kan er vlugger geschoffeld worden. Pas ontloken onkruid krijg je veel gemakkelijker vernietigd. Als werktuig gebruik ik hiervoor de rolschoffel van de firma Wolf. Lange tijd had ik dit in mijn ogen allerinteressantste werktuig niet meer opgemerkt tot ik vorig jaar, na 40 jaar, een nieuw exemplaar nodig had.

De worteltjes werden gezaaid na de regen van begin mei. Al enkele dagen hebben we een overvloed aan radijzen. Wij hebben een voorkeur voor het langwerpig ras French Breakfast.

Ieder jaar was er, met uitzondering van dit jaar, meestal heel wat aantasting door de koolvlieg. Dit insect legt zijn eitjes rond het plantje. De maden zoeken de onderkant van de radijzen op en eten zich een weg door de radijzen.

Ik ben zeer verwonderd over het gebrek aan aantasting dit jaar. Voor deze niet-aantasting dit jaar heb ik geen verklaring.

Hoe zit het bij de andere tuinders?

Links Schone van Boskoop, net als vorig jaar vol vruchten. (Eveneens een triploïd ras, maar toch nooit bestuivingsproblemen.) Rechts de plots vruchtbaar geworden Karmijn.

Deze boom nr 3 op MM106 onderstam, heeft in het verleden soms wel een paar mooie vruchten opgebracht, maar meer ook niet. Vorig jaar kon ik al een viertal vruchten oogsten. Dit jaar kon ik mijn ogen haast niet geloven, zoveel vruchten, zodat ik zelfs wat kon dunnen!

Aan een nieuwe bestuiver kan het niet liggen, want daarin is niets gewijzigd. Karmijn de Sonnaville is een triploïd ras en kan zichzelf niet bestuiven.

Wellicht is de oorzaak te zoeken in het feit dat de voeding uit de wortels nu volledig aan de schuine tak ten goede komt. Daarbij komt nog dat deze boom sinds een drietal jaar veel meer compost toebedeeld krijgt en de voedingstoestand van de boom nu merkelijk beter is dan in het verleden. Ik verkeerde lange tijd in de mening dat dit ras het absoluut niet deed op zandgrond.

Van Eddy Vets uit Putte heb ik geleerd dat je met een goede bemesting ook op zandgrond zeer goede resultaten kunt boeken. Het bovenstaande lijkt deze stelling weer eens te bevestigen.

Ook bij de appelen zijn er veeleisende rassen; andere hebben  maar een minimale verzorging nodig.

Piet de Sonnaville stierf in 1995. Ik heb het geluk gehad hem kort voordien te kunnen bezoeken. Overal aan de bomen in zijn boomgaard te Winssen hingen in zakjes afgeschermde vruchten, het resultaat van zijn laatste, manuele bestuivingen. Hij liet ons zijn eigen selectie Mirabellen proeven. Het meest trots was hij op zijn recente peren met rood vlees.

Zijn zoon Ben in Altforst, niet zo ver van Wageningen, is ook fruitkweker en zet zijn kruisingswerk verder op zoek naar nieuwe rassen. Ik heb nog nooit iets over mogelijke resultaten gehoord. Moest iemand van de lezers hier meer over weten, dan zou ik dit zeer graag vernemen.

Karmijn de Sonnaville

Vijfentwintig jaar terug proefden we in de Veltwerkgroep fruit vele rassen en gaven we enten door.

Karmijn de Sonnaville werd door iedereen als een topras ervaren. Het is een kruising tussen Cox’s Orange Pippin en Jonathan of Schone van Boskoop. De beroepsmatige teelt startte in 1971. Piet de Sonnaville, verbonden aan het IVT van Wageningen had de kruising al gemaakt in 1949. De appel heeft een intense smaak, met een heerlijk aroma, een wonderlijke versmelting van zoet en zuur. Zijn uiterlijk is wat ruw, gedeeltelijk bruinkleurig (russet in het Engels). Soms ontstaan er groefjes aan de neus, wat de handel niet graag ziet. Daarbij is het een triploïd en is veeleisend wat bestuiving betreft. Het eigen stuifmeel is weinig zaaks. In de beroepsteelt is dit ras nu verlaten.

Een interessant ras voor de liefhebber, maar je moet het kunnen kweken.

Van dit ras kweekte ik 3 bomen. Op de grootste heb ik nooit vruchten gezien. Twee jaar terug werd deze boom gerooid om plaats te maken voor een boom die moest wijken voor het aardgastraché. Een tweede boom had zeldzaam vruchten. Misschien kan daar in de toekomst verandering in komen, want een dichtbij staande boom is omgeënt met een viertal rassen. Wellicht verbetert de bestuiving. Boom nr. 3 in de kippenren werd vorig jaar omgeënt. Deze boom heeft 2 gesteltakken, een schuin opgaande en een dikke hoofdtak. Deze tak heb ik doorgezaagd en er vier enten (zelfde ras) op geplaatst (kroonenting), die alle vier voorbeeldig groeien. Door bijknippen zorg ik ervoor dat ze ongeveer even sterk ontwikkelen en in de toekomst de nieuwe gesteltakken gaan vormen. (Vervolgt)