Riet

Opgebroken weg.

Achteraan overdekt wachtperceel

De pijp wordt in de sleuf getrokken

GPS meting van de diepteligging

Begin met afdekken van de buis. Dan kan ze niet gan drijven bij wolkbreuken

Naar twee interessante Tuinen in Kent

Yalding Organic Gardens en Brogdale

Howard Stringer en zijn vrouw Elisabeth

Zaterdag 22 september met een volle bus met vooral Veltleden uit de 5 Provincies, waaronder een groot deel bestuursmensen, inbegrepen de directeur van Velt, naar Engeland. We hadden ook een vreemde eend in de bijt, maar een interessante, zoals later zou blijken.

Om 11 A.M. in Yalding Organic Gardens (Maidstone) aangekomen, hadden we nog wat tijd voor een eerste verkenning. De groei van de fruitbomen voldoet voor mij niet waar ze in het propere gazon staan. Rond de stam is een vierkantje van een halve meter op een halve meter uitgestoken, geen spoor van toediening van compost of stalmest. Alles clean.

In het achterste gedeelte is er wel mulching rond de stammen.

Yalding heeft wel een boeiende, overdekte (klein)fruittuin. Hier wel een dikke mulchlaag. Prachtig fruit.

Na de stevige ploughman's lunch volgde de verkenning met gids. Er is steeds zoveel te zien dat anderhalf uur rondgang steeds uitloopt, maar ook in Brogdale (Faversham) wachten de gidsen.

Onze oude fruitvriend Howard Stringer en zijn vrouw Elisabeth staan ons al op te wachten. Beiden zijn 84 en nog steeds actief bij de Friends of Brogdale. Howard is vorig jaar goed hersteld van zijn 2 de hartinfarct en operatie. De lange autorit van Woking in Surrey (onder Groot Londen) moet wel geregeld onderbroken worden door een rustpauze.

Eerst bezoeken we het perenperceel. De mooie peer Highland nodigt uit tot proeven. Begint al te smaken.

We zien nog tientallen peren.

De Concorde heeft hier een meer groene kleur. Bij mij en ook bij Christof in Schoten is er meer roestkleur.

Deze peer is een Engelse kruising tussen Doyenné du Comice en Conference (ook een Engelse peer) van 1977. Plukken eind september en bij natuurlijke bewaring te genieten tot begin november (net als de Conference). Het vlees is bleekgeel, zoet, sappig, smeltend, boterig, fijn van textuur met een aangename, milde smaak.

Ik zie al uit naar het werk over peren van Joan Morgan, de schrijfster van het (New)Book of Apples, waarin de meer dan 2000 appels van Brogdale beschreven staan.

Veel appelen werden geproefd.

Howard maakte ons attent hoe de zaailingen van Cox kleine vruchten geven. Cox is ook al niet zo'n grote vrucht. Ook in Engeland heeft dit ras meer afgedaan. De zoete appels als de Galamutanten worden populair.

Voor de mensen die hier een eerste maal komen is het steeds een overweldigende beleving zoveel vruchten, verschillend in kleur, vorm grootte en smaak te zien. Doch steeds blijft er iets nieuws te ontdekken. De rassen zijn telkens in 2 exemplaren aangeplant. Bij de appelen alleen al zijn dat 2300 rassen!

De tijd was weer veel te kort, want de cream tea / koffie met scones + boter, room en jam wachtte! Een lekkere, Engelse attractie!

Voor het vertrek hield Howard er aan voor de groep iets over de toekomst van Brogdale te vertellen; want er zijn serieuze veranderingen op til.

Er waren vijf kandidaten om de collecties van de staat over te nemen, mits te voldoen aan een aantal voorwaarden, doch geen enkele kandidaat voldeed bij de eerste bieding. Daarom werd een tweede ronde geopend. Het nieuw bod moest gisteren 21 september binnen zijn.

De bekendmaking zou voor november zijn.

Op de weg terug rijden we door het golvende landschap van de North Downs, de heuvelrug die tot onder Groot Londen doorloopt. Hierop ligt de 225 km lange wandelweg, de Pilgrims Way, die zijn naam kreeg door de Middeleeuwse pelgrims naar het graf van Thomas Becket, de in 1170 vermoorde aartsbisschop van Canterbury. De wonderen bij zijn graf lieten niet lang op zich wachten en een nieuw bedevaartsoord was geboren.

Te Folkestone konden we zo op de trein rijden, een serieuze tijdsbesparing. Op 35 minuten is men aan de andere kant.

Op de bus in de Shuttle kon Albert Gijs van Assenede (Tel 091 344 906) zijn boeiend verhaal doen. Gewoonlijk gaat hij met de vaste plantenkwekers naar Engeland.

Maar hij is ook al 50 jaar fruitliefhebber. Hij haalt zijn doos met vruchten boven. Hij heeft 2 eigen perenzaailingen op eigen wortel, bomen van een 6 tal meter. Hij zit op zware Poldergrond. De vruchten zien er alvast goed uit. Er zitten ook enkele peren Géneral Leclercq tussen. Maar vooral de reuzengrote Mutsu's vallen op. Mutsu is een Japanse kruising met Golden. Hij heeft ook Golden bij. Ik gaf als commentaar dat een liefhebber geen Golden Delicious moet planten, overdreven schurftgevoelig. Mutsu is ten dele in hetzelfde bedje ziek,

maar gezien de grotere maat zijn de vruchten ondanks de vele schurftplekken nog goed te genieten. Dit jaar vormt echter bij mij de grote uitzondering: allemaal gave vruchten, die ook een stuk groter worden. Ik wacht nog even met plukken. Bewaart tot februari. Lekkere winterappel. Het ras is triploïd en vergt bestuivers.

Albert spuit zijn fruit met scheikundige middelen. Vandaar de vreemde eend, - waarop ik bij 't begin doelde - tussen de biomensen. Zijn bijdrage werd door iedereen gesmaakt.

Ik zou wel eens willen weten hoe zijn peren het zouden doen zonder spuiten. Zijn ze dan nog zo aanlokkelijk? De goede smaak blijft alvast dezelfde, schurftplekjes of niet.

De Kweepeer Leskovac

Dit is de appelvormige kweepeer.

Naar mijn ondervinding is dit de meest regelmatige drager onder de kweeperen die ik ken.

Ook in een schurftjaar worden de bladeren en vruchten slechts matig aangetast.

Bij mij had het ras Champion wel de gezondste bladeren, maar de vruchtbaarheid was minder. Deze boom stond wel op zijn eentje, zodat kruisbestuiving wellicht heel moeilijk was.

In de toekomst komt die wel bij de andere te staan.

Leskovac komt uit het gelijknamige dorp in Servië; ontstaan rond rond 1890.

Het vruchtvlees is sappig, helgeel en blijft bij het koken hel. Weinig steencellen. Slecht stuifmeel. Laat zich gemakkelijk verwerken,

De appelvormige kweepeer

Bij de buren ligt de 100 m lange buis (rechts op de foto) klaar.
Na het graven van de sleuf wordt die op ons terrein getrokken.

Kweeperen Verwerken

(Tekst Aleide en Daniel)

Annelien als enthousiaste keukenprinses bij het malen.

De meeste kweepeerrassen hebben gewoonlijk te lijden van de schurft. Zoals vroeger gemeld, is die aantasting dit jaar minimaal. Onze rijke oogst aan mooie kweeperen zullen we dit jaar laten verwerken tot sap. Eén vierde Kweepeersap en drie vierde appelsap smaakt overheerlijk.

De vruchten die niet meer gaaf zijn verwerken we als fruitbeleg.

We verwijderen de zwarte punten en rotte plekken en vermalen de stukken kweepeer in water, liefst met wat citroen, zodat ze minimaal verkleuren.

We snijden ze tot fijne schijfjes met het Zyliss molentje.

We laten alles koken. De kookpot wikkelen we in een oud deken, zodat de bereiding nog een nacht kan trekken en sparen aldus energie. De dag daarop draaien we de bereiding door een roerzeef, gieten over in de koperen confituurpan en warmen op, terwijl er duchtig geroerd wordt. Eerst is er nog bruine rietsuiker bijgevoegd, in een verhouding van 1kg suiker op 5 l moes.

Na wat opwarmen wordt het meeste sap afgeschept door en door een zeef gegoten. Deze zeef staat op een trechter en fles. Achteraf zal dit sap gepasteuriseerd worden.

De overblijvende moes wordt nog een tijdje gekookt en geroerd, Vervolgens wordt de materie in warme bokalen geschept, die tot de rand gevuld worden. Het schroefdeksel gaat er op; nog wat warm afspoelen en we leggen ze op hun kant.

Zo bekomt men een lekker fruitbeleg.

Zoveel grote vruchten bijeen!

Meer dan een grote kruiwagen vol

ANANAS REINETTE

Een van de appelen die het bij mij duidelijker beter deed dan anders is de Ananas Reinette. Wellicht is de geringe schurftaantasting dit jaar een verklaring. (Wie goed kijkt, ziet toch wel enkel schurftvlekjes.) In een schurftjaar worden de bladeren aangetast. De bladeren zetten het zonlicht om in voedsel voor de plant. Als de bladeren grotendeels vernietigd worden door de schurftschimmel dan schiet het fabriekje te kort.

Tevens heb ik het boompje ook beter voorzien van compost.

De vruchten heb ik behoorlijk moeten uitdunnen, maar een liefhebber laat er nog altijd iets te veel staan. Het formaat van de vruchten is klein, maar toch een stuk beter dan ik gewoon ben.

De plukrijpheid is erg vroeg dit jaar. Ze waren mooi geel en kwamen zeer gemakkelijk los. De appelen waren al aan 't vallen. De pluk is normaal voor oktober. Bewaarbaar tot januari.

De Ananas Reinette is waarschijnlijk van Nederlandse oorsprong. De Duitse pomoloog Diel vernoemt het ras in 1821.

De speciale smaak naar ananas komt bij volle rijpheid. De vrucht is dan knappend, sappig en intens zoet-zuur. Ik vond dit ras ooit nummer 1 bij een proefsessie in de Tuinbouwschool van Merchtem. De grond is daar een stuk beter dan mijn zandgrond.

Maar van Eddy Vets heb ik geleerd dat een goede bemesting heel veel compenseert.

Ook gebruikt in de keuken en voor sap.

Een late oogst bessen

Zondag, 16 september kwam de jongste dochter Tinneke met dochter Jasmien besjes plukken.

In een verlaten hoekje vonden ze nog een met gaas afgedekte struik rode bessen. Ik was verwonderd hoe goed de trosjes er nog uitzagen, ondanks al de regen van juli augustus. Nogal wat rode bessen zijn regengevoelig en gaan rotten. Redwing, zo heet dit laat, Engels ras is blijkbaar duidelijk weinig regengevoelig.

De rode frambozen zijn misschien Dinkum, een herfstframboos van Derek Jennings. De gele zijn van het herfstras Fall Gold.Je ziet zelfs enkele roosgele Golden Bliss. Verder enkele blauwbessen en late bramen.

Hazelnoten rapen

Vorig jaar had ik geen hazelnoten of de weinigen die er waren werden door belagers (o.a. eekhoorn) weggekaapt.

Dit jaar is de oogst overvloedig.

Ze zijn volop aan 't vallen. Ik vang ze op met gaasnetten. Veel gemakkelijker om ze te verzamelen en ze liggen niet op de grond: geen vuil, geen nattigheid.

De eerste hazelnoten die ik plantte waren ongeselecteerd. Enkel kleine noten.

Daarna heb ik grootvruchtige rassen geplant: vele, vele keren interessanter.

Louise Bonne d'Avranche

(in Engeland Louise Bonne of Jersey)

Een aangepikte vrucht vertoonde al sporen van overrijpheid. Nog wel voldoende vast, maar te weinig sap. Ik hou van rijpe peren, zacht en smeltend en met zo'n overdadig en overheerlijk sap.

Jongeren -als ze al fruit eten- verkiezen de nog harde Conference peren.

Dan associeer ik er bij hoe wij als kinderen eveneens altijd graag rapen aten. Ook een gewas dat van de velden verdwenen is. Misschien gelukkig maar, want de boter kon er te sterk naar smaken.

De Louise Bonne peren hebben dit jaar geen schurft en zijn mooier dan gewoonlijk. Ik heb er een boompje van staan. Gisteren zag ik dat drie vierde van de peren gevallen waren: de hoogste tijd om de rest te plukken. 

Dit ras is een regelmatige drager. Wat smaak betreft vind ik het een gewoon goede peer, maar meer ook niet. Ik vermoed dat deze peer haar populariteit 't meest te danken heeft aan haar naam: Louise en Bonne!

Iedereen verstaat een beetje Frans en bonne betekent goed !

Dit is een zeer goede kook- en bakpeer uit Frankrijk.
Deze peer dateert van rond 1650.

Ik heb deze peer leren kennen via dorpsgenoot Paul Van Den Bergh.
Bij zijn dochter op de Hoge Dreef staat nog een gezonde, oude boom, een van de weinige restanten die ontsnapte aan rooiïng.
Toen hij enkele peren bracht, hield ik ze eerst voor St Remy's, maar het buikige van deze peer deed mij twijfelen.
Ik nam ze mee naar een fruittentoonstelling te Doesburg.
De heer Giessen herkende er onmiddelllijk de Pondspeer of Catillac in.
In mijn geboortestreek, Ichtegem, West-Vlaanderen waren de kookperen uitsluitend St Remy's.

Herwig Vereyken stuurde mij bijgaande, knappe foto. Hij is dan ook een in Keulen gediplomeerde fotograaf.
Ik ben er echter nog niet uit. Is dit een niettypische Catillac, erg gelijkend op St Remy of een echte St Remy van een echte St Remyboom?

Open Boomgaard van Eddy Vets te Itegem

Aleide en ik zijn vorige zaterdag gaan kijken, luisteren en proeven. Als man uit het onderwijs kan Eddy het goed uitleggen. Hij is de contactman van de Nationale Boomgaardenstichting voor de provincie Antwerpen. Of typeer ik hem als beter de 'Fruit-apostel'? Hij heeft er de krachtige postuur en de felle baard voor. Na de ongetwijfeld vermoeiende zaterdag stond hij 's anderendaags met de stand van de NBS in de boomgaard van de Vereykens te Berlaar.

Maar ik mag zijn secondant Louis Millis niet vergeten, de man die tovert met enten en aan de basis ligt van het veredelingswerk dat je hier ziet.

Eddy heeft zich tot doel gesteld de Belgische rassen van appelen en peren te verzamelen en verder te propageren. Als voorbeeld pakt hij graag uit met de peer van de streek: Emile d'Heyst. Momenteel zijn dat al een zeventigtal peren -(Vergeet niet dat ons land een kleine 200 jaar terug wellicht het topland was voor het creëren van nieuwe perenrasen!)- en een 50 tal appelen.

Daarnaast is Eddy verzot op Reinetten en bezit hij reeds een indrukwekkende verzameling.

Verder is hij zeer geïnteresseerd in de geschiedenis van het fruit en doet hierover opzoekingswerk. Hij kan er boeiend over vertellen. In Pomologia, het kwartaalblad van de NBS verschenen van hem al enkele interessante bijdragen.