----------------------------------------------------------------Deel 2 : van grenspaal nr 218 tot aan de Schelde.

Maandag 28 april 2008

Grenspaal 246 - vervolg

GRENSPAAL 246 (vervolg)

Op 29 februari 2004 werd de nieuwe Gp246 op de kruising van de Weg naar Wouw en de Bredestraat in Huybergen, onder grote publieke belangstelling, door de burgemeesters van Woensdrecht (Nl), Essen (B) en Kalmthout (B) feestelijk onthuld. De officiële ondertekening van het Proces-verbaal van de herplaatsing volgde in Café ‘Trapke op’.

Bij de inhuldiging had een plaatselijke actiegroep die ijverde voor de terugplaatsing van de oorspronkelijke grenssteen 238a (de ‘strontpaal’), pamfletten gekleefd op de paal. (Intussen weten we dat deze in de tuin van een familielid van de beruchte smokkelaar ‘Klaveren Vrouwke’ werd teruggevonden. Hij zou weer beschikbaar komen als deze overlijdt, maar werd dank zij onderhandelingen reeds vroeger terug overgedragen aan de gemeente Essen. Hij werd op 6 mei 2006 teruggeplaatst.)

Omdat het onmogelijk was om grenspaal nr 246 op zijn oorspronkelijke plaats te positioneren, heeft hij nu een bestemming gekregen op de bermstrook, op een afstand van 11,71 meter van de oorspronkelijke grenspaal. Dit is echter niet exact op de grens.

Grenspaalwandelaar Piet Janssens had een nagemaakte grenspaal geplaatst op de exacte locatie van de oude ingegraven paal.

Men denkt wel aan de mogelijkheid om via ingrepen ter afremming van het verkeer, de weg zodanig te herschikken dat de paal op zijn oorspronkelijke plaats kan teruggezet worden.

Opmerkelijk aan de nieuwe grenspaal is de fout in het nummer: de 2 staat namelijk ondersteboven.

Intussen is er wat aan geprutst om dit zo veel mogelijk te verdoezelen.
(Foto genomen 19/1/06)

Donderdag 24 april 2008

Grenspaal nr 246

   GRENSPAAL 246

Grenspaal 246, op de grens tussen de gemeenten Woensdrecht (Nl) en Essen (B), is de enige grenspaal tussen België en Nederland die jarenlang niet zichtbaar is geweest.

Ten gevolge van de verbreding en verharding van de Weg naar Wouw in februari 1904, werd Gp246 een belemmering voor het verkeer. Er werd besloten om de grenspaal vertikaal te doen zakken, dus ondergronds te laten zitten. In het wegdek bovengronds werd een markering aangebracht die verwees naar de precieze plaats waar de grenspaal ingegraven was.

De weg werd ook gedeeltelijk op Belgisch grondgebied aangelegd door aankoop door de gemeente Woensdrecht van een stuk grond van een Belgische landbouwer.

Intussen is het wegdek nog meerdere malen hernieuwd. In 1965 is geconstateerd dat de paal nog ingegraven zat.

In 2003 was het de bedoeling om de paal terug op te graven en naast de weg te plaatsen, maar GP246 bleek onvindbaar. Gemeentearbeiders van Woensdrecht hebben naast en onder de weg gezocht, maar er waren zelfs geen restanten te vinden. De ene is van mening dat hij volledig weggeroest is, een ander denkt dat hij verder is weggezakt. Vermoedelijk is hij door een aannemer tijdens latere werkzaamheden aan de weg als onbruikbaar materiaal afgevoerd naar één of andere schroothoop. Niemand weet waar de paal zich nu bevindt. Er wordt nog naar gezocht.

Het gemeentebestuur van Woensdrecht heeft dan het initiatief genomen om een nieuwe grenspaal met het nummer 246 te plaatsen. Dit gebeurde op 29 februari 2004, exact 100 jaar na het ingraven van de oorspronkelijke paal.

Wordt vervolgd

Donderdag 17 april 2008

Grenspaal nr 241

Bij grenspaal 241 zijn we terug buiten de bebouwing van Essen en opnieuw tussen de velden.

Toen ik hier aankwam om een foto te nemen, stonden er twee fietsen tegen de paal en zat er een ouder koppel op de bank ernaast om even uit te rusten.
Het was helemaal geen probleem om de fietsen even te verzetten.

Toen ik de opmerking maakte dat het toch jammer was dat de paal zo besmeurd was met zwarte graffiti-krabbels (aan de andere zijde, dus niet zichtbaar op de foto), kreeg ik als antwoord: "Och, het is toch maar een paal!".

Dat is nu de mentaliteit van heel veel mensen over die prachtige grenspalen: "Het is maar een paal".
Ze beseffen niet dat deze grenspalen enig zijn in hun soort, over gans de wereld!

Toen ik er dit voorjaar nog eens langs kwam, was het nog erger gesteld. Nu was de knop bovenaan ook helemaal besmeurd. In het roze.

Zondag 13 april 2008

Grenssteen 240-241

Grenssteen tussen de grenspalen nrs 240 en 241 te Essen. Heel toepasselijk in de 'Grensstraat'.
De rijweg plus het (onverharde) voetpad zijn hier volledig Belgisch; de tuinafsluiting met de huizen erachter zijn Nederlands grondgebied.

Donderdag 10 april 2008

Essen

Aan de overkant van de baan wordt de grens over enkele tientallen meters verder aangeduid in het wegdek.
Links is Belgie, rechts Nederland.

Dinsdag 8 april 2008

Grenspaal nr 240

Grenspaal nr 240 aan de grensovergang te Essen

Grenspaal 240 te Essen.
Zoals we kunnen zien werd de volgens het verslag van schouwing van 1999, de ontbrekende knop teruggeplaatst.

Direkt naast de paal staat hier ook een grenssteen of tussensteen. Waarschijnlijk voor de veiligheid werd deze bordeaux geschilderd.

Foto van dit jaar. Het voetpad werd verder doorgetrokken op Nederlands grondgebied. Ook is duidelijk te zien dat de weg hier een heel stuk hoger ligt dan in 1843, toen de paal geplaatst werd. De grenssteen ernaast kreeg het nummer 71 opgeschilderd. Dit blijkt het huisnummer te zijn van de aldaar gevestigde zaak en heeft dus niets met de steen zelf te maken. (Mijn dank aan een bewoner uit de omgeving die mij dit meldde)

Woensdag 2 april 2008

Grenspaal nr 239

Grenspaal nr 239

Aan de overkant van de weg, ook juist op
de grens, staat dit paaltje, dat veel gelijkenis vertoont met de 'borne poteau' te Arendonk. Op deze foto zien we dat dit vervangen werd door een nieuw; het oude ligt er hier nog naast. Het staat echter op geen enkele kaart. Is het wel een grensmarkering?
In het Proces-Verbaal van 11 januari 1999 (inzake de schouw der Nederlands-Belgische grenspalen, overeenkomstig het bepaalde in artikel 1 van het Reglement voor het onderhoud der grenspalen tussen Nederland en België van 28 juni 1847 goedgekeurd bij Koninklijk Besluit van 14 december 1849 (Stb.nr.861)),
is er wel sprake van dit paaltje.

Hier een uittreksel uit dit verslag:

Grenspaal	Onderhoudstoestand, beschadiging of verplaatsing
Grenspaal 239 Steenpaal	· paal staat iets scheef · roestvorming · geen bestrating er omheen
Grenspaal 240 Essenseweg	· lichte roestvorming · wijkt af van kleur · bestrating slecht · bovenstuk ontbreekt (is in het bezit van gemeente)

Dinsdag 1 april 2008

Fietsroutes

Langs deze plaats lopen er ook verschillende fietsroutes.

Maandag 31 maart 2008

I'll be back

Dank zij enig speurwerk werd de oorspronkelijke strontpaal in 2004 teruggevonden. Hij stond in de achtertuin van een nazaat van Klaveren Vrouwke in St.Willebrord (ergens tussen Rucphen en Roosendaal). Dank zij de inzet van een werkgroep die de paal weer op zijn oorspronkelijke plaats wou werd de paal in alle geheim terug overgedragen aan de gemeente.

Tegen de belofte dat de paal zwaar zou verankerd worden en dat de herplaatsing een eerbetoon aan 'Klaveren Vrouwke' zou worden werd hij tijdens de nieuwjaarsreceptie 2006 van het wijkcomité d'Hoop officiëel terug aan de burgemeester van Essen, Frans Schrauwen,overhandigd. Opvallend is de achternaam van de burgemeester: die is namelijk dezelfde als die van de beruchte smokkelaar van begin vorige eeuw!

Intussen had Frans Meeus, een grenspaalkenner uit de streek, reeds een foto van de ‘strontpaal’ met de melding " I'll be back" op het internet gezet en werd volgens een anoniem artikeltje in het lokaal Essens blaadje ‘De Echo’ de herplaatsing aangekondigd voor 5 mei 2006, juist op de 90^ste sterfdag van ‘Klaveren Vrouwke’.

Maandag 31 maart 2008

De herplaatsing

De herplaatsing van de 'strontpaal' nr 238a.

Op zaterdag 6 mei 2006 - en niet op 5 mei zoals oorspronkelijk anoniem aangekondigd werd - was het dan zover.
90 jaar nadat de smokkelaar "Klaveren Vrouwke" er door de douane werd doodgeschoten en 33 jaar nadat hij gestolen werd, wordt onder enorme belangstelling op de grens van Essen en Horendonk de originele 'Strontpaal' (grenssteen 238a) met grote luister teruggeplaatst.

Het was een waar volksfeest.

-Vooreerst werd in het parochiecentrum van Horendonk een eerbetoon gebracht aan de smokkelaar Geert Schrauwen, bijgenaamd 'Klaveren Vrouwke', die 90 jaar geleden, op 5 mei 1916 bij deze paal op Belgisch grondgebied door Nederlandse grenswachters werd doodgeschoten. Om een grensincident te vermijden, trokken de grenswachten hem op de Nederlandse kant.

-Na nog een korte toespraak van de burgemeesters van Essen en van Rucphen (Nl) ging het vandaar met een toeristentreintje naar de Raaiberg, plaats van de paal, voor de inhuldiging.

Eerst werd er door de plaatselijke folkloristische groep 'Puur natuur' nog een lied gebracht over het verhaal van Klaveren Vrouwke' en 'de strontpaal'.

De onthulling van de originele paal in aanwezigheid van de Directeur der Douane te Antwerpen, de burgemeesters van Essen en Rucphen, het strontpaalcomité en enkele nabestaanden van KV.

De originele paal na zoveel jaren terug op zijn plaats.

Aan de achterzijde is de paal niet meer in al te beste staat.

De twee palen naast elkaar. De 'echte' paal moet nog wel stevig verankerd worden op de juiste plaats.

Zondag 30 maart 2008

De Strontpaal

De Strontpaal.

Dit maal gaat het niet over een echte gietijzeren grenspaal, maar over een hulppaal of tussenpaal, nl. nr 238a.

Een paal met een geschiedenis.

In de streek (Horendonk-Essen) wordt deze paal ‘de strontpaal’ genoemd, omdat vroeger, tijdens W.O.I, de douaniers van de nabij gelegen grenspost, tijdens hun velddienst, hun behoefte al eens deden achter deze paal.

Ook werd bij deze tussenpaal in mei 1916 de beroemde smokkelaar Geert Schrauwen, bijgenaamd ‘Klaveren Vrouwke’, door Nederlandse grenswachters doodgeschoten.

Klaveren Vrouwke was in de oorlog ’14-’18, tijdens de gouden tijden van de smokkelaars, een man die steeds anders vermomd, smokkelwaar over de grens bracht en tot ergernis van de grenswacht ongrijpbaar bleef. Nabij ‘De Strontpaal’ is Klaveren Vrouwke’ op 5 mei 1916 dan toch doodgeschoten. Ter herinnering aan dit feit werden door een soldaat met zijn bajonet in de steen een kruis en de letters KV gekerfd.

Begin de jaren ’70 werd bij het uitdunnen van het bos het bovenste gedeelte van de ‘strontpaal’ eraf gereden. Het stuk werd terug op zijn plaats gezet, maar in maart ’73 werd deze arduinen paal echter gestolen.

Later in dat jaar werd hij vervangen door een betonnen exemplaar. Deze kwam er door een inwoner van Horendonk, Kamiel Van Velthoven, die hier ter ere van zijn 25-jarige huwelijk een nieuwe paal plaatste, met kruis, de initialen K.V.V. en de datum van zijn huwelijk: 17/4.

Zaterdag 29 maart 2008

Grenspaal nr 219

Grenspaal nr 219 staat op de grens tussen de gemeenten Meerle ( B ), Meer ( B ) en Ginneken ( NL ).
De grens loopt hier op amper één meter van de gevel van het huis van de hoeve "de Paal", dat juist Belgisch blijft.
Deze grenspaal is tevens het meest noordelijke punt van België.

Tekst van het proces-verbaal van 1844 over de plaats van deze paal:

§ 3. De la dernière borne, la limite, se dirigeant au Nord-Ouest, sépare la parcelle 91 D de Meerle et un chemin d'exploitation, de celles 425 et 421 G de Ginneken; contourne, à un aune (mètre) de distance, la maison cotée 85 et 419 dite het hoekje, qui reste en Belgique, et qui appartient au sieur SCHRIECKX; puis elle suit le bord méridional du chemin de Rysbergen à Meir, jusqu'à la rencontre de la parcelle 1 D de Meerle et de celle 960 G de Ginneken, qu'elle sépare jusqu'à ce qu'elle atteint le chemin de Meerle à Bréda, sur l'axe duquel se trouve le point de contact des communes de Ginneken (Pays-Bas), de Meerle et de Meir (Belgique). Il y sera planté une borne (n0. 219). Trois petites seront placées autour de la maison précitée.

Grenspalen 215-224

Vrijdag 28 maart 2008

Grenssteen nr 218e

Grenssteen 218e tussen paal 218 en 219, midden in 't veld.

Donderdag 27 maart 2008

Grenssteen 218a

Aan de voordeur van Café 'Moskes' bij Meersel-Dreef (B) en Galder (Nl) staat grenssteen 218a.

Maar ook aan de achterkant staat er een grenssteen.

De tuinmuur werd speciaal rond de steen gebouwd.

Aanvankelijk ging de grens dwars door het huis. Maar omdat in het protocol van 1843 bepaald is dat de staatsgrens niet door de huizen mocht gaan, is het huis volledig Belgisch gemaakt. De rechtlijnige grens maakt hier een klein rechthoekig uitstulpje rond het huis.

(foto's: Harry ten Veen (uit het internet)

Woensdag 26 maart 2008

Grenspaal nr 218

Grenspaal nr 218, op de grens tussen Meerle (B) en Ginniken (Nl) staat aan de Belgische zijde van de rivier de Mark. Maar hij staat 180° gedraaid!

(oudere foto van Eef Berns)

De Mark ontspringt in Koekhoven tussen Merksplas en Turnhout, een rustige boerensloot die, na 76 km bij de monding in de Volkerak, is uitgegroeid tot een brede rivier. Het hele stroomgebied wordt gevormd door een ingewikkeld systeem van beken en bronnen. Aan grenspaal 218 bevindt zich nu een 'landinrichtingsgebied'. Overheidssteun moet dit gebied mooier en vitaler maken.

Recentere foto. De paal is wel herschilderd, maar de knop ontbreekt nog steeds.

Meer van grenspalen