Naar de inhoud

grenspalen

---------------------------Grenspalen op de grens tussen België en Nederland----------------------
seniorennet.beseniorennet.be
----------------------------------------------------------------Deel 2 : van grenspaal nr 218 tot aan de Schelde.

Boei nr 74

Boei74-4.jpg  Boei nr 74 

V
anaf Gp 264 loopt de grens in bijna één rechte lijn tot ongeveer halverwege de Schelde.
Op dat punt treffen we als grensmarkering Boei nr 74 aan.

Vanaf deze lichtboei maakt de grens een knik naar het zuiden en volgt een stukje de vaargeul tot aan het verlengde van de lijn gevormd door de grenspalen nrs 269a, 269b en 269c op de linkeroever van de Schelde.
Boei74-3.jpg

Deze boei duidt niet enkel de landsgrens aan, maar vormt tevens de denkbeeldige grens tussen de Boven-Zeeschelde en de Beneden-Zeeschelde.

Hierover wat meer uitleg:
De Zeeschelde kan worden verdeeld in Boven-Zeeschelde en Beneden-Zeeschelde.
De Boven-Zeeschelde loopt vanaf de monding in de Noordzee tot aan Boei nr 74, de landsgrens dus.
Voor de Beneden-Zeeschelde worden er twee grenzen gebruikt.
Deze wordt in het ene geval begrensd vanaf de Belgisch-Nederlandse grens tot aan Antwerpen. Dit is de administratieve grens die vooral in de nautische en juridische kringen gebruikt wordt.
Maar volgens de natuurlijke eigenschappen van de Schelde, nl. de vermenging van zoet en zout water, loopt de Beneden-Zeeschelde vanaf Boei nr 74 tot aan Schelle, waar de Rupel in de Schelde uitmondt
.

Hierbij wil ik speciaal de mensen van Rijkswaterstaat Zeeland bedanken, welke voor mij en in het bijzonder voor deze reeks artikelen over grenspalen langs de Belgisch-Nederlandse grens, deze uitzonderlijke en prachtige foto's van Boei nr 74 hebben genomen.  Deze foto's zijn Copyright en mogen enkel overgenomen worden mits bronvermelding.

R.A.A.




Voor de grenspaalliefhebber

Eén van de komende dagen
iets speciaals. 
Maar ge merkt het al natuurlijk.

(klik maar op de afbeelding)

Grenspaal nr 269

74769-d165a5ecc2f738cdb83f508e144aa235.jpgMet grenspaal 269 zijn we aan de oever van de Schelde aanbeland.
De paal staat boven op de Scheldedijk, op de grens van Zandvliet (B) en Rilland-Bath (Nl).


74769-f6f97b74adb32d931e458d57f9d70174.jpg
De kop van de paal vertoont veel beschadigingen, lijkende op kogelinslagen, waarschijnlijk door vandalen.



74769-72c65fba0c942c050aafa2c67995c24d.jpg
Blijkbaar is niet iedereen het eens met de juiste plaatsing, want een beetje naast de grenspaal, langs
Belgische zijde, staat een grote houten  paal met als opschrift:
'Schandaal, hier Nederland'. 

GP269 werd ergens einde jaren 90 verplaatst.  Hij stond toen beneden aan de dijk, iets meer landinwaarts, aan de waterloop de Agger en een zandweg, een vrij bekende sluipweg ten noorden van de haven tussen België en Nederland.  De reden van die verplaatsing is hoogstwaarschijnlijk de inrichting van het slibstort.
gbs-grenspaal269-kaart.jpg

(Oorspronkelijk PV:
"§ 7. De cette borne (n°268), la limite continue, dans la même direction, en ligne droite, et à travers des schorres, jusqu'au milieu du cours d'eau dit de Agger, où elle rencontre le point de contact des communes de Santvliet (Belgique), d'Ossendrecht et Woensdrecht (Pays-Bas). Vis-à-vis de ce point, sur le bord oriental de l'Agger, il sera planté une borne (n0. 269)")


74769-aa28ff9717d68c32d2b10a0a525f389f.jpg
(foto Eef Berns)

Grenspaal nr 268

Door de aanleg van de Schelde-Rijn-verbinding is
Grenspaal nr 268 moeten verplaatst worden en staat nu op de noordelijke oever van dit kanaal.
70671-f18646b50cc88eaba9f0fd3db6849f05.jpg
70671-5ecb3a34b33d16d718a613962fdeef0d.jpg

70671-eb53b93f1c3a32512a7bbc25b832c30e.jpg
Op de zuidelijke oever werd een
bijkomende paal geplaatst met het
nummer 268a.
70671-9294ee992c14e17636d6981e4e5bbdc6.jpg
Deze paal draagt het jaartal 2000. De foto werd genomen richting Gp268 aan de overkant (juist links van de bomenrij).

Gp 268 voorheen:
70671-6af9336ebfd65c732adb833643aef845.jpg

Iets speciaals

vraagteken.jpg 
Voor de grenspaalliefhebbers
is er
'iets speciaals'
op komst.

Nog even geduld.

Grenspaal nr 266

Grenspaal nr 266 
staat boven op een dijk, de 'Kabeljauwdijk', aan de rand
van het erf van een groothandelaar in ajuin.                  

Op grenspalentocht

Zo'n drie jaar geleden begon ik met mijn reeks over grenspalen.  Zoals ik in mijn voorwoord reeds zei, komen de meeste bijgevoegde illustraties uit het internet en voornamelijk van enkele echte grenspaalfanaten waarvan ik de meeste gecontacteerd heb om hun foto's te mogen gebruiken.

In maart 2006 ben ik voor de eerste maal zelf eens op grenspalentocht geweest.  Van Gp 266 tot Gp 269. 

Ik moet bekennen dat ik kilometers heb rondgereden en gestapt om bij die palen te geraken.  En dit waren er dan nog die gemakkelijk te vinden waren.
Eens te meer wil ik mijn bewondering uiten voor de grenspaalvorsers die alle grenspalen en zelfs tussenpalen op het terrein gaan opsporen.  Helemaal geen eenvoudige opdracht.  Integendeel.

In het tweede deel van mijn reeks artikelen zijn vanaf de 'Strontpaal' - nr 238a - tot aan de Schelde, de meeste foto's eigen werk.

Grenspaal nr 263

Grenspaal nr 263 werd tussen 21 en 23 april 2005 het slachtoffer van een aanrijding, vermoedelijk door een vrachtwagen.   
Dank zij de inzet van de grenspaalfanaat uit de streek Frans Meeus, die de betrokken gemeentebesturen hiervan op de hoogte bracht, werd de paal binnen de maand hersteld.  Wel ontbrak de dennenappel die bij de aanrijding afgebroken was en niet teruggevonden werd.
                                              
  56579-42f03d70cf4062c20df5c8b2939da5db.jpg    
  (Foto van Frans Meeus 24/4/05 )   

56579-94af6ab10309cddad5df6d2c5c34d3f1.JPG
Recente foto van grenspaal 263 (eigen foto juni 2008)

Grenspaal nr 261

Grenspaal nr 261 was verschillende jaren verdwenen, maar in 1999 stond hij er weer.
Hij staat in het Moretusbos op de grens met Zandvliet (B) en Putte (Nl) aan het beekje de Rhijn.
(zie kaartje bij Grensstenen 260)
Tegenwoordig ontbreekt de knop.


58834-55638ef3ba9e7ff7a0fd9ee1c18f3d3f.jpeg
Foto uit 1999 (van Wouter Marechal).

58834-1c187007ddad2cf6037e2cf923a2b6c6.jpg
Foto april 2006, herschilderd, maar de    
knop ontbreekt reeds (van Peter Dirven).

Grenspalen 258-261-263

Tijdens een fietstocht langs de Ganzerijdersroute, kwam ik volgende grenspalen tegen:
(foto's genomen met de GSM)

  53582-e440ca6e374fdc308b10ba35d4306024.jpg Grenspaal nr 258
                                                                              
  53582-08cc824d76384893c759631fcd7c76cd.jpg Grenspaal nr 261 
                                                                               
  53582-c01af8fd0da64dbd13082a018b425e61.jpg Grenspaal nr 263
                                                                               
en in het bos komt ge ook langs een verzamelaar         
van WC-potten:

 53582-4d89b1f23abda260198a243cd9364b8e.jpg
(dit is geen eigen foto)

Grensstenen 260

Grenspaal 260 duidt een hoek naar het noorden aan en staat op het contactpunt van de gemeenten Berendrecht (B), Zandvliet (B) en Putte (Nl) 
 46031-3bbee9fbb7e5d21c6f7ca8e9ab961129.jpeg  

Om de grens ter hoogte van deze GP 260 nauwkeuriger vast te leggen, is er in 1894 een speciale grenscommissie geweest. Men heeft toen besloten om 2 extra grensstenen te plaatsen. 
Deze zijn in vorm wel afwijkend van alle andere grensstenen. 
Op de kop staan de letters B en N.


46031-7fbc44d9d422babf6eac7202d19596da.jpg
Grenssteen 260a

46031-47caddcff7af217f4f2006a0de2e7f8a.jpg
Grenssteen 260b.

46031-56e15ff1c5b7105678dca3efba12e604.jpg
 Op deze steen zijn de letters B en N nog goed zichtbaar.  (foto van Peter Dirven)

Grenspaal nr 260

Er zijn weinig mensen die grenspalen interessant vinden.  toch geeft het tegenkomen van een grenspaal, tijdens een wandeling b.v., dikwijls aanleiding voor een familiefoto.  Zoals de foto van deze familie die mij toegezonden werd.
42082-8d8150c326e025443d3a611d5001dc5e.JPG

Maar van het nummer van de paal had men geen enkel idee.
Ik heb deze foto dan voorgelegd aan de reeds eerder genoemde grenspaalkenner uit de streek Frans Meeus, die me aan de hand van enkele details al heel vlug kon vertellen dat het hier om grenspaal nr 260 gaat.  Hij bezorgde me ook onderstaande foto's.


42082-b957452273ff07abcae931e68db66e1f.jpg
Gp 260, gefotografeerd met het nummer zichbaar.

42082-6a67fc17aacbd561ceabf95ea5367888.jpg
Een oudere foto van deze grenspaal.  Hier ziet ge nog duidelijker enkele inslagen
van kogels.

De 26 hulppaaltjes van Berendrecht

De voet van de duinenrij welke de grens vormde tussen Gp259 en Gp260 verplaatste zich langzaam zuidwaarts, wat aanleiding gaf tot een grensconflict.

Om dit conflict op te lossen werden er in 1888, zoals we in mijn vorig artikel konden lezen, aan de hand van een nieuwe PV, 26 kleine stenen paaltjes geplaatst en dit over een afstand van amper 450 meter. De paaltjes zijn 1 meter lang, de zijden 25 cm. Op de kop staan de letters N en B, gescheiden door een lijn die de grens aanwijst. Het eerste is gemerkt met een letter ‘A’, de overige zijn genummerd van 1 t/m 25. De nummering loopt in tegenovergestelde richting dan die van de gietijzeren grenspalen.
37518-b4000f6e649710f133c0c649ae07ba5b.jpg

Bij het PV van 1888 werd de plaatsing van elk tussenpaaltje nauwkeurig bepaald en opgemeten. Men koos een punt A op de grens voorbij de duinenrij en maakte een rechte tot GP259.  Vanuit die lijn werd de afstand tot de paaltjes vastgelegd. De punten B, C en D op die rechte bestaan enkel op plan ( plan gekregen van Frans Meeus

In hetzelfde PV van 1888 werd ook bepaald om GP259 ongeveer 9m op te schuiven. 


Tegenwoordig is de plaats volledig overwoekerd door Amerikaanse vogelkers en men moet zich echt tussen de takken wringen om de paaltjes te vinden.

Dat deze paaltjes nog bestaan werd dank zij een recent onderzoek (half nov.2004) door grenspaalvorser Frans Meeus (samen met een collega) vastgesteld.

Deze mensen hebben hiermee zeer verdienstelijk werk geleverd, want ondanks tussenpalen net zoals de grote gietijzeren grenspalen beschermd zijn, is er geen enkele controle of stelselmatige keuring op door de gemeentebesturen.

Hier foto's van enkele van die paaltjes:

37518-f3843a20e9d309c644d86895c9e7954e.jpg
Op de kop van de paaltjes staan de letters N en B, 
gescheiden door een lijn die de grens aanduidt. 

37518-aaeeec96e0a1b62f4214360a0da8ce53.jpg
Paaltje A

37518-0cdb2caedf328e8dcfa0a2b37b381c1e.jpg
Paaltje nr 2  (Paaltje nr 1 is verdwenen)
37518-a94ab9b281ff71d818affca0db2e7d67.jpg
Paaltje nr 8, volledig tussen het struikgewas
37518-1182518fcf8176b9181010288a6a0cfb.jpg
Paaltje nr 10 heeft men kunnen terugvinden na enig zoek en graafwerk
37518-6e35efb3b5bb87321e0da904325b0556.jpg
Vanaf paaltje nr 14 (behalve nr 16) zitten de meeste bedolven onder de grond.  Hier door de vorsers uitgegraven ter controle of er wel degelijk nog een paaltje in de grond steekt.
37518-0fccaab88bab64852636224c19ef80fc.jpg
De bedolven paaltjes zijn aangeduid door een ijzeren staaf met een verroest bordje waarop zo goed als onleesbaar het nummer vermeld staat
(hier paaltje nr 19)
37518-efa93ec726a478eec045dad956a29a39.jpg
Paaltje nr 25 welk nog zichtbaar is

Met dank aan Frans Meeus voor het vrijwillig aanbieden van de foto's

Grenspaal nr 259

Grenspaal nr 259 staat juist voorbij een privé domein op het contactpunt van de gemeenten Putte (Woensdrecht-NL), Stabroek (B) en Berendrecht (B).
Ten westen van deze grenspaal bevond zich in 1843 een zandverstuiving en werd de grens vastgelegd langs de voet van deze zandduinen.
Het zand verplaatste zich echter langzamerhand in zuidelijke richting, waardoor het juiste verloop van de grens nog moeilijk te volgen was.
Om dit probleem op te lossen heeft men in 1888 langs deze zandverstuiving 26 stenen paaltjes geplaatst.  Hierover volgt een apart artikel.
In hetzelfde PV van 6 okt.1888 werd ook bepaald om Gp 259 negen meter op te schuiven in de richting van Nederland.

Grenspaal nr 256

Ook bij grenspaal nr 256, op de grens met Putte, zijn de wapenschildjes mooi beschilderd.  Jammer dat ook hier de knop bovenop de paal ontbreekt.

Grenspaal nr 257

Grenspaal nr 257

26583-2733f43319b3e986348102b09c27ba28.jpg
Met grenspaal nr 257 zijn we in het grensdorpje PUTTE aanbeland.

Sinds de fusies der gemeenten valt dit plaatsje aan Belgische zijde onder Kapellen en gedeeltelijk ook onder Stabroek en aan Nederlandse zijde onder Woensdrecht.

Deze grenspaal is in de tijd toen hier nog een douane-kantoor gevestigd was, eens in het nieuws geweest toen een douane-beambte er een eitje op bakte. Wegens een ondergrondse gaslek ontsnapte er gas uit de kop van de paal en zo werd er een vuurtje gemaakt.

De paal is mooi opgeknapt; zelfs de wapenschildjes zijn in kleur geschilderd! Jammer dat de knop nog ontbreekt.
26583-51b9a0885a7fc2f6ed41dd18fdc4d525.jpg
Het wapenschildje aan Belgische zijde
26583-12e839c9e05998092f606be473652795.jpg
Het wapenschildje aan Nederlandse zijde

26583-f0d13a67141b9a57cbf51ec1161718b4.jpg

Zoals te lezen staat op deze  muurplaat, staat Gp 257 niet echt op de
juiste plaats. 

Zo zag de paal er vroeger uit: 

26583-0c1964c32062844ed5463cfebefee21c.jpeg
(foto Eef Berns)

Grenspaal nr 252

 In verband met mijn artikeltje over Gp 250 maakte de grenspaalkenner Frans Meeus me er op attent dat er nog een groot aantal palen zijn die zelfs meer boven de grond uitsteken dan grenspaal Nr 250. 
Ter illustratie bezorgde hij mij deze foto van Gp252, die nog 20 cm hoger boven de grond uitkomt.

Mijn dank aan Frans Meeus voor de verstrekte informatie.

Grenspaal nr 251

 Bij de grenspalen hoort het wapen aan de zijde van het eigen land te staan.  Grenspaal 251, gelegen op het punt waar de gemeenten Huybergen (Nl), Putte en Ossendrecht (Nl) en Kalmthout (B) samenkomen, daarentegen staat verkeerd.
De oorzaak hiervan zou zijn dat Douaniers er na de oorlog verzamelde munitie tegenaan gestapeld hadden en er met hun pistolen op schoten. Toen is de hele zaak ontploft en de paal werd van het onderste stuk ontdaan, daarom is hij ook zo kort. Bij het terug plaatsen in 1948 is dan de vergissing begaan waardoor de paal sindsdien 180° gedraaid staat.

(foto en verklaring van grenspaalkenner Frans Meeus)

Meer van grenspalen

↑ Terug naar de berichten