Berichten van 29 juli 2013 tot 4 augustus 2013

   Aan geld geraken, blijkt dezer dagen niet zo eenvoudig te zijn als men denkt. Vraag het maar aan de bollebozen die op het idee van de ‘Volkslening’ gekomen zijn. Ik kan me niet voorstellen dat dit een succes gaat worden. Uw geld voor vijf jaar vast zetten met de quasi zekerheid dat het niet meer zal opbrengen dan het spaarboekje (waar je steeds aan kunt), is pure kolder. Mocht men de intekening hierop vlak na de 21 juli hebben kunnen laten plaatsvinden, dan waren er waarschijnlijk nog wel wat simpele zielen geweest die nog niet afgekoeld waren van hun Belgische opstoot en op die manier vorst en vaderland dachten te kunnen redden. Nu gebeurt die intekening ergens in het najaar, november dacht ik en is de kans groot dat de hoera patriotten dan weer met hun voetjes op de grond staan en ook zij er niet in zullen trappen.

   Er zijn echter ook andere manieren om geld op te halen. Zo kwam verzekeraar Ethias op het idee zijn klanten aandeelhouder te laten worden in ruil voor wat ze ‘coöperatief kapitaal’ noemen.  Speciaal voor dat doel werd de coöperatieve vennootschap EthiasCo opgericht. Die vennootschap had een voorzitter nodig en dat is geworden niemand minder dan de heer Robert Stevaert, in de wandeling ooit Steve Stunt genoemd, ex van alles en nog wat (volksvertegenwoordiger, partijvoorzitter, provinciegouverneur enzovoort, enzovoort) en nu dus opgevist door Ethias, bij wie hij trouwens al bestuursvoorzitter was. Vergeten we niet dat Ethias, in overheidshanden nadat het in 2008 in de problemen was geraakt, voortkomt uit het socialistische, francofone Omob, wat e.e.a. duidelijk maakt. De partij der kameraden zorgt voor zijn (ex)boegbeelden.

   Minder goed blijft het vergaan met de kranten Het Belang Van Limburg en De Gazet van Antwerpen. Beide bladen, ooit opgekocht door Concentra op de uitdrukkelijke wens van dezelfde Stevaert, toen die nog God was (althans volgens De Morgen). In een steeds verder krimpende krantenmarkt blijven beide dagbladen de grootste verliezers. Het zal Stevaert wel worst wezen. Voor de ex-kok, ex-cafébaas (enzovoort, enzovoort) is het nu ‘Et(h)ias pro nobis’ (vrij naar de kerkelijke liturgie, toen die nog katholiek was )…

   Er blijken nogal wat instanties te zijn die zich bezig houden met de transfers van Vlaanderen naar Wallonië en Brussel. Niet alleen de partijen N-VA en Vlaams Belang en de bekende studie van de Warande, maar ook het AK-VSZ (Aktiecomité Vlaams Sociale Zekerheid) en de aan de KU-Leuven verbonden denktank Vives (Vlaams Instituut voor Economie en Samenleving). Het probleem is dat deze groepen er soms andere interpretaties op nahouden, wat geen echt probleem hoeft te zijn, maar wat wel best duidelijker zou mogen worden uitgelegd worden. Dat is alvast de mening van columnist Anja Pieters in ‘t Pallieterke, waarover ik het gisteren al had. Hierbij dan een poging om, in navolging van Pieters, de reeds gekende cijfers op een rijtje te zetten.

   Transfer nummer één is degene die voortvloeit uit de kosten van de sociale zekerheid. 65 miljard euro, waarvan de Vlamingen 60% ophoesten, maar slechts 57% terugkrijgen. Volgens de N-VA ging het in 2010 om 4,8 miljard en zou het goed kunnen zijn dat ondertussen de kaap van de 5 miljard overtreden is.

   Transfer nummer twee is degene die verloopt via de federale overheid. In totaal gaat het om zo’n negen miljard, waarbij de verdeelsleutel voor de ambtenaren voor Vlaanderen nadelig uitvalt, terwijl Wallonië en Brussel meer steuntrekkers kennen (zoals gisteren reeds werd uitgelegd). Die transfer steeg tot 1,1 miljard in 2010.

   Transfer nummer drie is die via de financiering van gewesten en gemeenschappen. Die zorgen voor een constante geldstroom vanuit Vlaanderen naar Wallonië en Brussel en bedroeg in 2010 reeds 1,8 miljard euro. Met dank aan de zesde staatshervorming zal dit bedrag nog gevoelig toenemen, vooral ten voordele van Brussel.

---

   Het totaal van bovenstaande transfers komt op zo’n 8 miljard euro en het is dat cijfer dat af en toe opduikt in sommige statistieken of politieke verklaringen. Er is echter meer, in de vorm van transfer nummer vier…

   Transfer nummer vier is nl die via de intrest op de Belgische schuld. België blijft maar meer uitgeven dan het binnenkrijgt, is daarom verplicht geld te lenen en moet daarvoor zware intresten betalen. Die schuld wordt hoofdzakelijk door Wallonië opgebouwd, maar door Vlaanderen betaald (het klassieke verhaal). Raar genoeg wordt die transfer meegeteld door het Vlaams Belang én door Vives (en werd die ook al vermeld in het Warande manifest), maar niét door de N-VA. Zeker als men weet dat deze transfer, die ik zelf ook steeds heb meegeteld, even groot is als de drie vorige samen: circa 8 miljard, wat het totaal op 16 miljard brengt, het laatste cijfer dat door Vives is gepubliceerd. Waarom de N-VA deze transfer (nog) niet mee telt, is mij een raadsel, temeer omdat Jan Jambon, zeker niet de minste in die partij, medeondertekenaar was van het Warande manifest, dat deze transfer wél mee berekent.

   Het is dus inderdaad zaak de Vlaamse violen te stemmen, niet alleen om een eensluidend antwoord te hebben op de ontkenningen van de belgicisten, maar ook als men weet dat er links en rechts nog een aantal kleinere, verdoken transfers zijn – denk maar aan de verdeling van de flitspalenboetes – waarover in onze media amper gesproken wordt, maar die Vlaanderen wel degelijk benadelen.

   Volgens een zekere Alexandre Lesiw, directeur-generaal van de federale overheidsdienst (FOD) Maatschappelijke Integratie is het niet juist wanneer wordt gesteld dat Wallonië en Brussel hun leefloners niet zouden activeren. In het Brusselse Gewest worden, volgens hem, 5 op de 1.000 inwoners geactiveerd, in Wallonië 2,6 en in Vlaanderen slechts 1,63. De man, die duidelijk van francofone afkomst is, vergeet er wel bij te vertellen dat, als men die cijfers vergelijkt met de totale bevolking, men een heel ander beeld krijgt. Het aantal leefloners in Wallonië bedraagt in absolute cijfers nl 69.300, in Brussel 38.500 en in Vlaanderen 41.900. Respectievelijk is dat voor Wallonië een stijging met 18% sinds 2008, in Brussel 14% en in Vlaanderen slechts 1,6%.

   Of het nu gaat over leefloners, minder-validen, werkongeschikten of gewone werklozen, in dit land bekomt men steeds hetzelfde resultaat: Als er te betalen valt, staat Vlaanderen vooraan, als er te trekken valt is het omgekeerd. Dit verschijnsel noemt men de transfers, waarover al zoveel te doen is geweest. Transfers zijn in principe het verschil tussen wat inwoners van één regio aan het federale niveau bijdragen via personenbelasting, sociale bijdragen, btw, accijnzen en vennootschapsbelasting en wat ze ervoor terugkrijgen via de sociale zekerheid, de federale overheidsuitgaven, via dotaties en de intrestlast op de overheidsschuld. Zolang ik weet, krijgt Vlaanderen minder dan het bijdraagt en is de richting van de geldstroom steeds van noord naar zuid gegaan (en de laatste twintig jaar ook naar Brussel). Dat zal niet veranderen met deze zesde staatshervorming, integendeel. Dit afdoen als een rechtvaardige solidariteit is dan ook belachelijk. De omvang van de Belgische transfers vindt men nergens anders ter wereld terug, tenzij voor een beperkte periode of bij calamiteiten. Hier wordt dat verkocht als een verworven recht.

   Raar genoeg worden die transfers de laatste jaren ook bevestigd door Waalse professoren. Prof. Pestieau van de Luikse universiteit en ene prof. Pagano van de universiteit van Bergen (Di Rupo’s thuisbasis, nota bene) hebben ooit verklaard, dat 20% van de sociale uitkeringen in Wallonië betaald worden met Vlaams geld en dat de noord-zuid transfers 6 miljard euro bedragen, waarvan 4 miljard in  de sociale zekerheid. Alhoewel deze cijfers niet echt kloppen, hoort men het zo ook eens van iemand anders, jammer genoeg niet van de traditionele Vlaamse partijen die doen alsof hun neus bloedt als er over de transfers gesproken wordt en die de bedragen zelfs betwisten. Zelfs binnen de eigen Vlaamsnationale kringen is er nogal wat onenigheid als het over de transfercijfers gaat. In ’t Pallieterke van deze week worden de verschillende Vlaamsgezinde organisaties gevraagd hun ‘violen’ daarover eens te stemmen. Daar kom ik morgen op terug.

   Ze mogen dat al met vakantie zijn, de Coburgers blijven de show stelen, of ze het nu zelf willen of niet.

- Zo is gebleken dat kersverse koningin Mathilde vorig jaar ook ‘een Fabiolaatje’ heeft gedaan. Samen met haar broers en zusters heeft ze toen nl een familiale vennootschap opgericht (de tweede al in haar familie), waarin de onroerende familie-eigendommen zijn opgenomen. Wettelijk kan dat allemaal (dat was ook het geval bij Fabiola), maar ethisch gesproken zit er toch een reukje aan, omdat zo’n patrimoniumvennootschap, zoals men dat noemt, zorgt voor nogal wat fiscale voordelen. Zo kunnen bv alle onderhouds- en renovatiekosten afgeschreven worden en vermijdt men – net zoals bij Fabiola – de kosten van de successierechten. Bij overlijden van een van de familieleden erft men dan geen onroerend goed, maar wel aandelen. De vraag is maar in hoeverre er een probleem kan rijzen met de fiscus, als zou blijken dat die familiale vennootschappen alleen maar zouden zijn opgericht om de belastingen te ontwijken en op die manier riskeren te maken te krijgen met de nieuwe antimisbruikbepaling. Een voorbeeld van burgerzin kan men dergelijke acties moeilijk noemen voor iemand met een dergelijke voorbeeldfunctie.

- Twintig jaar geleden stierf Boudewijn en dat zullen we geweten hebben. De hele geschiedenis werd nog maar eens opgerakeld en, als het aan Mgr Daneels zou liggen, zou hij nu al heilig verklaard geweest zijn. Dat herhaalde de brave man nog maar eens tijdens de herdenkingsmis in de Brusselse kathedraal. Zou het? Als reden voor een eventuele zaligverklaring werd destijds de weigering van Boudewijn om de abortuswet te ondertekenen opgegeven. Dat was inderdaad een duidelijk statement. Als hij echter consequent christelijk was gebleven, dan had hij toen troonsafstand moeten doen en niet na enkele dagen zijn positie terug innemen alsof er niets gebeurd was. Dan had men er inderdaad aan kunnen denken over een eventuele zaligverklaring te discuteren. Zoals het nu verlopen is, door zich een paar dagen te laten afzetten en daarna terug koning te worden, speelde Boudewijn het kluchtspel, uitgevonden en georkestreerd door Wilfried de evidente, alleen maar mee, tot heil en glorie van zijn eigen koninklijke toekomst, waaraan twintig jaar geleden een einde kwam, na een regeerperiode van liefst 43 jaar.

   Bij de herdenking was dus ook het nieuwste koningspaar aanwezig. Dat was met vakantie ergens in Zuid-Frankrijk. Of die vakantie nu al afgelopen is, of men het paar even snel over en weer gevlogen heeft, werd nergens verteld. Waarschijnlijk was het wel de eerste van een hele nieuwe serie kostelijke legervluchten.

- Gelukkig hebben we ‘Lorenzo’ nog, die in staat is alles te relativeren, zoals hij duidelijk toonde op de jaarlijkse landbouwbeurs van Libramont en daarmee nog maar eens liet zien dat hij géén houterige Coburger is.

   In De Standaard van gisteren verscheen een interview met een zekere Michel Jadot (PS), topambtenaar en jarenlang kabinetsmedewerker op Pensioenen, die bevestigt wat ik hier al meermalen geschreven heb: de door Di Rupo (nota bene: partijgenoot van Jadot) met veel poeha verkondigde pensioenhervorming, stelt niets voor. Hijzelf noemt het een ‘réformette’ (een kleine hervorming, zoals een ‘fermette’ een kleine hoeve is). Trends noemde het al ‘een dooie mus’, n.a.v. het twaalfde jaarverslag van de Vergrijzingscommissie. Die was al blij dat de geschatte kosten voor de vergrijzing voor de eerste keer sinds 2002 gedaald waren. Met 0,1% aub!

   Volgens Jadot (rijmt op Godot) heeft men alleen de leeftijd voor het vervroegd pensioen een beetje opgetrokken (van 60 naar 62 jaar), de vereiste loopbaanjaren wat laten stijgen en enkele speciale formules, waaraan onze wetten zo rijk zijn, wat teruggeschroefd. Om de inkomsten van de pensioenkas te doen stijgen, stelt Jadot voor, sociale bijdragen te heffen op bv bedrijfswagens, maaltijdcheques en andere onbelaste betalingen.

   Tot daar het goede nieuws over de ex-kabinetsmedewerker. De vraag is alleen, waarom hij dergelijke voorstellen niet gedaan heeft, toen hij mede de pen vasthield bij de beslissingen van liefst drie PS-ministers voor Pensioenen: Christian Dupont (2007-2008), Marie Arena (2008-2009) en Michel (‘hik’) Daerden (2009-2010). Bij die laatste, voor wie hij het haast  hilarische ‘Oewitboek en Groeneboek’ samenstelde, was dat pen vasthouden misschien wel letterlijk. Het klassieke verhaal van 'Luister naar mijn woorden, maar zie niet naar mijn daden'
   De man heeft een goede raad die wél de moeite is opgevolgd te worden. Hij stelt nl ook voor het ministerie van Pensioenen af te schaffen en te voegen bij dat van Sociale Zaken. Naar het schijnt is dat zowat overal ter wereld het geval, alleen niet in het land van dat andere relict: de index. Dat laatste echter niet volgens Jadot, maar volgens ondergetekende…

   Het lijkt allemaal specialistenwerk, maar er heerst nogal wat verwarring over de zgz ‘financieringswet’ van de zesde staatshervorming. Die zou ervoor moeten zorgen dat de deelgewesten heel wat meer geld krijgen dan voorheen. Daar wordt regelmatig op gewezen, waarbij dan bv verteld wordt dat het Vlaamse gewest een groter budget zal hebben dan het federale. Dat klopt, maar dat is slechts een deel van het verhaal. Het meeste geld (twee derde) blijft immers nog steeds komen uit dotaties, wat betekent dat Vlaanderen in feite zelf weinig meer kan doen dan het geld te ontvangen en het uit te geven. Bepaalde taksen verhogen of verminderen bv, waardoor men het eigen beleid zou kunnen bijsturen, zal nog steeds niet kunnen. Dotaties hebben ook het perverse effect dat men zich minder zorgen maakt om te besparen. Besparen in België blijkt nl niét minder uitgeven, maar wel de uitgaven minder snel doen stijgen. Dat is niet hetzelfde.

  Vlaanderen wordt in heel deze financieringswet nog maar eens bij de bok gezet, altijd hetzelfde liedje. Terwijl de Vlaamse regio nu reeds een begrotingsevenwicht heeft, wordt het voor de Franse Gemeenschap wachten tot 2016 en voor het Waals Gewest zelfs tot 2018. En dan mag er niets mislopen, waardoor onze francofonen weer een nieuwe reden zullen vinden om de zaak op een nog langere baan te schuiven.

   En dan is er de stillegging van de zgz ‘Lambermont-turbo’ uit de staatshervorming van 2001. Die zorgde ervoor dat een steeds groter deel van de onderwijsdotatie werd verdeeld op basis van de regionale bijdrage aan de personenbelasting en minder op het aantal studenten. Deze voor Vlaanderen gunstige regeling wordt nu omgekeerd, zodat ons gewest ook op dat vlak de pineut wordt.

   De doelstelling, dat met de zesde staatshervorming geen enkele deelstaat structureel zou verarmen,  is dan ook een lachertje. Het zál Vlaanderen extra geld kosten. Alleen Brussel zal er beduidend beter van worden. Tegen 2030 zal dat gewest een extra directe dotatie krijgen van 375 miljoen euro. Daar bovenop komen nog de bijkomende middelen voor de mobiliteit, voornamelijk door de gerechtelijke splitsing van B-H/V (het zgz ‘Vlinderakkoord’) en zelfs daar houdt het niet bij op. De compensatie die het gewest krijgt voor de pendelaars en de internationale ambtenaren, die naar Brussel komen werken en het zgn Beliris-geld voor de ‘internationale uitstraling’ van de hoofdstad, zorgen ervoor dat de totale herfinanciering van Brussel in 2015 niet minder dan 615 miljoen euro zal bedragen en in 2030 zelfs meer dan 1 miljard. Met dank aan o.m. mijnheer Verherstraeten (CD&V), die dat allemaal zo knap mee geregeld heeft en nooit te beroerd is om dat allemaal uit te bazuinen in de media...

   In mijn verhaal over ‘Flippo en Di Pippo’ (mijn blog van vorige week maandag), was ik nog een belangrijk personage vergeten. Wij hebben in dit sprookjesland nl ook nog een keizer: die van Oostende. Nu zowat bijna de hele politieke meute met vakantie is, zal Vande Lala op de kleintjes letten. Net als hofnar De Croo Sr schijnt hij nl nooit op vakantie te gaan. Het lijkt wel of we hem niet kunnen missen. Dat bleek ook uit een interview van Itinera* econoom Ivan Van de Cloot in de weekeindeditie van De Standaard. Die wijst niet alleen Verhofstadt met de vinger voor de puinhoop van de paarse regering (zoals ikzelf trouwens ook al meer dan eens gedaan heb), maar eveneens Vande Lala. Hij was indertijd de minister van Begroting die verantwoordelijk was voor het ‘opeten’van pensioenfondsen om zijn begroting toch maar sluitend te houden. ‘Wie in goede jaren geen reserves opzij zet, is een slechte bestuurder’, aldus de econoom die toen nog voor ING werkte. Voor zijn kritiek kreeg Van de Cloot zelfs omfloerste doodsbedreigingen, waarbij hem verteld werd ‘dat er wel eens iets men hem zou kunnen gebeuren’…

   Hoe dan ook, van Verhofstadt zijn we (voorlopig?) verlost, Vande Lala draait nog altijd mee en heeft nog altijd meer dan één vinger in de politieke Belgische pap. Dat ‘voorlopig’ heb ik erbij geschreven, omdat de kans bestaat dat de Vlaamse liberalen bij de volgende Europese verkiezingen slechts één verkozene zullen overhouden. Tot nu toe leek Verhofstadt’s positie daar onaantastbaar, maar het zou kunnen veranderen nu Karel De Gucht ‘zijn’ handelsakkoord met de Chinezen erdoor gekregen heeft, waardoor zijn aanzien binnen de E.U. flink is gestegen. Als dat zo verder gaat, zal het voor de Open VLD een moeilijke keuze worden wie van die twee niét naar Europa zal gaan en wie (misschien) terug in de Belgische politiek terecht zal komen. Wordt dat voor Open VLD een dilemma, voor Vlaanderen zal het eerder kiezen zijn tussen pest en cholera.

   * Itinera is een denktank van Vlaamse werkgevers. Het was in die functie dat Van de Cloot, samen met collega Geert Noels van Econopolis, de kat de bel aanbond over de 110 miljoen euro die Dexia verspeelde aan het failliete Detroit. Zonder hun opmerking daarover was de zaak misschien wel in de doofpot gestopt en had Koen Geens zichzelf niet in verlegenheid moeten brengen…