's Gravenmoer -Experikant

Vierkant handschrift

Kantboek

.

Tegelijkertijd met de tentoonstelling van "Het Molenwiekje" was er ook een expositie van het kunstenaarscollectief EXPERIKANT met als thema :

SCHRIFT

Spijkerschrift

Zij experimenteren ,vanuit de oude kanttechnieken, met eigentijdse materialen om al doende nieuwe vormen en toepassingen te creëren.

Kant en poëzie

De werken waren van :

Judith Pieters

Nel Butter

Truus Buijs

Mariet Visser

Gerda Smallebroek

Bets van Zeijl

www.experikant.nl

Tot zover de geschiedenis van 100 jaar kant in 's Gravenmoer.

De dames van "Het Molenwiekje" zetten de traditie verder. Naast de 's Gravenmoerse kant worden er ook andere kantsoorten geklost en regelmatig worden er workshops georganiseerd.

Workshop papier en kant

21ste eeuw

In 1983 werden de kantwerksters van de gemeente 's Gravenmoer, aangeschreven met als doel samen te klossen en patronen uit te wisselen.

Kantkloskring "Het MOLENWIEKJE" is geboren!

23 Vrouwen worden lid waaronder ook enkele dames van de kantwerkschool.

Het erfgoed van 's Gravenoer wordt doorgegeven aan een nieuwe generatie Tentoonstellingen en de uitgave van het boek "Kant in Vlaanderen en 's Gravenmoer" zorgen er voor dat 's Gravenmoerse kant internationale bekendheid krijgt.

20ste eeuw

Gisteren was het de officiële opening van de tentoonstelling WAR LACE in Ieper. Prachtige oorlogskanten, verzorgde opstelling in een historisch pand !!

Een aanrader !!!

.

Chantilly

20ste eeuw

De kantproductie gaat nog steeds achteruit in 's Gravenmoer.

Brief van mevr. van der Meulen-Nulle aan de burgemeester van 's Gravenmoer.

Op voorstel van mevr.L.W. van der Meulen-Nulle wordt besloten om, in 1914,  een kantwerkschool op te richten.

Mevr. van de Meulen-Nulle is van 1906 tot 1911 directrice van de Koninklijke Nederlandsche Kantwerkschool in Den Haag.

De resultaten van dit kantonderwijs in 's Gravenmoer, zijn zo goed dat er zelfs al bestellingen worden geplaatst.

De 's Gravenmoerse kant wordt gebruikt voor de streekdrachten van de minst draagkrachtige bevolking van onder meer de Zuid-Hollandse eilanden en de Eem -en Vechtstreek.Het is een vrij groffe kant die, in vergelijking met de Beverse en Rijselse kant, minder kostbaar is.

Tussen 1830 en 1870 wordt door vrouwen en meisjes uit bijna elk burger -of daglonersgezin deze grove speldenkant voor eigen rekening gemaakt.De meisjes moesten al op zeer jonge leeftijd meewerken. De gemeente en de dominee maakten zich zorgen over de gezondheid van deze meisjes.

Tegen het einde van de 19de eeuw wordt de vraag naar grove kant steeds minder.

Cornelis Blom, een venter in kantwerk, stelt in 1912 deze "pietekant" nog tentoon bij de Rotterdamsche Kunstkring.

Waarom men deze kant "pietekant" noemt, is niet geweten.

Bron : Het Molenwiekje

Een vleugje geschiedenis : vervolg

Om 1 el te klossen ben je 12 tot 16 uur bezig aan 3 cent per uur. Voor een "keuvel" of "sluiermuts heb je 3 el kant nodig. Voor een "hul" 1 el.

( 1 el is 69,4 cm )

De vrouwen hebben geen kantpatroon maar een perkamenten kantbrief of spitsel waar de stippen voor de spelden op staan.

Ze kennen het patroon van buiten. Door deze manier van werken ontstaan er wel eens foutjes in het kantwerk.

Motief : de boot

Een vleugje geschiedenis: vervolg.

Kenmerkend voor de 's Gravenmoerse mutsenkant zijn de schuine netslag (halve slag) en de typische motieven die verwijzen naar de beroepsbezigheden van de echtgenoot.

 de boot = vissersvrouw

de molenwiek = molenaarsvrouw

de boom = tuindersvrouw

Verder is er nog het "perkinneke" en de "knip".

Vervolg :

19de en 20ste eeuw

Jan Veth

In de 19de eeuw wordt er in bijna elk huis, door vrouwen en meisjes, mutsenkant geklost.

De kanten worden geruild voor levensmiddelen. De meeste kanthandelaars baatten ook een kruidenierswinkel uit.

19de en 20ste eeuw

Max Liebermann

Ook voor de kunstenaars uit die tijd vindt, o.a door de Franse revolutie, een omwenteling plaats. De Kerk, de Staat en de adel zijn niet langer aan de macht.

De burgerij, "het grote publiek" bezoekt tentoonstellingen en geraakt geïnteresseert in kunst.

Jan Veth

Kunstenaars zoals Max Liebermann, Jan Veth en Marie de Roode Heijermans leggen de kantwerksters van 's Gravenmoer vast in hun kunstwerken.

Marie de Roode Heijermans

Vervolg :

Rond 1800 stijgt het aantal kantwerksters in 's Gravenmoer snel met een piek in de jaren 1830-1870.

Meer dan 150 vrouwen en meisjes werken voor kanthandelaren of ruilen hun kantwerk voor kruidenierswaren.

Kantklossen is een huisnijverheid geworden waarmee een centje wordt bijverdiend.

Bron : Het molenwiekje

Een vleugje geschiedenis

In 's Gravenmoer wordt de techniek van het kantklossen doorgegeven van moeder op dochter, van grootmoeder op kleindochter

 In 1647 vindt men in 's Gravenmoer de eerste vermelding van kantwerk, in een boedelinventaris. Bij boedelverkopen is er sprake van een werkkussen, een knaapje (staander), bouten en kantwerk (als versteviging van het linnengoed).

Of dit al 's Gravenmoerse kant was, is niet bekend.

Max Liebermann

Een vleugje geschiedenis

De ontwikkeling van het spellewerck vindt aanvankelijk plaats in 's Gravenmoer en de regio daaromheen.

In archiefstukken uit de 17de eeuw vindt men vermeldingen over het geven van les. Het vroegste spoor wordt gevonden in Sprang.

In 1628 wordt daar door de vrouw van de plaatselijke predikant les gegeven in "spellewerck."

Geleidelijk aan is er een verdere verspreiding over de zogenaamd Hollandse dorpen : Capelle, Waspik, 's Gravenmoer, Dongenvaart.

Vandaag heb ik de tentoonstelling

"Van spellewerck tot Experikant"

bezocht.

De kantgeschiedenis van 's Gravenmoer wordt zeer didactisch en overzichtelijk voorgesteld. Grote pancartes vertellen ons het leven en werken van de kantklossters door de eeuwen heen.

Foto's, brieven, orderboeken....alles is aanwezig.

Proficiat aan de dames van "Het Molenwiekje".

Ik heb genoten !