Wees blij met Kerstmis

Kerstmis komt langzaam eraan

Het begint langzaam aan te komen
Stilletjes komt het er weer aan
Het worden langzaam witte bomen
Kerstmis komt langzaam eraan

Iedereen zet hun kerstboom op
Iedereen is vroeg op de been
Iedereen is blij en zingt volop
En niemand is meer alleen

Er wordt een groot feest gebouwd
Op tafel is er veel lekkere eten
Buiten wordt het heel erg koud
En de kerstman mag niet worden vergeten

Zonder hem is er geen kerst mis
Er komt dan ook geen speelgoed
Alles gaat dan erg mis
En dat is dan weer niet goed

In Betlehem wordt dan ook een kind geboren
Er staat daar een hele lange rij
Misschien is daar alles bevroren
Maar toch is er iedereen bij

De ezel en een os
De lammetjes en de schapen
Liggen allemaal op het mos
En de kleine ligt in zijn kribbe te slapen

Dan vieren wij hier ons feest
De gezelschap die rond de familie hangt
De pastoor die dan een verhaaltje voorleest
Dat is waar iedereen nou naar verlangt

De Kerstman en zijn geschenken

Het geven van geschenken rond Kerstmis gaat terug op oude tijden, maar in Nederland was lange tijd vooral het sinterklaasfeest het geschenkenfeest. De Kerstman leek eind twintigste eeuw Sinterklaas te gaan verdrijven. Zover is het niet gekomen, maar velen geven elkaar (ook) met Kerstmis geschenken. Deze gewoonte heeft geleid tot kritiek dat het feest al te commercieel zou zijn geworden. In veel bedrijven is het kerstpakket een traditioneel bedankje voor het werk verricht in het afgelopen jaar.

De Kerstman is een afstammeling van Sinterklaas en wordt ook in verband gebracht met kabouters (Nisse of Tomte), zoals Sinterklaas op Sint Nicolaas, bisschop van Myra, teruggaat. Het Sinterklaasgebruik is meegenomen door emigranten naar Amerika. In Amerika werd Sinterklaas Santa Claus. De Kerstman heeft ongeveer dezelfde gebruiken als Sinterklaas, zoals cadeautjes geven, een lange baard en een rood pak, maar hij is inmiddels ontdaan van alle religieuze symboliek.

De Kerstman ontstond in de ons bekende vorm in de Verenigde Staten, eind negentiende eeuw en raakte door de reclame van Coca-Cola wereldwijd verspreid. Zo kan het zijn dat in beeltenissen de Kerstman nog een groen pak droeg, terwijl de Amerikaanse Santa Claus tegenwoordig uitsluitend rode met witte kleding draagt (zoals het logo van Coca Cola). Santa Claus heeft nog wel een (vliegende) arrenslee getrokken door rendieren en wordt geholpen door elfjes op de Noordpool.

In vele landen heeft de commerciële kerstman (Santa Claus) de oorspronkelijke Kerstman echter niet verdrongen, denk aan de Joulupukki in Scandinavië of Father Christmas in Engeland. Hier zijn voorchristelijke elementen nog duidelijk in het kerstgebruik aanwezig. Het is ook zeker niet zo, dat de Kerstman over de hele wereld verspreid rood met witte kleding draagt. De Kerstman draagt in veel landen nog blauwe, gouden of groene (of nog een andere kleur) kleding.

In Oostenrijk en Duitsland komt niet de Kerstman maar het Christuskind . Deze brengt op 24 december cadeautjes. Het Christuskind is door Maarten Luther uitgevonden omdat hij niet aan de heilige verering mee wilde doen waar het Sinterklaasfeest naar verwijst. Opvallend is dat tegenwoordig juist alleen in het katholieke gedeelte Christuskind wordt gevierd. Terwijl de oorspronkelijke gedachte was dat het Christuskind geschenken geeft zoals Hij dat ook met zijn leven heeft gedaan, heeft de laatste 50 jaar de figuur van het Christuskind een gedaanteverwisseling meegemaakt. In plaats van het onzichtbare Christuskind is het geworden tot een engelachtige figuur. De laatste jaren heeft Christuskind te lijden onder de aanhoudende amerikanisering van de Kerstman. Zodoende is er een vereniging pro Christuskind ontstaan die de Kerstman wil bestrijden.

Drie oude kerstballen met glazen oogje

Een kerstbal is een ornament dat in de kerstboom wordt gehangen.

In een kerstboom hangen vaak tientallen kerstballen. Kerstballen zijn oorspronkelijk van geblazen glas, maar worden, vanwege de breekbaarheid, ook van kunststof gemaakt.Met name de rage om kerstverlichting en bomen in de tuin te plaatsen heeft hiermee te maken.

De oorspronkelijke kerstbal is van glas en aan de binnenzijde voorzien van een laagje metaal (meestal zilver). Meestal is een kerstbal dan ook spiegelend. De oorsprong van de kerstbal lijkt de heksenbal te zijn, die vroeger in huis aan de lamp hingen of in de tuin in de borders lag. Doordat men geloofde dat heksen geen spiegelbeeld hadden, kon men via de spiegelende bal makkelijk een heks herkennen als die zich in huis bevond. De zilveren ballen in de tuin hadden voornamelijk een decoratief doel.

De oorsprong van de bal als versiering in de kerstboom heeft te maken met de opkomst van de glasblazerij in Oost-Europa. Men ging toen steeds vaker glazen ballen gebruiken in plaats van vergulde noten, rode appeltjes en koek. Voordat de kerstbal in de negentiende eeuw bij rijke mensen in de kerstboom kwam, werd de kerstboom versierd met papieren slingers en geknipte papieren figuren.De piek was onbekend. Meestal werd de boom bekroond met een ster.
De oudste kerstballen hebben een glazen oogje.

Het zetten van een kerstboom was vóór de negentiende eeuw bij ons een zeldzaamheid. Het gebruik is eigenlijk Duits en waarschijnlijk via middenstanders

Oude glazen kerstballen

Oude glazen kerstballen

Oude glazen kerstballen

Wat is Kerstmis

Voor veel mensen is kerstmis het belangrijkste feest van het jaar. Midden in de winter vieren ze het feest van het licht. Ze branden kerstkaarsen, geven elkaar kerstcadeaus, zingen kerstliedjes onder de kerstboom en zitten urenlang aan het kerstdiner.

Christenen vieren dat tweeduizend jaar geleden Jezus werd geboren in een stal. Katholieke mensen zetten daarom van oudsher een stalletje met Maria, Jozef en het kindje Jezus neer. De os en de ezel, herders en schapen, engelen en koningen mogen ook meedoen.

IJslanders hebben een kerststal vol trollen. Die trollen brengen in de kerstnacht cadeaus.
Uit Amerika komt de kerstman: Santa Claus. Rendieren trekken zijn arreslee vol geschenken door de lucht.
Franse en Portugese kinderen zetten hun schoen onder de boom.
De Franse kerstman heet Père Noël, de Finse heet Joulupukki. De elfjes heten daar Joulutonttu.

Sommige Oostenrijkse kinderen geloven in het Christelkind: een bloot jongetje dat cadeautjes brengt. Amerikaanse en Engelse kinderen hangen onder de schoorsteen een lange sok die ze graag helemaal gevuld zien. In Engeland maken mensen een kerstkrans aan de deur vast en gaan de kinderen langs de huizen om kerstliedjes te zingen. In de woonkamer hangt een bos mistletoe en als je daar onder staat, mag je elkaar zoenen.
In Mexico hangt een piñata aan het plafond. Dat is een versiering in de vorm van een dier. Geblinddoekt moet je proberen met een stok de piñata stuk te slaan. Het sneeuwt dan snoep en speelgoed. Of als je pech hebt, regent het water of papiersnippers.

Kerstmis is ook het feest van vrede op aarde. Mensen leggen hun ruzies bij en soms stoppen soldaten eventjes met schieten

Weer zijn er 365 dagen voorbij

Weer zijn er 365 dagen voorbij,
sterretjes aan de hemel staan op een rij.
De sneeuwvlokjes dwarrelen naar beneden,
het is weer een jaartje geleden.
Dat de zon voor jou mag schijnen,
en donkere wolken langzaam verdwijnen.
Ik wens je een warme, zalige kerst,
en een gelukkig nieuwjaar.
Dat we er zijn voor elkaar.

Wat is Kerstmis

Voor veel mensen is kerstmis het belangrijkste feest van het jaar. Midden in de winter vieren ze het feest van het licht. Ze branden kerstkaarsen, geven elkaar kerstcadeaus, zingen kerstliedjes onder de kerstboom en zitten urenlang aan het kerstdiner.

Christenen vieren dat tweeduizend jaar geleden Jezus werd geboren in een stal. Katholieke mensen zetten daarom van oudsher een stalletje met Maria, Jozef en het kindje Jezus neer. De os en de ezel, herders en schapen, engelen en koningen mogen ook meedoen.

IJslanders hebben een kerststal vol trollen. Die trollen brengen in de kerstnacht cadeaus.
Uit Amerika komt de kerstman: Santa Claus. Rendieren trekken zijn arreslee vol geschenken door de lucht.
Franse en Portugese kinderen zetten hun schoen onder de boom.
De Franse kerstman heet Père Noël, de Finse heet Joulupukki. De elfjes heten daar Joulutonttu.

Sommige Oostenrijkse kinderen geloven in het Christelkind: een bloot jongetje dat cadeautjes brengt. Amerikaanse en Engelse kinderen hangen onder de schoorsteen een lange sok die ze graag helemaal gevuld zien. In Engeland maken mensen een kerstkrans aan de deur vast en gaan de kinderen langs de huizen om kerstliedjes te zingen. In de woonkamer hangt een bos mistletoe en als je daar onder staat, mag je elkaar zoenen.
In Mexico hangt een piñata aan het plafond. Dat is een versiering in de vorm van een dier. Geblinddoekt moet je proberen met een stok de piñata stuk te slaan. Het sneeuwt dan snoep en speelgoed. Of als je pech hebt, regent het water of papiersnippers.

Kerstmis is ook het feest van vrede op aarde. Mensen leggen hun ruzies bij en soms stoppen soldaten eventjes met schieten

Een boom vol kaarsjes

Een boom vol kaarsjes
In de hal staan kinderlaarsjes
Een boom vol met sneeuw
Een kind geeft een schreeuw
Een boom vol met kerstverhalen
En die de sfeer in huis bepalen
Een boom volgehangen met engelenhaar
Onder die boom liggen de kadootjes al klaar

Welkom Sinterklaas

welkom Sinterklaas
wat fijn dat  bent gekomen
wat heeft u voor ons meegenomen
U bracht weer een hele boel zwarte Pieten mee
wat fijn om weer bij u te zijn

U reist niet met snelle raketten
maar met een oude stoomboot vol pakketten
er is vast en zeker voor ons ook wat bij
dat wordt een verrassing we zijn nu al blij
welkom... welkom Sinterklaas
wat fijn om weer bij u te zijn

welkom Sinterklaas
we willen nu graag voor u zingen
van allerlei vrolijke dingen,
wij hebben uw stoel nog eens extra versierd
het is u verjaardag en dat moet gevierd
wat fijn om weer bij u te zijn

Sint Niklaas... o kom toch eens binnen

Sint Niklaas die goede lieve man
hij is weer in de stad
ik juich en ik zing en ik dans toch zo blij
wat heerlijk,...wat prettig is dat
 
Sint Niklaas... o kom toch eens binnen
ik ga voor je liedjes zingen
Sint Niklaas ik ben zo blij
O... kom toch eens eventjes hier
 
Ik heb al zo lang  mijn best gedaan
om lief te zijn en niet stout
en Moeder heeft me nog gisteren gezegd
dat ik zo braaf ben geweest
Sint Niklaas...o kom toch eens binnen
ik ga voor je liedjes zingen
Sint Niklaas ik heb zo'n plezier
O...kom toch eens eventjes hier

Sinterklaas en zijn trouwe Pieterbaas

Lieve Kinderen,

Jullie hebben ze misschien al eens gezien,
Mijn talloze hulpsinten, wel meer dan tien!
Wie weet zag je wel al een met sportschoenen,
Of een tweede, maar zonder witte handschoenen!
Je ziet het direct, die sint dat is niet de echte,
Maar ze zijn mijn hulpjes, dus ze zijn niet slecht!

Geef hen maar jouw brieven vol grootste verlangens
Een pop, auto, snoep of wat rouge voor je wangen
Ja jongens en meisjes, ze komen heus wel bij mij
Ze doen zo goed hun best, dat maakt me zo blij
Duizenden brieven hebben mijn pieten al gekregen
En honderdduizenden brieven moeten zij nog lezen

Enkele brieven zijn vrolijk, echt een ware pracht
Veroorzakend bij vele pieten een brede lach
Anderen bezorgen onze pieten dan weer een traan
droevige verhalen, het pakt ons allen zo aan
Maar op zes december, dan kom ik bij jullie langs
Oh was het maar zover, dat is wat mijn hart verlangt

Tot over een paar weken, lieve kinderen!!!

Sinterklaas en zijn trouwe Pieterbaas


Lonewolf

Oude Sinterklaas legende

Edelmoedige onbekende

(Door Veerle Verbeke)

Kinderen hand in hand

Kinderen hand in hand
vrolijk zingen ze
Sinterklaas is weer
in het koude land

hand in hand
dansen en springen
ze met z`n alle
vrolijk in het rond

Dag lieve Sinterklaas

Dag lieve Sinterklaas,
dag gekke pieterbaas.
Elk jaar kijk ik uit naar jullie bezoek!
Dan krijg ik weer mandarijntjes, chocola en een speculaaskoek.
Ik krijg ook wat om te spelen,
dat ik dan met mijn vrindinnetjes van de klas kan delen.
Voor je paard leg ik een klontje in mijn schoen,
ben ik geen lieve kapoen?
Dan zeg ik nu dag Sinterklaas, tot gauw
want ik weet dat je me ook dit jaar niet zult vergeten

Krampus is in de Alpen-regio de metgezel van Sinterklaas.

De Krampus is een beestachtige demon uit de folklore van de Alpen-regio's. Het woord komt van het Oudhoogduitse woord voor klauw: Krampen. De Krampus is in de Alpen-regio de metgezel van Sinterklaas. Hij komt voor in onder andere Oostenrijk, Hongarije, Slovenië, Kroatië, Italië en Tsjechië.

Van oudsher vermommen jonge mannen zich als de Krampus in de eerste twee weken van december. Vooral op de avond van 5 december zwerven ze over de straten en jagen kinderen (en volwassenen) angst aan met roestige bellen en kettingen. Het idee hierachter is dat met de geluiden de kwade geesten die rond midwinter aanwezig zijn verjaagd worden.

Ook komen Krampussen binnen in huizen. Waar Sinterklaas cadeautjes uitdeelt aan brave kinderen, is Krampus een dreiging voor straf voor de stoute kinderen. Hij geselt ze of stopt ze in zijn zak, waarna de stoute kinderen meegenomen worden naar het bos (zie ook man met de zak). In enkele plattelandgebieden is het traditie dat de Krampus jonge vrouwen met een tuchtroede straft. Een auteur uit Steiermark schrijft in 1780:

    'In Oostenrijk was het vroeger gebruikelijk [...] dat een van de kosters de Heilige Nicolaas uitbeeldde terwijl een andere zich schrikwekkend verkleedde als diens knecht; in deze kledij gingen ze vervolgens bij de huizen naar binnen, de kinderen die zich goed gedroegen kregen een cadeau, de stoute kinderen kregen de knecht achter zich aan, die deed alsof hij hen wilde meenemen'

Deze gestalte kwam ook in andere streken voor, met namen als Knecht Ruprecht (Midden- en Noord-Duitsland), Barrel of Bartholomeus (Steiermark), Schmutzli (Deutschschweiz), Klaufbauf(mann) of Strohbart (Beieren), Pöpel of Hüllepöpel (Würzburg), Zember (Cheb), Belzmärte en Pelzmärtel (Zwaben en Franken). Meestal waren deze gestalten verbonden met het Sint Nicolaas, maar soms met Kerstfeest of - in het laatste geval - met Sint Maarten.

De huidige Krampus-kostuums bestaan meestal uit rode houten maskers, de huid van een zwart schaap en hoorns. De jonge mannen in de plattelandsgemeenschappen nemen competitief deel aan de Krampus-evenementen; er gaat behoorlijk wat werk zitten in het maken van het kostuum. Het uiterlijk van de Krampus kan per dorp verschillen, zo wordt in bepaalde regio's het hoofd zwartgeschminkt.

In bepaalde gebieden verkleedt de vrijwillige brandweer zich, de mannen rijden dan op een wagen door het dorp. In skiresorts worden tegenwoordig processies gehouden waarin ook Krampus meeloopt, maar dit is voornamelijk voor de toeristen.

Hoewel de gestalte van Krampus uit de voorchristelijke tijd dateert, kreeg hij waarschijnlijk een plek in geloofswereld van middeleeuwen. Er bestaan echter geen bronnen voor de 16e eeuw, die de rituelen rond Krampus bevestigen. Ten tijde van de inquisitie was het verboden om zich te verkleden als duivel; hierop stond de doodstraf. In sommige gebieden zoals de Alpen-regio was de kerk niet bij machte om middeleeuwse gebruiken die men als heidens was gaan zien uit te roeien.

Sinds midden zeventiende eeuw voerden de kloosterscholen de Sinterklaastraditie weer in. Bij gezamenlijke bedeltochten werd de figuur van Sint Nicolaas begeleid door opgeschoten jongens, verkleed als afschrikwekkende gestalten en duivels of voorzien van dierenmaskers. Terwijl de goedheiligman de kinderen ondervroeg of ze zich goed hadden gedragen en geschenken gaf aan de 'brave' kinderen, werden 'stoute' kinderen bang gemaakt met de gedachte dat Krampus ze zou bestraffen. De duivelsgestalte werd op deze manier geïntegreerd in het katholieke feest. Volgens sommige theorieën hoopte de kerk, door de Krampus een "hulpje" van Sinterklaas te maken, dit als heidens ervaren symbool alsnog te neutraliseren.

Oud bidprentje Saint Nicolas en het pekelvat

Oude foto van Sinterklaas en Piet