Naar de inhoud

Kookhistorie

Kookkunst is het schilderen van een melodie met smaken en geuren.
akke.beakke.be

Archief

Waarom ook niet bij ons ?

Maandag 19.12 bezochten we de kerstmarkt in Lille (Rijsel). Ze is daar niet veel bijzonder - Antwerpen en zeker Brussel zijn véél beter.
Maar dat terzijde. We hadden het culinaire genoegen te lunchen in "Le Coq Hardi" op de "Grand Place". Een stokoud huisje met houten trappen, vloeren en plafonds waar tafeltjes-voor-2 in grote getalen naast elkaar zijn gepropt en verder wat kale muren maar... oh zo eerlijk eten en vlotte bediening voor weinig geld.
We begonnen met "rillettes" en een "flamiche au maroilles". Het eerste in reuzel geconfijt varkenvlees, goed gekruid, daarna gerijpt en koud opgediend met een stuk Frans brood en enkele zure augurkjes, het tweede een heerlijk brooddeeg waarop een rijkelijke kaassaus van Maroilles, een plaatselijke kaas, en dat afgebakken in de oven. Beide gerechten 10/10 in eenvoud en smaak. Daarna voor mijn eega een "aile de raie aux beurre noire" (gebakken roggevleugel met kappertjes en peterselie) en voor mij "une choucroute avec sa garniture" een zuurkool met gebraiseerd spek, gerookte worst, lookworst en frankurter. Alleen de gekookte aardappels smaakten wat opgewarmd maar de rest was dik in orde.
Daarbij een "blonde du Coq Hardi" een overheerlijk blond biertje van 5,5° alcohol dat ze zelf zouden brouwen. Het was lang geleden dat ik nog zo'n lekkere pils heb geproefd, iets hoppiger dan gewone pils en een tikkeltje zoeter maar met een smeuigheid die je bij ons enkel bij sommige abdijbieren vindt. Dat alleen is al een bezoekje aan de Coq Hardi waard.
Voor 58€ voor ons tweetjes inclusief een "demi badoit" en een verwenkoffie met 4 kleine zoetigheden. Het mindere weer en het kerstmarktje waren vlug gecompenseerd.
Weggegeven vind ik, en een aanrader als je eens in Lille vertoeft.
Geschreven door WillyVC om 20:14 Reageer op dit bericht Stuur door

Umami, de 5de smaak !

Umami is  (うまみ) een Japans woord dat "prettige, aangename smaak " betekent. Het is een 5de smaak naast zuur, zoet, bitter en zout. De smaak werd voor het eerst beschreven begin van de 20ste eeuw en in 1985 erkend als als de wetenschappelijke term die de smaak van glutamaten en nucleotiden.
Voor de normale mensen onder ons een smaak die een zekere mate doet denken aan vlees en bouillon, die vrij lang aanblijft en het speeksel rijkelijk doet vloeien.
Glutamaten en nucleotiden zijn vrijwel alom tegenwoordig als smaakbooster in bereide etenswaren. Kijk maar op de ingrediënten van kant-en-klare soepen, sauzen, vleeswaren, vis in blik, chips, zoutjes, dressings enzovoorts...
Ziehier de E-nummers van smaakversterkers:
E620 L-glutaminezuur
E621 Monosodiumglutamaat
E622 Kaliumglutamaat
E623 Calciumglutamaat
E624 Ammoniumglutamaat
E625 Magnesiumglutamaat
E626 Guanylzuur
E627 Natriumguanylaat
E628 Kaliumguanylaat
E629 Calciumguanylaat
E630 Inosinezuur
E631 Natriuminosinaat
E632 Kaliuminosinaat
E633 Calciuminosinaat
E634 Calcium 5'-ribonucleotide
E635 Natrium-5'-ribonucleotide
E636 Maltol
E637 Ethylmaltol

De meest bekende is de Vetsin of Chinees zout (E621) dewelke je zo in een potje kan kopen in de supermarkt.
Een aantal voedingswaren bevatten van nature veel glutamaten en zijn dus bijzonder geschikt als smaakversterkers o.a. vis, vlees, zeewier, rijpe tomaat, erwten, paddenstoelen, spinazie, groene tee, soyasaus, vissaus, garnalenpasta en gerijpte kazen.
Op de (geleende) foto de plaatsjes op de tong waarmee je de 5 smaken observeert.

Geschreven door WillyVC om 21:14 Reageer op dit bericht Stuur door

Eer aan Pierre Cointreau

Een 10-tal jaren geleden werd ik tijdens een bezoek aan Vinexpo in Bordeaux uitgenodigd op het kasteel Fontpinot in Segonzac voor een bezoek aan het Cognac-domein Frapin.
Frapin bezit een 300 ha in het Grand Champagne gebied van Cognac en nodigde een aantal Belgische wijninvoerders uit voor de promotie van zijn eigen merk Frapin dat toen op de markt verscheen. Ik mocht met een van hen als proever mee.
Voorheen ging de cognac productie van die familie voornamelijk naar grote bottelaars van dit edele vocht om met wat mindere goden versneden te worden en toch als "cognac fine champagne" te mogen op de markt worden gebracht.
Het verwijderen van Pierre Cointreau uit het dagelijks bestuur van de drankengroep Rémy Martin - Cointreau had met de stopzetting van de levering alles te maken. De familie Frapin is immers gerelateerd met de familie Cointreau via huwelijk.
Pierre Cointreau de erevoorzitter van de wijn- en drankengroep Rémy Cointreau is maandag laatstleden op 90-jarige leeftijd overleden. Tussen 1963 en 1997 leidde hij het bedrijf dat in 1849 mee werd opgericht door Edouard-Jean Cointreau. Pierre Cointreau nam het initiatief voor de toenadering en later de fusie met het cognac-huis Rémy Martin, wat in 1991 leidde tot het ontstaan van één van de belangrijkste Franse wijn- en drankengroepen waar hij ere-voorzitter bleef tot aan zijn dood.
Pierre Cointreau (toen 81 en nog niet lang "afgezet") leidde ons bezoek in hoogsteigen persoon en liet ons in de chais cognacs proeven die meer dan 100 jaar oud waren, recht uit het vat. Vervolgens werden we vergast op de beste cognac degustatie aller tijden waarbij hij zijn diverse cognacs liet proeven naast die van al de naaste concurrenten en aansluitend kregen we in het kasteel zelf een uitstekend 3-gangen diner voorgeschoteld met de beste wijnen, bediend door livreien met witte handschoenen - super klasse.
Als afsluiter bij de koffie werd ons een cuvee Rabelais aangeboden, met de mooie kristallen fles op tafel en bij het buitengaan kregen we elk een fles Chateau de Fontpinot XO mee.
Een unieke belevenis en een uniek cognac-huis. Bij gelegenheid moeten jullie zelf de Frapin VSOP maar eens proeven dewelke volgens mij de beste prijs-kwaliteitsverhouding heeft.
Geschreven door WillyVC om 11:04 Reageer op dit bericht Stuur door

Metro-Antwerpen, een vroege Sint-Niklaas

Gisteren had de zoon-kok ons uitgenodigd om eens mee in de Metro te gaan shoppen, een groothandelsmarkt voor de horeca aan de rand van Antwerpen.
Ik voel me in zo'n winkel altijd als een peuter in een speelgoedwinkel. Gelukkig wordt mijn enthousiasme in evenwicht gehouden door het feit dat ik zelf de portemonnaie in handen heb.
Ik had minstens bruine en witte rouxkorrels nodig van goede kwaliteit, extra brede plastiek- en aluminiumfolie, hoisinsaus, pekelzout en een spray om een uiterst dun oliefilmke te spuiten op de dingen die op de ijzeren plaat moeten gebakken worden. Ik zocht ook nog naar een extra 2/3 gastro-norm pan met heel veel gaatjes voor mijn nieuwe stoomoven.
In de versafdeling lag het wild dusdanig te blinken, keurig vacuum getrokken en geportioneerd, dat ik niet aan de verleiding kon weerstaan van de mooie borstjes (van wilde eend en houtduif) en de hazenfilets. Er lag ook een struik krakend verse boerenkool die snel in mijn karretje belandde en intussen is opgesmikkeld.
Als je ziet wat er aan voorbereide verswaren te krijgen is, tegen aanvaardbare prijzen (reken eens de werktijd om groenten schoon te maken en deskundig te versnijden) dan is het alleen maar jammer dat dit enkel in grote verpakkingen te verkrijgen is.
Geschreven door WillyVC om 14:50 Reageer op dit bericht Stuur door

Whisky, whiskey of usquebaugh

Whisky (Schots, Canadees) of whiskey (Iers, Amerikaans) is een sterkedrank die is gedistilleerd uit gegist graanbeslag en gerijpt op houten vaten. De naam komt van het Iers-Gaelische Uisce Beatha of Uisge Beatha (uitspraak iesjkje bjaha) en het Schots-Gaelische Usquebaugh (uskwebà), wat "levenswater" betekent.

Van het graan wordt een beslag gemaakt, dat men vervolgens laat gisten. Gist zet de in het beslag aanwezige suikers om in alcohol. Zo ontstaat een vloeistof met een alcoholpercentage van ongeveer 7,5%. Deze vloeistof wordt gedistilleerd waardoor ongewenste stoffen eruit verdwijnen en het alcoholpercentage stijgt. Vervolgens wordt ze verdund tot het alcoholpercentage 65% bedraagt, en in eikenhouten vaten opgeslagen om te rijpen. Na een bepaalde tijd (afhankelijk van de toepasselijke wetgeving) mag ze whisky genoemd worden en wordt ze gebotteld. Anders dan bij wijn stopt het rijpingsproces en is de drank lang houdbaar zonder smaakverandering. De leeftijd van een whisky slaat daarom op de tijd dat hij gerijpt heeft. (bron: nl.wikipedia.org)

Naast mij staat een “dubbele Jameson-on-the-rocks” en die roept heel wat herinneringen op: 1° de superleuke en vruchtbare middaglunches met collega’s in “Au Petit Cocq” in Linkebeek waar we dat als apéro namen voor amper 5€, de zachtheid van de Ierse whiskey’s, en de lekkere Irish Coffee die men er kan mee bereiden.

Wat het eerste betreft heb ik in dit blog al vol lof gesproken over de lekkere keuken en de vriendelijke ontvangst in het genoemde Restaurant/Whiskybar, daarnaast is de Ierse whiskey zacht en zonder rooksmaak, drie keer gedistileerd en gemaakt van tarwe, haver en rogge, en voor de Irish Coffee houd ik het bij 1 afgestreken eetlepel donkere kandijsuiker, half en half Kalhúa/Jameson, espresso koffie en vers opgeklopte ongesuikerde room. Ik meng de suiker met de sterke dranken, verwarm dat  mengsel, laat het flamberen, blus met de koffie en doe er dan op de bolle kant van de lepel de ijskoude, vers opgeklopte room op.

Nergens kan je zo’n zachte, fijne, aromatische, smaaksensationele Irish Coffee drinken (zegt mijn eega voor wie ik dat met genoegen klaarmaak).

P.S. Naast de Jameson is ook de Bushmills 10 Years een aanrader !

Geschreven door WillyVC om 00:00 2 reacties Reageer op dit bericht Stuur door

Onmatigheid en de gevolgen ervan

In de 6de eeuw werden de 7 hoofdzonden van de katholieke geloofsleer opgelijst door paus Gregorius I . Onmatigheid is er één van.

Onder onmatigheid wordt verstaan gulzigheid of/en vraatzucht: een misplaatste zucht naar voedsel of drank.

Maar vanaf wanneer is iets misplaatst ? In de Middeleeuwen verduidelijkte de kerk de zonde als volgt:

-        eten tussen de maaltijden enkel voor de smaak (snoepen),

-        het zoeken naar delikatessen en smaakverbetering,

-        het zoeken naar sausen en afkruidingen ten behoeve van smaakgeneugten,

-        té veel eten, meer dan strikt nodig om de honger te stillen,

-        té gretig eten, met meer dan gewone appetijt .

Filosoof en godsgeleerde Thomas de Aquino (1225-1274) stelde het zó: met té veel liefde en uitgebreide handelingen klaargemaakt voedsel, té luxueus, té exotisch of té kostelijk is een kapitale zonde.

Vandaag zien we dat gelukkig anders en beschouwen we liefdevol en met veel zorg klaargemaakt eten eerder als een 8ste deugd !

Wat velen echter niet weten is dat die kerkelijke regels gedurende eeuwen een domper hebben gezet op de ontwikkeling van de Westerse eetcultuur.

In het Oosten heeft men die rem niet gehad. De kunde van het kruiden, bereiden en combineren en kunstig versnijden en presenteren stond (staat ?) daar veel verder dan bij ons.

Gelukkigerwijze is de wereld klein geworden en le(e)r(d)en onze chefs snel bij.

Geschreven door WillyVC om 10:27 Reageer op dit bericht Stuur door

A la plancha...

Het was begin 2009 dat ik blogde over onze nieuwe keuken en nu zijn de werken volop aan de gang en kamperen we reeds voor de 2de week in de garage. 3 x per dag boterhammen eten is niet aan ons besteed en als het past gaan we dan maar ergens een dagschotel eten.
Ik had van de oudste zoon al eerder een teppanyaki toestelletje gekregen, een krachtig bakplaatje bekleed met antikleef, dat we gebruiken om eens gezellig met vrienden samen te bakken op het terras en dat komt nu ook goed van pas.
Ik bakte er voor het ontbijt al spiegeleieren op en spek en eergisterenavond ook bloedworsten met appeltjes die we dan buiten konden opeten in het zonnetje. Super bloedpensen van de versslager van de GB in Melsele (niet de voorverpakte), die man weet zijn waar te kiezen want hij was in een vorig leven beenhouwer en restauranthouder in de lange lobroekstraat in Antwerpen. "De pensen komen uit Nieuwkerken-Waas", zei hij fier maar we wisten dat ze goed waren want mijn echtgenote had ze al geproefd toen ze de vorige keer in de winkel was...
Deze avond zijn we van plan een steak "à la plancha" te bakken, met witloofsla en frietjes...

Geschreven door WillyVC om 00:00 Reageer op dit bericht Stuur door

Stoomkoken en de snelkookpan

Gisteren en vandaag heb ik aan "desktop-research" gedaan wat het stoomkoken en het gebruik van de snelkookpan betreft want daar heb ik 0,0 ervaring mee.
Veel basisreceptuur gevonden maar niet echt een logisch, analytisch onderbouwde uitleg van wat wel en niet te doen en wat best is.
Na veel lektuur besluit ik dat ik de ATAG SQ4292T stoomoven zal inwijden aan de hand van de er bijgeleverde automatische programma's en van daaruit verder vertrekken voor mijn eigen receptuur en dat ik de Demeyere snelkookpan Brinox 6 liter meestal zal gebruiken voor vlees dat lang moet sudderen zoals stoofvlees en varkenshammetjes en het in een oogewenk trekken van geurige fonds uit beenderen, karkassen verrijkt met verse groenten, kruiden en specerijen in plaats van dat veel uren elektriciteit te laten verbruiken.
Fonds getrokken met een snelkookpan zouden troebel zijn dus zocht ik naar een oplossing. Vermist die fonds redelijk gelatineus zijn (afkomstig uit de beentjes) zou de truuc eruit bestaan de bekomen vloeistof te zeven, dan te laten bevriezen en vervolgens het blok geparfumeerd ijs langzaam te laten ontdooien in de koelkast in een zeef bekleed met een neteldoek. De gelatinemoleculen zouden een fijn filter vormen waarin de onzuiverheden achterblijven en er zou enkel nog een heldere, aromatische vloeistof uitlekken. Volgens die nog niet lang geleden ontdekte praktijk zou je van vrijwel alles een helder smaakvol extract kunnen bereiden, juist een kwestie van het vloeibaar te krijgen en de juiste hoeveelheid gelatine er in op te lossen zodat het niet stijf wordt in de koelkast. Dus zeker het proberen waard. Ik houd jullie op de hoogte...

 

Geschreven door WillyVC om 12:16 Reageer op dit bericht Stuur door

De patat, volksvoedsel van het Westen

De aardappel, afkomstig uit Zuid-Amerika begin 1500 is pas in onze streken populair geworden op het einde van de 18de eeuw door hongersnood. Daarvoor was het meestal enkel varkenseten. DNA onderzoek heeft aangetoond dat alle aardappelsoorten afstammen van één plant uit Peru.
Nog niet zo lang geleden kenden we enkel grote en kleine patatten en "polders" maar vandaag zijn er een paar honderd soorten en in elke supermarkt zijn er minstens 5 à 10 daarvan te koop. Patatten zijn soms een stuk duurder dan andere groenten zoals kolen en knolselder maar ze hebben toch onze schotels verrijkt en dragen aanzienlijk bij aan een gezonde voeding.
Voor het koken maakt men vooral onderscheid van bloemige naar vastkokende aardappels met het "bintje" als goede middenvelder.
Wie meer over de aardappel wil weten moet Wikipedia er maar eens op naslaan http://nl.wikipedia.org/wiki/Aardappel.
In juni had ik Corne de Gatte gekocht en de mooiste ervan laten opschieten en in een grote bloempot gestoken. Ik doe dat voor de kleinkinderen, telkens ze komen gaan we naar de evolutie van de plant zien en het wachten op de lekkere wortelknollen wordt dan met ongeduld en spanning afgewacht. Ik krijg er dan veel vragen over en zo kan ik die gasten al iets over de keuken en koken bijbrengen ;-).
Midden September was het dan zo ver: de oogst was succesvol want van 1 aardappel van ~50g had ik ~1 kg "geitenhorentjes".
Geschreven door WillyVC om 00:00 Reageer op dit bericht Stuur door

Mijn respect en lof voor Fons Nicolay

Mijn favoriete culinaire schrijver is Fons Nicolay, dat is pas een keukenartiest in hart en nieren. Hij blogt elders op seniorennet (keukenweetjes, keukenverhalen e.a.).
Ik waardeer hem niet alleen om zijn uitgebreide, persoonlijke ervaring maar ook hoe hij de culinaire kunst weet te relativeren en het kaf van het koren weet te scheiden op een ludieke, niet kwetsende manier.
Hij leeft zichtbaar om te koken en kookt niet enkel om te leven. Hij schrijft er dusdanig over dat begrijpen eenvoudig wordt. Wie zijn raad volgt zal niet gauw mislukken.
Koken is niet alleen zijn stiel maar ook een levenslange hobby en wat dat laatste betreft hebben we veel dingen gemeen.
Op markten en in winkels snuisteren naar verse en originele voedingsproducten uit alle werelddelen, nieuwe technieken en bereidingen uitproberen en familie, vrienden en kennissen plezieren met lekker eten en gezellig tafelen is het leukste wat er bestaat.
Men is volop bezig aan mijn nieuwe keuken met oorverdovend gebeitel en geklop. Eind volgende week zal ze vermoedelijk klaar zijn en dan kan het leerproces en experimenteren weerom beginnen. Ik verheug me er al op :-) .
Geschreven door WillyVC om 00:00 1 reactie Reageer op dit bericht Stuur door

Meer van Kookhistorie

↑ Terug naar de berichten